Geografi Tingkatan 3 Bab 2
PBD
PBD
PBD 2.2 Langkah-langkah Membina Carta Pai Buku Teks ms. 23-24
3. Bina sebuah carta pai untuk menggambarkan maklumat dalam jadual di bawah. SP 1.2.2 TP3
(a) Lengkapkan jadual dengan peratus dan saiz sudut sektor. GURU Nota Visual
GURU
Carta Pai
Eksport barangan Malaysia ke negara-negara ASEAN, Januari – Jun 2019
Negara Eksport (RM bilion) Peratus (%) Saiz sudut sektor (º)
Singapura 66 47 170
Thailand 29 21 75
Vietnam 17 12 44
Indonesia 14 10 36
Filipina 8 6 20
Negara-negara lain 6 4 15
Jumlah 140 100 360
(b) Lukiskan carta pai berdasarkan data dan maklumat dalam jadual di atas pada kertas graf yang diberi.
Gunakan jejari 5 cm.
Eksport brangan Malaysia ke negara-negara ASEAN, Januari - Jun 2019
4%
6%
PETUNJUK
Singapura
Thailand
10%
Vietnam
Indonesia
Filipina
Negara-negara lain
47%
12%
21%
Jumlah: RM140 bilion
Kriteria Kejayaan: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Saya berjaya:
• membina carta pai berdasarkan maklumat yang diberi
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 18
02 HYBRID PBD Geo Tg3_p16-24.indd 18 8/12/21 7:03 PM
Geografi Tingkatan 3 Bab 2
PBD
PBD 2.3 Mentafsir Carta Pai Buku Teks ms. 26-27
PBD
4. Carta pai di bawah menunjukkan peratus barangan eksport terpilih Negara X pada tahun 2015. Tafsirkan
carta pai tersebut. SP 1.2.3 TP4
Barangan eksport terpilih Negara X tahun 2015
11%
PETUNJUK
Getah
35%
14%
Mineral
Keluaran kilang
Kelapa sawit
15% Kayu balak
25%
Nilai Eksport: RM500 juta
(a) Apakah barangan eksport di Negara X pada tahun 2015?
Carta pai menunjukkan barangan eksport terpilih bagi Negara X pada tahun 2015, iaitu getah, mineral,
keluaran kilang, kelapa sawit dan kayu balak.
(b) Nyatakan jumlah keseluruhan nilai eksport, barangan eksport terpenting dan peratusnya serta barangan
eksport paling rendah dan peratusnya.
• Jumlah keseluruhan nilai eksport ialah RM500 juta.
• Getah mencatat nilai eksport yang tertinggi, iaitu 35 peratus (RM175 juta) daripada jumlah nilai
eksport.
• Manakala kayu balak mencatat nilai eksport yang terendah, iaitu 11 peratus (RM55 juta) daripada
jumlah keseluruhan nilai eksport.
(c) Nyatakan perbezaan antara nilai eksport (peratus) tertinggi dengan terendah (peratus). Nyatakan juga
nilai eksport yang lain.
• Perbezaan antara nilai eksport tertinggi dengan nilai eksport terendah ialah 24 peratus (RM120 juta).
• Barangan eksport yang kedua terbesar ialah mineral, iaitu 25 peratus (RM 125 juta) dan ketiga terbesar
ialah keluaran kilang, iaitu 15 peratus (RM75 juta) daripada jumlah keseluruhan nilai eksport, diikuti
kelapa sawit sebanyak 14 peratus (RM70 juta).
(d) Rumusan ringkas tentang barangan eksport Negara X pada tahun 2020.
Eksport utama Negara X adalah barangan berasaskan pertanian, iaitu getah dan kelapa sawit yang
bernilai 49 peratus daripada jumlah keseluruhan nilai eksport. Eksport lain termasuklah mineral, keluaran
kilang dan kayu balak.
Kriteria Kejayaan: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Saya berjaya:
• mentafsir carta pai
19 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
02 HYBRID PBD Geo Tg3_p16-24.indd 19 8/12/21 7:03 PM
Geografi Tingkatan 3 Bab 2
5. Pilih maklumat yang sesuai dan bina sebuah carta pai. Kemudian, rumuskan carta pai yang telah dihasilkan.
SP 1.2.2 SP 1.2.3 TP5 TP6 KBAT Mengaplikasi
AKTIVITI PAK-21 Jalan Galeri
Tajuk: Membina dan merumuskan carta pai
Langkah-langkah:
1. Bahagikan kelas kepada empat hingga lima orang dalam satu kumpulan.
2. Setiap kumpulan perlu memilih maklumat dan data yang sesuai untuk membina sebuah carta pai.
Maklumat dan data boleh diperoleh daripada pelbagai bahan media seperti surat khabar, majalah
dan laman sesawang.
3. Setiap kumpulan perlu membina carta pai berdasarkan maklumat dan data yang dipilih. Murid
boleh menggunakan program Microsoft Excel untuk membina carta pai.
4. Setelah membina carta pai, murid perlu merumuskan carta pai tersebut.
5. Murid perlu menampal hasil kerja di dinding untuk dilihat oleh kumpulan lain.
6. Murid daripada kumpulan lain boleh memberikan komen tentang hasil kerja kumpulan lain pada
sticky note dan menampal pada hasil kerja tersebut.
Contoh :
Tajuk: Membina dan Merumus Carta Pai
Jadual
Carta pai
Tafsiran
Praktis PdPR Jawapan
GURU Bab 2 GURU Praktis PdPR
GURU
GURU
Bab 2
Kriteria Kejayaan: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Saya berjaya:
• memilih maklumat dan membina carta pai
• merumuskan carta pai yang dihasilkan
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 20
02 HYBRID PBD Geo Tg3_p16-24.indd 20 8/12/21 7:03 PM
Geografi Tingkatan 3 Bab 2
(a) Berdasarkan carta pai yang anda lukis, apakah yang dapat ditafsirkan tentang barangan import utama
Negara X bagi tahun 2019?
Carta pai menunjukkan barangan import utama Negara X pada tahun 2019, iaitu jentera dan mesin
kilang, kayu dan hasil keluaran kayu, petroleum mentah, gas asli cecair, bahan besi dan keluli serta getah
asli. Jumlah keseluruhan nilai import ialah RM25 bilion. Jentera dan mesin kilang adalah barangan import
yang paling utama, iaitu 35 peratus, manakala getah asli merupakan barangan import terendah, iaitu 5
peratus.
[4 markah]
(b) Jelaskan kepentingan sektor perindustrian terhadap pembangunan sesebuah negara.
Menjana peluang pekerjaan.
Mewujudkan banyak peluang pekerjaan dalam aktiviti pengeluaran; pengangkutan, pemasaran dan
pemprosesan.
Menjana sumber pendapatan / sumber pertukaran wang asing negara.
Hasil dan cukai eksport; cukai keuntungan syarikat atau pekilang dan cukai pendapatan pengusaha
serta pekerja.
[4 markah]
2. (a) Berdasarkan Jadual 2, lukis carta pai yang menunjukkan peratus pengeluaran buah-buahan utama
Malaysia pada tahun 2017.
Gunakan jejari 5 cm untuk carta pai anda.
Peratus pengeluaran buah-buahan utama Malaysia, 2017
Buah-buahan Peratus pengeluaran (%)
Pisang 26.4
Nanas 25.6
Durian 15.9
Tembikai 13.0
Jambu 6.3
Lain-lain 12.8
Jumlah 100
Jadual 2
(Sumber: Jabatan Pertanian)
[7 markah]
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 22
02 HYBRID PBD Geo Tg3_p16-24.indd 22 8/12/21 7:03 PM
Geografi Tingkatan 3 Bab 2
Peratus pengeluaran buah-buahan utama Malaysia, 2017
12.8%
26.4%
6.3%
PETUNJUK
Pisang
Nanas
Durian
Tembikai
13.0%
Jambu
Lain-lain
25.6%
15.9%
(b) Berdasarkan carta pai yang dibina, jawab soalan-soalan yang berikut.
(i) Nyatakan faktor-faktor yang menggalakkan penanaman buah-buahan tersebut di Malaysia.
Cuaca yang panas dan lembap sepanjang tahun.
Suhu tahunan kira-kira 27°C.
Hujan tahunan melebihi 2 600 mm.
Permintaan yang tinggi daripada pasaran tempatan dan luar negara.
Terima jawapan murid yang sesuai
[4 markah]
(ii) Cadangkan usaha-usaha untuk meningkatkan pengeluaran buah-buahan tempatan di Malaysia.
Memberikan lebih insentif kepada petani yang mengusahakan buah-buahan (pengurangan cukai).
Pameran di luar negara untuk memperkenalkan buah-buahan tempatan kepada masyarakat luar.
Penanaman baka pokok buah-buahan yang berkualiti tinggi.
Terima jawapan murid yang sesuai
[4 markah]
23 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
02 HYBRID PBD Geo Tg3_p16-24.indd 23 8/12/21 7:03 PM
FOKUS KBAT
Rajah di bawah menunjukkan sebuah carta pai. TIP Menjawab
Import Makanan Terpilih Negara X Pada Tahun 2017
Lain-lain
6%
Daging lembu
6%
Ayam
7% Beras
28%
Susu
9%
Tepung Gandum
20% 24%
Jumlah import: RM20 bilion
• Carta pai digunakan untuk
1. Apakah kelebihan menggunakan carta pai untuk menggambarkan sesuatu menunjukkan peratusan atau
maklumat dan data? KBAT Menilai pecahan pembolehubah.
Carta pai merupakan satu
Data dan maklumat dapat dipaparkan dengan lebih menarik dan terperinci. bulatan yang mempunyai
nilai keseluruhannya ialah
Selain itu, maklumat disusun dari nilai tertinggi ke nilai yang terendah. Hal ini 360°, yang dibahagikan
kepada beberapa sektor
memudahkan pemahaman dan perbandingan. mengikut nilai yang
diwakilinya. Carta pai boleh
menggambarkan taburan
dan menunjukkan kadar
peratusan. Saiz bulatan
menggambarkan jumlah
keseluruhan ciri yang
dikemukakan.
2. Pada pandangan anda, maklumat dalam carta pai di atas sesuai digambarkan • Graf bar dapat menarik minat
melalui carta pai atau graf? Mengapa? KBAT Menganalisis seseorang kerana bentuknya
yang lebih jelas serta menarik
Pada pandangan saya, kedua-dua cara tersebut boleh digunakan. Setiap dan mudah difahami. Graf
bar menunjukkan perbezaan
satu rajah mempunyai kelebihannya tersendiri. Carta pai menggambarkan dengan mudah.
taburan dan menunjukkan kadar peratusan. Graf bar, paling mudah untuk
memahami maklumat dan menunjukkan perbandingan menggunakan bar.
Terima jawapan murid yang sesuai
Kuiz 2
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 24
02 HYBRID PBD Geo Tg3_p16-24.indd 24 8/12/21 7:03 PM
Geografi Fizikal: Tumbuh-tumbuhan Semula Jadi dan Hidupan Liar
BAB
3 Pengaruh Persekitaran Fizikal terhadap
Kepelbagaian Tumbuh-tumbuhan
Semula Jadi dan Hidupan Liar
FOKUS TOPIK
Faktor-faktor Persekitaran Fizikal yang Mempengaruhi Kepelbagaian Tumbuh-tumbuhan
Semula Jadi dan Hidupan Liar
Bentuk muka bumi Saliran Tanih Iklim
Bentuk Muka Bumi
Tanah tinggi Tanah pamah
Pengaruh ketinggian terhadap jenis-jenis tumbuh-tumbuhan 1. Kawasan pamah di Malaysia ditumbuhi
Hutan Hujan Tropika yang mempunyai
Ketinggian Jenis tumbuh-tumbuhan pelbagai jenis pokok kayu keras seperti
0 – 1 200 m Hutan Hujan Tropika cengal, meranti, seraya dan keruing.
Contoh: cengal, meranti, nyatoh, keruing dan 2. Hutan ini juga menjadi habitat bagi
tualang pelbagai jenis hidupan liar seperti
seladang, harimau, orang utan, kancil,
1 201 – 2 000 m Hutan Daun Luruh gajah dan tapir.
Contoh: oak, laurel dan birch 3. Kawasan tanah pamah di Thailand, Laos
2 001 – 3 000 m Hutan campur dan India dilitupi Hutan Monsun Tropika
Contoh: sprus, pain, lumut, pokok bantut dan yang ditumbuhi pokok jati, cendana,
pokok renek mahogani dan sebagainya serta menjadi
habitat pelbagai spesies hidupan liar.
3 001 – 4 000 m Lumut, kulampair, pokok renek dan pokok bantut 4. Hutan Konifer tumbuh di kawasan tanah
Melebihi 4 000 m Lumut dan kulampair pamah di Siberia (Rusia) dan Kanada.
Pinggir laut
1. Kawasan pinggir laut yang berpasir dan tidak dilanda air laut, kecuali air pasang yang sangat tinggi ditumbuhi oleh
Hutan Pantai.
2. Tumbuh-tumbuhan yang terdapat di Hutan Pantai ialah pokok ru, pokok kelapa, kelat jambu laut, mengkuang laut
dan tapak kuda.
3. Hidupan liar yang terdapat di kawasan pinggir laut ialah lotong, kera, biawak, ular dan burung.
Saliran
Saliran Kawasan Contoh tumbuh- Contoh hidupan liar
tumbuhan semula jadi
Saliran baik • Tanah pamah • Hutan Hujan Tropika • Rusa • Harimau
• Kawasan yang tidak bertakung • Cerun bukit • Hutan Monsun • Gajah • Tapir
air Tropika • Badak sumbu
• Subur dan diliputi banyak • Kijang
tumbuh-tumbuhan
Saliran buruk • Pinggir laut • Hutan Paya Air Masin • Buaya • Ular
• Kawasan tanah rendah yang berlumpur • Hutan Paya Air Tawar • Memerang • Biawak
sentiasa bertakung air • Burung bangau
25 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
03 HYBRID PBD Geo Tg3_p25-35.indd 25 8/12/21 4:34 PM
Geografi Tingkatan 3 Bab 3
Iklim
Contoh spesies tumbuh-
Iklim /Kawasan Ciri-ciri Iklim Contoh hidupan Liar
tumbuhan semula jadi
Iklim Gurun Panas • Min suhu tahunan: 25°C • Pokok kaktus • Tikus jerboa
• Gurun Arab • Julat suhu tahunan: 17°C • Rumput alfalfa • Oryx
hingga 20°C • Pokok ghaf • Musang fennec
• Hujan kurang daripada • Pokok caper • Unta
250 mm • Pokok saltbushes • Rusa gazelle
Iklim Monsun Tropika • Suhu antara 20°C hingga • Pokok jati • Cerpelai
• India, Sri Lanka, Pakistan, 27°C sepanjang tahun • Pokok mahogani • Binturong
Bangladesh, Myanmar • Hujan tahunan antara • Paku pakis • Harimau bintang
1 000 mm hingga • Buluh • Gajah
2 000 mm • Rotan • Beruang
Iklim Siberia • Musim panas: 15°C • Pain merah • Karibu
• Utara Asia hingga 20°C • Paper birch • Beruang kutub
• Musim sejuk: -17°C • Dahurian larch • Siberian Wolf
hingga -15°C • Harimau Siberia
• Hujan tahunan 500 mm • Lynx
Iklim Laurentia • Musim panas: 21°C • Pokok maple • Wood duck
• Kanada Timur, timur hingga 26°C • Pokok fir • Beaver
Laut Amerika Syarikat, • Musim sejuk: -6°C • Pokok yellow birch • Canadian Lynx
China (utara), Jepun hingga 10°C • Pokok beech • Canadian goose
(utara) • Hujan tahunan: 500 mm
hingga 1 000 mm
Tanih
Jenis tumbuh-
Jenis tanih Huraian
tumbuhan semula jadi
• Tanih laterit merah • Hutan Hujan Tropika • Amat sesuai untuk pertumbuhan Hutan Hujan Tropika dan
• Tanih laterit merah • Hutan Monsun Hutan Monsun Tropika
kuning (latosol) Tropika • Menjadi habitat semula jadi kepada gajah, harimau, badak
sumbu, rusa londek, tupai, ular dan burung
• Tanih chernozem • Padang Rumput • Pelbagai jenis rumput seperti buffalo grass, blue grama grass
Sederhana (Steppe) dan purple needle grass dapat dijumpai di kawasan ini
• Menjadi habitat hidupan liar seperti corsac fox, northern lynx,
steppe marmot, tupai dan serigala
• Tanih podzol • Hutan Konifer • Amat sesuai untuk pertumbuhan pokok pain, sprus dan fir
• Menjadi habitat kepada serigala, cerpelai, mink, musang,
beruang dan tupai
• Tanih jenis gurun • Tumbuhan Gurun • Tidak subur untuk tumbuh-tumbuhan
pasir (aridisols) Panas • Contoh tumbuh-tumbuhan yang terdapat di sini ialah kaktus,
rumput kasar dan pokok renek
• Menjadi habitat semula jadi kepada ular, tikus, cicak, kijang
dan iguana
• Tanih terra rossa • Hutan Mediterranean • Sesuai untuk pertumbuhan hutan bangkut dan hutan pokok
tirus, samun Mediterranean seperti lavender, rosemary dan
laurel serta pokok oak, cedar dan cypress
• Menjadi habitat serigala, arnab beever, landak, kucing liar
dan tupai
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 26
03 HYBRID PBD Geo Tg3_p25-35.indd 26 8/12/21 4:34 PM
Geografi Tingkatan 3 Bab 3
Faktor-faktor Persekitaran Fizikal yang Mempengaruhi Kepelbagaian
PBD 3.1 Tumbuh-tumbuhan Semula Jadi dan Hidupan Liar Buku Teks ms. 32
PBD
PBD
1. Nyatakan faktor-faktor persekitaran fizikal yang mempengaruhi kepelbagaian tumbuh-tumbuhan semula
jadi dan hidupan liar. SP 2.1.1 TP1
(a) Bentuk muka bumi (c) Tanih
(b) Saliran (d) Iklim
2. Nyatakan faktor-faktor persekitaran fizikal yang betul pada pernyataan yang diberi. SP 2.1.1
(a) Ciri-ciri pola aliran sungai dan cawangannya serta kuantiti air yang mengairi sesuatu kawasan bentuk
muka bumi.
Saliran
(b) Kombinasi empat elemen utama, iaitu suhu, hujan, angin dan cahaya matahari dalam tempoh yang
panjang di sesuatu kawasan.
Iklim
(c) Lapisan permukaan bumi yang paling luar, berbeza dari segi warna, tekstur, kandungan mineral dan
struktur.
Tanih
(d) Kepelbagaian ciri dan ketinggian sesuatu kawasan yang diukur dari aras laut.
Bentuk muka bumi
Kriteria Kejayaan: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Saya berjaya:
• menyatakan faktor persekitaran fizikal yang mempengaruhi tumbuh-tumbuhan semula jadi dan hidupan liar
27 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
03 HYBRID PBD Geo Tg3_p25-35.indd 27 8/12/21 4:34 PM
Geografi Tingkatan 3 Bab 3
Faktor-faktor yang Mempengaruhi Kepelbagaian Tumbuh-tumbuhan
PBD 3.2 Semula Jadi dan Hidupan Liar Buku Teks ms. 33-48
PBD
PBD
3. Nyatakan tumbuh-tumbuhan semula jadi dan padankan hidupan liar dengan faktor-faktor persekitaran
fizikal yang diberi. SP 2.1.2 SP 2.1.3 TP2 TP3
Tumbuh-tumbuhan
Faktor-faktor fizikal Hidupan liar
semula jadi
Nota Visual
GURU Perbandingan Jenis Tumbuh-tumbuhan Semula Jadi dan
GURU
Bentuk muka bumi Hidupan Liar di Banjaran Crocker dengan Banjaran Himalaya
(a) Ketinggian melebihi 180 Hutan Gunung Umang-umang, ketam
meter dari aras laut
(b) Ketinggian kawasan Hutan Hujan Tropika
kurang 180 meter dari Hutan Monsun Tropika Ilama, yak, serigala
aras laut, rata dan rendah
(c) Pulau, pantai berpasir Hutan Pantai Gajah, harimau, musang
Saliran
(d) Bersaliran buruk dan Hutan Paya Air Masin Rusa, kijang, moose
sentiasa menakung air Hutan Paya Air Tawar
Hutan Monsun Tropika
(e) Bersaliran baik
Hutan Hujan Tropika Memerang, biawak
Nota Visual
GURU
GURU Pengaruh Tanih terhadap
Tumbuh-tumbuhan
Semula Jadi dan
Tanih Hidupan Liar
Padang rumput hawa Beruang kutub, karibu
(f) Tanih chernozem
sederhana / Steppe
(g) Tanih permafrost Hutan Tundra Landak, rusa merah
(h) Tanih aridisols Gurun Panas Kancil, cerpelai, gajah
Hutan Hujan Tropika
(i) Tanih latosol Unta, tikus jerboa
Hutan Monsun Tropika
(j) Tanih podzol Hutan Konifer Badger, coyote, bobcat
(k) Tanih terra rossa Hutan Meditteranean Brown bear, lynx, elk
Kriteria Kejayaan: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Saya berjaya:
• mengaitkan faktor bentuk muka bumi, saliran dan tanih dengan kepelbagaian tumbuh-tumbuhan semula jadi
• memadankan faktor bentuk muka bumi, saliran dan tanih dengan kepelbagaian hidupan liar
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 28
03 HYBRID PBD Geo Tg3_p25-35.indd 28 8/12/21 4:34 PM
Geografi Tingkatan 3 Bab 3
4. Nyatakan jenis iklim dan jenis tumbuh-tumbuhan semula jadi berdasarkan ciri-ciri iklim yang diberi. SP 2.1.2
SP 2.1.4 TP2 TP3
Tumbuh-tumbuhan
Ciri-ciri iklim Jenis iklim
semula jadi
(a) • Min suhu tahunan: 9°C hingga 17°C
• Musim panas: 21°C hingga 26°C Hutan Daun Luruh
• Musim sejuk: -6°C hingga 10°C Iklim Laurentia Sederhana
• Hujan tahunan: 500 mm hingga 1 000 mm
(b) • Julat suhu tahunan: 30°C hingga 50°C
• Musim panas: 15°C hingga 20°C Iklim Siberia Hutan Konifer
• Musim sejuk: -17°C hingga -15°C
• Hujan tahunan 500 mm
(c) • Suhu antara 20°C hingga 27°C sepanjang
tahun Iklim Monsun Tropika Hutan Monsun Tropika
• Hujan tahunan antara 1 000 mm hingga
2 000 mm.
(d) • Min suhu tahunan kira-kira 25°C
• Waktu siang sangat panas Iklim Gurun Panas Tumbuhan Gurun Panas
• Waktu malam sejuk
• Hujan kurang daripada 250 mm
5. Berikan contoh spesies tumbuh-tumbuhan semula jadi dan hidupan liar yang hidup di kawasan yang
mengalami jenis iklim yang berikut. Gunakan jawapan pilihan yang diberi. SP 2.1.2 SP 2.1.4 TP3
GURU
GURU
Paper birch Pokok buluh Harimau bintang Oryx Praktis PdPR
Rumput alfalfa Pokok jati Chipmunk Martens Bab 3
Pokok beech Pokok fir Unta Wood duck GURU
GURU
Pain merah Pokok caper Mink Binturong Jawapan
Praktis PdPR
Bab 3
Spesies tumbuh-tumbuhan
Jenis Iklim Hidupan liar
semula Jadi
(a) Iklim Gurun Panas • Pokok caper • Oryx
• Rumput alfalfa • Unta
(b) Iklim Monsun Tropika • Pokok jati • Harimau bintang
• Pokok buluh • Binturong
(c) Iklim Siberia • Pain merah • Martens
• Paper birch • Mink
(d) Iklim Laurentia • Pokok fir • Chipmunk
• Pokok beech • Wood duck
Kriteria Kejayaan: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Saya berjaya:
• mengaitkan faktor iklim dengan kepelbagaian tumbuh-tumbuhan semula jadi dan hidupan liar
29 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
03 HYBRID PBD Geo Tg3_p25-35.indd 29 8/12/21 4:34 PM
Geografi Tingkatan 3 Bab 3
6. Bandingkan faktor persekitaran fizikal yang mempengaruhi tumbuh-tumbuhan semula jadi. SP 2.1.3
SP 2.1.4 TP4 KBAT Menganalisis
Faktor persekitaran
Bentuk muka Saliran Jenis tanih Jenis iklim
Tumbuh-tumbuhan bumi
semula jadi
Iklim Monsun
(a) Hutan Monsun Tropika Tanah pamah Baik Tanih latosol
Tropika
Tanah pamah /
(b) Hutan Konifer Baik Tanih podzol Iklim Siberia
tanah tinggi
Tanih
(c) Padang rumput Steppe Tanah pamah Baik Iklim Steppe
chernozem
Iklim
(d) Hutan Hujan Tropika Tanah pamah Baik Tanih latosol
Khatulistiwa
Iklim
(e) Hutan Paya Air Masin Pinggir laut Buruk Tanih gambut
Khatulistiwa
Iklim
(f) Hutan Mediterranean Tanah pamah Baik Tanih terra rossa
Mediterranean
Iklim Gurun
(g) Tumbuhan Gurun Panas Tanah pamah Baik Tanih aridisols
Panas
7. Bandingkan faktor bentuk muka bumi, jenis iklim dan jenis tanih yang mempengaruhi habitat hidupan liar
yang berikut. SP 2.1.3 SP 2.1.4 TP4
Hidupan liar Bentuk muka bumi Jenis iklim Jenis tanih
(a) Anjing laut Pinggir laut Iklim Siberia Tanih permafrost
(b) Unta Tanah pamah Iklim Gurun Panas Tanih aridisols
(c) Beruang madu Tanah tinggi Iklim Khatulistiwa Tanih latosol
Iklim Monsun Tropika /
(d) Gajah Tanah pamah Tanih latosol
Iklim Khatulistiwa
(e) Beaver Pinggir laut Iklim Laurentia –
(f) Moose Tanah pamah Iklim Siberia Tanih podzol
Kriteria Kejayaan: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Saya berjaya:
• membandingkan faktor persekitaran fizikal yang mempengaruhi tumbuh-tumbuhan semula jadi dan hidupan liar
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 30
03 HYBRID PBD Geo Tg3_p25-35.indd 30 8/12/21 4:34 PM
Geografi Tingkatan 3 Bab 3
8. Bincangkan pengaruh persekitaran fizikal terhadap tumbuh-tumbuhan semula jadi dan hidupan liar.
SP 2.1.2 SP 2.1.3 SP 2.1.4 TP5 KBAT Menganalisis / Menilai
AKTIVITI PAK-21 Kerusi Panas
Tajuk: Pengaruh persekitaran fizikal terhadap tumbuh-tumbuhan semula jadi dan hidupan liar
Langkah-langkah:
1. Bahagikan kelas kepada empat kumpulan.
2. Setiap kumpulan dikehendaki memilih salah satu kawasan di bawah.
Kawasan 1: Gurun Panas
Kawasan 2: Hutan Monsun Tropika Hidupan Liar di
Kawasan 3: Hutan Konifer Kawasan Gurun
INFO
Kawasan 4: Hutan Paya Air Masin
3. Guru akan memberi masa 20 minit untuk murid-murid berbincang dalam kumpulan tentang
pengaruh persekitaran fizikal terhadap tumbuh-tumbuhan semula jadi dan hidupan liar di kawasan
tersebut.
4. Murid perlu menyediakan bahan pembentangan yang sesuai.
5. Seorang wakil daripada setiap kumpulan akan duduk di kerusi yang disediakan di hadapan kelas
dan menjadi “pakar”.
6. “Pakar” ini akan menjawab semua soalan yang akan dikemukakan oleh murid lain dan membuat
justifikasi berkaitan tajuk pembentangan kumpulan masing-masing.
9. Hasilkan persembahan yang kreatif dan kritis tentang pengaruh persekitaran fizikal terhadap tumbuh-
tumbuhan semula jadi dan hidupan liar. SP 2.1.2 SP 2.1.3 SP 2.1.4 TP6 KBAT Mencipta
AKTIVITI PAK-21 Persembahan
Tajuk: Pengaruh persekitaran fizikal terhadap tumbuh-tumbuhan semula jadi dan hidupan liar
Langkah-langkah:
1. Bahagikan kelas kepada empat hingga lima orang dalam satu kumpulan.
2. Setiap kumpulan dikehendaki mengumpul maklumat dan gambar yang berkaitan dengan faktor
persekitaran fizikal yang mempengaruhi tumbuh-tumbuhan semula jadi dan hidupan liar.
3. Hasilkan karya yang kreatif dan menarik berdasarkan maklumat yang dikumpul. Contohnya:
(a) poster bergambar
(b) esei ringkas
(c) buku skrap
(d) risalah
4. Persembahkan hasil karya setiap kumpulan di hadapan kelas.
5. Guru akan membuat penilaian dan memberi maklum balas.
GURU Kuiz
GURU
Kriteria Kejayaan: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Saya berjaya:
• menghasilkan persembahan yang kreatif dan kritis tentang pengaruh persekitaran terhadap tumbuh-tumbuhan semula jadi dan hidupan liar
31 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
03 HYBRID PBD Geo Tg3_p25-35.indd 31 8/12/21 4:34 PM
Geografi Tingkatan 3 Bab 3
Pentaksiran Sumatif
MODUL PT3
A
1. Berdasarkan Peta 1, di kawasan berlorek yang 5. Apakah faktor yang mempengaruhi pertumbuhan
Buku manakah terdapat Hutan Monsun Tropika? Buku Hutan Konifer?
Teks Teks
ms. 43 ms. 40 I Paya air masin III Tanih podzol
U II Bersaliran baik IV Iklim savana
A I dan II C II dan III
B I dan IV D III dan IV
D
A B C 6. Apakah hidupan liar yang hidup di kawasan iklim
Buku Gurun Panas?
Teks
A Rusa gazelle C Martens
ms. 42
B Chipmunk D Harimau bintang
7. Kombinasi yang manakah betul tentang Hutan
Buku Monsun Tropika dan Hutan Konifer?
Peta 1 DUNIA Teks
ms.
38 – 40 Hutan Monsun
2. Ciri-ciri iklim yang berikut menggalakkan Tropika Hutan Konifer
Buku pertumbuhan
Teks
ms. 47 A Tanih aridisols Tanih terra rossa
• Min suhu tahunan antara 9°C hingga 17°C B Tanih latosol Tanih podzol
• Hujan tahunan antara 500 mm hingga C Tanih permafrost Tanih aridisols
1 000 mm
D Tanih terra rossa Tanih chernozem
I pokok fir III pokok buluh
II pokok jati IV pokok beech 8. Bagaimanakah tumbuh-tumbuhan Hutan Konifer
A I dan II C II dan III melindungi diri daripada keadaan sejuk?
B I dan IV D III dan IV A Batang pokok besar untuk menyimpan air
B Berkulit tebal dan berdamar
3. Faktor-faktor yang berikut menggalakkan C Berdaun kecil, berduri dan disaluti lilin
Buku pertumbuhan
Teks D Menggugurkan daun pada musim panas
ms. 38
• Tanah pamah 9. Maklumat di bawah ialah ciri-ciri tumbuh-
• Bersaliran baik tumbuhan semula jadi.
• Tanih permafrost
• Berbentuk kon
A Hutan Mediterranean • Berkulit tebal
B Hutan Konifer • Daun berbentuk jarum dan disaluti lilin
C Hutan Tundra
D Hutan Daun Luruh Sederhana Ciri-ciri tumbuh-tumbuhan semula jadi tersebut
dipengaruhi oleh iklim
4. Berikut ialah spesies tumbuh-tumbuhan semula A Siberia C Gurun Panas
Buku jadi di dunia.
Teks B Laurentia D Monsun Tropika
ms. 45
• Pain merah 10. Hidupan liar di bawah terdapat di kawasan
• Paper birch Buku
Teks
• Dahurian larch ms. 42 • Tikus jerboa
• Musang fennec
Spesies tumbuh-tumbuhan semula jadi tersebut A bersalji tebal
tumbuh subur di kawasan B panas dan kering
A iklim Siberia C iklim Laurentia C tanih jenis chernozem
B iklim Gurun Panas D Iklim Tundra D tinggi dan bersaliran baik
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 32
03 HYBRID PBD Geo Tg3_p25-35.indd 32 8/12/21 4:34 PM
Geografi Tingkatan 3 Bab 3
B
Soalan 1 berdasarkan Foto 1.
Foto 1
1. (a) Namakan jenis tumbuh-tumbuhan semula jadi di atas.
Buku
Teks
Hutan Monsun Tropika
ms. 43
[1 markah]
(b) Nyatakan ciri iklim yang mempengaruhi pertumbuhan tumbuh-tumbuhan semula jadi tersebut.
Buku
Teks
ms. 43 (i) Suhu antara 24°C hingga 27°C sepanjang tahun
(ii) Hujan tahunan antara 1 000 mm hingga 2 000 mm
(iii) Satu musim lembap dan satu musim kering yang nyata.
[3 markah]
(c) Berikan dua spesies tumbuh-tumbuhan semula jadi tersebut.
Buku
Teks
ms. 43 (i) Pokok jati
(ii) Pokok buluh
[2 markah]
(d) Senaraikan dua contoh hidupan liar yang boleh ditemui di kawasan tersebut.
Buku
Teks
ms. 44 (i) Cerpelai/ Harimau bintang
(ii) Binturong/ Gajah
[2 markah]
(e) Berikan dua negara yang ditumbuhi tumbuh-tumbuhan semula jadi tersebut.
Buku
Teks
ms. 43 (i) Thailand/ Laos
(ii) Bangladesh/ Kemboja
Terima jawapan murid yang sesuai [2 markah]
33 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
03 HYBRID PBD Geo Tg3_p25-35.indd 33 8/12/21 4:34 PM
Geografi Tingkatan 3 Bab 3
Soalan 2 berdasarkan Foto 2.
A B C
Foto 2
2. (a) Nyatakan faktor bentuk muka bumi yang mempengaruhi kepelbagaian tumbuh-tumbuhan semula jadi
Buku seperti dalam Foto 2.
Teks
ms.
33–35 A: Kawasan tanah pamah dan kaki bukit kurang daripada 1 200 meter
B: Kawasan tanah tinggi melebihi 1 200 meter
C: Kawasan rendah di pinggir laut yang berpasir
[3 markah]
(b) Bagaimanakah saliran mempengaruhi jenis tumbuh-tumbuhan semula jadi dalam C?
Buku
Teks
ms. 36 Hutan Pantai tumbuh di kawasan bersaliran baik
Kawasan yang tidak bertakung air merupakan kawasan yang subur dan dilitupi oleh banyak spesies
tumbuh-tumbuhan semula jadi
[2 markah]
(c) Berikan contoh spesies tumbuh-tumbuhan semula jadi yang tumbuh di kawasan B.
(i) Pokok oak
(ii) Kulampair
(iii) Pokok palma
[3 markah]
(d) Nyatakan hidupan liar yang sesuai hidup di kawasan C.
(i) Kera / ular
(ii) Biawak / burung
[2 markah]
C
3. (a) Terangkan faktor tanih yang mempengaruhi kepelbagaian tumbuh-tumbuhan semula jadi. [5 markah]
Buku
Teks
ms.
38–41 (b) Bagaimanakah ciri iklim mempengaruhi pertumbuhan tumbuh-tumbuhan semula jadi di kawasan
gurun panas? [5 markah]
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 34
03 HYBRID PBD Geo Tg3_p25-35.indd 34 8/12/21 4:34 PM
FOKUS KBAT
Foto di bawah menunjukkan sejenis tumbuh-tumbuhan semula jadi di dunia. TIP Menjawab
• Hutan Pokok Tirus tumbuh
di kawasan yang mengalami
iklim Siberia yang melampau
dengan musim sejuk yang
sangat sejuk dan panjang
serta musim panas yang
sederhana sejuk dan singkat.
1. Namakan tumbuh-tumbuhan semula jadi dalam foto.
• Ciri-ciri Hutan Pokok Tirus:
Hutan Pokok Tirus • Pokok berbentuk kon
• Daun berbentuk jarum,
tebal, liat, berlilin
2. Apakah keadaan iklim yang mempengaruhi pertumbuhan tumbuh- • Batang lurus
tumbuhan semula jadi dalam foto? KBAT Menganalisis • Kulit batang tebal,
berdamar
(a) Musim sejuk yang panjang dan amat sejuk • Akar yang menular tidak
jauh daripada permukaan
(b) Kerpasan dalam bentuk salji • Biji benih dalam kon yang
keras
3. Jelaskan ciri-ciri tumbuh-tumbuhan semula jadi yang ditunjukkan dalam • Tumbuhannya berkayu
lembut
foto yang membolehkannya hidup dalam keadaan iklim melampau. • Spesis pokok kurang
KBAT Menganalisis • Tumbuhannya bersifat
dirian tulen
(a) Pokok berbentuk kon untuk memudahkan salji turun ke permukaan • Tumbuh-tumbuhannya
jarang
tanah
(b) Daun kecil yang berbentuk jarum untuk mengawal suhu dan
melindunginya daripada tiupan angin sejuk serta serangan fros
4. Bagaimanakah hidupan liar dapat hidup dalam keadaan yang sejuk seperti • Antara hidupan liar yang
dalam foto? KBAT Menilai terdapat di hutan ini ialah
Siberian white tiger, Siberian
(a) Mempunyai lapisan bulu dan lemak yang tebal untuk memanaskan husky, Siberian wolf dan
martens.
suhu badan
(b) Berkulit tebal untuk mengawal keadaan suhu persekitaran yang
melampau
Kuiz 3
35 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
03 HYBRID PBD Geo Tg3_p25-35.indd 35 8/12/21 4:34 PM