PRE-U STPM BM TERM 2

KANDUNGAN





• Proses Penggandaan 40
Bab
1 Morfologi 1 – Kata Ganda Seluruh atau Penuh 41
• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • – Kata Ganda Separa atau Sebahagian 41
1.1 De nisi Bidang Morfologi 2 – Kata Ganda Berentak atau Berirama 42

• Konsep Morfem 2 – Fungsi dan Makna Penggandaan 42
• Konsep Alomorf 2 • Proses Pengakroniman 43
• Konsep Morfofonem 4 Praktis STPM 43
• Konsep Kata 4 QQ2 45
Praktis STPM 5
1.2 Bentuk Kata 6 Bab
46
Sintaksis
• Kata Tunggal 7 2 • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •
• Kata Terbitan 7 2.1 De nisi Bidang Sintaksis 47

• Kata Majmuk 8 • Konsep Ayat 47
• Kata Ganda 8 • Konsep Klausa 47
Praktis STPM 9 • Konsep Frasa 48
1.3 Golongan Kata 11
• Kata Nama 11 2.2 Jenis dan Binaan Frasa 48
– Kata Nama Am 11 • Frasa Nama 48
– Kata Nama Khas 12 • Frasa Kerja 51
– Kata Ganti Nama 12 – Frasa Kerja dengan Objek 51
• Kata Kerja 13 – Frasa Kerja Tanpa Objek 52
– Kata Kerja Transitif 13 – Unsur Keterangan dalam Frasa 52
Kerja
– Kata Kerja Tak Transitif 14
• Kata Adjektif 15 • Frasa Adjektif 53
53
– Binaan Kata
• Kata Tugas 18 – Kata Penguat 54
– Kata Penyambung Ayat 18 – Kedudukan Frasa Adjektif dalam
– Kata Praklausa 18 Ayat 54
– Kata Prafrasa 19 • Frasa Sendi Nama 55
– Kata Pascakata 23 – Kedudukan Frasa Sendi Nama
Praktis STPM 23 dalam Ayat 55
QQ1 26
1.4 Proses Pembentukan Kata 27 2.3 Jenis dan Binaan Klausa 56
Praktis STPM
56
• Proses Pengimbuhan 27 QQ3 60
– Imbuhan Kata Nama 27
– Imbuhan Kata Kerja 32 2.4 Pola Ayat Dasar 61
– Imbuhan Kata Adjektif 38
• Proses Pemajmukan 39 2.5 Susunan Konstituen Ayat 61
– Pengimbuhan Kata Majmuk 40 • Susunan Biasa 61
– Penggandaan Kata Majmuk 40 • Susunan Songsang 61




vii







Kandungan BM T2.indd 7 10/19/18 4:46 PM

2.6 Ragam Ayat 62
• Ayat Aktif 62 Bab Penulisan Esei 103
4
Berformat
– Ayat Aktif Transitif 62 • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •
– Ayat Aktif Tak Transitif 63 Pengenalan 104
• Ayat Pasif 63 Penulisan Esei Berformat 104
Praktis STPM 64
QQ4 66 Keperluan Esei 105
2.7 Jenis Ayat 67 • Pengembangan Isi 105
• Ayat Penyata 67 Menepati Kehendak Soalan 105
• Ayat Tanya 67 Bernas 107
• Ayat Perintah 68 Tersusun (Olahan Isi) 107
• Ayat Seruan 69
• Kelancaran Bahasa 108
2.8 Bentuk Ayat 69
• Ayat Tunggal 69 Esei Berformat 112
• Ayat Majmuk 70 • Laporan 112
– Ayat Majmuk Gabungan 70 – Contoh Penulisan Esei
– Ayat Majmuk Pancangan 71 Berformat Laporan 114
– Ayat Majmuk Campuran 72 • Syarahan / Ceramah/ Teks Ucapan 127

2.9 Proses Penerbitan Ayat 73 – Contoh Penulisan Esei Berformat
• Proses Pengguguran 73 Syarahan / Ceramah / Teks
– Pengguguran Frasa Nama Ucapan 129
sebagai Subjek 73 • Memorandum 139
– Pengguguran Frasa Predikat 73 – Contoh Penulisan Esei
– Pengguguran Frasa Nama yang Berformat Memorandum 140
Mendahului Frasa Relatif 74 • Minit Mesyuarat 153
– Pengguguran Kata Nama yang – Contoh Penulisan Esei
Berfungsi sebagai Inti dalam Berformat Minit Mesyuarat 154
Frasa Nama 74 • Kertas Cadangan 175
• Proses Penyusunan Semula 74 – Contoh Penulisan Esei
• Proses Peluasan 75 Berformat Kertas Cadangan 177
Praktis STPM 78 • Surat Kiriman Rasmi 191
QQ5 81
– Contoh Penulisan Esei
Bab Analisis Kesalahan Berformat Surat Kiriman Rasmi 193
3 Bahasa 82 Praktis STPM 202
• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •
Pengenalan 83 Kertas Model STPM (910/2) 1 203
Aspek Kesalahan Bahasa 83
• Kesalahan Ejaan 83 Kertas Model STPM (910/4) 1 210
• Kesalahan Tanda Baca 87
• Kesalahan Diksi / Kata 89 Kertas Model STPM (910/2) 2 211
• Kesalahan Morfologi 92 Kertas Model STPM (910/4) 2 218
• Kesalahan Sintaksis 95
• Kesalahan Penanda Wacana 97 Jawapan 219
Praktis STPM 99
QQ6 102


viii







Kandungan BM T2.indd 8 10/19/18 4:46 PM

BAB
2 SINTAKSIS












PENGENALAN

Bab ini menghuraikan konsep sintaksis. Perbincangan meliputi definisi ayat, binaan subjek

dan predikat, pola-pola ayat dasar, binaan frasa, dan susunan ayat. Selain itu, bab ini juga
menghuraikan aspek-aspek sintaksis yang lain, iaitu ragam ayat, jenis-jenis ayat, bentuk
ayat, dan proses penerbitan ayat.





Peta Konsep


SINTAKSIS








Definisi Bidang Jenis dan Jenis dan Pola Ayat
Sintaksis Binaan Frasa Binaan Klausa Dasar
• Konsep ayat • Frasa nama • Klausa bebas • FN + FN
• Konsep klausa • Frasa kerja • Klausa tak bebas • FN + FK
• Konsep frasa • Frasa adjektif • FN + FA
• Konsep subjek • Frasa sendi • FN + FS
dan predikat nama





Susunan Ragam Ayat Jenis Ayat
Konstituen Ayat • Ayat aktif • Ayat penyata
• Susunan biasa • Ayat pasif • Ayat tanya
• Susunan songsang • Ayat perintah
• Ayat seruan


Bentuk Ayat Proses Penerbitan Ayat
• Ayat tunggal • Konsep ayat terbitan
• Ayat majmuk • Proses penerbitan ayat












02 BM T2.indd 46 10/19/18 4:30 PM

Bahasa Melayu Penggal 2 STPM Bab 2 Sintaksis

2.1 Definisi Bidang Sintaksis
2.1 Defi nisi Bidang Sintaksis

Layari laman web 1 Sintaksis merupakan bidang ilmu bahasa yang mengkaji proses
https:bit.ly/2Re8Yt9 pembinaan ayat.
untuk memperoleh maklumat
lanjut tentang bidang sintaksis 2 Hal ini termasuklah kajian tentang hukum atau rumus tatabahasa BAB
berdasarkan kaedah penggabungan dan penyusunan perkataan
untuk membina sesuatu ayat. 2

Konsep Ayat
INFO
1 Ayat ialah unit pengucapan paling tinggi dan mempunyai makna
yang lengkap. Ayat terbentuk daripada satu atau susunan beberapa
perkataan yang bermakna. Contoh:
2017/S14
(a) Masuk.
2016/S14
(b) Tolong diam.
(c) Dia sedang memasak di dapur.
2 Ayat yang lengkap mengandungi dua unsur, iaitu subjek dan
2014/S11
predikat. Bahagian subjek ialah unsur yang diterangkan atau judul
ayat, manakala bahagian predikat ialah unsur yang menerangkan
atau cerita.

Subjek Predikat
Wardah sungguh cantik.
Pelajar itu adik Yassin.
Rosiah, kawan saya amat pemalu.

3 Ayat terdiri daripada ayat dasar atau ayat inti dan ayat terbitan.
Kedua-dua ayat ini boleh dibahagikan kepada beberapa jenis ayat
seperti ayat penyata, ayat perintah, ayat tanya, dan ayat gabungan.
4 Ayat dasar atau dikenal juga sebagai ayat inti ialah ayat yang menjadi
dasar atau sumber pembentukan semua ayat lain dalam sesuatu
bahasa.
Contoh: Rosmah memasak nasi.
5 Ayat terbitan ialah ayat yang baharu terbit daripada ayat dasar yang
melalui beberapa proses seperti peluasan, penggantian, pengguguran,
2018/S13 atau penyusunan semula. Sebagai contoh daripada ayat di atas dapat
diterbitkan ayat-ayat yang berikut:
2017/S34 (B)
(a) Rosmah tidak memasak nasi. (proses peluasan kata nafi tidak)

2017/S14, S16, & S17
(b) Nasi dimasak oleh Rosmah. (proses penyusunan semula – ayat
aktif kepada ayat pasif)
2016/S22
(c) Rosmah memasak. (proses pengguguran frasa nasi)
2015/S1
Konsep Klausa
1 Klausa merupakan satu unit gabungan yang mengandungi subjek
dan predikat serta menjadi konstituen dalam ayat.
2 Klausa tidak mempunyai tanda baca yang lengkap atau intonasi
yang sempurna.
3 Klausa terdiri daripada dua, iaitu klausa bebas dan klausa tak bebas.

47






02 BM T2.indd 47 10/19/18 4:30 PM

Bahasa Melayu Penggal 2 STPM Bab 2 Sintaksis
Konsep Frasa 2015/S1

1 Frasa terdiri daripada satu susunan yang mengandungi sekurang- 2013/S11
kurangnya satu atau dua perkataan yang berpotensi untuk diperluas
menjadi dua perkataan atau lebih.
2 Frasa tidak mengandungi subjek atau predikat seperti klausa tetapi
BAB frasa boleh menjadi konstituen atau unsur dalam klausa. Frasa
2 menjadi subjek dan predikat dalam ayat.
Contoh:
(a) Pisang goreng. (satu frasa)
(b) Pisang goreng itu / panas. (dua frasa)
(subjek) (predikat)


2.2
dan
Binaan
2.2 Jenis dan Binaan Frasa
Jenis
Frasa
1 Frasa ialah unit yang terdiri daripada satu atau lebih patah 2016/S18 & S33
perkataan yang berfungsi sebagai unsur dalam ayat. Frasa tidak dapat
dipecahkan kepada subjek dan predikat tetapi subjek dan predikat
terdiri daripada frasa.
2 Terdapat empat jenis frasa, iaitu frasa nama, frasa kerja, frasa
adjektif, dan frasa sendi nama.
3 Binaan frasa tersebut dapat dibahagikan kepada dua jenis atau sifat,
iaitu:
(a) Frasa endosentrik: Frasa yang mempunyai satu unsur inti yang 2018/S15
mewakili seluruh frasa berkenaan. Frasa ini terdiri daripada 2017/S15
frasa nama, frasa kerja, dan frasa adjektif.
(b) Frasa eksosentrik: Frasa yang tidak mempunyai unsur inti 2016/S34
yang dapat mewakili keseluruhan frasanya. Kewujudan frasa ini 2015/S11
bergantung kepada unsur lain. Frasa ini ialah frasa sendi nama
yang mengandungi unsur wajib, iaitu kata nama atau frasa
nama.

Frasa Nama
2016/S17
1 Frasa nama terdiri daripada satu atau rentetan perkataan yang
terdiri daripada satu unsur dalam ayat. Kata nama merupakan inti,
manakala yang menerangkan inti disebut sebagai penerang.
2 Frasa nama boleh terdiri daripada kata inti yang didahului oleh 2015/S13
beberapa unsur lain seperti kata bilangan, penjodoh bilangan, dan
gelaran dan boleh juga diikuti oleh kata penentu dan penerang. Hal 2012/S45
ini dapat dilihat berdasarkan binaan di bawah ini.
(a) Kata bilangan + Kata nama inti
semua pelajar
(b) Kata bilangan + Penjodoh bilangan + Kata nama inti
beberapa orang guru
(c) Kata bilangan + Penjodoh bilangan + Gelaran + Kata nama inti
beberapa orang tuan guru



48






02 BM T2.indd 48 10/19/18 4:30 PM

Bahasa Melayu Penggal 2 STPM Bab 2 Sintaksis
(d) Kata nama inti + Kata penentu
guru itu
(e) Kata nama inti + Unsur penerang + Kata penentu
datuk guru itu
(f) Kata bilangan + Penjodoh bilangan + Kata nama inti
beberapa orang guru BAB
Penerang + Penentu
sekolah itu 2
3 Binaan frasa nama terbahagi kepada dua, iaitu:
2018/S17
(a) Inti + Inti. Binaan ini terbahagi kepada dua, iaitu:
2014/S12
(i) Inti + Inti dengan maksud yang sama. Contoh:
• kerusi meja
2013/S12
• ampun maaf
• tubuh badan
(ii) Inti + Inti dengan maksud yang berlainan. Contoh:
• baik buruk
• siang malam
• abang adik
(b) Inti + Penerang. Binaan ini terdiri daripada dua jenis, iaitu:
(i) Inti + Penerang nama
Penerang nama dalam binaan ini ialah:

Jenis Inti Penerang
Inti + Penerang nama keturunan kaum Melayu
bahasa Iban
Inti + Penerang nama kegunaan minyak pelincir
jentera pembajak
Inti + Penerang nama jenis pokok jambu
rantai emas
Inti + Penerang kelamin lembu jantan
pelajar lelaki
Inti + Penerang nama tempat penduduk bandar
puncak bukit
Inti + Penerang nama arah meja hadapan
pantai timur
Inti + Penerang nama penyambut pemandu kereta
penoreh getah
Inti + Penerang nama milik buatan Malaysia
lantai rumah
Inti + Penerang nama anggota badan beg tangan
ubat gigi
Inti + Penerang tenaga penggerak dapur gas
lampu elektrik
Inti + Penerang nama khas Presiden Indonesia
Laut Sulu


49






02 BM T2.indd 49 10/19/18 4:30 PM

Bahasa Melayu Penggal 2 STPM Bab 2 Sintaksis

Jenis Inti Penerang
Inti + Penerang nama gelaran Haji Abu Bakar
(penerang di hadapan) Sang Kancil
Inti + Penerang perihal musim bunga

BAB istiadat perasmian
2 (ii) Inti + Penerang bukan nama
Penerang bukan nama dalam binaan ini ialah:
Jenis Inti Penerang
Inti + Penerang kata kerja bilik mandi
buku tulis
Inti + Penerang kata adjektif rumah usang
bangunan baru
Inti + Penerang frasa sendi nama hadiah kepada adik
ketenangan di desa
Inti + Penerang bilangan ordinal anak kedua
tempat ketiga


4 Kedudukan frasa nama dalam ayat terdapat dalam tiga tempat, iaitu:
(a) Sebagai subjek ayat. Contoh:
(i) Salmah sedang membasuh baju.
(ii) Ibu bapa perlu mengawasi anak-anak.
(b) Sebagai predikat ayat. Contoh:
(i) Anis seorang doktor.
(ii) Mereka ialah anak Mak Bedah.
(c) Sebagai unsur dalam frasa sendi nama. Contoh:
(i) Keadaan di kawasan itu sungguh aman. (dalam subjek)
(ii) Datuk Ahmad tinggal di rumah besar itu. (dalam predikat)

Hukum DM 2013/S13
1 Dalam sistem tatabahasa Melayu, susunan unsur-unsur frasa 2012/S53
nama mestilah mematuhi hukum DM. Hukum DM ialah hukum
diterangkan (D) dan menerangkan (M). Dalam hukum tersebut
yang diterangkan mesti hadir pada kedudukan pertama, manakala
yang menerangkan pada kedudukan yang kedua. Contohnya,
Klinik Suria, Restoran Pak Ali, Puan Pengetua, sos cili, bas mini, dan
sebagainya.
2 Namun begitu, terdapat juga beberapa kekecualian dalam hukum
DM ini terutamanya nama-nama jawatan kerana kata-kata tersebut
telah lazim digunakan. Contohnya, perdana menteri (sepatutnya
menteri perdana), ibu pejabat (sepatutnya pejabat ibu), naib presiden
(sepatutnya presiden naib).








50






02 BM T2.indd 50 10/19/18 4:30 PM

Bahasa Melayu Penggal 2 STPM Bab 2 Sintaksis
Frasa Kerja

1 Frasa kerja boleh terdiri daripada satu atau lebih patah perkataan
dan wujud dalam predikat ayat.
2 Frasa kerja terbahagi kepada dua jenis, iaitu frasa kerja dengan
objek dan frasa kerja tanpa objek.
BAB
Frasa Kerja dengan Objek ( Frasa Kerja Transitif)
2014/S13 2
1 Frasa kerja ini terdiri daripada kata kerja transitif sebagai inti dan
2013/S44
kata nama sebagai objeknya.
2 Frasa kerja ini boleh dipasifkan dalam ayat pasif. Frasa ini terbahagi
kepada dua, iaitu:
(a) Frasa kerja dengan satu objek. Frasa kerja ini hanya diikuti oleh
satu objek, kata nama. Contoh:
• Kami akan membeli lukisan itu. (lukisan ialah objek)
(b) Frasa kerja dengan dua objek. Frasa kerja ini mengandungi dua
2018/S23
objek, iaitu objek tepat dan objek sipi.
(i) Objek tepat ialah objek yang menjadi penyambut secara
langsung selepas kata kerja, manakala sipi ialah objek yang
tidak menjadi penyambut secara langsung. Contoh:

Frasa Frasa Kerja
Nama
Fungsi imbuhan apitan Kata Kerja Objek Tepat Objek Sipi
kata kerja meN-...-kan Ibu menghadiahi kakak rantai
ialah menandakan lokatif
manakala meN-...-i untuk Ayah memberi ibu wang
menandakan kausatif. Bagi
kata kerja tertentu, perbezaan (ii) Ayat tersebut boleh berubah susunannya kepada:
penggunaannya dapat dilihat
melalui jenis objek tepat yang • Ibu menghadiahkan rantai kepada kakak.
mengikuti. Sekiranya objek • Ayah memberikan wang kepada ibu.
yang bernyawa, menerima (iii) Namun begitu, maknanya tidak berubah tetapi binaan ayat
apitan meN-...-i manakala objek
tidak bernyawa menerima telah berubah. Tidak terdapat dua objek dalam ayat tersebut
apitan meN-...-kan. tetapi hanya tinggal satu objek, iaitu rantai dan wang. Kata
yang mengikutinya telah berubah menjadi frasa sendi nama.
3 Binaan frasa kerja satu objek atau transitif ialah:
2015/S25
(a) Kata bantu + Kata kerja transitif + Objek + Keterangan
telah menghantar surat pagi tadi
(b) Kata bantu + Kata kerja transitif + Objek tepat + Objek sipi
sedang menganugerahi Hassan pingat
(c) Kata bantu + Kata kerja transitif + Ayat komplemen
hendak memberitahu bahawa esok dia
akan pulang










51






02 BM T2.indd 51 10/19/18 4:30 PM

Bahasa Melayu Penggal 2 STPM Bab 2 Sintaksis
Frasa Kerja Tanpa Objek (Frasa Kerja Tak Transitif) 2016/S20
1 Frasa kerja ini merupakan frasa kerja yang tidak memerlukan objek 2014/S14
atau penyambut. Frasa kerja tanpa objek tidak boleh dipasifkan
dalam ayat pasif.
2 Kata kerja tak transitif yang membina frasa kerja ini terbahagi kepada
BAB tiga, iaitu:
(a) Kata kerja tak transitif tanpa pelengkap.
2 Contoh:
Adik menangis.
(b) Kata kerja transitif dengan pelengkap.
Contoh:
Dia beransur baik. (baik ialah pelengkap)
(c) Kata kerja transitif dengan kata nama sebagai penerang.
Contoh:
Faridah belajar bahasa Jerman.
Dalam contoh di atas, kata bahasa Jerman bukan pelengkap
tetapi penerang. Kata tersebut boleh digugurkan tanpa
merosakkan ayat.
3 Terdapat tiga unsur yang boleh menjadi pelengkap kepada kata kerja
tak transitif dengan pelengkap, iaitu:
(a) Kata nama
(i) Pengakap itu berpandukan peta.
(ii) Aminah hendak menjadi peguam.
(b) Kata sendi nama
(i) Dia tinggal di Kuala Lipis, Pahang.
(ii) Ayah akan singgah di Alor Setar sebelum pulang.
(c) Kata adjektif
(i) Keadaan datuk beransur pulih.
(ii) Dia menasihati pelajar itu supaya berbuat baik.
4 Binaan frasa kerja tak transitif tanpa pelengkap, iaitu:
(a) Kata bantu + Kata kerja + Keterangan
(i) – ketawa –
(ii) sedang menangis di dalam buaian
(b) Kata bantu + Kata kerja + Penerang + Keterangan 2017/S21
(i) hendak belajar – –
(ii) sedang belajar bahasa Jepun di kolej itu 2013/S15
5 Binaan frasa kerja tak transitif dengan pelengkap, iaitu: 2018/S16
Kata bantu + Kata kerja + Pelengkap + Keterangan
(i) hendak menjadi guru – 2016/S21
(ii) akan tinggal di London selama dua tahun 2013/S18

Unsur Keterangan dalam Frasa Kerja
1 Unsur keterangan dalam frasa kerja berfungsi memberikan
keterangan lanjut tentang kata kerja tersebut. Unsur tersebut tidak
semestinya hadir dalam frasa kerja.






52






02 BM T2.indd 52 10/19/18 4:30 PM

Bahasa Melayu Penggal 2 STPM Bab 2 Sintaksis
2 Dalam frasa kerja transitif, unsur ini hadir selepas objek, manakala
dalam frasa kerja tak transitif, unsur ini hadir selepas kata kerja.
Unsur-unsur tersebut ialah:
Keterangan Contoh
Cara • bergerak dengan pantas
• mengalir deras BAB
Waktu • bertolak dalam waktu terdekat 2
• menyiapkan projek itu dalam waktu terdekat
Tempat atau arah • tiba dari Mesir
• berlari di padang
Tujuan atau harapan • membina rumah itu untuk anak yatim
• mencari rezeki demi anak dan isteri
Alat • memotong daging dengan pisau
• membasuh baju dengan berus
Bagai/Perbandingan • berlakon seperti seorang puteri
• bercakap seperti mulut murai
Hal • berbincang tentang isu itu
• membuat teguran tentang disiplin para pelajar
penyertaan • bermain dengan abangnya
• melancong dengan keluarganya
Frasa Adjektif
2016/S15 & S16
1 Frasa adjektif merupakan binaan satu atau beberapa patah perkataan
2013/S34
yang mengandungi kata adjektif. Frasa ini berfungsi sebagai predikat
dan sebagai unsur keterangan predikat.
2 Binaan frasa adjektif dapat dilihat berdasarkan tiga aspek, iaitu
binaan kata, kata penguat, dan kata bantu.


Binaan Kata
2016/S19
Binaan kata terdiri daripada:
(a) Binaan satu perkataan. Binaan ini terdiri daripada hanya satu
perkataan adjektif seperti pandai, cantik, dan rajin.
(b) Binaan dua perkataan. Kata adjektif jenis ini terdiri daripada dua
jenis, iaitu:
Kata Adjektif + Kata Adjektif Kata Adjektif + Kata Nama
2014/S15
Unsur keserasian Makna Unsur keserupaan
2013/S16
• kurus kering • kuning telur
• sopan santun • merah hati
Unsur berlawanan makna Unsur kiasan
• kecil besar • kecil hati
2014/S16
• miskin kaya • berat tulang
Unsur keindahan bunyi rima
• lemah gemalai
• kusut masai


53






02 BM T2.indd 53 10/19/18 4:30 PM

Bahasa Melayu Penggal 2 STPM Bab 2 Sintaksis
Kata Penguat 2014/S17
Kata penguat hadir di hadapan, di belakang, atau bebas, iaitu kedua-dua 2012/S52
bahagian kata adjektif. Contoh:
Kata Penguat Kata Penguat Kata Penguat
Hadapan Belakang Bebas
BAB • paling cantik • panas benar • sungguh cantik/
2 • amat luas • luas sekali cantik sungguh
• sangat maju • cantik nian • amat luas/ luas
amat

Kata Bantu
Dalam binaan frasa adjektif juga disertai oleh kata bantu sama ada sebelum
atau sesudah kata penguat. Contoh:

Kata Bantu/Kata Kata Bantu /Kata Kata Adjektif
Penguat Penguat
– sudah besar
masih terlalu awal
tentu telah pandai

Kedudukan Frasa Adjektif dalam Ayat
1 Frasa adjektif hadir dalam tiga kedudukan, iaitu:
(a) Sebagai predikat berdasarkan pola frasa nama + frasa adjektif
(FN + FA).
Contoh:
(i) Rumahnya besar.
(ii) Zainab sungguh cantik.
(b) Sebagai unsur keterangan yang hadir selepas kata kerja dalam
predikat ayat.
Contoh:
(i) Ramli berjalan lambat sekali.
(ii) Ayah makan sangat banyak.
(c) Sebagai penerang frasa nama. (dalam subjek atau predikat
ayat)
Contoh:
(i) Pondok usang itu akan dirobohkan.
(ii) Azmi telah membeli kereta mewah itu.
2 Frasa adjektif boleh disertai unsur keterangan yang hadir selepas kata
adjektif. Terdapat beberapa jenis keterangan, iaitu:

Keterangan Contoh
Cara • Tubuhnya lemah dengan tiba-tiba.
Waktu • Dia berasa amat sedih pada malam itu.
Tempat atau arah • Bentuknya bujur di bahagian atas.
Tujuan atau harapan • Dia berusaha gigih untuk berjaya dalam
peperiksaan.
kekerapan • Dia selalu lewat ke sekolah.


54






02 BM T2.indd 54 10/19/18 4:30 PM

Bahasa Melayu Penggal 2 STPM Bab 2 Sintaksis

Keterangan Contoh
Bagai/Perbandingan • Pada majlis itu, Adibah sangat cantik bagai
puteri.
Hal/keadaan • Azwan selalu sibuk dengan perniagaannya.
Musabab • Pelajaran Aini lemah kerana kurang berusaha. BAB
Terhadap • Ayah amat rindu akan anaknya.
2

Frasa Sendi Nama
2016/S4 & S24
1 Frasa sendi nama terbina daripada satu sendi nama dan satu frasa
2015/S12
nama yang menjadi pelengkap kepada sendi nama tersebut.
2012/S47
2 Dalam ayat, frasa sendi nama hadir di bahagian predikat atau sebagai
unsur keterangan dalam frasa yang lain.
3 Binaan frasa sendi nama ialah:
(a) Kata sendi nama + Frasa sendi nama
Contoh:
• dari rumah
• ke Jepun
• dengan ayah kawannya
(b) Kata sendi nama + Kata arah + Frasa nama
Contoh:
• dari belakang rumah
• ke utara Indonesia
• ke tengah laut
(c) Kata sendi nama + Kata arah + Frasa nama + Keterangan
Contoh:
• ke selatan Indonesia untuk perlawanan badminton
• malam ini
• daripada kakaknya di Sabah

Kedudukan Frasa Sendi Nama dalam Ayat
2013/S17
Dalam binaan ayat, frasa sendi nama berfungsi sebagai:
(a) Predikat
Contoh: • Hadiah itu untuk ibu.
• Pinggan mangkuk itu di atas meja.
(b) Unsur keterangan
Contoh:
(i) Keterangan dalam frasa nama
Contoh: • Dia membeli buku itu di kedai Pak Abu.
• Rumah di kawasan itu cantik-cantik.
(ii) Keterangan dalam frasa kerja
Contoh: • Pelajar-pelajar itu berbincang di dalam dewan.
• Kakak sedang memasak di dapur.
(iii) Keterangan dalam frasa adjektif
Contoh: • Humairah lulus dalam peperiksaannya.
• Dia sangat gemar akan durian.



55






02 BM T2.indd 55 10/19/18 4:30 PM

Bahasa Melayu Penggal 2 STPM Jawapan
JAWAPAN




BAB 1 Morfologi 2

1.1 Definisi Bidang Morfologi Kata Ganda
Praktis STPM
Soalan Objektif (a) seluruh (b) separa (c) berentak
1 A 2 A 3 D 4 D 5 C
6 B 7 C 8 D 9 B 10 C i. pelajar-pelajar i. jejari i. kusut-masai
11 B 12 B 13 A ii. rumah- ii. lelangit ii. lintang-
rumah pukang
Soalan Struktur
1 3
Perkataan Jumlah Morfem Jenis imbuhan Contoh

hulubalang 1 (a) awalan pendatang
(b) akhiran lautan
kepengetuaan 3
(c) apitan berlarian
telapak 2
(d) sisipan serabut
perikemanusiaan 3
4 (a) tandatangan
(b) Bumiputera
2 (a) kepengetuaan: 1 morfem bebas (tua), 2 morfem (c) matahari
terikat ke- dan peN-...-an 5 (a) kata majmuk yang menerima awalan dan akhiran
(b) memperluas: 1 morfem bebas (luas), 2 morfem dieja terpisah
terikat mem- dan peR- (b) kata majmuk k yang menerima apitan dieja sebagai
(c) diperbaiki: 1 morfem bebas (baik), 2 morfem terikat satu perkataan
di- dan peR-...-i
3 Perbezaan antara morfem dan perkataan ialah perkataan 1.3 Golongan Kata
ialah bentuk bebas dan bermakna, manakala morfem ada
yang bebas dan ada yang terikat, iaitu tidak bermakna. Praktis STPM
4 Kata akar ialah kata yang tidak boleh hadir tanpa Soalan Objektif
imbuhan seperti tani yang memerlukan imbuhan pe- 1 C 2 B 3 D 4 A 5 C
untuk menjadi perkataan bermakna, iaitu petani. 6 B 7 D 8 C 9 A 10 B
5 Bentuk terbitan ialah perkataan yang telah diperluas 11 D 12 A 13 C 14 B 15 D
melalui proses pengimbuhan, penggandaan, dan 16 C 17 B 18 A
pemajmukan. Soalan Struktur
1
1.2 Bentuk Kata Kata Ganti Nama Contoh
Praktis STPM X Kata ganti nama tunjuk itu, ini
Soalan Objektif
1 D 2 A 3 B 4 D 5 B Y Kata ganti nama tanya siapa, apa, bila
6 C 7 C 8 B 9 A 10 D 2 (i) Kata kerja transitif aktif
11 D 12 B 13 A 14 C (ii) Kata kerja tak transitif tanpa pelengkap
(iii) Kata kerja tak transitif dengan pelengkap
Soalan Struktur
1 (a) Golongan kata bagi perkataan bermesyuarat ialah 3 Darjah Perbandingan Contoh
kata terbitan, manakala jawatankuasa ialah kata
majmuk. Biasa rajin
(b) Perkataan jawatankuasa terbentuk daripada dua kata Bandingan sama besar, lebih besar
dasar yang bertindak sebagai satu unit dan dieja
sebagai satu perkataan kerana penggunaannya sudah Penghabisan paling, amat
dianggap mantap.





219






Jawapan Term 2 BM.indd 219 10/19/18 4:35 PM

Bahasa Melayu Penggal 2 STPM Jawapan
4 BAB 2 Sintaksis
Kata Jenis Kata Bilangan
sesetengah, para Kata bilangan tak tentu 2.1 Definisi Bidang Sintaksis
kedua belas, ke seratus Kata bilangan tingkat 2.2 Jenis dan Binaan Frasa
tiap-tiap, masing-masing Kata bilangan pisahan 2.3 Jenis dan Binaan Klausa
berjam-jam, berbulan- Kata bilangan himpunan Praktis STPM
bulan
Soalan Objektif
5 1 D 2 B 3 C 4 A 5 C
Kata Tugas 6 B 7 D 8 C 9 A 10 B
11 A 12 D 13 D 14 B 15 C
16 D 17 A 18 B 19 A 20 B
Kata Kata Kata Pascakata
Penyambung praklausa Prafrasa 21 B 22 B 23 C 24 B 25 D
Soalan Struktur
Kata hubung gabungan 1 Ayat dasar ialah ayat yang menjadi sumber kepada
pembentukan ayat lain setelah mengalami proses
Kata hubung pancangan transformasi.
2
1.4 Proses Pembentukan Kata Klausa
Praktis STPM
Soalan Objektif
1 C 2 B 3 D 4 A 5 A Klausa bebas – klausa Klausa terikat atau tak
6 C 7 B 8 D 9 B 10 C yang boleh berdiri bebas – klausa yang tidak
11 D 12 A 13 B 14 D 15 C dengan sendiri boleh berdiri dengan
16 D 17 A 18 B sendiri
Soalan Struktur
1 (a) Proses merangkaikan imbuhan pada kata dasar dan 3 (a) Frasa endosentrik:
menerbitkan perkataan yang berlainan makna. Frasa yang mempunyai satu unsur yang mewakili
(b) Proses merangkaikan dua kata dasar atau lebih seluruh frasa. Frasa ini terdiri daripada frasa nama,
untuk menghasilkan maksud yang berbeza daripada frasa kerja, dan frasa adjektif.
maksud asal. (b) Frasa eksosentrik:
2 Frasa yang tidak mempunyai unsur inti dan
Pengakroniman kewujudannya bergantung kepada frasa lain. Frasa
ini ialah frasa sendi nama.

(a) Percantuman (b) Gabungan (c) Gabungan 4 Subjek ialah unsur yang diterangkan dalam ayat
huruf awal suku kata awal bahagian awal manakala predikat ialah unsur yang menerangkan atau
kata Contoh: pukul rata kata pertama cerita.
Contoh: Jabatan – purata dengan 5 (a) Inti + Penerang kata kerja: minyak masak
Perdana Menteri bahagian lain (b) Inti + Penerang kelamin: ayam jantan
–JPM kata yang
menyusulinya 6 (a) Kakak sedang menyapu sampah di halaman rumah.
Contoh: jantan = kata bantu + kata kerja transitif + objek +
betina – jantina keterangan
(b) Salim telah menghadiahi Rohaya rantai emas.
3 = kata bantu + kata kerja transitif + objek tepat +
Kata Ganda Fungsi atau Makna
objek sipi
meja-meja penanda jamak
(c) Siti akan tinggal di Jakarta selama enam tahun.
lauk-pauk penanda kepelbagaian jenis = kata bantu + kata kerja tak transitif + pelengkap +
berbual-bual perbuatan berulang-ulang keterangan
berkirim-kiriman perbuatan saling berbalas
siapa-siapa penanda tak tentu

220






Jawapan Term 2 BM.indd 220 10/19/18 4:35 PM