Focus PT3 2022 - Sains

Sains PT3 Bab 7 Keelektrikan dan Kemagnetan
Elektromagnet (c) Garisan medan magnet lebih rapat
berhampiran wayar kerana terdapat
Elektromagnet ialah bahan yang medan magnet yang lebih kuat terhasil
mempunyai kesan magnet yang sementara di situ. Kekuatan magnet berkurang
apabila arus mengalir melalui konduktor. apabila menjauhi konduktor.
7. Rajah 7.37 menunjukkan corak medan
1. Apabila arus mengalir melalui konduktor, magnet bagi dawai gelung.
medan magnet terhasil di sekelilingnya.
Apabila arus dimatikan atau diputuskan,
Penerbitan Pelangi Sdn Bhd. All Rights Reserved.
medan magnet akan hilang.
Bekalan Kadbod
kuasa
Serbuk besi

O
– + Rajah 7.37
I
Dawai kuprum
8. Garisan medan magnet lebih rapat antara
satu sama lain di bahagian tengah gelung.
Rajah 7.34
Hal ini menunjukkan medan magnet di
2. Corak medan magnet yang dihasilkan bahagian tengah gelung adalah lebih
bergantung kepada bentuk konduktor yang kuat.
membawa arus.
9. Rajah 7.38 menunjukkan corak medan
3. Konduktor lurus menghasilkan corak medan magnet yang dihasilkan oleh solenoid. T
T
i
i
magnet yang berbentuk bulatan. n n
g
g
k
k
Arah a a
t
t
arus a n
a
n
2
Kompas
Arus Arus
keluar masuk
Rajah 7.38
Rajah 7.35
(a) Kutub bagi hujung solenoid dapat
(a) Arah medan magnet bergantung ditentukan dengan cara melihat arah
kepada arah arus yang mengalir melalui arus pada hujung solenoid berkenaan.
konduktor.
(b) Arah medan magnet boleh ditentukan (b) Arus yang mengalir mengikut arah jam,
kutubnya ialah kutub selatan.
menggunakan petua tangan kanan (c) Arus mengalir mengikut lawan arah
seperti yang ditunjukkan dalam Rajah jam, kutubnya ialah kutub utara.
7.36. Arah ibu jari menunjukkan arah (d) Rajah 7.39 menunjukkan cara untuk
arus dan empat jari menunjukkan arah menentukan arah medan magnet bagi
medan magnet yang dihasilkan.
solenoid.
Arah Ibu jari mengarah Rod besi
arus ke arah arus Pemerhati Pemerhati

Jari-jari lain Melawan Mengikut
menunjukkan arah arah
arah medan pusingan pusingan
jam (utara)
jam (selatan)
magnet
Rajah 7.36 Rajah 7.39

291





07 Fokus KSSM SC Tg2.indd 291 14/12/2021 5:08 PM

Sains PT3 Bab 7 Keelektrikan dan Kemagnetan

10. Corak medan magnet bergantung kepada bentuk konduktor yang membawa arus manakala arah
medan magnet bergantung kepada arah arus yang mengalir melalui konduktor.


Faktor-faktor yang Mempengaruhi Kekuatan Elektromagnet

Eksperimen 2.1
Eksperimen 2.1
Eksperimen 7.2
Tujuan: Mengkaji faktor-faktor yang mempengaruhi kekuatan medan magnet.
Penerbitan Pelangi Sdn Bhd. All Rights Reserved.
A Mengkaji hubungan antara arus yang mengalir dan kekuatan medan magnet
Pernyataan masalah: Adakah arus yang mengalir melalui konduktor mempengaruhi kekuatan medan
magnet?
Hipotesis: Semakin bertambah nilai arus, semakin bertambah kekuatan medan magnet.
Pemboleh ubah dimanipulasikan: Arus
Pemboleh ubah bergerak balas: Jumlah klip kertas yang ditarik
Pemboleh ubah dimalarkan: Bilangan lilitan gegelung
Bahan dan radas: Klip kertas, rod besi, dawai kuprum, sel kering, dawai penyambung, reostat, piring Petri,
kaki retort dan pengapit.
Prosedur:
1. i Radas disusun seperti Rajah 7.40 dengan 15 lilitan dawai
T
T
i
g kuprum. Rod besi
n
n
g
2. t
a Suis dihidupkan dan reostat dilaraskan sehingga memperoleh
k
k
a
t
arus, I = 0.5 A. Bekas klip kertas didekatkan dengan rod besi.
a
a
n
n
2 3. Suis dimatikan supaya semua klip kertas yang ditarik oleh rod A Dawai
kuprum
besi jatuh ke dalam sebuah piring yang kosong.
penebat
4. Bilangan klip kertas yang ditarik oleh rod besi dikira. Klip kertas
5. Langkah 1 hingga 4 diulang dengan menggunakan arus, I = 1.0 Rajah 7.40 Susunan radas
A, 1.5 A, 2.0 A dan 2.5 A.
6. Pemerhatian direkodkan dalam satu jadual.
Pemerhatian:
Arus, I (A) Bilangan klip kertas yang tertarik
0.5 6
1.0 9
1.5 13
2.0 17
2.5 20
Perbincangan:
1. Rod besi menarik klip kertas apabila arus mengalir melalui gegelung wayar yang melilitnya.
2. Bilangan klip kertas yang tertarik bertambah apabila arus bertambah.
3. Jumlah klip kertas yang tertarik menunjukkan kekuatan elektromagnet. Semakin banyak klip kertas
tertarik, semakin bertambah kekuatan medan magnet.





292





07 Fokus KSSM SC Tg2.indd 292 14/12/2021 5:08 PM

Sains PT3 Bab 7 Keelektrikan dan Kemagnetan
Kesimpulan:
Hipotesis diterima. Semakin bertambah nilai arus, semakin bertambah kekuatan medan magnet.

B Mengkaji hubungan antara bilangan lilitan gegelung yang mengalir dan kekuatan medan magnet
Pernyataan masalah: Adakah bilangan lilitan gegelung mempengaruhi kekuatan medan magnet?

Hipotesis: Semakin bertambah bilangan lilitan gegelung, semakin bertambah kekuatan medan magnet.
Pemboleh ubah dimanipulasikan: Bilangan lilitan gegelung
Penerbitan Pelangi Sdn Bhd. All Rights Reserved.
Pemboleh ubah bergerak balas: Jumlah klip kertas yang ditarik
Pemboleh ubah dimalarkan: Arus
Bahan dan radas: Klip kertas, rod besi, dawai kuprum, sel kering, dawai penyambung, reostat, piring Petri,
kaki retort dan pengapit.
Prosedur:
1. Radas disusun seperti Rajah 7.40 dengan 10 lilitan dawai kuprum.
2. Suis dihidupkan dan reostat dilaraskan sehingga memperoleh arus, I = 0.5 A. Bekas klip kertas didekatkan
dengan rod besi.
3. Suis dimatikan supaya semua klip kertas yang ditarik oleh rod besi jatuh ke dalam sebuah piring Petri
yang kosong.
4. Bilangan klip kertas yang ditarik oleh rod besi dikira. T T
i
i
n
n
5. Langkah 1 hingga 4 diulang dengan menggunakan lilitan gegelung 20, 30, 40 dan 50. g g
k
k
6. Pemerhatian direkodkan dalam satu jadual. a a
t
t
a
a
n
Pemerhatian: n 2
Bilangan lilitan gegelung Bilangan klip kertas yang tertarik
10 9
20 14
30 18

40 23

50 28

Perbincangan:
1. Rod besi menarik klip kertas apabila arus mengalir melalui gegelung wayar yang melilitnya.
2. Bilangan klip kertas yang tertarik bertambah apabila bilangan lilitan gegelung bertambah.

3. Jumlah klip kertas yang tertarik menunjukkan kekuatan elektromagnet. Semakin banyak klip kertas
tertarik, semakin bertambah kekuatan medan magnet.

Kesimpulan:
Hipotesis diterima. Semakin bertambah bilangan lilitan gegelung, semakin bertambah kekuatan medan magnet.






293





07 Fokus KSSM SC Tg2.indd 293 14/12/2021 5:08 PM

Sains PT3 Bab 7 Keelektrikan dan Kemagnetan

4. Loceng elektrik digunakan sebagai loceng
Kekuatan medan elektromagnet bergantung
kepada: sekolah dan penggera kebakaran. Rajah 7.42
(a) Magnitud arus: Semakin besar arus yang menunjukkan litar loceng elektrik. Apabila
mengalir melalui konduktor, semakin suis ditekan, arus mengalir melalui litar
bertambah kekuatan elektromagnet. dan teras besi akan dimagnetkan. Armatur
(b) Bilangan lilitan gegelung: Semakin besi tertarik pada teras besi dan penukul
banyak bilangan lilitan gegelung, semakin memukul loceng untuk menghasilkan
bertambah kekuatan elektromagnet. bunyi. Apabila kejadian berlaku, terdapat
satu ruang pada sesentuh menyebabkan
Penerbitan Pelangi Sdn Bhd. All Rights Reserved.
bekalan arus terputus. Teras besi hilang
Praktis Formatif 1 2 kemagnetan dan armatur besi kembali ke
kedudukan asal. Proses ini akan berulang
sehingga suis ditekan semula.
Satu elektromagnet ringkas dapat menarik
beberapa klip kertas. Jika diameter wayar yang
digunakan untuk melilit paku ialah 0.2 mm, Suis
nyatakan perubahan jumlah klip kertas yang dapat
ditarik oleh elektromagnet tersebut jika diameter
wayar tersebut 0.7 mm. Wajarkan jawapan anda. Teras
besi
Spring
Aplikasi Magnet dan Elektromagnet
dalam Kehidupan Harian Armatur
besi
T
T
i
i
1. Kompas menggunakan magnet untuk
n
n
g
g
membantu jarum petunjuk menunjuk ke
k
k
a
a
arah kutub bumi dengan betul. Penukul
t
t
a
a
n
n
2 2. Pengangkat elektromagnet digunakan untuk
mengangkat dan memindah barang logam
seperti besi buruk dari satu tempat ke Rajah 7.42 Litar loceng elektrik
tempat lain.
Kabel ke bekalan Praktis Formatif 7.3
kuasa a.t.
1. Apakah yang dimaksudkan dengan
Elektromagnet elektromagnet?
2. Apakah yang berlaku kepada arah dan
corak medan magnet, jika arus elektrik
Besi buruk disongsangkan?
3. Apakah yang mempengaruhi kekuatan
elektromagnet?
4. Terangkan mengapa elektromagnet digunakan
Rajah 7.41 Pengangkat elektromagnet di tempat besi buruk dan bukannya magnet.
5. Mengapakah terdapat ruang kosong, X pada
3. Apabila bekalan kuasa dihidupkan, teras rajah di bawah?
besi dimagnetkan untuk menjadi magnet.
Pengangkat tersebut mengangkat objek
besi tersebut dan dipindahkan ke tempat U X U
lain. Bekalan kuasa dimatikan untuk
menjatuhkan objek besi tersebut ke tempat
yang baharu. Rajah 7.43

294





07 Fokus KSSM SC Tg2.indd 294 14/12/2021 5:08 PM

Sains PT3 Bab 7 Keelektrikan dan Kemagnetan

Praktis PT3 7



BAHAGIAN A


1. Rajah 1 menunjukkan buih sabun yang ditiupkan 3. Rajah 3(a) menunjukkan sambungan bagi
ke arah penjana Van de Graaff. Apabila penjana satu litar ringkas. Bacaan ammeter adalah
itu dihidupkan, didapati buih-buih sabun itu 0.90 A manakala bacaan voltmeter adalah 9.0 V.
Penerbitan Pelangi Sdn Bhd. All Rights Reserved.
tertolak menjauhi penjana. Perintang kedua yang sama disambung secara
selari dengan perintang pertama tadi, seperti
Buih-buih sabun dalam Rajah 3(b).
Penjana
Van de A
Graaff Galvanometer
V
A
V


(a) (b)
Rajah 1 Rajah 3
Mengapakah buih-buih tertolak daripada penjana? Apakah bacaan ammeter dan voltmeter dalam T
T
A Buih-buih tertarik ke atmosfera Rajah 3(b)? i i
n
n
B Buih-buih dinyahcas Bacaan ammeter Bacaan voltmeter g
g
k
k
C Buih-buih dicas dengan cas yang berlainan (A) (V) a
a
t
t
D Buih-buih dicas dengan cas yang sama a n
a
n
A 1.80 18.0 Solenoid
2. Rajah 2 menunjukkan susunan radas untuk 2
menguji aruhan elektromagnet.
B 1.80 9.0
Solenoid
Magnet kekal C 0.45 9.0
U S
D 0.45 18.0
Rod besi
Suis
4. Antara yang berikut, pernyataan manakah yang
Rajah 2 betul mengenai litar selari?
I Mempunyai satu lintasan
Apakah yang akan berlaku apabila suis dalam II Apabila satu mentol rosak, mentol yang lain
rajah di atas dihidupkan? tidak menyala
A Solenoid dan magnet kekal akan saling III Mempunyai lebih daripada satu lintasan
menarik IV Apabila satu mentol rosak, mentol yang lain
B Solenoid dan magnet kekal akan saling masih menyala
menolak A I dan II U S
C Solenoid dan magnet kekal saling menolak B III dan IV
dan menarik secara berulang-ulang C II dan III
D Solenoid dan magnet kekal pegun pada D I dan IV
kedudukan masing-masing




Rod besi

295





07 Fokus KSSM SC Tg2.indd 295 14/12/2021 5:08 PM

Sains PT3 Bab 7 Keelektrikan dan Kemagnetan

BAHAGIAN B

1. (a) Padankan jenis penjanaan tenaga elektrik berikut dengan penerangan yang betul.

Penjanaan tenaga elektrik Penerangan
(i) Biojisim Tenaga yang dijanakan daripada bahan buangan haiwan dan
pereputan hidupan seperti tumbuhan dan haiwan.
(ii) Geoterma Tenaga haba daripada kerak bumi kerana suhu pusat bumi
Penerbitan Pelangi Sdn Bhd. All Rights Reserved.
yang sangat panas.
[2 markah]
(b) Lengkapkan ruang kosong di bawah untuk menunjukkan perubahan tenaga utama dalam penjanaan
hidroelektrik.

(i) (ii) Tenaga elektrik
[2 markah]

BAHAGIAN C

1. (a) Rajah 1.1 menunjukkan dua batang magnet bar yang mempunyai kutub yang sama menghadap antara
satu sama lain.

T
T
S U U S
i
i
n
n

g
g
k
k
Rajah 1.1
a
a
t
t
a
a
(i) Berdasarkan rajah di atas, lukiskan garisan medan magnet dan labelkan ‘Q’ pada titik neutral.
n
n
2 [1 markah]
(ii) Berikan maksud titik neutral. [1 markah]
(b) Nyatakan hubungan antara kekuatan medan magnet dengan garisan medan magnet. [1 markah]
(c) Lukiskan garisan medan magnet yang terhasil pada paku dalam Rajah 1.2. Tandakan kutub-kutub medan
berkenaan. [2 markah]
Paku besi + –
Bateri
Dawai kuprum
tertebat
Suis
Rajah 1.2
(d) Pengangkat elektromagnet digunakan untuk mengangkat dan memindahkan barang logam seperti besi
buruk dari satu tempat ke tempat lain. Nyatakan dua faktor yang mempengaruhi jisim barang logam
yang boleh diangkat oleh pengangkat elektromagnet. [2 markah]
(e) Bagaimanakah faktor-faktor yang anda nyatakan dalam (d) mempengaruhi kekuatan elektromagnet?
[2 markah]
(f) Namakan satu aplikasi lain yang menggunakan kesan elektromagnet. [1 markah]




296





07 Fokus KSSM SC Tg2.indd 296 14/12/2021 5:08 PM

JAWAPAN Sains PT3 Jawapan





Tingkatan 1 Harian BAHAGIAN C T T
Ti
Ti
in
in
ng
ng
Bab Pengenalan kepada Penyaman udara sering dipasang di 1. (a) (i) Silinder penyukat gk gk
(ii) Untuk menentukan isi padu


1 Penyiasatan Saintifik bahagian atas dinding kerana udara sejuk cecair ta ta
ka
ka
at
at
yang lebih tumpat daripada udara panas (iii) 22.0 cm 3 n n
an
an
Praktis Formatif 1.1 akan turun ke bahagian bawah bilik dan ini (iv) Buret, pipet 1 1
dapat menjadikan seluruh bilik berkeadaan (v) Kaedah sesaran air
1. Fenomena semula jadi ialah kejadian sejuk. (b) (i) Ketumpatan = jisim
yang tidak dapat dicipta oleh manusia isi padu
Penerbitan Pelangi Sdn Bhd. All Rights Reserved.
dan berlaku secara semula jadi. Praktis Formatif 1 1 20
2. • Telefon membolehkan kita berhubung (ii) Ketumpatan emas = 1
dengan orang lain pada jarak yang Kita sudah ketahui bahawa ketumpatan untuk = 20 g cm -3
jauh dalam masa yang singkat. air tulen ialah 1 g/cm , maka jisim air dapat 2
3
• Internet membolehkan kita dihitung seperti berikut: Ketumpatan gelas = 1
mendapatkan maklumat dari seluruh = 2 g cm -3
dunia dengan pantas. Jisim air = Ketumpatan air x Isi padu air (iii) Emas lebih tumpat daripada kaca.
3. Doktor/ Ahli botani/ Jururawat/ Ahli = 1 x 73.6 (iv) Jisim emas lebih tinggi daripada
zoologi = 73.6 g kaca.
Jawapan lain yang munasabah Semasa air berubah menjadi ais, jisimnya
adalah tetap dan hanya isi padu sahaja akan Bab Sel Sebagai Unit Asas
Praktis Formatif 1.2 berubah, maka 2 Hidupan
Jisim air = Jisim ais = 73.6 g.
1. Bahan yang diisi di dalam botol ialah Oleh itu, isi padu ais dapat dihitung seperti
bahan mudah terbakar. berikut: TIMSS 1
2. Kebakaran mungkin berlaku. Isi padu ais = ____________ Untuk mewarnakan struktur sel pipi supaya
Jisim ais
3. Jauhkan diri dan rakan-rakan yang Ketumpatan ais strukturnya boleh dilihat dengan jelas.
73.6
berdekatan daripada tempat kejadian = ____
dan melaporkan kepada guru dengan 0.92
segera. = 80 cm 3 TIMSS 2
Praktis Formatif 1.3 Praktis Formatif 1.5 Kloroplas dan dinding sel.
1. Kuantiti fizik Unit S.I. Simbol 1. Ketumpatan air Praktis Formatif 1 1
1 000 g
1 000 kg
Jisim kilogram kg = ________ × ____________
Masa saat s 1 m 3 3 1 000 000 cm 3 Darah kita merupakan tisu kerana darah terdiri
Suhu Kelvin K = 1 g/cm daripada beberapa jenis sel, iaitu sel darah
3
Maka, 1 cm air berjisim 1 g. merah, sel darah putih dan platlet. Sel-sel ini
2. (a) 1 200 m bekerja bersama-sama dan diorganisasikan
(b) 10.08 m 2. (a) Telur lebih tumpat daripada air. menjadi tisu darah.
(c) 0.57 m (b) Telur akan terapung.
(c) Ais yang kurang tumpat akan
Praktis Formatif 1.4 terapung di permukaan air kolam/ Praktis Formatif 2.1
laut.
1. Pita pengukur. 1. 5 → 1 → 3 → 4 → 2
2. Termometer klinik lebih jitu daripada Praktis Formatif 1.6 2. Sel saraf – Menerima dan menghantar
termometer makmal kerana kejituan impuls saraf.
suhu yang dapat disukat oleh Membuatkan hipotesis yang baharu dan Sel sperma – Terlibat dalam pembiakan.
termometer klinik ialah 0.1°C manakala menguji kebenarannya melalui kaedah Sel otot – Membolehkan pergerakan.
kejituan termometer makmal ialah 1°C. saintifik. Sel darah merah – Mengangkut
3. (a) Angkup vernier oksigen.
(b) 2.53 cm Praktis Formatif 1.7 3. Perbezaan antara sel haiwan dan sel
(c) Untuk mendapat bacaan yang lebih tumbuhan:
jitu, ralat sifar kena diambil kira. Tindakan Aishah tidak wajar. Dia perlu jujur
(d) • Jika ralat sifar ialah positif, iaitu dalam merekod data. Sel haiwan Sel tumbuhan
tanda ‘0’ pada skala vernier
berada di sebelah kanan tanda Praktis PT3 1 Tiada dinding sel. Mempunyai dinding sel.
‘0’ pada skala utama, maka
bacaan BAHAGIAN A Tiada kloroplas. Mempunyai kloroplas.
sebenar = 2.53 – (+ 0.04) = 2.49 cm.
• Jika ralat sifar ialah negatif, iaitu 1. C 2. A 3. C 4. D Tidak berbentuk Berbentuk tetap.
tanda ‘0’pada skala vernier berada 5. C tetap.
di sebelah kiri tanda ‘0’ pada skala BAHAGIAN B
utama, maka bacaan sebenar = 4. • Organisma unisel ialah organisma
2.53 – (– 0.04) = 2.57 cm. 1. (a) (i) Bikar yang terdiri daripada satu sel sahaja.
4. Menimbang jisim satu rim kertas (ii) Corong turas • Organisma multisel ialah organisma
A4 (450 helai), kemudian jisim yang (b) (i) Mengukur masa yang terdiri lebih daripada satu sel.
diperoleh dibahagikan dengan 450. (ii) Mengukur panjang
531
00 JAWAPAN .indd 531 15/12/2021 8:04 AM

Sains PT3 Jawapan
amfibia akan berubah mengikut suhu BAHAGIAN C
Praktis Formatif 1 2 persekitaran. Apabila suhu persekitaran
terlalu rendah, suhu badan mereka juga 1. (a) (i) Homeostasis
(ii) Semasa berjoging, lebih


Bilangan sel darah putih akan bertambah akan menurun. Ini akan menjejaskan fungsi banyak oksigen diperlukan
T
T
i
i
bagi melawan atau memusnahkan bakteria badan mereka dan boleh menyebabkan untuk respirasi sel. Oleh itu,
n
n
yang masuk ke dalam badan kita. kematian. jantung perlu mengepam lebih
g
g
k
k
Harian banyak darah ke sel-sel badan.
a
a
t
t
Praktis Formatif 2.2 Langkah segera yang perlu diambil terhadap Maka, kadar degupan jantung
a
a
akan meningkat.
1 1. Jika proses fotosintesis berlaku, glukosa mangsa strok haba: (b) Punca: Tumbuhan kehilangan
n
n
akan terbentuk pada daun dan glukosa
• Menempatkan mangsa ke kawasan yang
berlebihan akan bertukar kepada teduh / berhawa dingin / di bawah kipas. banyak air.
Penyelesaian: Liang stoma pada
Penerbitan Pelangi Sdn Bhd. All Rights Reserved.
kanji. Maka, kehadiran kanji dapat • Sapukan air sejuk pada kulit mangsa. daun tertutup bertujuan untuk
menentukan sama ada fotosintesis • Berikan minuman sejuk atau isotonik mengurangkan kehilangan lebih
berlaku. kepada mangsa. banyak air daripada daun ke
2. (a) X: Fotosintesis • Longgarkan pakaian mangsa. persekitaran.
Y: Respirasi sel (c) (i) Ginjal
(b) X: Membuat makanan Cara mencegah strok haba: (ii) Kurang daripada 58 ml/j.
Y: Menghasilkan tenaga • Minum air yang banyak. Badan kehilangan lebih banyak
(c) Proses Y • Pakai topi dan pakaian longgar yang air melalui perpeluhan.
berwarna cerah apabila melakukan aktiviti Bab
Praktis PT3 2 di bawah cahaya matahari. 4 Pembiakan
BAHAGIAN A
1. C 2. A 3. A Praktis Formatif 3.1
BAHAGIAN B Praktis Formatif 1 1
1. Kita kurang berpeluh pada hari hujan.
1. (a) (i) Sel tumbuhan Maka, air yang berlebihan dalam badan Harimau: Persenyawaan dalam
(ii) Sel haiwan akan dikeluarkan daripada badan Kodok: Persenyawaan luar
(b) (i) digunakan melalui air kencing. Persenyawaan luar adalah kurang cekap
(ii) diserap 2. Apabila suhu badan kita menurun, berbanding persenyawaan dalam kerana
BAHAGIAN C tindakan penghasilan haba badan • Banyak gamet perlu dihasilkan.
akan ditingkatkan manakala tindakan • Banyak gamet dibazirkan kerana
1. (a) Karbon dioksida + Air → Glukosa + kehilangan haba badan akan dihanyutkan oleh air.
Oksigen dikurangkan melalui: • Zigot berkemungkinan besar dimakan
(b) Proses respirasi sel
(c) • Dapat mengekalkan • Pengecutan salur darah oleh haiwan lain.
• Kurang rembesan peluh oleh kelenjar
keseimbangan kandungan
oksigen dalam atmosfera. peluh Praktis Formatif 4.1
• Bagi menampung kehidupan • Bulu roma menegak 1. (a) Pembiakan seks adalah proses
• Otot rangka mengecut dan mengendur
organisma.
(d) Proses fotosintesis tidak dapat • Perembesan hormon yang penghasilan individu baharu
meningkatkan metabolisme badan
melalui percantuman antara gamet
dijalankan tanpa tumbuhan. Jika
tumbuhan berkurangan, proses 3. Anjing sering menjelirkan lidahnya pada jantan dengan gamet betina
manakala pembiakan aseks hanya
fotosintesis juga berkurangan, dan cuaca panas bagi menghilangkan lebih melibatkan satu induk sahaja,
ini menyebabkan bekalan oksigen banyak haba supaya suhu badannya tanpa melibatkan sel gamet.
berkurangan. dapat dikekalkan pada suhu normal.
4. Transpirasi ialah proses kehilangan (b) Persenyawaan dalam berlaku di
Bab Koordinasi dan Gerak air daripada permukaan tumbuhan ke dalam induk betina apabila induk
3 Balas atmosfera secara penyejatan. Transpirasi jantan memasukkan sperma ke
membantu tumbuhan menyerap dalam sistem pembiakan induk
dan mengangkut air dari tanah ke betina manakala persenyawaan
Praktis Formatif 1 1 seluruh bahagiannya dan membantu luar berlaku di luar induk betina di
menyejukkan tumbuhan pada hari panas mana ovum dan sperma masing-
Kulit merupakan organ yang memainkan apabila air tersejat daripadanya. masing dilepaskan oleh induk
betina dan jantan pada masa yang
peranan penting dalam pengawalaturan sama ke dalam air.
suhu badan. Kecederaan kulit ini akan Praktis Formatif 1 3
menjejaskan tindakan kulit seperti 2. Amoeba / Paramecium / Bakteria.
perpeluhan apabila berada dalam 3. Memastikan spesies sesuatu organisma
persekitaran yang panas. Maka, badan Sally Minum lebih banyak air supaya kandungan berkekalan dan tidak pupus.
tidak dapat mengawal atur suhu badannya air dalam badan kita akan meningkat. Maka,
pada persekitaran yang suhunya berubah- air kencing yang banyak dan cair dapat Praktis Formatif 4.2
ubah. Oleh itu, Sally hanya dapat berada dihasilkan.
di dalam persekitaran yang suhunya dapat Praktis PT3 3 1. Duktus sperma – Mengangkut sperma
dikekalkan pada suhu yang tetap. dari testis ke uretra.
BAHAGIAN A Testis – Menghasilkan sperma dan
Praktis Formatif 1 2 1. A 2. C 3. D hormon seks lelaki.
BAHAGIAN B Zakar – Menghantar sperma ke dalam
faraj perempuan.
Suhu di sekitar Artik adalah terlalu sejuk 2. Ovari
untuk kehidupan atau kemandirian haiwan 1. (a) (i) Stoma 3. Persamaan:
reptilia dan amfibia yang tidak dapat (ii) Sel pengawal • Kedua-dua sel merupakan sel
(b) (i) sel pengawal
mengekalkan suhu badannya pada suhu pembiakan.
optimum badan. Suhu badan reptilia dan (ii) meningkatkan
532
00 JAWAPAN .indd 532 15/12/2021 8:04 AM

Format 190mm X 260mm Extent : 568 pg (24.54 mm) = 2.88 mm (64pg70gsm) + 20.16 mm (504pg 60gsm) + 1.5mm Status CRC Date 15/12


PELANGI BESTSELLER





CC037042
PT3



TINGKATAN FOCUS
SAINS 1∙2∙3 PT3


KSSM
SAINS



REVISI
REVISI
REVISI FOCUS PT3 KSSM Tingkatan 1 • 2 • 3 – siri teks
rujukan yang lengkap dan padat dengan ciri-ciri
ü Infografik ü Info Sains istimewa untuk meningkatkan pembelajaran murid
ü Koleksi Tip ü Kesalahan Lazim PT3
ü Peta Konsep secara menyeluruh. Siri ini merangkumi Kurikulum
Standard Sekolah Menengah (KSSM) yang
baharu serta mengintegrasikan keperluan TINGKATAN
PENGUKUHAN & Pentaksiran Tingkatan 3 (PT3). Pastinya satu
PENGUKUHAN &
AKSIRAN
PENTAKSIRAN sumber yang hebat bagi setiap murid! SAINS 1∙2∙3
PENT
Kertas Model PT3
ü Praktis Formatif ü
REVISI
ü Praktis PT3 Penerbitan Pelangi Sdn Bhd. All Rights Reserved.
(Kod QR)
ü Jawapan Lengkap KSSM
PENGUKUHAN
PENTAKSIRAN
CIRI-CIRI EKSTRA
CIRI-CIRI EKSTRA
ü Cabaran KBAT ü PAK-21 EKSTRA
ü Aplikasi Harian ü Kod QR
ü Cabaran TIMSS

JUDUL-JUDUL DALAM SIRI INI: TINGKATAN 1•2•3
• Bahasa Melayu • Geografi • Pendidikan Islam
• Tatabahasa • Sejarah • Reka Bentuk dan Teknologi
Beli eBook • Penulisan • Matematik • Mathematics
di sini! • English • Sains • Science
• Bahasa Cina KSSM












W.M: RM33.95 / E.M: RM33.95
W.M: RM??.?? / E.M: RM??.??
Maznah Omar (Penulis Buku Teks)
CC037042 Jariah Khalib (Penulis Buku Teks)
ISBN: 978-967-2720-78-2
Badariah Hamzah (Penulis Buku Teks)
Chien Hui Siong
PELANGI Tan Din Ding