Perfect PBD Sains THN 4 Edisi Guru

Perfect
Perfect Bahasa Melayu 4 ✔ WRC494041S Perfect PELANGI
Perfect
Perfect PBD

Subjek / Tahun
5
✔
English
PBD
✔
✔
Pentaksiran Bilik Darjah Matematik* ✔ ✔
Sains*
✔
✔
Sejarah
✔
✔
Tahun Pendidikan Islam ✔ ✔ Perfect PBD
4 Pelajaran Jawi ✔ ✔
KSSR Pendidikan Jasmani & ✔ ✔ PBD
Pendidikan Kesihatan
* Edisi Bahasa Inggeris juga
Sains Pentaksiran Bilik Darjah




Siri Perfect PBD ini diterbitkan khusus untuk membantu murid cemerlang dalam
Pentaksiran Bilik Darjah (PBD) dan Pentaksiran Pusat (PP). Oleh itu, kandungan siri Tahun
ini menerapkan latihan dan penilaian yang berkualiti serta menepati keperluan Sains
pentaksiran seperti yang digariskan oleh Kementerian Pendidikan Malaysia.
Kandungan siri ini direka dan ditulis berdasarkan Dokumen Standard Kurikulum dan 4
Pentaksiran (DSKP), buku teks, serta format kertas UPSR terbaharu. Semua latihan
dalam siri ini disusun secara sistematik dan disertakan pelbagai ciri ekstra bagi
membantu murid membuat persediaan menghadapi peperiksaan.

Elemen-elemen seperti Kemahiran Berfikir Aras Tinggi (KBAT), Pembelajaran Abad Fokus PBD KSSR
Ke-21 (PAK-21) dan i-THINK diintegrasikan bagi menambahkan kefahaman murid
tentang silibus serta elemen-elemen tersebut. • Memenuhi keperluan
Pentaksiran Bilik Darjah
Inisiatif digital seperti Online Quick Quiz, Info dan Video turut dimuatkan bagi
mempermudah pengajaran dan pembelajaran secara interaktif dan menarik. • Berdasarkan DSKP
• Merujuk Buku Teks
• Mengintegrasikan PAK-21
Sains
& PdPc


Tahun 4
Fokus UPSR

100% Praktis
berformat UPSR
www.PelangiBooks.com Ong Lay Tin

• Kedai Buku Online • Perpustakaan Online •


W.M: RM9.35 / E.M: RM9.65
WRC494041S INFO VIDEO
ISBN: 978-967-2907-43-5
RESOS GURU
PELANGI Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. (89120-H)
Mesra guru dengan Strategi PdPc dan Jawapan Lengkap




04.indd 1 06/10/2020 11:55 AM

Perfect
Perfect

















PBD





Pentaksiran Bilik Darjah






Tahun
4



Sains KSSR











Ong Lay Tin





© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 2021
Hak cipta terpelihara. Tiada bahagian daripada terbitan ini boleh
diterbitkan semula, disimpan untuk pengeluaran, atau ditukarkan dalam
apa-apa bentuk atau dengan alat apa jua pun, sama ada dengan cara
elektronik, sawat, gambar, rakaman atau sebagainya, tanpa kebenaran
daripada Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. terlebih dahulu.


ISBN: 978-967-2907-43-5
Cetakan Pertama 2021

Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. (89120-H)
Lot 8, Jalan P10/10, Kawasan Perusahaan Bangi,
Bandar Baru Bangi, 43650 Bangi, Selangor Darul Ehsan, Malaysia.
Tel: 03-8922 3993 Faks: 03-8926 1223 / 8920 2366 E-mel: [email protected]
Pertanyaan: [email protected]
Dicetak di Malaysia oleh The Commercial Press Sdn. Bhd.
Lot 8, Jalan P10/10, Kawasan Perusahaan Bangi, Bandar Baru Bangi, 43650 Bangi, Selangor Darul Ehsan, Malaysia.
Sila layari www.ePelangi.com/errata untuk mendapatkan pengemaskinian bagi buku ini (sekiranya ada).





T_pages.indd 1 06/10/2020 8:30 AM

KANDUNGAN






Rekod Pencapaian Pentaksiran Murid (iii) - (iv)


UNIT 1 Kemahiran Saintifik 1 – 8



UNIT 2 Manusia 9 – 26

Online Quick Quiz Kod QR 26

UNIT 3 Haiwan 27 – 38



UNIT 4 Tumbuhan 39 – 48

Online Quick Quiz Kod QR 48
UNIT 5 Sifat Cahaya 49 – 59



UNIT 6 Bunyi 60 – 67

Online Quick Quiz Kod QR 67
UNIT 7 Tenaga 68 – 81




UNIT 8 Bahan 82 – 92

Online Quick Quiz Kod QR 92
UNIT 9 Bumi 93 – 102



UNIT 10 Mesin 103 – 112

Online Quick Quiz Kod QR 112

Kertas Model Pra-UPSR 113 – 130

Jawapan J1 - J10











© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. ii






00A KANDUNGAN PERFECT PBD 2021 SEJARAH TAHUN 4 (2021).indd 2 10/7/20 9:21 AM

Rekod Pencapaian Pentaksiran Murid

Sains Tahun 4 KSSR



Nama guru: Kelas:

Nama murid:

UNIT 1: Kemahiran Saintifik Tema: Inkuiri dalam Sains
Standard Kandungan Standard Halaman Tahap Tandatangan
pembelajaran Penguasaan Guru & Tarikh
1.1 Kemahiran Proses Sains 1.1.1 – 1.1.12 2 – 5

UNIT 2: Manusia Tema: Sains Hayat
2.1 Pernafasan Manusia 2.1.1 10
2.1.2 11
2.1.3 11
2.1.4 12
2.1.5 12
2.1.6 12
2.2 Perkumuhan dan Penyahtinjaan 2.2.1 13
2.2.2 13, 14
2.2.3 15
2.2.4 15
2.3 Manusia Bergerak Balas 2.3.1 16
terhadap Rangsangan 2.3.2 17
2.3.3 17,18
2.3.4 19
2.3.5 18
UNIT 3: Haiwan Tema: Sains Hayat
3.1 Organ Pernafasan Haiwan 3.1.1 28, 29
3.1.2 30
3.1.3 30
3.1.4 30

3.2 Haiwan Vertebrata 3.2.1 32
3.2.2 31,32
3.2.3 33,34
UNIT 4: Tumbuhan Tema: Sains Hayat
4.1 Tumbuhan Bergerak Balas 4.1.1 40
terhadap Rangsangan 4.1.2 40
4.1.3 41
4.1.4 41
4.2 Fotosintesis 4.2.1 42
4.2.2 42, 43
4.2.3 43
4.2.4 44
4.2.5 44


iii © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.






0b Rekod Perfect PBD Mate Th4.indd 3 10/2/20 5:04 PM

UNIT 5: Sifat Cahaya Tema: Sains Fizikal
5.1 Cahaya Bergerak Lurus 5.1.1 50
5.1.2 51
5.1.3 52, 53
5.2 Pantulan Cahaya 5.2.1 – 5.2.4 54
5.3 Pembiasan Cahaya 5.3.1 – 5.3.3 55
UNIT 6: Bunyi Tema: Sains Fizikal

6.1 Bunyi 6.1.1 61
6.1.2 62
6.1.3 63
6.1.4 64
6.1.5 64
UNIT 7: Tenaga Tema: Sains Fizikal
7.1 Sumber dan Bentuk Tenaga 7.1.1 69
7.1.2 69
7.1.3 70
7.1.4 71, 72
7.1.5 71
7.1.6 73
7.2 Sumber Tenaga Boleh Dibaharui 7.2.1 74
dan Sumber Tenaga Tidak Boleh 7.2.2 75
Dibaharui 7.2.3 76
UNIT 8: Bahan Tema: Sains Bahan
8.1 Sumber Asas Bahan 8.1.1 83
8.1.2 84
8.1.3 86
8.2 Sifat Bahan 8.2.1 87
8.2.2 88
8.2.3 88
8.2.4 89
UNIT 9: Bumi Tema: Bumi dan Sains Angkasa

9.1 Graviti Bumi 9.1.1 95
9.1.2 95
9.2 Putaran dan Peredaran Bumi 9.2.1 96
9.2.2 96
9.2.3 97, 98
9.2.4 99
UNIT 10: Mesin Tema: Teknologi dan Kehidupan Lestari
10.1 Tuas 10.1.1 104
10.1.2 104
10.2 Mesin Ringkas dan Mesin 10.2.1 105, 106
Kompleks 10.2.2 107
10.2.3 107
10.2.4 109


© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. iv






0b Rekod Perfect PBD Mate Th4.indd 4 10/2/20 5:04 PM

STRATEGI PdPc
STRA
STRA
TEGI
TEGI
STRATEGI




UNIT 1 Kemahiran Saintifik

Panduan RPH
Standard Standard Pembelajaran (SP) Soalan dan Tahap Halaman
Kandungan (SK) Penguasaan (TP)
1.1 Kemahiran 1.1.1 Memerhati dengan menggunakan semua deria S1 TP 1,
Proses Sains yang terlibat untuk membuat pemerhatian TP2,
secara kualitatif dengan alat yang sesuai bagi TP3
Buku Teks
m.s 2 – 21 menerangkan fenomena atau perubahan yang
berlaku. 2
1.1.2 Mengelas dengan membandingkan atau mengenal
pasti persamaan dan perbezaan berdasarkan ciri
sepunya.
BBM PAK-21 KBAT
Buku Teks, gambar – Menganalisis, mengaplikasi
EMK i-THINK Nilai Murni
Sains dan Teknologi, bahasa Peta pokok Bekerjasama, yakin dan berdikari
Cadangan PdPc
1. Guru memberikan gambar pelbagai jenis haiwan.
2. Guru meminta murid menyatakan deria manusia yang digunakan semasa membuat pemerhatian terhadap
gambar haiwan itu.
3. Guru membimbing murid untuk menyenaraikan persamaan ciri-ciri haiwan dan membandingkan perbezaan ciri-ciri
haiwan.
4. Guru meminta murid mengelaskan haiwan berdasarkan cara pembiakan dan organ pernafasan.
5. Murid menjawab soalan dalam buku PERFECT PBD Sains Tahun 4 halaman 2.
Panduan RPH
Standard Standard Pembelajaran (SP) Soalan dan Tahap Halaman
Kandungan (SK) Penguasaan (TP)

1.1 Kemahiran 1.1.4 Membuat inferens dengan menyatakan S2 TP1,
Proses Sains kesimpulan awal atau penerangan yang TP2,
munasabah bagi sesuatu pemerhatian dengan TP3
Buku Teks
m.s 2 – 21 menggunakan maklumat yang diperoleh.
1.1.5 Meramal dengan membuat jangkaan tentang
sesuatu peristiwa atau fenomena berdasarkan
pemerhatian, pengalaman lalu atau data.
1.1.10 Mengawal pemboleh ubah dengan menentukan 3
pemboleh ubah bergerak balas dan dimalarkan
setelah pemboleh ubah dimanipulasi ditentukan
dalam sesuatu penyiasatan.
1.1.11 Membuat hipotesis dengan membuat
pernyataan umum yang boleh diuji tentang
hubungan antara pemboleh ubah dalam
sesuatu penyiasatan.
BBM PAK-21 KBAT
Jalur plastik, kertas, kain, – Menganalisis, mengaplikasi
kadbod, bikar, air



EG 1–PB EG 1–1







PdPc Unit 1.indd 1 10/2/20 5:01 PM

EMK i-THINK Nilai Murni
Sains dan Teknologi, bahasa – Bekerjasama
Cadangan PdPc
1. Guru membahagikan murid kepada kumpulan.
2. Guru membimbing murid menjalankan penyiasatan ke atas kebolehan bahan untuk menyerap air.
3. Murid meramal dan menandakan (✓) pada objek yang boleh menyerap air.
4. Murid menentukan pemboleh ubah yang berkaitan dalam penyiasatan itu.
5. Murid menjawab soalan dalam buku PERFECT PBD Sains Tahun 4 halaman 3.

Panduan RPH
Standard Standard Pembelajaran (SP) Soalan dan Tahap Halaman
Kandungan (SK) Penguasaan (TP)

1.1 Kemahiran 1.1.3 Mengukur dan menggunakan nombor dengan S3 TP1,
Proses Sains menggunakan alat dan unit piawai dengan teknik TP2,
yang betul TP3
Buku Teks 4
m.s 2 – 21 1.1.8 Mentafsir data dengan memilih idea yang relevan
tentang objek, peristiwa atau pola yang terdapat
pada data untuk membuat penerangan.
BBM PAK-21 KBAT

Objek seperti pensel, buku, – Menganalisis, Mengaplikasi
silinder penyukat, pembaris
EMK i-THINK Nilai Murni
Sains dan Teknologi, Bahasa – Bekerjasama
Cadangan PdPc
1. Murid dibimbing untuk mengambil ukuran objek menggunakan alat pengukur piawai.
2. Guru meminta murid menyatakan alat dan unit piawai yang sesuai digunakan berdasarkan fungsi alat.
3. Guru menerangkan pada murid cara membaca bacaan pada alat pengukur dengan cara yang betul.
4. Guru menerangkan pada murid cara membaca dan mentafsir data yang dikumpulkan.
5. Murid menjawab soalan dalam buku PERFECT PBD Sains Tahun 4 halaman 4.


Standard Standard Pembelajaran (SP) Soalan dan Tahap Halaman
Kandungan (SK) Penguasaan (TP)

1.1 Kemahiran 1.1.12 Mengeksperimen dengan menggunakan S4 TP4,
Proses Sains kemahiran proses sains asas bagi mengumpul TP5,
dan mentafsir data serta membuat rumusan TP6 5
Buku Teks
m.s 2 – 21 untuk membuktikan hipotesis dan membuat
laporan.
BBM PAK-21 KBAT
Buku teks, bikar, gula, sudu, – Menganalisis, Mengaplikasi
jam randik
EMK i-THINK Nilai Murni

Sains dan Teknologi, bahasa – Bekerjasama
Panduan RPH
1. Guru membahagikan murid kepada kumpulan.
2. Murid menjalankan ekperimen untuk menyiasat hubungan antara bilangan adukan dengan masa untuk gula
melarut sempurna.
3. Murid perlu menulis laporan eksperimen yang lengkap (Rujuk buku teks halaman 19).
(Guru menjalankan PBD semasa eksperimen dijalankan dalam kumpulan).
4. Guru menyemak dan membincangkan hasil eksperimen .
5. Murid menjawab soalan pada buku PERFECT PBD Sains Tahun 4 halaman 5.

EG 1–2 EG 1–PB







PdPc Unit 1.indd 2 10/2/20 5:01 PM

Sains Tahun 4 Unit 1 Kemahiran Saintifik
Tarikh: ......................................
Tema: Inkuiri dalam Sains
unit
1 Kemahiran Saintifik







Nota Pintarr rPotao
N N No
N N N N Nota Pintar
tP int
t t ot t
a
P
i
t t t t
i
i
t
t
a
ta P
o
o
Memerhati
Mengukur menggunakan
Mengelas nombor
Membuat inferens

Mengeksperimen


Meramal
Kemahiran Proses
Sains Membuat hipotesis


Berkomunikasi
Mengawal pemboleh ubah



Menggunakan perhubungan
ruang dan masa
Mendefinisi secara operasi





Mentafsir data












1 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.






Unit 01.indd 1 10/2/20 5:05 PM

Sains Tahun 4 Unit 1 Kemahiran Saintifik

Modul PBD Praktis DSKP

1.1 Kemahiran Proses Sains Halaman Buku Teks: 2 – 21
Tahap Penguasaan (TP) Menguasai Belum Menguasai
TP 1: Mengingat kembali kemahiran proses sains.
TP 2: Memerihalkan kemahiran proses sains.
TP 3: Mengaplikasikan kemahiran proses sains.
1. Rajah di bawah menunjukkan beberapa ekor haiwan yang berbeza.
















(a) Nyatakan ciri-ciri bagi panda dan siput dengan melihat persamaan dan
perbezaan. S.P. 1.1.1 TP 1 TP 2 TP 3

Persamaan dua haiwan itu:
Habitat

Perbezaan dua haiwan itu:

Litupan badan

(b) Kelaskan haiwan-haiwan tersebut mengikut organ pernafasannya. S.P. 1.1.2
TP 1 TP 2 TP 3
Organ pernafasan
Peta Pokok



Peparu Insang Kulit lembap Spirakel


Harimau Ikan Katak Rama-rama
Panda Udang Siput Pepatung

Ular Ketam Lintah Lipas
Paus

Buaya
Penyu


Tandatangan Guru: Tarikh:


© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 2






Unit 01.indd 2 10/2/20 5:05 PM

Sains Tahun 4 Unit 1 Kemahiran Saintifik
2. Sekumpulan murid menjalankan penyiasatan untuk mengkaji bahagian tumbuhan
yang bergerak balas terhadap rangsangan.


Kasa dawai
Kapas
kering
Kapas
lembap


Bekas Biji benih

(a) Ramalkan apakah yang berlaku kepada biji benih di atas. Lukiskan keadaan
anak benih itu dalam ruangan di bawah. S.P. 1.1.5 TP 1 TP 2 TP 3












(b) Berikan alasan bagi pemerhatian kamu di (a). S.P. 1.1.4 TP 1 TP 2 TP 3

Akar tumbuhan bergerak balas terhadap air.




(c) Nyatakan: S.P. 1.1.10 TP 1 TP 2 TP 3
kapas kering atau lembap
(i) Pemboleh ubah dimanipulasi:
arah pergerakan akar
(ii) Pemboleh ubah bergerak balas:
jenis dan umur biji benih
(iii) Pemboleh ubah dimalarkan:


(d) Nyatakan hipotesis bagi penyiasatan di atas. S.P. 1.1.11 TP 1 TP 2 TP 3
Akar bergerak balas terhadap air.


(e) Apakah kesimpulan daripada penyiasatan di atas?
Akar tumbuhan bergerak balas terhadap air.








Tandatangan Guru: Tarikh:


3 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.






Unit 01.indd 3 10/2/20 5:05 PM

Sains Tahun 4 Unit 1 Kemahiran Saintifik
3. Sekumpulan murid kelas 4 Jingga ditugaskan oleh guru Sains untuk mengukur
panjang atau ukur lilit beberapa objek seperti berikut.











A B C

(a) Berdasarkan objek-objek di atas, nyatakan dua peralatan yang sesuai untuk
mengukur ukur lilit bola keranjang.

Pembaris dan benang

(b) Rekodkan bacaan panjang ketiga-tiga objek seperti yang ditunjukkan dalam
rajah di bawah. S.P. 1.1.3 TP 1 TP 2 TP 3


Benang cm
Pembaris Klip kertas
23
Buku
22
cm
cm
75 76 77 78 79 21 0 1 2 3
20
Pembaris 19 Pembaris
A B C

78.5 cm 21 cm 2 cm


(c) Rekodkan bacaan panjang ketiga-tiga objek di atas ke dalam jadual di bawah.
TP 1 TP 2
S.P. 1.1.6 TP 3
Objek Panjang / ukur lilit
A 78.5 cm

B 21 cm
C 2 cm

(d) Berikan satu penerangan berdasarkan jawapan yang kamu rekodkan dalam
jadual di 3(c). S.P. 1.1.8 TP 1 TP 2 TP 3

Ukuran yang paling panjang ialah ukur lilit bola manakala ukuran yang paling

pendek ialah ukuran klip kertas.


Tandatangan Guru: Tarikh:


© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 4






Unit 01.indd 4 10/2/20 5:05 PM

Sains Tahun 4 Unit 1 Kemahiran Saintifik

Tahap Penguasaan (TP) Menguasai Belum Menguasai
TP 4: Menganalisis kemahiran proses sains untuk menyelesaikan masalah
atau melaksanakan sesuatu tugasan.
TP 5: Menilai kemahiran proses sains untuk menyelesaikan masalah atau
melaksanakan sesuatu tugasan.
TP 6: Mereka bentuk eksperimen bagi menyelesaikan masalah secara
sistematik serta bertanggungjawab ke atas diri, rakan dan alam
sekitar.
4. Lakukan aktiviti secara berkumpulan untuk menguji bahagian tumbuhan yang
bergerak balas terhadap cahaya. Rancang dan jalankan eksperimen untuk menguji
hipotesis kamu. Kemudian tulis satu laporan ringkas hasil eksperimen tersebut
di dalam ruang yang disediakan. S.P. 1.1.12 TP 4 TP 5 TP 6
Pernyataan masalah: Apakah bahagian tumbuhan yang bergerak balas terhadap
cahaya?
Pucuk tumbuhan bergerak balas terhadap cahaya matahari.
(a) Hipotesis:

(b) Pemboleh ubah:

(i) Dimanipulasi: arah cahaya
arah pertumbuhan pucuk
(ii) Bergerak balas:
jenis dan saiz tumbuhan, kuantiti air yang disiram
(iii) Dimalarkan:
Anak benih, kotak hitam, tanah, pasu, air
(c) Alat dan bahan:
(d) Menjalankan eksperimen:
(i) Dua anak benih pokok yang sama umur diletakkan di dalam dua kotak

hitam yang mempunyai lubang yang berlainan kedudukannya.

(i) Susunan radas dibiarkan selama 5 hari.
(iii) Keadaan anak benih pokok diperhatikan selepas 5 hari.


(e) Keputusan:
Pucuk tumbuhan tumbuh ke arah lubang.


(f) Kesimpulan:
Pucuk tumbuhan bergerak balas terhadap cahaya.






TAHAP PENGUASAAN (✓) 1 2 3 4 5 6


Tandatangan Guru: Tarikh:


5 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.






Unit 01.indd 5 10/2/20 5:05 PM

Sains Tahun 4 Unit 1 Kemahiran Saintifik
Tarikh: ......................................
Modul PBD Praktis UPSR 1

Kertas 1


1. Padanan manakah yang betul?
Cara pembiakan
Organ deria Fungsi

A Telinga Melihat
B Hidung Menghidu • Kucing • Penyu
C Lidah Menyentuh • Kanggaru • Burung
• Y
• X
D Mata Mendengar Rajah 2

2. Rajah 1 menunjukkan seorang budak Apakah haiwan X dan Y?
lelaki sedang memandang ke langit. X Y
A Lipas Singa

B Paus Katak
C Cicak Kuda
D Rama-rama Gajah


5. Jadual 1 menunjukkan masa yang
Rajah 1 diambil oleh empat orang murid lelaki
untuk menamatkan perlumbaan
Apakah kemahiran proses sains yang
KBAT
ditunjukkan dalam rajah di atas? sejauh 100 meter. KBAT Menganalisis
A Mengawal pemboleh ubah Murid Masa (saat)
B Meramal Alif 15
C Memerhati
D Mentafsir data Iwan 30
Farid 21
3. Husna ingin menjahit sehelai baju Hafiz 11
kurung untuk adiknya. Apakah Jadual 1
alatan yang sesuai digunakan oleh
Husna untuk mengukur saiz badan Apakah kesimpulan yang dapat dibuat
adiknya? berdasarkan jadual di atas?
A Pembaris C Klip kertas A Alif berlari paling pantas.
B Pita pengukur D Benang B Farid berlari paling perlahan.
C Hafiz berlari lebih laju daripada
4. Rajah 2 menunjukkan pengelasan Alif.
haiwan berdasarkan cara pembiakan D Farid berlari lebih perlahan
masing-masing. KBAT Menganalisis daripada Iwan.
KBAT




© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 6






Unit 01.indd 6 10/2/20 5:05 PM

Sains Tahun 4 Unit 1 Kemahiran Saintifik


Kertas 2


Dalam satu penyiasatan, dua ekor belalang telah diletakkan di bawah tiga buah
gelas yang berlainan saiz. Keputusan penyiasatan direkodkan dalam Jadual di bawah.





Gelas K L M

Jangka hayat belalang 40 60 80
(minit)
K L M


(a) Nyatakan satu pemerhatian berdasarkan penyiasatan ini.
Belalang di bawah gelas K mati lebih cepat berbanding belalang di bawah

gelas M.
[1 markah]

(b) Nyatakan satu sebab (inferens) berdasarkan jawapan kamu di (a).

Belalang di bawah gelas K mendapat kurang udara berbanding belalang
di bawah gelas M.
[1 markah]

(c) Padankan maklumat dengan pemboleh ubah yang betul dalam penyiasatan
ini.

Maklumat Pemboleh ubah


(i) Jangka hayat belalang Pemboleh ubah dimanipulasi


(ii) Saiz gelas Pemboleh ubah dimalarkan


Pemboleh ubah bergerak balas

[2 markah]
(d) Apakah hipotesis yang boleh dibuat daripada penyiasatan ini?
Semakin bertambah saiz gelas / jumlah udara, semakin bertambah jangka

hayat belalang.

[1 markah]






7 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.






Unit 01.indd 7 10/2/20 5:05 PM

Sains Tahun 4 Unit 1 Kemahiran Saintifik

Praktis
Praktis
B
A
K
T
Praktis
Praktis KBAT
Praktis
Sekiranya Hani ingin menguji faktor yang mempengaruhi pakaian kering dengan lebih
cepat, bagaimanakah Hani merancang penyiasatan tersebut? Bantu Hani menguji
hipotesis baharu daripada persoalan yang dicetuskan.
Apakah hubungan antara luas permukaan air
yang terdedah dengan kadar penyejatan?


Merancang eksperimen

(a) Mengenal pasti pernyataan masalah:

Apakah hubungan antara luas permukaan air yang terdedah dengan kadar
penyejatan?

(b) Membuat hipotesis:
Semakin besar luas permukaan air yang terdedah, semakin tinggi kadar

penyejatan.

(c) Menentukan pemboleh ubah:
(i) Pemboleh ubah dimalarkan:
Isi padu awal air

(ii) Pemboleh ubah dimanipulasi:
Luas permukaan bekas
(iii) Pemboleh ubah bergerak balas:
Isi padu akhir air


(d) Menyenaraikan alat dan bahan
Tiga bekas yang berlainan saiz dan 60 ml air

(e) Menjalankan eksperimen

(i) Tuang air dengan isi padu yang sama (60 ml) ke dalam tiga bekas yang
berlainan saiz
(ii) Letakkan ketiga-tiga bekas tersebut di bawah cahaya matahari

(iii) Rekodkan isi padu akhir air selepas 30 minit









© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 8






Unit 01.indd 8 10/2/20 5:05 PM

STRA
STRATEGI
STRA TEGI PdPc
TEGI
STRATEGI





UNIT 2 Manusia

Panduan RPH
Standard Standard Pembelajaran (SP) Soalan dan Tahap Halaman
Kandungan (SK) Penguasaan (TP)
2.1 Pernafasan 2.1.1 Mengenal pasti organ yang terlibat dalam proses S1 TP1
Manusia pernafasan.
S2 TP2 10
Buku Teks
m.s 24 – 36
BBM PAK-21 KBAT
Buku teks, tanah liat pelbagai Persembahan Menganalisis, mengaplikasi
warna, kad manila, pensel
EMK i-THINK Nilai Murni
Sains dan Teknologi, bahasa – Bekerjasama, berani mencuba
Cadangan PdPc
1. Guru membahagikan murid kepada beberapa kumpulan.
2. Murid membuat model organ pernafasan manusia dalam kumpulan dengan menggunakan tanah liat.
3. Murid melabelkan organ yang terlibat dalam proses pernafasan (berdasarkan Buku teks halaman 25).
4. Murid mempersembahkan model masing-masing di hadapan kelas.
5. Murid menjawab soalan dalam buku PERFECT PBD Sains Tahun 4 halaman 10 tentang organ pernafasan
manusia.
Panduan RPH
Standard Standard Pembelajaran (SP) Soalan dan Tahap Halaman
Kandungan (SK) Penguasaan (TP)

2.1 Pernafasan 2.1.2 Memerihalkan proses pernafasan dari aspek S3 TP2
Manusia laluan udara dan pertukaran gas yang berlaku S4 TP3,
di peparu melalui pemerhatian menerusi pelbagai
Buku Teks TP4
m.s 24 – 36 media. 11
2.1.3 Membezakan kandungan oksigen dan karbon
dioksida semasa menarik dan menghembus
nafas.
BBM PAK-21 KBAT
Buku teks, gambar Rally Table Menganalisis, mengaplikasi
EMK i-THINK Nilai Murni
Sains dan Teknologi, bahasa – Bekerjasama
Cadangan PdPc
1. Guru membahagikan murid kepada pasangan.
2. Murid perlu membentangkan jadual perbezaan pergerakan dada, laluan udara dan kandungan udara semasa
proses menarik dan menghembuskan nafas.
3. Setiap pasangan bergilir-gilir menulis jawapan dalam jadual dengan menggunakan pen yang sama.
4. Murid menjawab soalan pada buku PERFECT PBD Sains Tahun 4 halaman 11 sebagai latihan pengukuhan.








EG 2–PB EG 2–1






PdPc Unit 2.indd 1 10/2/20 5:02 PM

Panduan RPH
Standard Standard Pembelajaran (SP) Soalan dan Tahap Halaman
Kandungan (SK) Penguasaan (TP)
2.1 Pernafasan 2.1.4 Memerihalkan pergerakan dada semasa menarik S5 TP5
Manusia dan menghembus nafas dengan menjalankan
aktiviti.
Buku Teks
m.s 24 – 36 2.1.5 Mengitlak bahawa kadar pernafasan bergantung
kepada jenis aktiviti yang dilakukan. S6 TP6 12
2.1.6 Menjelaskan pemerhatian tentang proses
pernafasan manusia melalui lakaran, TMK,
penulisan atau lisan secara kreatif.
BBM PAK-21 KBAT
Buku Teks, model manusia – Menganalisis, menilai
EMK i-THINK Nilai Murni

Sains dan teknologi, nilai murni, – Bekerjasama
kreativiti dan inovasi
Cadangan PdPc
1. Guru membahagikan murid kepada beberapa kumpulan.
2. Setiap kumpulan murid menjalankan kajian lapangan tentang kadar pernafasan manusia.
3. Murid menguji hipotesis dengan menjalankan penyiasatan mengikut langkah-langkah yang telah dirancang.
4. Murid menulis laporan penyiasatan mereka dalam kad kerja yang diberikan oleh guru:
(a) Tujuan penyiasatan (b) Hipotesis (c) Menentukan pemboleh ubah
(d) Mentafsir data (e) Kesimpulan
5. Murid merekodkan pemerhatian mereka dalam jadual.
Jenis aktiviti Bilangan pergerakan dada Kadar pernafasan
(rendah / sederhana / tinggi)
Keadaan rehat
Berjalan
Berlari

6. Murid menjawab soalan pada buku PERFECT PBD Sains Tahun 4 halaman 12 sebagai latihan pengukuhan.
Panduan RPH
Standard Standard Pembelajaran (SP) Soalan dan Tahap Halaman
Kandungan (SK) Penguasaan (TP)

2.2 Perkumuhan 2.2.1 Menyatakan maksud perkumuhan dan S7 TP1,
dan penyahtinjaan. TP2,
Penyahtinjaan 2.2.2 Mengenal pasti organ dan hasil bagi perkumuhan. TP3
2.2.3 Membuat inferens kepentingan penyingkiran hasil
Buku Teks
m.s 37 – 42 perkumuhan dan hasil penyahtinjaan. S8 TP4 13 – 15
2.2.4 Menjelaskan pemerhatian tentang perkumuhan S9, S10 TP5
dan penyahtinjaan manusia melalui lakaran, TMK,
penulisan atau lisan secara kreatif. S11 TP6
BBM PAK-21 KBAT
Kad nombor, puzzle , kad Puzzle Menganalisis, menilai, mengaplikasi
soalan, sampul
EMK i-THINK Nilai Murni
Sains dan teknologi, teknologi – Bekerjasama
maklumat dan komunikasi



EG 2–2 EG 2–3







PdPc Unit 2.indd 2 10/2/20 5:02 PM

Cadangan PdPc
1. Guru membahagikan murid kepada 5 kumpulan .
2. Murid bergerak ke stesen mengikut kad nombor 1-5 yang diberikan secara rawak kepada semua murid.
3. Setiap kumpulan perlu menyiapkan puzzle gambar organ perkumuhan di setiap stesen.
4. Kumpulan yang dapat menyiapkan puzzle gambar dahulu boleh mengambil satu kad soalan di dalam sampul
bernombor (mengikut nombor stesen 1-5) yang dilekatkan pada papan putih.
5. Kumpulan yang telah menjawab soalan pada kad soalan terus bergerak ke stesen seterusnya mengikut arah jam.
6. Permainan ini diteruskan sehingga semua kumpulan menyiapkan semua puzzle dan soalan pada kad soalan di
semua stesen.
7. Murid menjawab soalan pada buku PERFECT PBD Sains Tahun 4 halaman 13-15 sebagai latihan pengukuhan.
Panduan RPH
Standard Standard Pembelajaran (SP) Soalan dan Tahap Halaman
Kandungan (SK) Penguasaan (TP)
2.3 Manusia 2.3.1 Menyatakan manusia bergerak balas apabila S12 TP2
Bergerak organ deria menerima rangsangan.
Balas terhadap 2.3.2 Menjelas dengan contoh gerak balas manusia S13 TP1
Rangsangan terhadap rangsangan dalam kehidupan harian. S14 TP4
2.3.3 Membuat inferens tentang kepentingan gerak
Buku Teks
m.s 43 – 48 balas manusia terhadap rangsangan. S15 TP3,
2.3.4 Memerihalkan tabiat yang mengganggu proses TP5 16 – 19
gerak balas manusia terhadap rangsangan.
2.3.5 Menjelaskan pemerhatian tentang manusia S16 TP5
bergerak balas terhadap rangsangan melalui
lakaran, TMK, penulisan atau lisan secara kreatif. S17 TP6
S18 TP6
BBM PAK-21 KBAT
Kad gambar, kad perkataan, Kedai kopi Menganalisis, menilai, mengaplikasi
buku teks, kad manila
EMK i-THINK Nilai Murni
Nilai murni – Berhemah tinggi
Cadangan PdPc
1. Guru membahagikan murid kepada kumpulan.
2. Setiap kumpulan diberikan satu set kad gambar situasi dan kad perkataan.
3. Murid perlu memadankan rangsangan bagi setiap situasi dengan gerak balas manusia terhadap rangsangan
tersebut.
Contoh :
Gambar yang menunjukkan situasi mercun yang kuat – menutup telinga
Gambar tangan tersentuh cerek yang panas – menarik tangan dengan segera
4. Murid berbincang dalam kumpulan berdasarkan soalan KBAT yang diedarkan oleh guru kepada murid.
5. Murid menjawab soalan pada buku PERFECT PBD Sains Tahun 4 halaman 16-19 sebagai latihan pengukuhan.





















EG 2–2 EG 2–3







PdPc Unit 2.indd 3 10/2/20 5:02 PM

Sains Tahun 4 Unit 2 Manusia
Tarikh: ......................................
Tema: Sains Hayat
unit
2 Manusia







t t ot t
tP int
N N N N Nota Pintar
Nota Pintarr rPotao
N N No
i
i
t t t t
a
P
i
o
t
a
o
ta P
t
Organ pernafasan manusia
Organ pernafasan manusia ialah
peparu.
Hidung
Peparu menjalankan
Trakea pertukaran gas oksigen dan karbon
Peparu dioksida.
Saluran pernafasan manusia
termasuk hidung dan trakea Menutup hidung
apabila terbau
busuk
Menarik dan menghembus nafas
Hidung Hidung Menggigil
Udara Peparu Udara Peparu
masuk keluar Manusia apabila sejuk
bergerak
balas Menutup
terhadap telinga apabila
Udara masuk Udara keluar rangsangan mendengar
Peparu mengembang Peparu mengecut bunyi bising
dan dada naik dan dada turun
Memejamkan
Perkumuhan dan penyahtinjaan manusia mata apabila
cahaya terang
Proses menyingkirkan bahan
buangan daripada badan.
Mengerutkan
Peparu menyingkirkan karbon muka apabila
Kulit dioksida dan wap air.
Peparu lidah merasa
makanan
Ginjal Ginjal menyingkirkan air kencing.
masam
Kulit menyingkirkan peluh.

Penyahtinjaan menyingkirkan tinja.



9 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.






Unit 02.indd 9 10/2/20 5:05 PM

Sains Tahun 4 Unit 2 Manusia

Modul PBD Praktis DSKP

2.1 Pernafasan Manusia Halaman Buku Teks: 24 – 36
Tahap Penguasaan (TP) Menguasai Belum Menguasai
TP 1: Melabel organ yang terlibat semasa proses pernafasan.
TP 2: Menerangkan proses pernafasan dari aspek laluan udara.
1. Rajah di bawah menunjukkan organ-organ yang terlibat dalam proses pernafasan
manusia. Labelkan organ-organ yang terlibat semasa bernafas. S.P. 2.1.1 TP 1


Trakea Peparu Hidung









(a) Hidung


(b) Trakea





(c) Peparu












2. Isi tempat kosong dengan jawapan yang betul. S.P. 2.1.1 TP 2

(a) Manusia mempunyai dua peparu.

(b) Peparu ialah organ yang menjalankan pertukaran oksigen dan

karbon dioksida .

(c) Udara keluar dan masuk melalui hidung .

(d) Trakea ialah saluran pernafasan di dalam badan manusia.
(e) Trakea bersambung dengan peparu kanan dan kiri.


Tandatangan Guru: Tarikh:


© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 10






Unit 02.indd 10 10/2/20 5:06 PM

Sains Tahun 4 Unit 2 Manusia

Tahap Penguasaan (TP) Menguasai Belum Menguasai
TP 2: Menerangkan proses pernafasan dari aspek laluan udara.
TP 3: Mengitlak pergerakan dada semasa proses pernafasan.
TP 4: Membezakan kandungan oksigen dan karbon dioksida semasa
proses pernafasan.
3. Lukis laluan udara pada rajah di bawah semasa: S.P. 2.1.2 TP 2
(a) Menarik nafas menggunakan anak panah ( ).
(b) Menghembus nafas menggunakan anak panah ( ).
(a) (b)











Menarik nafas Menghembus nafas
4. Isi tempat kosong dengan jawapan yang betul. S.P. 2.1.3 TP 3 TP 4


Menarik nafas Menghembus nafas



Hidung

Udara Trakea Udara Trakea
masuk keluar
Peparu
Peparu






(a) Semasa menarik nafas, dada kita (a) Semasa menghembus nafas, dada

bergerak ke atas dan kita bergerak ke bawah dan
mengembang. Pada masa yang mengempis. Pada masa yang

sama, udara masuk ke sama, udara keluar dari
dalam peparu. peparu.
(b) Udara sedutan mempunyai (b) Udara hembusan mempunyai
lebih banyak oksigen dan lebih banyak karbon dioksida

kurang karbon dioksida. dan kurang oksigen.



Tandatangan Guru: Tarikh:


11 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.






Unit 02.indd 11 10/2/20 5:06 PM

Sains Tahun 4 Unit 2 Manusia

Tahap Penguasaan (TP) Menguasai Belum Menguasai
TP 5: Merumuskan kadar pernafasan bergantung kepada jenis aktiviti.
TP 6: Berkomunikasi secara kreatif dan inovatif tentang situasi yang
memberi kesan baik dan kesan buruk kepada pernafasan manusia
dan cadangan penjagaan kesihatan peparu.
5. Beberapa orang murid telah menjalankan penyiasatan untuk menentukan kadar
pernafasan bagi beberapa aktiviti.

(a) Isi tempat kosong dengan kadar pernafasan (Rendah / Sederhana / Tinggi)
berdasarkan aktiviti-aktiviti tersebut. S.P. 2.1.4 TP 5

(i) (ii) (iii)






Rendah Sederhana Tinggi

(iv) (v) (vi)






Rendah Sederhana Tinggi


(b) Apakah kesimpulan yang dapat dibuat daripada penyiasatan ini? S.P. 2.1.5
TP 5

Aktiviti yang lebih lasak (berlari dengan cepat dan berenang) menyebabkan

kadar pernafasan lebih cepat berbanding dengan aktiviti lain.

(c) Nyatakan dua kepentingan melakukan aktiviti kecergasan dalam kehidupan
seharian kita. TP 6

(i) Meningkatkan metabolisme badan.

(ii) Menjaga kesihatan supaya tidak terdedah kepada penyakit yang kronik.

6. Bahagikan kelas kepada beberapa kumpulan. Setiap kumpulan membuat kajian
tentang situasi yang memberi kesan baik dan kesan buruk kepada pernafasan
manusia dan bagaimana menjaga kesihatan peparu. Kemudian pilih seorang dari
setiap kumpulan untuk melakonkan watak sebagai doktor untuk membincangkan
topik itu. KBAT Menilai S.P. 2.1.6 TP 6 PAK-21 Role Play
KBAT



Tandatangan Guru: Tarikh:


© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 12






Unit 02.indd 12 10/2/20 5:06 PM

Sains Tahun 4 Unit 2 Manusia
Tarikh: ......................................
2.2 Perkumuhan dan Penyahtinjaan Halaman Buku Teks: 37 – 42

Tahap Penguasaan (TP) Menguasai Belum Menguasai
TP 1: Menyatakan maksud penyahtinjaan.
TP 2: Menyenaraikan hasil perkumuhan dan penyahtinjaan.
TP 3: Memerihalkan perkumuhan dan penyahtinjaan.
7. Isi tempat kosong dengan jawapan yang betul. S.P. 2.2.1 S.P. 2.2.2 TP 1 TP 2
TP 3
(a) Proses penyingkiran bahan buangan daripada badan dikenal sebagai

perkumuhan .

(b) Organ perkumuhan manusia ialah peparu , ginjal dan
kulit .

(c) Hasil-hasil perkumuhan adalah seperti air kencing , wap air ,

karbon dioksida dan peluh .

(d) Kulit ialah organ yang menghasilkan peluh semasa proses
perkumuhan.

(e) Manusia berpeluh apabila melakukan aktiviti fizikal seperti bersenam
atau berlari.

(f) Organ yang digunakan oleh manusia untuk bernafas ialah peparu .

(g) Apabila manusia bernafas, peparu akan menyingkirkan karbon dioksida
dan wap air melalui udara hembusan.

(h) Organ yang menghasilkan air kencing ialah ginjal .

(i) Bahan buangan yang terdapat dalam air kencing ialah urea ,
air dan garam mineral.

(j) Proses penyingkiran sisa makanan yang tidak dapat dicernakan oleh badan

disebut sebagai penyahtinjaan .

(k) Proses penyingkiran tinja berlaku melalui dubur .

(l) Semasa penyahtinjaan, kita mengeluarkan sisa makanan daripada tubuh
badan kita melalui dubur yang dikenal sebagai tinja.








13 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.






Unit 02.indd 13 10/2/20 5:06 PM

Sains Tahun 4 Unit 2 Manusia

Tahap Penguasaan (TP) Menguasai Belum Menguasai
TP 4: Memadankan organ perkumuhan dengan hasilnya melalui
pengurusan grafik.
8. Lengkapkan jadual di bawah dengan menulis organ perkumuhan dan bahan kumuh
yang terlibat. S.P. 2.2.2 TP 4




Cara perkumuhan Organ Bahan kumuh

(a)

(ii) Peluh
(i) Kulit








Berpeluh

(b)


(ii) Air kencing




(i) Ginjal


Menyingkirkan air
kencing

(c)


(ii) Karbon dioksida
(i) Peparu
(iii) Wap air





Menghembus







Tandatangan Guru: Tarikh:


© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 14






Unit 02.indd 14 10/2/20 5:06 PM

Sains Tahun 4 Unit 2 Manusia

Tahap Penguasaan (TP) Menguasai Belum Menguasai
TP 5: Menaakul kepentingan manusia menjalani perkumuhan dan
penyahtinjaan
TP 6: Berkomunikasi secara kreatif dan inovatif tentang amalan baik untuk
memastikan perkumuhan dan penyahtinjaan tidak terganggu.
9. Tulis kepentingan manusia melakukan perkumuhan dan penyahtinjaan. S.P. 2.2.3

TP 5
(a) Mengelakkan sakit kerana melalui perkumuhan dan penyahtinjaan, kita dapat
membuang bahan kumuh dan sisa makanan yang tidak diperlukan oleh badan.


(b) Melalui pembuangan tinja, kita dapat membuang sisa makanan yang tidak
diperlukan kerana sisa makanan ini akan terkumpul di dalam badan dan

menjadi toksik atau beracun.


(c) Mengelakkan penyakit seperti batu karang, kencing berdarah atau kanser usus
yang disebabkan oleh proses perkumuhan dan penyahtinjaan yang tidak

sempurna.


10. Apakah kepentingan amalan ke tandas mengikut keperluan dan pengambilan
makanan yang seimbang untuk sistem penghadaman? S.P. 2.2.3 TP 5
Amalan ke tandas setiap hari diperlukan untuk menyingkirkan sisa makanan yang

tidak diperlukan supaya tidak terkumpul di dalam badan dan menjadi toksik atau
beracun. Pengambilan makanan yang seimbang terutamanya makanan yang

mempunyai serat seperti sayur-sayuran dan buah-buahan diperlukan supaya tidak
mengalami masalah sembelit.


11. Hasilkan persembahan grafik tentang kesan perkumuhan dan penyahtinjaan yang
tidak teratur dan persembahkannya kepada kelas. Bentangkan hasil dapatan kamu.
S.P. 2.2.4 TP 6 PAK-21 Pembentangan hasil sendiri









TAHAP PENGUASAAN (✓) 1 2 3 4 5 6



Tandatangan Guru: Tarikh:


15 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.






Unit 02.indd 15 10/2/20 5:06 PM

Sains Tahun 4 Unit 2 Manusia

2.3 Manusia Bergerak Balas terhadap Rangsangan Halaman Buku Teks: 43 – 48

Tahap Penguasaan (TP) Menguasai Belum Menguasai
TP 1: Menyatakan organ deria manusia.
TP 2: Menyatakan manusia bergerak balas apabila menerima rangsangan.
12. Isikan jawapan yang betul. S.P. 2.3.1 TP 2
(a) Manusia bergerak balas terhadap rangsangan .
(b) Manusia bergerak balas apabila organ deria menerima rangsangan
cahaya , bau , bunyi , rasa dan sentuhan .


13. Padankan organ deria yang bergerak balas dengan rangsangannya. S.P. 2.3.1
TP 1

(a)
Merasa bahan yang mempunyai rasa
manis, masam, masin dan pahit




(b)
Bergerak balas terhadap cahaya






(c)
Bergerak balas terhadap bunyi





(d)
Memegang dan menyentuh, merasa
panas, sejuk dan tekanan





(e)
Digunakan untuk menghidu








Tandatangan Guru: Tarikh:


© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 16






Unit 02.indd 16 10/2/20 5:06 PM

Sains Tahun 4 Unit 2 Manusia

Tahap Penguasaan (TP) Menguasai Belum Menguasai
TP 3: Memadankan rangsangan dengan gerak balas dalam suatu situasi.
TP 4: Memberi contoh cara manusia bergerak balas terhadap rangsangan
yang diterima.
TP 5: Merumuskan kepentingan gerak balas manusia terhadap
rangsangan.
14. Rajah-rajah di bawah menunjukkan gerak balas manusia terhadap rangsangan
dalam kehidupan harian. Tulis organ deria dan gerak balas yang betul dalam kotak
yang disediakan. S.P. 2.3.2 TP 4
(a) (b) (c)










Organ deria: Organ deria: Organ deria:
Kulit Lidah Mata

Gerak balas: Gerak balas: Gerak balas:
Melepaskan objek Mengerutkan muka Menutup mata
daripada tangan


15. Rajah di bawah menunjukkan seorang budak perempuan menarik tangannya
apabila tersentuh seterika yang panas. S.P. 2.3.2 S.P. 2.3.3




Gerak balas
terhadap
rangsangan
VIDEO

(a) Berdasarkan rajah di atas, nyatakan: TP 3

(i) Rangsangan: Seterika yang panas
(ii) Gerak balas: Menarik tangan dengan segera

(b) Ramalkan apa yang akan berlaku sekiranya budak perempuan itu tidak menarik
tangannya dengan segera.

Tangan budak perempuan itu akan melecur.
(c) Berikan satu kepentingan gerak balas manusia terhadap rangsangan. TP 5

Melindungi diri daripada bahaya

Tandatangan Guru: Tarikh:


17 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.






Unit 02.indd 17 10/2/20 5:06 PM

Sains Tahun 4 Unit 2 Manusia

Tahap Penguasaan (TP) Menguasai Belum Menguasai
TP 5: Merumuskan kepentingan gerak balas manusia terhadap
rangsangan
TP 6: Berkomunikasi secara kreatif dan inovatif tentang tabiat yang perlu
dihindari supaya kerosakan pada organ deria dapat dielakkan serta
mempersembahkannya.

16. Jawab soalan berdasarkan rajah di bawah. S.P. 2.3.3




















(a) Berdasarkan rajah di atas, nyatakan gerak balas terhadap rangsangan yang
berlaku.

Kaki ditarik dengan cepat apabila terpijak paku yang tajam.


(b) Apakah organ deria yang terlibat dengan rangsangan gerak balas tersebut?
Kulit


(c) Apakah yang akan berlaku jika budak perempuan itu tidak menarik kakinya?
TP 5
Kaki budak perempuan itu akan cedera lebih teruk.


(d) Berdasarkan jawapan kamu di 16(c), nyatakan dua kepentingan menjaga
organ deria. TP 5

(i) Supaya organ deria tidak luka

(ii) Mengelakkan organ deria kita daripada rosak


17. Jalankan aktiviti ini dalam kumpulan. Kumpulkan maklumat tentang tabiat yang
boleh menyebabkan kerosakan pada organ deria yang perlu dielakkan. Gunakan
pelbagai sumber seperti Internet dan perpustakaan untuk mengumpulkan maklumat.
Bentangkan hasil perbincangan kamu. S.P. 2.3.5 TP 6 PAK-21 Pembentangan hasil sendiri



Tandatangan Guru: Tarikh:


© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 18






Unit 02.indd 18 10/2/20 5:06 PM

Sains Tahun 4 Unit 2 Manusia
18. Rajah-rajah di bawah menunjukkan beberapa tabiat manusia. Berdasarkan rajah
yang diberi, nyatakan tabiat-tabiat tersebut. Kemudian, tandakan (✗) pada tabiat
yang boleh mengganggu proses hidup manusia. TP 6 S.P. 2.3.4

(a) (b)
Menyalahgunakan Merokok

dadah



✗ ✗





(c) (d)
Bersenam Minum minuman

keras



✗





(e) (f)
Makan buah-buahan Makan makanan

dan sayur-sayuran tidak seimbang


✗





(g) (h)
Mendapat rehat dan Menghidu gam

tidur yang mencukupi


✗





TAHAP PENGUASAAN (✓) 1 2 3 4 5 6



Tandatangan Guru: Tarikh:


19 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.






Unit 02.indd 19 10/2/20 5:06 PM

Sains Tahun 4 Unit 2 Manusia
Tarikh: ......................................
Modul PBD Praktis UPSR 2

Kertas 1

1. Rajah 1 menunjukkan organ Apakah hasil perkumuhan yang
pernafasan manusia. dihasilkan oleh organ X?
A Peluh C Air kencing
P B Tinja D Wap air

4. Apakah yang dimaksudkan dengan
penyahtinjaan?
Q A Proses penyingkiran bahan yang
tidak diperlukan oleh badan.
Rajah 1
B Pembuangan makanan yang
Apakah organ yang berlabel P dan tidak dapat dicernakan oleh
Q? badan.

P Q C Pembuangan makanan dan gas
A Hidung Trakea di dalam badan.
D Proses pengeluaran udara
B Hidung Peparu daripada badan.
C Peparu Trakea
D Trakea Hidung 5. Rajah 3 menunjukkan gerak balas
seorang budak lelaki semasa dia
2. Aktiviti manakah yang menyebabkan sedang melintas jalan. KBAT Menilai
KBAT
kadar pernafasan menjadi tinggi?
A C





B D

Rajah 3
Apakah yang dapat disimpulkan
daripada gerak balas budak lelaki itu?
3. Rajah 2 menunjukkan organ X yang A Manusia mengelakkan diri
penting dalam sistem perkumuhan. daripada dilanggar kereta
B Manusia mendengar bunyi hon

X kereta
C Manusia bergerak balas terhadap
rangsangan
D Manusia perlu berhati-hati
semasa melintas jalan
Rajah 2


© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 20






Unit 02.indd 20 10/2/20 5:06 PM

Sains Tahun 4 Unit 2 Manusia
Tarikh: ......................................
6. Apakah bahan kumuh yang Apakah kemungkinan aktiviti X?
dikeluarkan melalui kulit? A Membaca
A Wap air B Menonton televisyen
B Air kencing C Bermain bola sepak
C Peluh D Bermain piano
D Karbon dioksida
10. Apakah kesan pada manusia jika
7. Antara berikut, yang manakah hasil proses perkumuhan tidak berlaku?
penyahtinjaan manusia? A Radang usus
A Tinja B Diabetes
B Air kencing C Usus tersumbat
C Peluh D Batu karang
D Karbon dioksida

11. Rajah 5 menunjukkan satu mangkuk
8. Rajah 4 menunjukkan satu tanda yang
ditampal di dinding sebuah restoran. berisi sup panas.










Rajah 4 Rajah 5
Mengapakah aktiviti di atas tidak baik
untuk kesihatan kita? Apakah yang akan berlaku jika
A Boleh menyebabkan pencemaran seorang budak menyentuh mangkuk
udara sup panas itu?
B Boleh menyebabkan penyakit A Budak itu akan menolak mangkuk
diabetes itu.
C Boleh menyebabkan kanser B Budak itu akan minum sup
peparu daripada mangkuk itu.
D Boleh menyebabkan kegagalan C Budak itu akan terus menyentuh
buah pinggang mangkuk sup itu.
D Budak itu akan menarik
9. Jadual 1 menunjukkan kadar tangannya daripada mangkuk
pernafasan Rosli semasa suatu itu.
aktiviti, iaitu X dan semasa rehat.

Keadaan X Rehat
Kadar Tinggi Rendah
pernafasan





21 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.






Unit 02.indd 21 10/2/20 5:06 PM

Sains Tahun 4 Unit 2 Manusia
Tarikh: ......................................
Kertas 2


1. Rajah 1 menunjukkan aktiviti yang dilakukan oleh dua orang murid, Danish dan
Ryan.













Danish Ryan
Rajah 1

(a) Tandakan (✓) pada kadar pernafasan yang betul.
(i) Danish

Tinggi ✓ Rendah

(ii) Ryan

✓ Tinggi Rendah
[2 markah]


(b) Mengapakah kadar pernafasan Ryan meningkat selepas berlari di padang?
Hal ini kerana peparu memerlukan lebih banyak udara.
[1 markah]

(c) Ramalkan kadar pernafasan Danish jika dia berjoging selepas membaca buku.
Meningkat
[1 markah]


2. Jadual 2 menunjukkan keputusan bagi suatu aktiviti yang dijalankan oleh murid-
murid Tahun 4.


Kumpulan Bilangan pergerakan dada seminit (Kadar pernafasan)
murid Aktiviti Murid 1 Murid 2 Murid 3 Murid 4 Murid 5


P Berjalan 14 13 15 14 13

Q Melompat 25 26 25 27 25

R Berlari 32 31 30 31 30

Jadual 2



© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 22






Unit 02.indd 22 10/2/20 5:06 PM

Sains Tahun 4 Unit 2 Manusia
Tarikh: ......................................
(a) Apakah tujuan penyiasatan ini?
Untuk mengkaji bagaimana aktiviti yang berbeza mempengaruhi kadar

pernafasan.
[1 markah]
(b) Apakah kesimpulan yang boleh anda buat daripada penyiasatan ini?
Aktiviti yang berbeza mempengaruhi kadar pernafasan.


[1 markah]
(c) Bagaimanakah jenis aktiviti mempengaruhi kadar pernafasan?

Semakin cergas aktiviti yang dijalankan oleh seseorang murid, semakin tinggi
kadar pernafasan murid itu.
[1 markah]
(d) Kenal pasti pemboleh ubah yang dimanipulasi dalam aktiviti ini.
Jenis aktiviti yang dijalankan oleh murid.

[1 markah]

3. Sekumpulan murid sedang mencari maklumat tentang keadaan peparu perokok.
(a) Imej manakah yang menunjukkan keadaan peparu seorang perokok?
Tandakan (✓) pada kotak di bawah.

(i) (ii)







✓
[1 markah]
(b) Berikan alasan kamu.

Imej tersebut dipilih kerana paru-paru seorang perokok menjadi hitam

disebabkan oleh kandungan tar yang terdapat di dalam rokok.
[1 markah]
(c) Berikan dua cara untuk membanteras amalan merokok.

(i) Mengadakan kempen kesedaran tentang bahayanya rokok kepada

kesihatan

(ii) Membudayakan amalan hidup sihat
[2 markah]

23 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.






Unit 02.indd 23 10/2/20 5:06 PM

Sains Tahun 4 Unit 2 Manusia
Tarikh: ......................................
4. Rajah 4 menunjukkan suatu situasi. Jawab soalan berdasarkan rajah tersebut.

















Rajah 4

(a) Nyatakan gerak balas terhadap rangsangan yang berlaku.
Tangan akan dialih dengan cepat apabila menyentuh objek yang tajam.

[1 markah]

(b) Apakah organ deria yang terlibat dengan rangsangan gerak balas tersebut?

Kulit
[1 markah]


(c) Apakah yang akan berlaku jika budak lelaki itu tidak mengalihkan tangannya?
Tangan budak itu akan terluka
[1 markah]


(d) Berdasarkan jawapan kamu di 4(c), nyatakan satu kepentingan menjaga organ
deria.

Mengelakkan organ deria daripada tercedera
[1 markah]

(e) Nyatakan dua tabiat yang boleh menyebabkan kerosakan pada organ deria.

(i) Mendengar radio dengan kuat

(ii) Melihat cahaya yang terang secara terus
[2 markah]












© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 24






Unit 02.indd 24 10/2/20 5:06 PM

Sains Tahun 4 Unit 2 Manusia
Praktis
Praktis
KBAT
Praktis K B A T
Praktis
Praktis
Rajah di bawah menunjukkan beberapa jenis makanan.












Bagaimanakah makanan di atas dapat membantu manusia dalam proses
penyahtinjaan manusia?

Buah-buahan adalah pelawas. Jadi, pengambilan buah-buahan pada kuantiti yang
mencukupi dapat mengelakkan dari masalah sembelit.





EAM
STEAM
ST
STEAM
Model buah pinggang manusia

Langkah-langkah: VIDEO
Hasilkan model buah pinggang manusia dengan menggunakan kadbod, botol
plastik, kertas berwarna, gam, tiub plastik, wayar halus/benang.













Lakar dua bentuk buah pinggang Lakar saluran sistem perkumuhan
pada kadbod dan dua bentuk buah pinggang dan pundi kencing
yang sama pada kertas warna dengan kadbod dan kertas warna.
merah. Kemudian lekatkan kedua- Kemudian lekatkan kedua-dua
dua buah pinggang dengan kertas bersama menggunakan gam.
warna merah menggunakan gam.





Tandatangan Guru: Tarikh:


25 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.






Unit 02.indd 25 10/2/20 5:06 PM

Sains Tahun 4 Unit 2 Manusia














Gabungkan semua bahagian buah pinggang dan saluran pundi kencing
menjadi sistem perkumuhan manusia.















Potong dua botol plastik. Tebuk penutup botol menggunakan penebuk untuk
memasukkan tiub plastik. (Minta pertolongan ibu bapa untuk menebuk
lubang) Kemudian gamkan tiub pada lubang.















Corong plastik yang disambung Murid memerhatikan apa yang
dengan tiub plastik tersebut berlaku pada laluan air yang
kemudiannya diikat pada model dituang melalui corong plastik dan
kadbod itu dengan wayar halus. laluan air yang mengalir keluar.














Tandatangan Guru: Tarikh:


© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 26






Unit 02.indd 26 10/2/20 5:06 PM

Perfect
Perfect Bahasa Melayu 4 5 WRC494041S Perfect PELANGI
Perfect
Perfect PBD


Subjek / Tahun
✔
✔
English
PBD
✔
✔
Pentaksiran Bilik Darjah Matematik* ✔ ✔
Sains*
✔
✔
Sejarah
Tahun Pendidikan Islam ✔ ✔ Perfect PBD
4 Pelajaran Jawi ✔ ✔
✔
✔
KSSR Pendidikan Jasmani & ✔ ✔ PBD
Pendidikan Kesihatan
* Edisi Bahasa Inggeris juga
Sains Pentaksiran Bilik Darjah




Siri Perfect PBD ini diterbitkan khusus untuk membantu murid cemerlang dalam
Pentaksiran Bilik Darjah (PBD) dan Pentaksiran Pusat (PP). Oleh itu, kandungan siri Tahun
ini menerapkan latihan dan penilaian yang berkualiti serta menepati keperluan Sains
pentaksiran seperti yang digariskan oleh Kementerian Pendidikan Malaysia.
Kandungan siri ini direka dan ditulis berdasarkan Dokumen Standard Kurikulum dan 4
Pentaksiran (DSKP), buku teks, serta format kertas UPSR terbaharu. Semua latihan
dalam siri ini disusun secara sistematik dan disertakan pelbagai ciri ekstra bagi
membantu murid membuat persediaan menghadapi peperiksaan.

Elemen-elemen seperti Kemahiran Berfikir Aras Tinggi (KBAT), Pembelajaran Abad Fokus PBD KSSR
Ke-21 (PAK-21) dan i-THINK diintegrasikan bagi menambahkan kefahaman murid
tentang silibus serta elemen-elemen tersebut. • Memenuhi keperluan
Pentaksiran Bilik Darjah
Inisiatif digital seperti Online Quick Quiz, Info dan Video turut dimuatkan bagi
mempermudah pengajaran dan pembelajaran secara interaktif dan menarik. • Berdasarkan DSKP
• Merujuk Buku Teks
• Mengintegrasikan PAK-21
Sains
& PdPc


Tahun 4
Fokus UPSR

100% Praktis
berformat UPSR
www.PelangiBooks.com Ong Lay Tin

• Kedai Buku Online • Perpustakaan Online •


W.M: RM9.35 / E.M: RM9.65
WRC494041S INFO VIDEO
ISBN: 978-967-2907-43-5

RESOS GURU
PELANGI Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. (89120-H)
Mesra guru dengan Strategi PdPc dan Jawapan Lengkap




04.indd 1 06/10/2020 11:55 AM