PERFECT PBD 2020 SEJ Thn 4

Perfect PELANGI
PBDPentaksiran Bilik Darjah
4Tahun
Fokus PBD KSSR

• Memenuhi keperluan
Pentaksiran Bilik Darjah
Sejarah
• Berdasarkan DSKP
• Merujuk Buku Teks
• Mengintegrasikan PAK-21

& PdPc

INFO

Zaiton Haron

RESOS GURU Mesra guru dengan Strategi PdPc dan Jawapan Lengkap

PerfectPBDPentaksiran Bilik Darjah
4Tahun
Sejarah
KSSR

Zaiton Haron

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 2021
Hak cipta terpelihara. Tiada bahagian daripada terbitan ini boleh
diterbitkan semula, disimpan untuk pengeluaran, atau ditukarkan dalam
apa-apa bentuk atau dengan alat apa jua pun, sama ada dengan cara
elektronik, sawat, gambar, rakaman atau sebagainya, tanpa kebenaran
daripada Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. terlebih dahulu.

ISBN: 978-967-2907-45-9
Cetakan Pertama 2021

Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. (89120-H)

Lot 8, Jalan P10/10, Kawasan Perusahaan Bangi,
Bandar Baru Bangi, 43650 Bangi, Selangor Darul Ehsan, Malaysia.
Tel: 03-8922 3993 Faks: 03-8926 1223 / 8920 2366 E-mel: [email protected]
Pertanyaan: [email protected]

Dicetak di Malaysia oleh UG Press Sdn. Bhd.
40, Jalan Pengasah 15/13, 40000 Shah Alam, Selangor Darul Ehsan.

Sila layari www.ePelangi.com/errata untuk mendapatkan pengemaskinian bagi buku ini (sekiranya ada).

KANDUNGAN

Rekod Pencapaian Pentaksiran Murid (iii) - (iv)

UNIT 1 Mengenali Sejarah 1
UNIT Online Quick Quiz Kod QR 9
UNIT
UNIT 2 Saya dan Keluarga 10
UNIT Online Quick Quiz Kod QR 19
UNIT
UNIT 3 Sejarah Sekolah 20
UNIT 4 Sejarah Tempat Tinggal Online Quick Quiz Kod QR 29
UNIT 5 Zaman Air Batu
UNIT 6 Zaman Prasejarah 30
UNIT Online Quick Quiz Kod QR 38

39
Online Quick Quiz Kod QR 47

48
Online Quick Quiz Kod QR 57

7 Kerajaan Melayu Awal 58

Online Quick Quiz Kod QR 66

8 Tokoh Terbilang Kesultanan Melayu Melaka 67

Online Quick Quiz Kod QR 74

9 Pengasas Kesultanan Melayu Melaka 75

Online Quick Quiz Kod QR 85

10 Tun Perak Bendahara Terbilang 86

Online Quick Quiz Kod QR 93

11 Hang Tuah Laksamana Terbilang 94

Online Quick Quiz Kod QR 101

Pentaksiran Akhir Tahun 102

Jawapan J1 - J8

BONUS Strategi PdPc

untuk Guru Panduan RPH eksklusif untuk guru
https://bit.ly/2YX9xwZ
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
ii

REKOD PENCAPAIAN PENTAKSIRAN MURID
Sejarah Tahun 4 KSSR

Nama Murid: ......................................................................................................................................................................................  

Kelas: .....................................................  Nama Guru: ......................................................

Unit 1 Mengenali Sejarah Tahap Penguasaan Tajuk 1: Mari Belajar Sejarah
Standard Kandungan Standard Pembelajaran Halaman
Tandatangan Guru/
Tarikh

1.1 Pengertian sejarah 1.1.1 – K1.1.9 1–9
dan kemahiran
sejarah

Unit 2 Saya dan Keluarga Tahap Penguasaan Tajuk 1: Mari Belajar Sejarah
Standard Kandungan Standard Pembelajaran Halaman
Tandatangan Guru/
Tarikh

1.2 Pengertian diri 1.2.1 – K1.2.7 10 – 19
dan keluarga

Unit 3 Sejarah Sekolah Tahap Penguasaan Tajuk 1: Mari Belajar Sejarah
Standard Kandungan Standard Pembelajaran Halaman
Tandatangan Guru/
Tarikh

1.3 Sejarah sekolah 1.3.1 – K1.3.7 20 – 29

Unit 4 Sejarah Tempat Tinggal Tahap Penguasaan Tajuk 1: Mari Belajar Sejarah
Standard Kandungan Standard Pembelajaran Halaman
Tandatangan Guru/
Tarikh

1.4 Kawasan tempat 1.4.1 – K1.4.7 30 – 38
tinggal murid

Unit 5 Zaman Air Batu Tahap Penguasaan Tajuk 2: Zaman Air Batu
Standard Kandungan Standard Pembelajaran Halaman
Tandatangan Guru/
Tarikh

2.1 Zaman Air Batu 2.1.1 – K2.1.7 39 – 47

iii

Unit 6 Zaman Prasejarah Tahap Penguasaan Tajuk 3: Zaman Prasejarah
Standard Kandungan Standard Pembelajaran Halaman
Tandatangan Guru/
Tarikh

3.1 Kehidupan 3.1.1 – K3.1.7 48 – 57
manusia Zaman
Prasejarah

Unit 7 Kerajaan Melayu Awal Tahap Penguasaan Tajuk 4: Kerajaan Melayu Awal
Standard Kandungan Standard Pembelajaran Halaman
Tandatangan Guru/
Tarikh

4.1 Kerajaan Melayu 4.1.1 – K4.1.7 58 – 66
Awal

Unit 8 Tokoh Terbilang Kesultanan Melayu Melaka Tajuk 5: Tokoh Terbilang Kesultanan Melayu Melaka
Standard Kandungan Standard Pembelajaran Halaman
Tahap Penguasaan Tandatangan Guru/
Tarikh

5.1 Tokoh Terbilang 5.1.1 – K5.1.6 67 – 74
Kesultanan Melayu
Melaka

Unit 9 Pengasas Kesultanan Melayu Melaka Tajuk 5: Tokoh Terbilang Kesultanan Melayu Melaka
Standard Kandungan Standard Pembelajaran Halaman
Tahap Penguasaan Tandatangan Guru/
Tarikh

5.2 Pengasas 5.2.1 – K5.2.7 75 – 85
Kesultanan Melayu
Melaka

Unit 10 Tun Perak Bendahara Terbilang Tajuk 5: Tokoh Terbilang Kesultanan Melayu Melaka
Standard Kandungan Standard Pembelajaran Halaman
Tahap Penguasaan Tandatangan Guru/
Tarikh

5.3 Tun Perak sebagai 5.3.1 – K5.3.6 86 – 93
Bendahara Melaka

Unit 11 Hang Tuah Laksamana Melaka Tajuk 5: Tokoh Terbilang Kesultanan Melayu Melaka
Standard Kandungan Standard Pembelajaran Halaman
Tahap Penguasaan Tandatangan Guru/
Tarikh

5.4 Hang Tuah sebagai 5.4.1 – K5.4.6 94 – 101
Laksamana Melaka

iv

STRATEGI PdPc

UNIT 1 Mengenali Sejarah

Panduan RPH Standard Pembelajaran (SP) Tahap Penguasaan Halaman
Standard Kandungan (SK) (TP)

1.1 Pengertian dan Kemahiran 1.1.1 Menyatakan pengertian sejarah TP1 2

Ilmu Sejarah Buku Teks: m.s 4 – 5

BBM PAK-21 KBAT

Buku teks Lawatan ke galeri Menganalisis

EMK i-THINK Nilai Murni

Patriotisme Peta dakap Bekerjasama

Cadangan PdPc

1. Guru membincangkan tentang pengertian sejarah mengikut pandangan sejarawan.
2. Murid dibahagikan kepada lima kumpulan.
3. Setiap kumpulan akan mengadakan perbincangan tentang pengertian sejarah dan karya sejarawan berikut:

(a) E.H.Carr
(b) Herodotus
(c) Ibn Khaldun
(d) Dr. Muhd Yusof Ibrahim
(e) Prof. Dr. Khoo Kay Kim
4. Hasil dapatan dipersembahkan dalam bentuk carta, rajah dan gambar yang sesuai serta dipamerkan di sudut kelas.
5. Setiap kumpulan akan bergerak untuk melihat dan menganalisis hasil daripada kumpulan lain.
6. Satu kesimpulan dibuat tentang pengertian sejarah berdasarkan pandangan sejarawan.
7. Murid menjawab soalan dalam buku PERFECT PBD Sejarah halaman 2 untuk menjelaskan pengertian sejarah.

Panduan RPH Standard Pembelajaran (SP) Tahap Penguasaan Halaman
Standard Kandungan (SK) (TP)

1.1 Pengertian dan Kemahiran 1.1.2 Mengenal pasti sumber dalam sejarah TP2 3
KBAT
Ilmu Sejarah Buku Teks: m.s 6 – 7 Mengaplikasi

BBM PAK-21

Buku teks, komputer, LCD, klip video dari Persembahan
YouTube

EMK i-THINK Nilai Murni

Kemahiran berfikir Peta pokok Cinta akan negara

Cadangan PdPc

1. Guru menunjukkan video dari Jabatan Muzium Malaysia.

https://www.youtube.com/watch?v=W45Ha2U2kQs

2. Guru menerangkan tentang jenis dan contoh sumber sejarah yang disimpan di muzium.

3. Murid dibahagikan kepada beberapa kumpulan.

4. Setiap kumpulan akan memilih satu sumber sejarah negara seperti batu bersurat, artifak, surat perjanjian, dan sebagainya.

5. Kajian terhadap sumber sejarah tersebut hendaklah merangkumi:

(a) Contoh sumber sejarah (c) Ciri-ciri sumber sejarah

(b) Jenis sumber sejarah (d) Kepentingan sumber sejarah

6. Hasil maklumat boleh dibentang dalam bentuk lisan, video, powerpoint, iklan, poster atau risalah.

7. Murid menjawab soalan dalam buku PERFECT PBD Sejarah halaman 3 berkaitan jenis dan sumber sejarah.

EG 1 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

Panduan RPH Standard Pembelajaran (SP) Tahap Penguasaan Halaman
(TP)
Standard Kandungan (SK)

1.1 Pengertian dan Kemahiran 1.1.3 Menjelaskan kaedah penyelidikan sejarah TP3 4

Ilmu Sejarah Buku Teks: m.s 8 – 9

BBM PAK-21 KBAT

Buku teks, majalah sekolah, risalah Meja bulat Mengaplikasi
pelancongan

EMK i-THINK Nilai Murni

Kemahiran berfikir Peta dakap Hormat-menghormati

Cadangan PdPc

1. Guru membincangkan tentang jenis kaedah penyelidikan dalam sejarah.

2. Murid dibahagikan kepada beberapa kumpulan. Setiap kumpulan akan memilih salah satu tajuk berikut untuk mengumpulkan maklumat

sejarah:

(a) Sejarah sekolah (c) Sejarah daerah

(b) Sejarah tempat tinggal (d) Sejarah negeri

3. Murid akan duduk dalam kumpulan secara bulatan dan bergilir-gilir mencatat soalan yang akan ditanya untuk mengumpul maklumat

sejarah.

4. Murid menggunakan pen dan kertas yang sama untuk mencatat soalan tersebut. Seorang ketua akan dipilih untuk mewakili kumpulannya

dan membentangkan hasil dapatan.

5. Murid menjawab soalan dalam buku PERFECT PBD Sejarah halaman 4 tentang kaedah penyelidikan sejarah.

Panduan RPH Standard Pembelajaran (SP) Tahap Penguasaan Halaman
(TP)
Standard Kandungan (SK)

1.1 Pengertian dan Kemahiran 1.1.4 Membezakan konsep ruang dan masa dalam TP2 5

Ilmu Sejarah sejarah Buku Teks: m.s 10

BBM PAK-21 KBAT

Buku teks, gambar besar Saya lihat, saya fikir dan saya Mengaplikasi
bertanya

EMK i-THINK Nilai Murni

Kemahiran berfikir Peta alir Bekerjasama

Cadangan PdPc

1. Guru menerangkan tentang konsep masa silam dan ruang dalam sejarah.

2. Murid dibahagikan kepada empat kumpulan. Setiap kumpulan akan diberi salah satu daripada gambar yang menunjukkan:

(a) Kesultanan Melayu Melaka (c) Kemerdekaan negara

(b) Kemunculan kuasa Barat (d) Negara masa kini

3. Berdasarkan gambar tersebut, fikirkan soalan yang melibatkan kata tanya seperti Siapakah?, Bilakah?, Apakah?

4. Hasil maklumat tentang peristiwa tersebut ditulis pada kertas manila kad dalam bentuk peta alir. Seorang ketua akan dipilih untuk

membentangkannya di hadapan kelas.

5. Murid menjawab soalan dalam buku PERFECT PBD Sejarah halaman 5 tentang konsep ruang dan masa dalam sejarah.

Panduan RPH Standard Pembelajaran (SP) Tahap Penguasaan Halaman
(TP)
Standard Kandungan (SK)

1.1 Pengertian dan Kemahiran 1.1.5 Menghuraikan sebab dan akibat dalam peristiwa TP5 5

Ilmu Sejarah sejarah Buku Teks: m.s 11 – 12

BBM PAK-21 KBAT
Buku teks, LCD, klip video dari YouTube Kedai kopi (Cafe) Menganalisis

EMK i-THINK Nilai Murni

Patriotisme Peta bulatan Cinta akan negara

Cadangan PdPc

1. Guru menunjukkan video tentang pendudukan Jepun di negara kita.

https://www.youtube.com/watch?v=GS2gBTQ_vGg

2. Guru bersoal jawab bersama murid berkaitan video yang ditayangkan. Murid menyatakan sebab dan akibat dari peristiwa tersebut.

3. Murid dibahagikan kepada empat kumpulan. Setiap kumpulan akan memilih satu peristiwa bersejarah di sekolah.

Contoh peristiwa bersejarah:

(a) Perasmian Sekolah (c) Hari Anugerah Kokurikulum

(b) Temasya Sukan Sekolah (d) Hari Anugerah Kecemerlangan Akademik

4. Murid akan membincangkan sebab dan akibat peristiwa bersejarah tersebut. Hasil maklumat dipersembahkan dalam bentuk peta minda.

5. Murid menjawab soalan dalam buku PERFECT PBD Sejarah halaman 6 tentang sebab dan akibat dalam peristiwa sejarah.

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. EG 2

unit Tarikh:.......................

1 Tajuk: Mari Belajar Sejarah

Mengenali Sejarah

NotaP Pintar
1.1

Sejarah ialah peristiwa yang benar-benar berlaku pada masa
lalu. Sejarah melibatkan tindakan manusia, perubahan dan
catatan sesuatu peristiwa yang berlaku pada masa lalu. Oleh
itu, sejarah memberikan iktibar dan teladan kepada manusia.

Sumber sejarah

Sumber primer Sumber sekunder

Kaedah arkeologi

Kaedah Kaedah lisan • Mendapatkan maklumat daripada bahan
penyelidikan tinggalan sejarah melalui gali cari.

sejarah • Fosil, tembikar, barang logam, kulit siput.

Kaedah bertulis • Mendapatkan maklumat melalui temu bual
dengan orang sumber.

• Orang sumber ialah mereka yang terlibat,
melihat atau mendengar peristiwa sejarah
daripada orang lain.

• Mendapatkan maklumat daripada tulisan dan
lakaran.

• Dinding gua, kayu, batu dan bahan bercetak.

1 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

 Sejarah  Tahun 4 Unit 1 Mengenali Sejarah

Modul PBD Praktis DSKP

1.1 Pengertian Sejarah Buku Teks: 4 - 5

Tahap Penguasaan (TP) Menguasai Belum Menguasai
TP 1 Memerihalkan pengertian dan kemahiran ilmu sejarah

1. Lengkapkan ayat di bawah tentang pengertian sejarah. SP 1.1.1 TP 1

lalu catatan tindakan interaksi lampau
berlaku peristiwa perubahan penceritaan peradaban

(a) Sejarah membicarakan peradaban manusia dan

peradaban yang berlaku.

Ibn Khaldun

(b) Sejarah merupakan penceritaan tentang tindakan

manusia dan sebab-sebab mereka melakukannya.

Herodotus

(c) Sejarah ialah satu proses interaksi antara masa kini
.
dengan masa lampau

E.H.Carr

(d) Sejarah merujuk peristiwa yang pernah atau sudah
berlaku .

Dr. Khoo Kay Kim

(e) Sejarah merupakan catatan atau rekod sesuatu
lalu .
peristiwa yang berlaku pada masa
Tarikh:
Dr. Yusof Ibrahim

Tandatangan Guru:

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 2

  Sejarah  Tahun 4 Unit 1 Mengenali Sejarah   

1.2 Sumber Sejarah Buku Teks: 6 - 7

Tahap Penguasaan (TP) Menguasai Belum Menguasai
TP 2 Menerangkan pengertian dan kemahiran ilmu sejarah

2. Berdasarkan gambar berikut, nyatakan jenis dan sumber sejarah tersebut. SP 1.1.2 TP 2

Contoh Jenis sumber Sumber sejarah

(a) Sumber primer Artifak

(b) Sumber sekunder Buku

(c) Sumber primer Fosil
(d) Sumber primer Artifak
(e) Sumber sekunder Akhbar
(f) Sumber sekunder Majalah
(g)
(h) Sumber primer Artifak

Tandatangan Guru: Sumber primer Manuskrip

Tarikh:
3 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

 Sejarah  Tahun 4 Unit 1 Mengenali Sejarah

1.3 Kaedah Penyelidikan Sejarah Buku Teks: 8 - 9

Tahap Penguasaan (TP) Menguasai Belum Menguasai

TP 3 Menjelaskan maklumat pengertian dan kemahiran ilmu sejarah
dengan contoh

3. Lengkapkan ayat berikut dengan tepat dan ringkas. SP 1.1.3 TP 3

(i) Proses mendapatkan maklumat daripada bahan
tinggalan
sejarah. Kaedah dilakukan melalui
ekskavasi . Contohnya,
proses gali cari atau
fosil , kulit siput, barang logam dan tembikar.
(a) Kaedah
arkeologi (ii) Arkeologi maritim ialah mendapatkan maklumat

tinggalan kebudayaan manusia yang terdapat di dasar laut,
karam
sungai atau tasik. Contohnya, tapak kapal

dan struktur purba.

(i) Proses mendapatkan maklumat melalui temu bual .
Individu yang ditemu bual dikenali sebagai orang sumber .

(b) Kaedah (ii) Langkah pertama ialah mengenal pasti orang sumber dan
lisan soalan
menyediakan berdasarkan tajuk kajian,
Ambil Tahu
Arkib Negara Malaysia telah Langkah kedua ialah menemu bual dan merakamkan
mewujudkan Laman Kenali perbualan . Langkah berikutnya ialah menyalin
Tokoh untuk memantapkan rakaman , menyimpan data perbualan dan
sejarah lisan di negara kita.
membuat penulisan.
(c) Kaedah
bertulis (i) Proses mendapatkan maklumat daripada tulisan dan lakaran
di dinding gua, kayu, batu dan bahan bercetak .

(ii) Terdapat empat langkah dalam kaedah bertulis.

Langkah pertama ialah mengenal pasti sumber

sejarah yang tepat. Langkah kedua ialah mengumpulkan

sumber sejarah. Langkah berikutnya ialah mentafsir

maklumat dalam sumber dan langkah akhir ialah membuat
penulisan .

Tandatangan Guru: Tarikh:

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 4

  Sejarah  Tahun 4 Unit 1 Mengenali Sejarah   

1.4 Ruang dan Masa Buku Teks: 10

Tahap Penguasaan (TP) Menguasai Belum Menguasai
TP 2 Menerangkan pengertian dan kemahiran ilmu sejarah

4. Padankan konsep masa dengan maksud yang betul. SP 1.1.4 TP 2

Konsep masa Maksud

(a) Alaf C Tempoh selama 10 tahun A

(b) Abad B Tempoh selama seratus tahun B

(c) Dekad A Tempoh masa seribu tahun C

(d) Masihi D Zaman selepas kelahiran D
Nabi Isa

(e) Kronologi F Zaman sebelum kelahiran E
Nabi Isa

Sebelum E Rentetan peristiwa yang berlaku F
(f) Masihi mengikut urutan masa

Pendidikan Sivik

Nilai Teras: Kasih sayang
Tajuk: Cintai Malaysia
Konteks: Diri dan masyarakat
Literasi Sivik: Pengetahuan – Mengetahui peristiwa bersejarah negara.

Aktiviti
• Murid berada dalam kumpulan masing-masing.
• Setiap kumpulan diminta membincangkan satu peristiwa bersejarah yang berlaku di negara kita dan kesannya kepada

masyarakat dan negara.
• Hasil perbincangan dibuat dalam bentuk pengurusan grafik dengan gambar yang menarik.
• Ketua kumpulan akan memberi penerangan di hadapan kelas.

Tandatangan Guru: Tarikh:

5 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

 Sejarah  Tahun 4 Unit 1 Mengenali Sejarah

1.5 Sebab dan Akibat dalam Peristiwa Sejarah Buku Teks: 11 - 12

Tahap Penguasaan (TP) Menguasai Belum Menguasai
TP 5 Menilai kepentingan pengertian dan kemahiran ilmu sejarah

5. Lengkapkan sebab atau akibat peristiwa berikut. SP 1.1.5 TP 5

Peristiwa Sebab Akibat

(a) Kejatuhan Kesultanan Kedatangan Portugis ke Serangan Portugis ke
Melayu Melaka Melaka. atas Kesultanan Melayu
Melaka.

(b) Pendudukan Jepun di Dasar pemerintahan Rakyat hidup menderita.
Tanah Melayu tentera Jepun.

(c) Kemerdekaan Tanah British menjajah Tanah Rakyat berjuang untuk
Melayu 1957 Melayu. membebaskan Tanah
Melayu daripada
(d) Pembentukan Malaysia Mencapai keseimbangan penjajahan.
kaum dan menjamin
keselamatan negara. Tanah Melayu, Singapura,
Sabah dan Sarawak
(e) Hari Anugerah Menghargai murid bergabung membentuk
Kecemerlangan Akademik yang cemerlang dalam Malaysia.
akademik.
Murid belajar dengan tekun
(f) Hari Sukan Tahunan Menghargai murid yang dan berusaha bersungguh-
berjaya dalam sukan. sungguh.

Memupuk minat murid
untuk terlibat dalam sukan.

Nilai Jati Diri Sejarah
Malaysia
Setiap peristiwa yang berlaku pasti mempunyai sebab dan akibat. Berdasarkan pemahaman
tersebut, kita dapat mengambil iktibar dan pengajaran daripada peristiwa sejarah. Sejarah INFO
mengajar kita sikap berhati-hati supaya kesilapan masa lalu tidak berulang lagi.

TAHAP PENGUASAAN (✓) 1 2 3 4 5 6

Tandatangan Guru: Tarikh:

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 6

Praktis Pengukuhan

Soalan Objektif

1. Gambar berikut menunjukkan sejarawan 5. Gambar berikut menunjukkan sumber
yang memberikan pengertian sejarah. sejarah.

Sejarah
membicarakan
peradaban manusia Sumber sejarah tersebut dikenali sebagai
dan perubahan A fosil
yang berlaku. B arkib
C artifak
Sejarawan tersebut merujuk kepada D manuskrip
A E.H.Carr
B Herodotus
C Ibn Khaldun
D Dr. Muhd. Yusof Ibrahim

2. Menurut Profesor Emeritus Tan Sri Dr. 6. Apakah contoh sumber primer?
Khoo Kay Kim, sejarah ialah I Buku Sejarah Melayu
A peristiwa yang pernah atau sudah II Akhbar Berita Harian
berlaku III Alat batu Zaman Neolitik
B tindakan dan sebab-sebab manusia IV Batu Bersurat Terengganu
melakukannya A I dan II
C proses interaksi masa kini dengan B I dan IV
masa lalu C II dan III
D peradaban manusia dan perubahan D III dan IV
yang berlaku
7. Apakah kaedah yang menggunakan

3. Apakah ciri-ciri sumber primer? orang sumber untuk mendapatkan

I Telah dikaji maklumat?

II Bersifat asli A Lisan C Maritim

III Belum diolah B Bertulis B Arkeologi

IV Bahan bertulis 8. Pilih pasangan yang betul.

A I dan II C II dan III Konsep Maksud
masa
B I dan IV D III dan IV

4. Apakah sumber sekunder yang boleh A Abad Jangka waktu 100 tahun
digunakan oleh Farah untuk mengkaji
sejarah sekolah? B Dekad Tempoh masa selama
A Fosil 1000 tahun
B Artifak
C Guru Besar C Zaman Tahun selepas kelahiran
D Majalah sekolah Nabi Isa

D Masihi Rentetan peristwa
mengikut urutan

7 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

 Sejarah  Tahun 4 Unit 1 Mengenali Sejarah 10. Sebab dan akibat dalam peristiwa
sejarah akan menimbulkan perasaan
9. Apakah peristiwa yang boleh dianggap A bangga
paling bersejarah dalam hidup anda? B yakin diri
A Membeli-belah C ingin tahu
B Bercuti ke kampung D kasih sayang
C Memasuki Tahun Satu
D Berkunjung ke rumah rakan

Soalan Subjektif

1. Lengkapkan ayat dengan memilih jawapan berikut.

bertulis sebab primer
Herodotus
penulisan orang sumber

(a) Herodotus menyatakan bahawa sejarah ialah tindakan manusia dan sebab-
sebab yang dilakukan oleh mereka.

(b) Sumber primer juga dikenali sebagai sumber pertama seperti artifak dan
fosil.

(c) Kaedah bertulis merupakan proses mendapatkan maklumat daripada

bahan bertulis atau bercetak.

(d) Langkah pertama dalam kaedah lisan ialah mengenal pasti orang sumber dan
menyediakan soalan berdasarkan tajuk kajian.

(e) Kaedah penyelidikan sejarah memberi ruang kepada pengkaji untuk menghasilkan
penulisan sejarah yang berkualiti.

(f) Pemahaman tentang peristiwa sejarah menjadi jelas apabila kita mengkaji

sebab dan akibat.

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 8

  Sejarah  Tahun 4 Unit 1 Mengenali Sejarah   

2. Jawab soalan berikut dengan tepat dan ringkas.
(a) Senaraikan dua sejarawan tempatan yang memberikan pengertian sejarah.
(i) Dr. Muhd Yusof bin Ibrahim
(ii) Profesor Emeritus Tan Sri Dr. Khoo Kay Kim

(b) Senaraikan sumber sejarah berikut.

(i) Sumber primer Fosil Manuskrip
Akhbar
(ii) Sumber sekunder Buku

(c) Apakah kepentingan sumber sejarah? KBAT Menilai
(i) Sumber sejarah menjadi bukti bagi memahami sesuatu peristiwa sejarah.
(ii) Memudahkan pengkaji menghasilkan penulisan sejarah yang berkualiti.

(d) Nyatakan tiga kaedah penyelidikan sejarah.
(i) Kaedah lisan
(ii) Kaedah arkeologi

(iii) Kaedah bertulis

(e) Jelaskan maksud konsep masa berikut.
(i) Masihi (M)
Zaman selepas kelahiran Nabi Isa.

(ii) Sebelum Masihi (SM)
Zaman sebelum kelahiran Nabi Isa.

(f) Nyatakan kelebihan menguasai kemahiran ilmu sejarah. KBAT Menganalisis

(i) Mewujudkan semangat cinta kepada negara.

(ii) Semangat cinta kepada negara dapat mengukuhkan hubungan harmoni antara

kaum.

9 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

STRATEGI PdPc

UNIT 2 Saya dan Keluarga

Panduan RPH Standard Pembelajaran (SP) Tahap Penguasaan Halaman
Standard Kandungan (SK) (TP)

1.2 Pengertian Diri dan Keluarga 1.2.1 Menyatakan biodata diri TP1 11
Buku Teks: m.s 18 – 19

BBM PAK-21 KBAT

Buku teks, album gambar, dokumen diri Pembentangan Mengaplikasi
seperti salinan surat beranak, salinan Mykid

atau salinan pasport

EMK i-THINK Nilai Murni

Kreativiti dan inovasi Peta buih Yakin diri

Cadangan PdPc

1. Guru menunjukkan gambar beliau dan keluarga dan menceritakan tentang maklumat diri.
2. Guru bersoal jawab dengan murid berkaitan maklumat diri seperti nama, tarikh lahir, tempat lahir, jantina, umur, tinggi,

berat, tempat tinggal, nama ibu bapa, nama adik-beradik, hobi, makanan kegemaran dan lain-lain.
3. Murid diminta membuat buku skrap tentang portfolio diri.
4. Murid menjawab soalan dalam buku PERFECT PBD Sejarah halaman 11 tentang maklumat diri.

Panduan RPH Standard Pembelajaran (SP) Tahap Penguasaan Halaman
Standard Kandungan (SK) (TP)

1.2 Pengertian Diri dan Keluarga 1.2.2 Menyatakan pengertian keluarga asas dan TP2, TP3 12,13
KBAT
kembangan Buku Teks: m.s 20 – 21

BBM PAK-21

Buku teks, gambar keluarga Mendeklamasikan sajak Mencipta

EMK i-THINK Nilai Murni

Bahasa Peta pokok Kasih sayang

Cadangan PdPc

1. Guru menunjukkan dua gambar besar yang mewakili keluarga asas dan keluarga kembangan.
2. Guru bersoal jawab dengan murid tentang jenis keluarga dan salasilah keluarga.
3. Murid dibahagikan kepada beberapa kumpulan. Setiap kumpulan akan menghasilkan sajak tentang keluarga bahagia.
4. Seorang ahli kumpulan akan dipilih untuk membacakan sajak tersebut di hadapan kelas.
5. Murid menjawab soalan dalam buku PERFECT PBD Sejarah halaman 12 tentang keluarga asas dan keluarga kembangan

dan halaman 13 tentang salasilah keluarga.

Panduan RPH Standard Pembelajaran (SP) Tahap Penguasaan Halaman
Standard Kandungan (SK) (TP)

1.2 Pengertian Diri dan Keluarga 1.2.3 Membandingkan peranan angggota keluarga TP5 14

Buku Teks: m.s 22 – 23

BBM PAK-21 KBAT

Buku teks Bual TV Mencipta

EMK i-THINK Nilai Murni

Nilai murni Peta bulatan Hormat-menghormati

EG 3 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

Cadangan PdPc

1. Guru menjelaskan tentang peranan anggota keluarga.
2. Guru akan bertindak sebagai Pengacara TV (Host).
3. Empat orang murid dipilih menjadi ahli panel yang membincangkan tajuk berikut:

Keluarga Bahagia, Negara Sejahtera

4. Murid-murid lain boleh mengemukakan soalan kepada ahli panel.
5. Guru akan membuat kesimpulan dan rumusan tentang tajuk.
6. Hasil perbincangan akan dibuat dalam bentuk karangan pendek.
7. Murid menjawab soalan dalam buku PERFECT PBD Sejarah halaman 14 tentang peranan anggota keluarga.

Panduan RPH Standard Pembelajaran (SP) Tahap Penguasaan Halaman
Standard Kandungan (SK) (TP)

1.2 Pengertian Diri dan Keluarga 1.2.4 Menghuraikan perkembangan diri mengikut TP4 15

garis masa Buku Teks: m.s 24 – 25

BBM PAK-21 KBAT
Buku teks, LCD, klip video dari YouTube Persembahan / Lakonan Mengaplikasi

EMK i-THINK Nilai Murni

Nilai murni Peta alir Bertanggungjawab

Cadangan PdPc

1. Guru menunjukkan video tentang keluarga melalui drama berikut:

https://www.youtube.com/watch?v=Zcyvey7OctA

2. Guru membimbing murid mengenali garis masa berdasarkan peristiwa bersejarah dalam keluarga.

3. Guru meminta beberapa orang murid menceritakan tentang peristiwa bersejarah dalam keluarga mereka.

4. Murid akan dibahagikan kepada beberapa kumpulan. Setiap kumpulan akan memilih satu peristiwa bersejarah yang

memberi kesan kepada kehidupan mereka.

5. Contoh peristiwa bersejarah:

(a) Pendaftaran Tahun Satu (c) Kematian datuk atau nenek

(b) Berpindah ke rumah baharu (d) Kelahiran anggota keluarga

6. Peristiwa bersejarah tersebut akan dilakonkan oleh ahli kumpulan di hadapan kelas.

7. Murid menjawab soalan dalam buku PERFECT PBD Sejarah halaman 15 tentang perkembangan diri.

Panduan RPH Standard Pembelajaran (SP) Tahap Penguasaan Halaman
Standard Kandungan (SK) (TP)

1.2 Pengertian Diri dan Keluarga K1.2.5 Menunjukkan cara adab yang perlu diamalkan TP6 16
dalam keluarga KBAT

BBM PAK-21

Buku teks Penulisan pantas Mengaplikasi

EMK i-THINK Nilai Murni

Kemahiran berfikir Peta buih Hemah tinggi

Cadangan PdPc

1. Guru menerangkan ciri keluarga bahagia dan amalan beradab dalam keluarga.
2. Guru bersoal jawab dengan murid berkaitan amalan beradab yang dilakukan seharian.
3. Dalam tempoh 1-3 minit, guru meminta murid menyenaraikan tiga amalan beradab.
4. Contohnya:

(a) Semasa makan
(b) Semasa meninggalkan rumah
(c) Semasa bertutur dengan ibu bapa
(d) Semasa menziarahi datuk dan nenek
(e) Semasa menerima kedatangan tetamu
5. Murid menjawab soalan dalam buku PERFECT PBD Sejarah halaman 16 tentang ciri keluarga bahagia dan amalan
beradab.

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. EG 4

unit Tarikh:.......................

2 Tajuk: Mari Belajar Sejarah

Saya dan Keluarga

NotaP Pintar
1.1

Biodata diri merujuk kepada maklumat diri seperti nama, jantina,
nama ibu bapa, tarikh lahir, dan tempat dilahirkan. Maklumat
ini terdapat pada sijil kelahiran, MyKid dan kad pengenalan diri
sekolah.

Keluarga

Keluarga asas Keluarga kembangan

Terdiri Tinggal Lebih besar Terdiri daripada
daripada ibu, bersama daripada keluarga asas,
dalam sebuah keluarga
bapa, dan rumah asas datuk dan
anak-anak nenek

Peranan ibu bapa

• Menyara keluarga.
• Memberikan kasih sayang.
• Menjaga keselamatan ahli keluarga.
• Menyediakan segala keperluan asas.
• Membimbing dan memberi dorongan.
• Menjadi contoh dan teladan yang baik.
• Memberikan pendidikan yang sempurna.

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. Peranan anak-anak

• Belajar bersungguh-sungguh.
• Mendengar nasihat daripada ibu bapa.
• Saling menghormati dan membantu ahli keluarga.
• Menjaga nama baik keluarga dan keselamatan diri.

10

Modul PBD Praktis DSKP
2.1 Biodata Diri
Buku Teks: 18
Tahap Penguasaan (TP) Menguasai
TP 1 Memerihalkan pengertian diri dan keluarga Belum Menguasai

1. Merujuk kepada sijil kelahiran, lengkapkan biodata diri anda. SP 1.2.1 TP 1

Mykid
INFO
Ambil Tahu

MyKid merupakan kad pengenalan atau pengenalan diri kanak-kanak bercip yang
dikeluarkan kepada kanak-kanak yang berumur di bawah 12 tahun. Ciri MyKid adalah
sama seperti MyKad cuma ia tidak mempunyai gambar dan cap jari. “My” membawa
maksud “Malaysia” manakala ”Kid” pula adalah singkatan kepada “Kad Identiti Diri”.
Nombor pengenalan diri yang terdapat pada MyKid ini akan digunakan di dalam semua
urusan dari lahir hingga ke akhir hayat.

Tandatangan Guru: Tarikh:

11 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

 Sejarah  Tahun 4 Unit 2 Saya dan Keluarga

2.2 Keluarga Saya Buku Teks: 20 - 21

Tahap Penguasaan (TP) Menguasai Belum Menguasai
TP 2 Menjelaskan pengertian diri dan keluarga dengan contoh

2. Jawab soalan berdasarkan gambar keluarga Kevin di bawah. SP 1.2.2 TP 2

(a) Nyatakan jenis keluarga Kevin. Keluarga kembangan

(b) Apakah maksud keluarga asas Keluarga asas terdiri daripada ibu, bapa, dan
dan keluarga kembangan? anak-anak. Keluarga kembangan terdiri daripada

keluarga asas, datuk dan nenek.

(c) Apakah jenis keluarga anda? Keluarga asas. Ahli keluarga saya terdiri
Nyatakan ahli keluarga anda daripada ibu, bapa, abang, kakak dan adik.
yang tinggal serumah. (Mana-mana jawapan yang munasabah)

(d) Senaraikan empat nilai yang Bertolak ansur, saling membantu, berkasih
patut diamalkan oleh setiap sayang dan hormat-menghormati.
ahli keluarga untuk menjamin
keluarga bahagia. Kehidupan keluarga tidak harmoni,
berpecah-belah dan hilang kasih sayang.
(e) Apakah kesan jika ahli (Mana-mana jawapan yang munasabah)
keluarga sering bergaduh dan
mementingkan diri sendiri? Tarikh:
12
Tandatangan Guru:

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

  Sejarah  Tahun 4 Unit 2 Saya dan Keluarga   

Tahap Penguasaan (TP) Menguasai Belum Menguasai
TP 3 Menerangkan salasilah diri dan keluarga

3. Baca petikan di bawah. Kemudian, lengkapkan salasilah keluarga Fatin. SP 1.2.2 TP 3

Razlan berkahwin dengan Arfah pada tahun 1978. Mereka mempunyai dua orang anak,
iaitu Afida dan Raziq. Afida berkahwin dengan anak Haji Muaz dan Hajah Rafizah, iaitu
Farid. Mereka mendapat tiga orang anak, iaitu Fazli, Amri, dan Fatin.

(a) Razlan (b) Arfah (c) Haji Muaz (d) Hajah Rafizah

(e) Raziq (f) Afida (g) Farid

Ambil Tahu

Perkataan “salasilah” berasal
daripada kosa kata bahasa
Arab yang bermaksud daftar
keturunan atau jurai keturunan.
Mengetahui salasilah dan
asal usul keturunan keluarga
dapat mengeratkan hubungan
kekeluargaan.

(h) Fazli (i) Amri Fatin

Tandatangan Guru: Tarikh:

13 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

 Sejarah  Tahun 4 Unit 2 Saya dan Keluarga Menguasai Buku Teks: 22 - 23

2.3 Peranan Anggota Keluarga Belum Menguasai

Tahap Penguasaan (TP)
TP 5 Menilai peranan diri dan keluarga

4. Nyatakan peranan ibu bapa dan anak. SP 1.2.3 TP 5

Peranan ibu bapa terhadap keluarga
(a) Menyara keluarga
(b) Menjaga keselamatan
(c) Memberikan kasih sayang
(d) Menjadi contoh teladan yang baik
(e) Menyediakan segala keperluan asas
(f) Memberikan pendidikan yang sempurna

Peranan anak terhadap keluarga Nilai Jati Diri
(a) Mendengar nasihat
(b) Saling menghormati Setiap agama menuntut supaya kita
(c) Membantu ahli keluarga menghormati ibu bapa. Hal ini dapat
(d) Belajar bersungguh-sungguh dilakukan dengan menjaga tingkah laku,
(e) Menjaga nama baik keluarga percakapan dan perbuatan kita. Sebagai
(f) Mengamalkan nilai-nilai murni anak, kita hendaklah berusaha mematuhi
nasihat, merendah diri, tidak sombong dan
tidak melakukan perkara yang negatif.

Pendidikan Sivik

Nilai Teras: Hormat-menghormati
Tajuk: Hormati keluarga
Konteks: Diri dan keluarga
Literasi Sivik: Pengetahuan – Menyatakan adab-adab terhadap keluarga

Aktiviti
• Murid berada dalam kumpulan masing-masing.
• Setiap kumpulan diminta memilih satu situasi seperti sambutan hari perayaan, hari jadi, menziarahi jiran tetangga, melawat

saudara-mara dan menerima kedatangan tetamu.
• Berdasarkan situasi tersebut, ahli kumpulan akan melakonkan cara-cara beradab yang perlu diamalkan oleh setiap ahli

keluarga.

Tandatangan Guru: Tarikh:

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 14

  Sejarah  Tahun 4 Unit 2 Saya dan Keluarga   

2.4 Perkembangan Diri Buku Teks: 24 - 25

Tahap Penguasaan (TP) Menguasai Belum Menguasai

TP 4 Menganalisis pengertian diri dan keluarga dalam pelbagai
situasi

5. Lengkapkan garis masa berikut berdasarkan peristiwa bersejarah dalam keluarga Nabil.

SP 1.2.4 TP 4

Peristiwa Bersejarah Keluarga Nabil

15 Mei 2006 1 Februari 2004 28 Oktober 2010
Kak Nabila dilahirkan Perkahwinan ibu Nabil dilahirkan di Hospital

di Hospital Muar dan ayah Sultanah Aminah, Johor Bahru

1 Januari 2010
Berpindah ke
Johor Bahru

10 Januari 2013 5 Mac 2013 1 Ogos 2017
Ayah dinaikkan pangkat Berpindah ke Adik Aiman dilahirkan
sebagai Pengurus Besar Kuala Lumpur di Hospital Ampang

1 Disember 2018 3 Januari 2019 4 Oktober 2020
Bercuti ke Bandung, Indonesia Kak Nabila memasuki Nabil dipilih sebagai Murid
Tingkatan Satu di Sekolah Cemerlang Tahun Empat
Taman Muda, Ampang

Tahun 2004 (a) Perkahwinan ibu dan ayah Nabil.
Tahun 2006
Tahun 2010 (b) Kakak Nabila dilahirkan di Hospital Muar.
Tahun 2013 (c) Keluarga Nabil berpindah ke Johor Bahru. Nabil dilahirkan di
Tahun 2017
Tahun 2018 Hospital Sultanah Aminah, Johor Bahru.
Tahun 2019 (d) Ayah Nabil dinaikkan pangkat sebagai Pengurus Besar. Keluarga
Tahun 2020
Nabil berpindah ke Kuala Lumpur.
(e) Adik Nabil, Aiman dilahirkan di Hospital Ampang.

(f) Keluarga Nabil bercuti ke Bandung, Indonesia.
(g) Kakak Nabil, Nabila memasuki Tingkatan Satu di Sekolah Taman

Muda, Ampang.
(h) Nabil dipilih sebagai Murid Cemerlang Tahun Empat.

Tandatangan Guru: Tarikh:

15 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

 Sejarah  Tahun 4 Unit 2 Saya dan Keluarga

Tahap Penguasaan (TP) Menguasai Belum Menguasai
TP 6 Mencadangkan idea untuk mewujudkan keluarga yang harmoni

6. Gambar berikut menunjukkan keluarga bahagia. SP K1.2.5 TP 6

(a) Senaraikan empat ciri keluarga bahagia.
(i) Harmoni.
(ii) Saling menyayangi.
(iii) Bantu-membantu.
(iv) Prihatin dan mengambil berat.
(Mana-mana jawapan yang munasabah)

(b) Apakah kesan jika kehidupan keluarga tidak bahagia? KBAT Menilai
Penceraian, masa depan anak-anak terjejas, terpengaruh dengan budaya negatif,
gagal dalam peperiksaan, dan menghadapi tekanan perasaan.
(Mana-mana jawapan yang munasabah)

(c) Bagaimanakah mengekalkan kebahagiaan keluarga? KBAT Mencipta
Melaksanakan tanggungjawab masing-masing, bersikap terbuka, menerima teguran
dan nasihat, tidak mementingkan diri, dan bertolak ansur.
(Mana-mana jawapan yang munasabah)

(d) Cadangkan empat amalan beradab dalam keluarga. KBAT Mencipta
(i) Memanggil ahli keluarga dengan panggilan yang betul.
(ii) Meminta izin sebelum keluar dari rumah.
(iii) Bercakap dengan sopan dan tidak meninggikan suara.
(iv) Segera meminta maaf jika membuat kesalahan.
(Mana-mana jawapan yang munasabah)

TAHAP PENGUASAAN (✓) 1 2 3 4 5 6

Tandatangan Guru: Tarikh:

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 16

Praktis Pengukuhan

Soalan Objektif

1. Apakah yang dicatat dalam sijil kelahiran? A I dan II C II dan III
A Butir kelahiran B I dan IV D III dan IV
B Asal usul keluarga
C Pendapatan ibu bapa 7. Peristiwa perpindahan keluarga ke
D Nama datuk dan nenek tempat baharu akan
A menjejaskan keharmonian
2. Antara berikut, yang manakah boleh B menambah bilangan ahli keluarga
C mengubah cara hidup ahli keluarga
dijadikan dokumen pengenalan diri D menimbulkan perpecahan dalam
keluarga
untuk urusan rasmi?

I Mykid III Kad bank

II Kad nama IV Sijil kelahiran 8. Apakah nilai yang perlu diamalkan
dalam situasi berikut?
A I dan II C II dan III

B I dan IV D III dan IV

3. Jika Rashid tinggal bersama dengan ibu,
bapa, kakak dan abang, keluarganya
digelar
A keluarga asas
B keluarga besar
C keluarga tunggal
D keluarga kembangan

4. Apakah keluarga kembangan bagi I Bersopan
Ranjit?
I Ibu III Jiran II Berbudi bahasa
II Bapa IV Nenek
A I, II dan III C I, III dan IV III Bersikap tegas
B I, II dan IV D II, III dan IV
IV Bercakap perlahan

A I dan II C II dan III
III dan IV
B I dan IV D

5. Apakah persamaan peranan ibu dan 9. Apakah tindakan Aminah apabila
ayah?
A Mengemas rumah bertemu datuk dan neneknya?
B Membasuh pakaian
C Memberi kasih sayang A Diam C Bersalam
D Memenuhi kehendak anak
B Tunduk D Melarikan diri
6. Apakah tanggungjawab seorang anak?
I Mencari rezeki 10. Apakah aktiviti yang dapat mengeratkan
II Belajar bersungguh-sungguh hubungan antara ahli keluarga?
III Mendengar nasihat ibu bapa A Bermain komputer
IV Menyediakan keperluan harian B Membasuh pakaian
C Makan malam bersama
D Berkunjung ke rumah jiran

17 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

 Sejarah  Tahun 4 Unit 2 Saya dan Keluarga

Soalan Subjektif

1. Lengkapkan ayat dengan memilih jawapan berikut.

sekolah kelahiran keselamatan

asal usul kakak kebenaran

MyKid tanggungjawab bersalam masyarakat

(a) Salasilah keluarga penting untuk kita mengetahui asal usul keluarga kita.

(b) Kad pengenalan sekolah boleh juga digunakan sebagai dokumen pengenalan
diri.

(c) Keluarga asas terdiri daripada ibu, bapa, abang, kakak dan adik.

(d) Kita perlu meminta kebenaran daripada bapa, ibu, atau penjaga sebelum keluar
rumah.

(e) Peranan ibu dan bapa ialah memberikan kasih sayang dan menjaga keselamatan
anak-anak.

(f) Perpindahan, kematian, dan kelahiran merupakan peristiwa bersejarah yang
berlaku dalam sesebuah keluarga.

(g) Keluarga mempunyai peranan penting dalam menentukan masa depan diri,
masyarakat dan negara.

(h) Sijil kelahiran dan MyKid digunakan sebagai dokumen pengenalan diri

untuk urusan rasmi seperti membuka akaun bank.

(i) Keluarga bahagia mengamalkan adab yang baik seperti bersalam ketika
bertemu dan menggunakan nama panggilan yang sopan.

(j) Hubungan dalam keluarga bertambah erat jika setiap anggota keluarga menjalankan
tanggungjawab mereka dengan baik.

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 18

  Sejarah  Tahun 4 Unit 2 Saya dan Keluarga   

2. Jawab soalan berikut dengan tepat dan ringkas.
(a) Apakah maksud biodata diri?
Maklumat diri seperti nama, jantina, nama ibu, nama bapa, tarikh kelahiran, dan
tempat kelahiran.

(b) Nyatakan dua kepentingan sijil kelahiran.
(i) Membuka akaun bank.
(ii) Membuat urusan pendaftaran sekolah

(c) Nyatakan peranan anggota keluarga berikut.

Ibu Bapa
(i) Memberikan kasih sayang. Menyara keluarga.
(ii) Memasak dan mengemas rumah. Menjaga keselamatan.

(d) Apakah kesan jika ahli keluarga tidak menjalankan peranan masing-masing?

(i) Kehidupan keluarga akan huru-hara. KBAT Menilai

(ii) Ahli keluarga akan bergaduh dan berpecah-belah.

(e) Senaraikan dua perlakuan yang perlu diamalkan dalam situasi berikut. KBAT Mengaplikasi

Adab makan Adab bertutur
(i) Berdoa sebelum makan. Tidak meninggikan suara.
(ii) Jangan bercakap semasa makan. Bercakap dengan sopan.

(f) Nyatakan panggilan yang sesuai digunakan oleh ahli keluarga Ahmad. KBAT Mengaplikasi

(i) Kakak sulung Kak Long
(ii) Abang kedua Abang Ngah
(iii) Adik bongsu Busu

(g) Berikan dua contoh perkembangan diri anda. KBAT Mencipta
(i) Mengikut keluarga berpindah.
(ii) Memasuki Tahun Satu di sekolah rendah.

19 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

Sejarah  Tahun 4 Jawapan 

JAWAPAN

UNIT 1 Mengenali Sejarah 2. (a) (i) Dr. Muhd Yusof bin Ibrahim
(ii) Profesor Emeritus Tan Sri Dr. Khoo Kay Kim
1. (a) peradaban ; perubahan
(b) penceritaan ; tindakan (b) (i) Fosil ; manuskrip
(c) interaksi ; lampau (ii) Buku ; Akhbar
(d) peristiwa ; berlaku
(e) catatan ; lalu (c) (i) Sumber sejarah menjadi bukti bagi memahami
sesuatu peristiwa sejarah.
2. (a) Sumber primer ; Artifak
(b) Sumber sekunder ; Buku (ii) Memudahkan pengkaji menghasilkan penulisan
(c) Sumber primer; Fosil sejarah yang berkualiti.
(d) Sumber primer ; Artifak
(e) Sumber sekunder ; Akhbar (d) (i) Kaedah lisan
(f) Sumber sekunder ; Majalah (ii) Kaedah arkeologi
(g) Sumber primer ; Artifak (iii) Kaedah bertulis
(h) Sumber primer ; Manuskrip
(e ) (i) Zaman selepas kelahiran Nabi Isa.
3. (a) (i) tinggalan ; ekskavasi ; fosil (ii) Zaman sebelum kelahiran Nabi Isa.
(ii) maritim ; karam
(f) (i) Mewujudkan semangat cinta kepada negara.
(b) (i) temu bual ; orang sumber (ii) Semangat cinta kepada negara dapat
(ii) soalan ; perbualan ; rakaman mengukuhkan hubungan harmoni antara kaum.

(c) (i) bercetak UNIT 2 Saya dan Keluarga
(ii) empat ; sumber ; mengumpulkan ; penulisan
1. Berdasarkan jawapan murid.
4. (a) C
(b) B 2. (a) Keluarga kembangan
(c) A (b) Keluarga asas terdiri daripada ibu, bapa, dan anak-
(d) D anak. Keluarga kembangan terdiri daripada keluarga
(e) F asas, datuk dan nenek.
(f) E (c) Keluarga asas. Ahli keluarga saya terdiri daripada
ibu, bapa, abang, kakak dan adik.
5. (a) Kedatangan Portugis ke Melaka. (Mana-mana jawapan yang munasabah)
(b) Rakyat hidup menderita. (d) Bertolak ansur, saling membantu, berkasih sayang
(c) British menjajah Tanah Melayu. dan hormat-menghormati.
(d) Mencapai keseimbangan kaum dan menjamin (e) Kehidupan keluarga tidak harmoni, berpecah-belah
keselamatan negara. dan hilang kasih sayang.
(e) Murid belajar dengan tekun dan berusaha (Mana-mana jawapan yang munasabah)
bersungguh-sungguh.
(f) Menghargai murid yang berjaya dalam sukan. 3. (a) Razlan
(b) Arfah
Praktis Pengukuhan (c) Haji Muaz
(d) Hajah Rafizah
Soalan Objektif (e) Raziq
(f) Afida
1. C 2. A 3. C 4. D 5. C (g) Farid
6. D 7. A 8. A 9. C 10. C (h) Fazli
(i) Amri
Soalan Subjektif
4. Peranan ibu bapa terhadap keluarga
1. (a) Herodotus (a) Menyara keluarga
(b) primer (b) Menjaga keselamatan
(c) bertulis (c) Memberikan kasih sayang
(d) orang sumber (d) Menjadi contoh teladan yang baik
(e) penulisan (e) Menyediakan segala keperluan asas
(f) sebab (f) Memberikan pendidikan yang sempurna

Peranan anak terhadap keluarga
(a) Mendengar nasihat
(b) Saling menghormati
(c) Membantu ahli keluarga
(d) Belajar bersungguh-sungguh
(e) Menjaga nama baik keluarga
(f) Mengamalkan nilai-nilai murni

J1 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

 Sejarah  Tahun 4 Jawapan (e) Adab makan – Berdoa sebelum makan ; Jangan
bercakap semasa makan
5. (a) Perkahwinan ibu dan ayah Nabil.
(b) Kakak Nabila dilahirkan di Hospital Muar. Adab bertutur – Tidak meninggikan suara ; Bercakap
(c) Keluarga Nabil berpindah ke Johor Bahru. Nabil dengan sopan
dilahirkan di Hospital Sultanah Aminah, Johor Bahru.
(d) Ayah Nabil dinaikkan pangkat sebagai Pengurus (f) (i) Kak Long
Besar. Keluarga Nabil berpindah ke Kuala Lumpur. (ii) Abang Ngah
(e) Adik Nabil, Aiman dilahirkan di Hospital Ampang. (iii) Busu
(f) Keluarga Nabil bercuti ke Bandung, Indonesia.
(g) Kakak Nabil, Nabila memasuki Tingkatan Satu di (g) (i) Mengikut keluarga berpindah.
Sekolah Taman Muda, Ampang. (ii) Memasuki Tahun Satu di sekolah rendah.
(h) Nabil dipilih sebagai Murid Cemerlang Tahun Empat.
UNIT 3 Sejarah Sekolah
6. (a) (i) Harmoni.
(ii) Saling menyayangi. 1. (a) Sekolah Rendah Kebangsaan Setia Tropika, Jalan Setia
(iii) Bantu-membantu. Tropika 1/1, Taman Setia Tropika, 81100, Johor Bahru,
(iv) Prihatin dan mengambil berat. Johor Darul Takzim.
(Mana-mana jawapan yang munasabah)
(b) Sekolah Ahmad Zahid mendapat nama sempena
(b) Penceraian, masa depan anak-anak terjejas, dengan nama tempat, iaitu Taman Setia Tropika.
terpengaruh dengan budaya negatif, gagal dalam
peperiksaan dan menghadapi tekanan perasaan. (c) Diiktiraf sebagai Sekolah Berprestasi Tinggi (SBT)
kerana kejayaan yang dicapai dalam akademik dan
(c) Melaksanakan tanggungjawab masing-masing, kokurikulum.
bersikap terbuka, menerima teguran dan nasihat,
tidak mementingkan diri dan bertolak ansur. (d) Belajar bersungguh-sungguh dan rajin mengulang
kaji pelajaran.
(Mana-mana jawapan yang munasabah)
(d) (i) Memanggil ahli keluarga dengan panggilan yang 2. (a) • •
(b) • •
betul. (c) • •
(ii) Meminta izin sebelum keluar dari rumah. (d) • •
(iii) Bercakap dengan sopan dan tidak meninggikan
3. (a) Sekolah Kebangsaan Taman Wawasan dibina.
suara. (b) Sekolah Kebangsaan Taman Wawasan mula
(iv) Segera meminta maaf jika membuat kesalahan. digunakan.
(Mana-mana jawapan yang munasabah) (c) Sekolah Kebangsaan Taman Wawasan dipilih menjadi
Sekolah Terbaik UPSR Peringkat Negeri.
Praktis Pengukuhan (d) Sekolah Kebangsaan Taman Wawasan menjadi
Johan Bola Sepak MSSM.
Soalan Objektif (e) Sekolah Kebangsaan Taman Wawasan menjadi Naib
Johan Bola Jaring Peringkat Daerah.

1. A 2. B 3. A 4. B 5. C 4. (a) Melambangkan ilmu pengetahuan yang menjadi
6. C 7. C 8. A 9. C 10. C tunjang kemajuan bangsa

Soalan Subjektif (b) Menunjukkan semangat perjuangan dan berdaya
saing
1. (a) asal usul
(b) sekolah (c) Melambangkan semangat kesukanan
(c) kakak (d) Melambangkan keharmonian dan perpaduan
(d) kebenaran (e) Melambangkan ketenangan dan kepentingan alam
(e) keselamatan
(f) kelahiran sekitar dalam kehidupan
(g) masyarakat (f) Melambangkan keberanian dan tidak mudah putus
(h) MyKid
(i) bersalam asa
(j) tanggunjawab (g) Melambangkan kesetiaan dan ketaatan kepada raja

2. (a) Maklumat diri seperti nama, jantina, nama ibu, nama dan negara
bapa, tarikh kelahiran, dan tempat kelahiran.
5. (a) Guru Besar
(b) (i) Membuka akaun bank. (b) Penolong Kanan Pentadbiran
(ii) Membuat urusan pendaftaran sekolah. (c) Penolong Kanan Hal Ehwal Murid
(d) Penolong Kanan Kokurikulum
(c) Ibu – Memberikan kasih sayang ; Memasak dan (e) Guru Panitia Mata Pelajaran
mengemas rumah (f) Guru Kelas

Bapa – Menyara keluarga ; Menjaga keselamatan 6. (a) Belajar bersungguh-sungguh
(d) (i) Kehidupan keluarga akan huru-hara. (b) Menjaga nama baik sekolah
(c) Mematuhi peraturan sekolah
(ii) Ahli keluarga akan bergaduh dan berpecah- (d) Terlibat dalam aktiviti sekolah
belah. (e) Menyiapkan kerja sekolah

7. Mencapai kejayaan cemerlang dalam peperiksaan.
Mewakili sekolah dalam sebarang pertandingan.

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. J2

Berusaha bersungguh-sungguh untuk menang dalam Sejarah  Tahun 4 Jawapan 
pertandingan yang disertai.
4. (a) Bandar Sibu di Sarawak.
Melibatkan diri secara aktif dalam bidang sukan atau (b) Tanah pamah.
kegiatan kokurikulum. (c) Didiami oleh beberapa keluarga yang hidup seperti
sebuah perkampungan.
Menjadi murid yang berakhlak mulia, beradab sopan, dan (d) Bekerjasama, tolak ansur, saling menghormati dan
mengamalkan nilai murni. tidak mementingkan diri sendiri.

Praktis Pengukuhan 5. (a) Gunung Kinabalu ; Taman Negara ; malim gunung
(b) kek lapis ; luar negara ; pekerjaan
(c) guru ; dadah ; penagih

Soalan Objektif

1. A 2. D 3. C 4. D 5. B Praktis Pengukuhan
6. B 7. B 8. D 9. C 10. C

Soalan Subjektif Soalan Objektif

1. (a) latar belakang (d) identiti 1. A 2. C 3. A 4. A 5. D
(b) berilmu (e) lirik lagu 6. D 7. A 8. B 9. C 10. C
(c) tumpuan (f) keselamatan

2. (a) (i) Tempat untuk menimba ilmu dan kemahiran. Soalan Subjektif
(ii) Tempat melahirkan insan berakhlak mulia.
1. (a) lokasi
(b) Bahasa Melayu digunakan sebagai bahasa pengantar (b) perumahan
di sekolah kebangsaan. (c) gua batu kapur
(d) Kolam Air Panas
(c) Sekolah di bandar – Taman perumahan ; Kedai / (e) Tanjung Puteri
bank (f) pekerjaan
(g) Johor Bahru
Sekolah di luar bandar – Rumah kampung ; Kawasan (h) Mat Salleh
pertanian / kebun (i) keselamatan
(j) setempat
(d) (i) Melalui mercu tanda berhampiran.
(ii) Menggunakan aplikasi terkini (waze/ GPS). 2. (a) Dilengkapi pelbagai kemudahan seperti sekolah, bank,

(e) (i) Gelung hospital, balai polis dan pusat membeli-belah.
(ii) Obor
(iii) Buku (b) (i) Tanah tinggi (iii) Pesisir laut

(f) (i) Penolong Kanan Pentadbiran. (ii) Tanah pamah (iv) Pinggir sungai
(ii) Penolong Kanan Hal Ehwal Murid.
(iii) Penolong Kanan Kokurikulum. (c) (i) Desaru (iii) Cherating

(g) (i) Menanam pokok bunga.
(ii) Membuang sampah ke dalam tong sampah.

UNIT 4 Sejarah Tempat Tinggal (ii) Port Dickson (iv) Pantai Cahaya Bulan

(d) (i) Pernah dikuasai oleh Kesultanan Brunei dan

1. (a) No. 171, Jalan Sena, Kampung  Cherana Puteh, keluarga Brooke.
78000, Alor Gajah, Melaka.
(ii) Berkembang maju sejak tahun 1910 disebabkan
(b) Nombor rumah, nama jalan, nama taman / nama
kampung, poskod, nama daerah, dan nama negeri. industri petroleum.

(c) Mengenal pasti lokasi rumah, tidak akan sesat, dan (iii) Diiktiraf sebagai bandar raya pada tahun 2005.
memudahkan tugas posmen.
(e) (i) Sekolah (iii) Pasar

(ii) Klinik kesihatan (iv) Tempat rekreasi

(f) (i) Menjamin keselesaan hidup.

2. (a) Tanah pamah (ii) Menggunakannya semasa kecemasan.
(b) Pulau
(c) Tanah tinggi (g) (i) Menyertai gotong royong.
(d) Pesisir laut
(e) Pinggir sungai (ii) Menanam pokok bunga.
(f) Tanah pamah
(g) Pesisir laut (iii) Memastikan parit tidak tersumbat.

(h) (i) Berwibawa (iii) Berhemah tinggi

(ii) Bertanggunjawab (iv) Bijaksana

3. (a) • • UNIT 5 Zaman Air Batu
(b) • •
(c) • • 1. (a) air batu
(d) • • (b) 2.5 juta tahun dahulu
(e) • • (c) kecairan air batu
(f) • • (d) permukaan bumi

J3 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

 Sejarah  Tahun 4 Jawapan

(e) lima kali (e) matahari
(f) Pleistosen dan Holosen (f) petempatan
(g) paras air laut meningkat (g) daratan
(h) kenaikan
2. (a) Pleistosen (i) mengitar
(i) 2.5 juta (j) alam sekitar
(ii) rendah
(iii) luas 2. (a) (i) Zaman yang bermula 2.5 juta tahun yang lalu.
(iv) Mamot (ii) Subunit masa dari 70 tahun dahulu hingga kini.
(v) Harimau bertaring lengkung (iii) Bongkah air batu yang besar bergerak perlahan-
(iv) Sloth lahan dan mencair ke permukaan bumi.

(b) Holosen (b) (i) Suhu bumi meningkat.
(i) 11,700 (ii) Air batu mula mencair.
(ii) suhu (iii) Paras air laut meningkat.
(iii) mencair
(iv) air laut (c) (i) Sloth
(ii) Mamot
3. (a) sejuk ; matahari ; pemanasan (iii) Harimau bertaring lengkung
(b) meningkat ; rendah ; tasik
(c) tasik ; sungai ; 100 (d) (i) Mewujudkan taman perlindungan haiwan liar.
(d) harimau ; mamot ; suhu (ii) Mengenakan hukuman berat kepada pemburu
(e) keluar ; panas ; petempatan haram.

4. (a) Pentas Sunda ialah daratan yang luas di Asia Tenggara (e) (i) Menanam pokok bunga.
(ii) Tidak melakukan pembakaran terbuka.
yang menghubungkan daratan dengan kepulauan.
(f) (i) Kenaikan paras air laut.
(b) (i) Malaysia (iv) Indonesia (ii) Pembentukan sungai dan tasik.

(ii) Singapura (v) Thailand (g) Membantu pemahaman kita tentang bumi
dan memupuk nilai sayang akan alam sekitar.
(iii) Filipina (vi) Vietnam Mengekalkan kelestarian alam sekitar dan membantu
manusia menghadapi cabaran pada masa depan.
(c) (i) Kenaikan paras air laut di Pentas Sunda.
UNIT 6 Zaman Prasejarah
(ii) Berlaku pergerakan manusia dan haiwan.
1. (a) tulisan
(d) Manusia bergerak ke kawasan yang lebih tinggi, (b) kebudayaan
(c) Paleolitik ; Logam
hidup berpindah-randah dan akhirnya menetap. (d) (i) 200,000 SM
(ii) 14,000 SM
5. (a) Mengetahui sejarah bumi. Bersyukur dengan (iii) Zaman Neolitik
keunikan bumi. Menjaga bumi daripada pencemaran (iv) 700 SM
dan kemusnahan.
2. (a) Zaman Mesolitik
(b) (i) Pembakaran terbuka (b) Zaman Paleolitik
(ii) Pembalakan haram (c) Zaman Neolitik
(iii) Pelepasan asap kenderaan (d) Zaman Mesolitik
(e) Zaman Paleolitik
(c) (i) Mengamalkan kitar semula (f) Zaman Logam
(ii) Mengurangkan penggunaan beg plastik (g) Zaman Neolitik
(iii) Tidak membuang sampah merata-rata (h) Zaman Logam

(d) (i) Pencemaran air 3. (a) gua ; nomad ; api
(ii) Pencemaran udara (b) kecil ; sungai
(iii) Kepupusan flora dan fauna (c) besar ; pantai
(d) kelompok ; pemimpin ; adat
(e) Bumi akan ditimpa bencana seperti banjir dan tanah
runtuh yang menyebabkan manusia tidak dapat 4. Zaman Paleolitik
hidup dengan selamat. (a) Tinggal di dalam gua.
(b) Peralatan daripada batu dalam sedia ada, ringkas
Praktis Pengukuhan dan kasar pembuatannya.
(c) Mengutip hasil hutan dan memburu haiwan.
Soalan Objektif (d) Berkongsi makanan

1. B 2. C 3. B 4. B 5. A Zaman Neolitik
6. C 7. D 8. A 9. B 10. A (a) Tinggal di lembah sungai dan pesisir pantai.
(b) Peralatan batu lebih kemas, dilicinkan dan mempunyai
Soalan Subjektif pelbagai fungsi.
(c) Bercucuk tanam, menangkap ikan, menternak haiwan
1. (a) air batu dan menghasilkan tembikar tanah.
(b) Kala Kuaterner
(c) harimau
(d) tasik

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. J4

Sejarah  Tahun 4 Jawapan 

(d) Kemampuan manusia bercucuk tanam dan menternak 2. (a) Candi Muara Jambi
haiwan mengurangkan perkongsian makanan. (b) Candi Prambanan
(c) Candi Bukit Batu Pahat
5. (a) batu dan kayu ; jentera (d) Tapak bandar Oc-Eo
(b) asap dan bunyi ; komunikasi (e) Gapura Bajang Ratu
(c) kayu api ; elektrik (f) Candi Po Nagar
(d) panah ; senapang
3. (a) Kedah Tua
6. (a) Mereka tinggal di dalam gua yang selamat daripada (b) Chih-Tu
ancaman binatang liar dan cuaca buruk. Mereka hidup (c) Gangga Nagara
secara nomad untuk mencari makanan, mengutip (d) Beruas
hasil hutan dan memburu haiwan. (e) Santubong
(f) Srivijaya
(b) Menggambarkan kehidupan harian mereka seperti (g) Mataram
memburu haiwan dan upacara agama. (h) Majapahit

(c) Memudahkan kehidupan dan mempercepat urusan.

Praktis Pengukuhan 4. (a) Hubungan yang terjalin antara sebuah kerajaan
dengan kerajaan yang lain.
Soalan Objektif
(b) China dan India.
1. D 2. B 3. A 4. D 5. B (c) Kedah Tua, Srivijaya dan Majapahit.
6. A 7. C 8. B 9. A 10. D (d) Mendapatkan pengiktirafan dan menjamin keselamatan.
(e) Rempah-ratus, bijih timah dan emas.
(f) (i) Tidak dapat memajukan perdagangan.

(ii) Tidak dapat memasarkan barang dagangan.

5. (a) (i) Padi (ii) Pisang (iii) Ubi kayu

Soalan Subjektif (b) (i) Emas (ii) Bijih timah (iii) Bijih besi

(c) (i) Rotan (ii) Gaharu (iii) Kapur barus

1. (a) Neolitik (d) (i) Mutiara (ii) Teripang (iii) Kulit penyu
(b) perubahan
(c) Mesolitik (e) (i) Senjata (ii) Tembikar (iii) Barang perhiasan
(d) Paleolitik
(e) bercucuk tanam (f) (i) Buah pala (ii) Bunga cengkih
(f) jentera
(iii) Lada hitam
2. (a) Zaman sebelum manusia mengenal tulisan.
(b) (i) Zaman Neolitik Praktis Pengukuhan
(ii) Zaman Mesolitik
(iii) Zaman Logam Soalan Objektif
(iv) Zaman Paleolitik
(c) (i) Gua Kechil 1. B 2. C 3. B 4. C 5. D
(ii) Gua Bewah 6. A 7. D 8. A 9. D 10. A
(iii) Gua Cha
(iv) Gua Niah Soalan Subjektif
(d) (i) Sungai Tembeling, Jerantut, Pahang.
(ii) Kampung Sungai Lang, Banting, Selangor. 1. (a) Champa
(e) (i) Sukar mendapatkan makanan. (b) Prambanan
(ii) Tempat tinggal tidak selesa dan kurang (c) Trowulan
kemudahan asas. (d) diplomatik
(f) (i) Kreatif. (e) tembikar
(ii) Inovatif. (f) pertanian

UNIT 7 Kerajaan Melayu Awal 2. (a) Bangunan yang dibina untuk memperingati peristiwa
penting.
1. (a) Kerajaan Funan
(b) Kerajaan Champa (b) (i) Abad Pertama
(c) Kerajaan Kedah Tua (ii) Abad Kedua
(d) Kerajaan Chih-Tu / Kerajaan Gangga Nagara (iii) Abad Kelima
(e) Kerajaan Srivijaya (iv) Abad Keenam
(f) Kerajaan Mataram (v) Abad Ketujuh
(g) Kerajaan Santubong
(h) Kerajaan Majapahit (c) (i) Candi Po Nagar (iii) Candi Muara Jambi
(i) Kerajaan Beruas (ii) Candi Prambanan (iv) Candi Bukit Batu Pahat

(d) (i) Bijaksana
(ii) Rajin berusaha
(iii) Bekerjasama
(iv) Mementingkan keamanan

J5 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

 Sejarah  Tahun 4 Jawapan UNIT 9 Pengasas Kesultanan Melayu Melaka

UNIT 8 Tokoh Terbilang Kesultanan Melayu Melaka 1. (a) Suma Oriental
(b) Sultan Iskandar Shah
1. A – Sultan (c) Sulalatus Salatin
B – Pembesar (d) Sejarah Melayu
C – Rakyat (e) Tome Pires
D – Hamba (f) Tun Sri Lanang

(a) Rakyat 2. (a) Palembang (c) Temasik
(b) Sultan (b) Majapahit (d) bijaksana
(c) Hamba
(d) Rakyat 3. (a) Palembang ; Temagi
(e) Sultan (b) strategik ; membunuh
(f) Pembesar (c) Siam ; menyerang
(d) Temasik ; Muar
2. (a) Individu yang dihormati dan disanjungi oleh masyarakat (e) pemerintahan ; Sening Ujong
(b) Memajukan Melaka sebagai pusat perdagangan. (f) wakil ; Sungai Bertam
(c) Bendahara Tun Perak
(d) Sultan Mansur Shah 4. (a) Sening Ujong
(e) Laksamana Hang Tuah ; Mempertahankan perairan (b) nelayan
Melaka daripada serangan musuh. (c) pelanduk putih
(f) Sultan Alauddin Riayat Shah (d) anjing
(e) luar biasa
3. (a) Sultan (f) bertuah
(b) Laksamana (g) Melaka
(c) Bendahara
(d) Sultan 5. (a) D (c) B
(e) Bendahara (b) A (d) C

4. (a) (i) Bijaksana 6. (a) Selat Melaka ; angin monsun ; belayar
(ii) Berpandangan jauh (b) strategik ; Timur dan Barat ; berdagang
(c) Pentadbiran ; kerajaan asing ; diplomatik
(b) (i) Taat setia
(ii) Amanah 7. (a) Bijaksana
(b) Berwawasan
(c) (i) Berani (c) Bermuafakat
(ii) Bertanggungjawab (d) Keberanian
(e) Bercita-cita tinggi
Praktis Pengukuhan (f) Gigih

Soalan Objektif

1. A 2. C 3. A 4. A 5. A Praktis Pengukuhan
6. C 7. A 8. B 9. D 10. D

Soalan Subjektif Soalan Objektif

1. (a) diperintah 1. A 2. D 3. B 4. D 5. C
(b) dihormati 6. A 7. C 8. C 9. C 10. B
(c) agama Islam
(d) perdagangan Soalan Subjektif
(e) pemangku
(f) perairan 1. (a) pengasas
(b) Palembang
2. (a) (i) Golongan pemerintah (ii) Golongan diperintah (c) Temasik
(d) kerajaan
(b) (i) Pembesar (ii) Rakyat (iii) Hamba (e) pertemuan
(f) angin monsun
(c) (i) Mengukuhkan empayar Melaka.
2. (a) (i) Parameswara
(ii) Melaksanakan sistem perundangan yang tersusun. (ii) Sultan Iskandar Shah

(d) (i) Jujur dan amanah. (b) (i) Temasik
(ii) Muar
(ii) Cinta akan negara. (iii) Sening Ujong

(iii) Muafakat / bekerjasama.

(iv) Setia kepada raja dan negara.

(e) (i) Peranan tokoh terbilang.

(ii) Peranan Melaka sebagai pusat perdagangan

dan penyebaran agama Islam.

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. J6

(c) Peristiwa pelanduk menendang anjing dianggap Sejarah  Tahun 4 Jawapan 
luar biasa kerana pelanduk yang kecil dapat
mengalahkan anjing yang garang. (ii) Penghulu Bendahari Melaka
(iii) Bendahara Melaka
(d) Melaka mempunyai banyak nama kerana dikunjungi (c) Pemerintah yang adil mampu menjamin keamanan
oleh pedagang dari seluruh dunia. dalam negeri, menjaga kebajikan rakyat dan
memastikan kedaulatan kerajaan terjamin.
(e) (i) Kedudukan yang strategik. (d) (i) Menulis surat kepada Raja Siam.
(ii) Kebijaksanaan pemerintah. (ii) Menghantar rombongan persahabatan ke Siam.
(iii) Terlindung daripada angin monsun. (e) (i) Mempertahankan Kesultanan Melayu Melaka

(f) (i) Mengasaskan kerajaan baharu yang akhirnya daripada serangan Siam.
terkenal di seluruh dunia. (ii) Menguruskan pentadbiran negeri dengan cekap

(ii) Memajukan Melaka sebagai pusat perdagangan. dan sistematik.

UNIT 10 Tun Perak Bendahara Terbilang UNIT 11 Hang Tuah Laksamana Terbilang

1. (a) • • 1. (a) Hang Tuah
(b) • • (b) Sungai Duyung, Melaka
(c) • • (c) Hang Mahmud
(d) • • (d) Dang Merdu Wati
(e) • • (e) Laksamana
(f) • • (f) Kasturi, Lekir, Lekiu, dan Jebat
(g) Menyelamatkan Bendahara daripada peristiwa amuk
2. (a) (i) pemerintahan (h) Mengetuai utusan Melaka ke negara China
(ii) adil (i) Bertanggungjawab, berani, bijaksana, jujur dan taat
(iii) Islam setia
(j) Menjaga keselamatan perairan Melaka, menjamin
(b) (i) undang-undang keselamatan pedagang, melaksanakan perintah
(ii) arahan Sultan, dan menjadi pengawal peribadi Sultan.
(iii) gering
2. (a) Taat setia
(c) (i) Siam (ii) diplomatik (iii) China (b) Mahir ilmu silat
(d) (i) Pasai (ii) empayar (iii) Pahang (c) Berani
(d) Bijaksana
3. (a) Mempertahankan kedaulatan Kesultanan Melayu Melaka (e) Jujur dan amanah
(b) Pentadbiran (f) Berani
(c) Diplomatik (g) Bertanggungjawab
(d) Agama Islam (h) Bijaksana
(e) Pertahanan (i) Bertanggungjawab
(j) Bijaksana
4. (a) Bijaksana
(b) Bertanggungjawab 3. (a) Angkatan Laut ; musuh
(c) Taat setia (b) perintah ; Puteri Gunung Ledang
(d) Keberanian (c) perairan ; keselamatan
(e) Patuh ajaran agama (d) rombongan ; China
(f) Muafakat (e) pedagang ; berdagang
(f) peribadi ; Menjaga
Praktis Pengukuhan
4. (a) Kebijaksanaan, keberanian, dan kesetiaan yang tidak
Soalan Objektif berbelah bahagi kepada Sultan Melaka.

1. C 2. A 3. B 4. D 5. B (b) (i) Keberanian
6. B 7. B 8. C 9. B 10. B (ii) Kesetiaan
(iii) Kebijaksanaan
Soalan Subjektif (iv) Bertanggungjawab

1. (a) Penghulu Klang (c) Meletakkan nilai taat setia kepada Sultan Melaka dan
(b) Muzaffar Shah mementingkan keamanan negeri melebihi segala-
(c) ketua pembesar galanya.
(d) Tanah Melayu
(e) Ketua diplomat (d) Menjalankan tugas dengan amanah sama ada
(f) Tun Besar menangkap atau menyamannya.

2. (a) (i) Tun Kudu 5. (a) Sanggup berkorban untuk negara
(b) Cinta akan negara
(ii) Tun Perpatih Putih (c) Mengukuhkan perpaduan kaum
(d) Taat setia kepada raja dan negara
(b) (i) Penghulu Klang (e) Menentang campur tangan kuasa asing
(f) Mengekalkan keamanan dan keharmonian
(g) Mematuhi peraturan dan undang-undang
(h) Mementingkan muafakat dan kerjasama

J7 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

 Sejarah  Tahun 4 Jawapan

Praktis Pengukuhan Sumber sekunder
(a) Buku
Soalan Objektif (b) Majalah
(c) Akhbar
1. A 2. D 3. B 4. A 5. A
6. A 7. B 8. D 9. D 10. D 2. (a) Keluarga kembangan
(b) Menyara keluarga
Soalan Subjektif (c) Mengukuhkan kasih sayang

1. (a) hulubalang 3. (a) lencana
(b) guru silat (b) biru
(c) Hang Jebat (c) obor
(d) rakyat
4. (a) Pinggir sungai
2. (a) (i) Hang Jebat (iii) Hang Lekir (b) Tanah tinggi
(ii) (c) Pesisir laut
Hang Lekiu (iv) Hang Kasturi
(b) (i) 5. (a) (i) Pleistosen
(ii) Jujur (iii) Taat setia (ii) Holosen

(c) (i) Berani (iv) Bertanggungjawab (b) (i) Mamot
(ii) (ii) Harimau bertaring lengkung
Mematuhi undang-undang negara.
(c) (i) Mengamalkan kitar semula
(ii) Menggunakan air dan elektrik secara berhemah

Meraikan Hari Keputeraan Sultan dan Hari

Merdeka. 6. (a) Zaman Paleolitik
(b) Zaman Mesolitik
Pentaksiran Akhir Tahun (c) Zaman Neolitik

Bahagian A 7. (a) ✓ (d) ✗
(b) ✗ (e) ✓
(c) ✓ (f) ✗

1. A 2. A 3. A 4. A 5. D 8. (a) C
6. D 7. D 8. A 9. A 10. B (b) B
11. A 12. A 13. A 14. A 15. A (c) A
16. B 17. D 18. D 19. B 20. D
9. Bijaksana ; Berwawasan ; Gigih

Bahagian B 10. Menghormati institusi beraja. Meraikan Hari Keputeraan
Sultan. Mematuhi undang-undang negara. Mengukuhkan
1. Sumber primer perpaduan kaum. Sanggup berkorban demi negara. Tidak
(a) Fosil memburuk-burukkan nama negara.
(b) Artifak
(c) Manuskrip (Mana-mana jawapan yang munasabah)

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. J8

PerfectPBDPentaksiran Bilik Darjah Perfect PBD WRC494061S Perfect PBD
4Tahun
KSSR Subjek / Tahun 4 5

Sejarah Bahasa Melayu ✔ ✔
English ✔ ✔
✔
Matematik* ✔ ✔
Sains* ✔ ✔
Sejarah ✔ ✔
✔
Pendidikan Islam ✔ ✔

Pelajaran Jawi ✔

Pendidikan Jasmani dan ✔
Pendidikan Kesihatan

* Edisi Bahasa Inggeris juga

Siri Perfect PBD ini diterbitkan khusus untuk membantu murid cemerlang dalam Pentaksiran Sejarah
Bilik Darjah (PBD) dan Pentaksiran Pusat (PP). Oleh itu, kandungan siri ini menerapkan
latihan dan penilaian yang berkualiti serta menepati keperluan pentaksiran seperti yang Tahun 4
digariskan oleh Kementerian Pendidikan Malaysia.

Kandungan siri ini direka dan ditulis berdasarkan Dokumen Standard Kurikulum dan
Pentaksiran (DSKP), buku teks, serta format kertas UPSR terbaharu. Semua latihan dalam
siri ini disusun secara sistematik dan disertakan pelbagai ciri ekstra bagi membantu murid
membuat persediaan menghadapi peperiksaan.

Elemen-elemen seperti Kemahiran Berfikir Aras Tinggi (KBAT), Pembelajaran Abad Ke-21
(PAK-21), i-THINK, Modul Pendidikan Keselamatan Jalan Raya (PKJR) dan Modul Literasi
Sivik diintegrasikan bagi menambahkan kefahaman murid tentang silibus serta elemen-
elemen tersebut.

Inisiatif digital seperti Online Quick Quiz, Video, Info dan sebagainya yang bersesuaian
turut dimuatkan bagi mempermudah pengajaran dan pembelajaran secara interaktif
dan menarik.

www.PelangiBooks.com W.M: RM8.35 / E.M: RM8.65

• Kedai Buku Online • Perpustakaan Online • WRC494061S
ISBN: 978-967-2907-45-9
PELANGI Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. (89120-H)