คู่มือปฏิบัติงาน การกำหนดสถานะคนต่างด้าวเข้าเมือง โดยชอบด้วยกฎหมาย และการควบคุมชนกลุ่มน้อย

สารบญั

หนา้

สว่ นท่ี ๑ ความเปน็ มา

1. นโยบายของรฐั บาลในการแกไ้ ขปญั หาสถานะของชนกลุ่มนอ้ ย 1
2. การจดั การปญั หาสถานะและสทิ ธขิ องบุคคลตา่ งดา้ วเขา้ เมืองโดยชอบดว้ ยกฎหมาย 5

ในภารกิจของกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย 7
3. กฎหมายที่เกย่ี วข้องกับการดำเนนิ การกำหนดสถานะบุคคลและการควบคุมการออกนอกเขต

สว่ นที่ ๒ การกำหนดสถานะคนตา่ งด้าวเข้าเมอื งโดยชอบดว้ ยกฎหมาย

1. ระเบียบสำนกั ทะเบียนกลางวา่ ดว้ ยการพจิ ารณาลงรายการสถานะบคุ คลในทะเบียนราษฎร 14

ให้แก่บคุ คลบนพน้ื ทส่ี ูง พ.ศ. 2543

2. ประกาศกระทรวงมหาดไทย เร่ือง ให้สถานะคนต่างดา้ วเข้าเมืองโดยชอบด้วยกฎหมาย 27

แกบ่ คุ คลทอ่ี พยพเขา้ มาในราชอาณาจกั รไทย และอาศยั อยู่มานานตามพระราชบญั ญตั ิ

คนเขา้ เมือง พ.ศ. ๒๕๒๒ ลงวนั ที่ ๒๖ กันยายน ๒๕๕๕

3. เอกสารแนบทา้ ยประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ใหส้ ถานะคนต่างด้าวเข้าเมืองโดยชอบ 33

ดว้ ยกฎหมายและมีถน่ิ ท่ีอยู่ในราชอาณาจกั รไทย ตามพระราชบัญญัติคนเข้าเมอื ง พ.ศ. ๒๕๒๒

แกบ่ คุ คลทอ่ี พยพเข้ามาในราชอาณาจักรไทยและอาศัยอยู่มานาน ลงวนั ที่ ๒๔ พฤศจิกายน ๒๕๖๔

เรื่อง หลักเกณฑแ์ ละวิธีการในการขอมสี ถานะคนต่างดา้ วเข้าเมืองโดยชอบดว้ ยกฎหมาย

และมถี ิ่นท่ีอยใู่ นราชอาณาจักรไทย และการตรวจสอบคณุ สมบัติ

4. แบบคำขอและเงื่อนไขการขอมสี ถานะคนตา่ งด้าวเขา้ เมืองโดยชอบดว้ ยกฎหมายและมีถิ่นที่อยู่ 38

ในราชอาณาจักรไทย ตามมาตรา 17 แหง่ พระราชบัญญตั ิคนเข้าเมือง พ.ศ. ๒๕๒๒

ส่วนที่ ๓ คู่มอื การรับคำขอมสี ถานะคนตา่ งด้าวเข้าเมืองโดยชอบด้วยกฎหมาย 45
ดว้ ยระบบอิเล็กทรอนิกส์
46
1. ระบบลงสถานะคนต่างด้าว 51
โดยความร่วมมอื ของสำนักกจิ การความม่ันคงภายใน ร่วมกับ สำนักบรหิ ารการทะเบียน 56
1.1 โปรแกรมบันทกึ คำขอมสี ถานะคนตา่ งดา้ วเข้าเมือง 59
1.2 โปรแกรมบนั ทึกความเห็นคำขอมีสถานะคนต่างด้าวเข้าเมอื ง 69
1.3 โปรแกรมจดั เกบ็ เอกสารเพม่ิ เติม 74
1.4 โปรแกรมนำส่งรายการ 78
1.5 โปรแกรมตรวจสอบรายการคำขอ 81
1.6 โปรแกรมรายงานสถานะคนตา่ งด้าวเข้าเมอื ง 86
1.7 โปรแกรมออกรายงาน Excel 94
1.8 โปรแกรมนำส่ง 5 หน่วยงาน 95
1.9 โปแกรมยกเลิกคำร้อง 96

2. แผนผังภารกิจด้านสญั ชาตแิ ละสถานะบคุ คล
3. การจำแนกชนกลุม่ น้อย/กลุ่มชาตพิ นั ธุ์
4. การกำหนดสถานะคนตา่ งดา้ วเขา้ เมืองโดยชอบด้วยกฎหมาย

สารบัญ

หน้า

5. ขน้ั ตอนการดำเนนิ การกรณนี ายกรฐั มนตรแี ละรฐั มนตรีวา่ การกระทรวงมหาดไทย 97

พิจารณาอนุญาต ให้สถานะสถานะคนต่างดา้ วเข้าเมืองโดยชอบดว้ ยกฎหมาย

6. รวมหนงั สอื ส่ังการ

6.1 หนงั สอื กรมการปกครอง ท่ี มท ๐๓๐๘.๔/ว 30805 99

ลงวันท่ี ๑6 ธนั วาคม ๒๕64 เรอ่ื ง ให้สถานะคนต่างดา้ วเข้าเมอื งโดยชอบดว้ ยกฎหมาย

และมถี น่ิ ทอ่ี ยู่ในราชอาณาจักรไทย ตามพระราชบัญญัติคนเขา้ เมือง พ.ศ. 2522

แก่บคุ คลทอ่ี พยพเขา้ มาในราชอาณาจกั รไทยและอาศยั อยู่มานาน

ลงวันที่ 24 พฤศจิกายน 2564

6.2 หนงั สือกรมการปกครอง ด่วนมาก ท่ี มท ๐๓๐๘.๔/ว 28846 100

ลงวนั ท่ี 25 พฤศจกิ ายน ๒๕64 เรอื่ ง การจัดการปัญหาสถานะและสทิ ธขิ องบคุ คล

ตามมติคณะรฐั มนตรี เมือ่ วนั ท่ี 26 มกราคม 2564

6.3 หนังสอื กรมการปกครอง ท่ี 1795/2564 ลงวันที่ 12 พฤศจกิ ายน ๒๕64 104

เรื่อง แต่งตั้งคณะกรรมการการอำนวยการขบั เคลื่อนโครงการสำคญั ของกรมการปกครอง

(10 Flagships to DOPA All Smart 2022) ประจำปงี บประมาณ พ.ศ. 2565

6.4 หนงั สอื กรมการปกครอง ที่ มท ๐๓๐๘.๔/ว 8723 ลงวันท่ี 31 มีนาคม ๒๕63 120

เรือ่ ง การขับเคล่ือนการให้สถานะคนตา่ งด้าวเข้าเมอื งโดยชอบดว้ ยกฎหมาย

ตามโครงการสำคัญของกรมการปกครองดา้ นสัญชาติและสถานะบคุ คล

(Flagships for Excellence 2020)

6.6 หนังสอื กระทรวงมหาดไทย ดว่ นมาก ท่ี มท ๐๓๐๘.๔/ว 2976 125

ลงวนั ท่ี 3 กมุ ภาพันธ์ ๒๕63 เรอื่ ง การขบั เคลือ่ นการนโยบายสำคัญ

ของกรมการปกครองดา้ นสญั ชาติและสถานะบุคคล : อำเภอดำรงธรรม

(Flagships for Excellence 2020)

6.7 หนงั สือกรมการปกครอง ท่ี มท ๐๓๐๘.๔/ว 24907 128

ลงวนั ท่ี 18 กันยายน ๒๕63 เรือ่ ง แนวทางปฏบิ ัติในการดำเนนิ การกำหนด

สถานะคนต่างด้าวเข้าเมอื งโดยชอบด้วยกฎหมายแกช่ นกลุ่มน้อย ตามมติคณะรฐั มนตรี

เมื่อวันที่ 3 ธนั วาคม

7. ตัวอย่างเอกสาร

7.1 ตวั อย่างหนังสือทะเบียนประวัตชิ มุ ชนบนพืน้ ท่ีสงู ตามแผนแมบ่ ทฯ ฉบบั ท่ี 2 131

7.2 ตวั อย่างหนังสือถึงสถานีตำรวจภธู รในพ้ืนทต่ี รวจสอบลายพิมพ์นว้ิ มือ 133

7.3 ตวั อย่างหนงั สอื สำคญั เพื่อแสดงวา่ คำพิพากษาถงึ ท่สี ุดแลว้ 136

7.4 ตัวอยา่ งหนังสือรบั รองการพน้ โทษ 139

ส่วนท่ี 4 การอนญุ าตให้คนต่างดา้ วบางจำพวกที่เขา้ มาอยู่ในราชอาณาจักรเปน็ การชว่ั คราว

ออกนอกพื้นท่ีควบคมุ

1. ประกาศกระทรวงมหาดไทย เร่อื ง การกำหนดเขตพน้ื ทค่ี วบคุมและการอนุญาต 144

ใหค้ นต่างด้าวบางจำพวกทเี่ ข้ามาอยู่ในราชอาณาจกั รเป็นการชัว่ คราว

ออกนอกพืน้ ท่ีควบคุมลงวันท่ี ๑๕ มถิ นุ ายน พ.ศ. 2559

สารบัญ

หน้า

2. แนวทางการขออนุญาตออกนอกเขตพืน้ ที่ควบคมุ 152
3. หนงั สอื คำขออนุญาตออกนอกเขตพ้ืนทีค่ วบคุมคนต่างด้าว ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย 154

เร่อื ง การกำหนดเขตพ้ืนท่ีควบคุมและอนุญาตใหอ้ อกนอกเขตพ้นื ทีค่ วบคุมคนต่างด้าว 161
บางจำพวกทเ่ี ขา้ มาอยู่ในราชอาณาจกั รเปน็ การชัว่ คราวออกนอกเขตพ้ืนที่ควบคมุ 175
ลงวันที่ 15 มถิ ุนายน พ.ศ. 2559
4. ระเบยี บกระทรวงมหาดไทย วา่ ด้วยการอนญุ าตให้บุคคลซึง่ ไม่มีสญั ชาตไิ ทย 171
ออกนอกเขตควบคุมเปน็ การชวั่ คราวเพื่อเข้าเรียนในสถานศกึ ษา พ.ศ. 2553 179
5. บญั ชีเขตควบคุมทา้ ยระเบียบกระทรวงมหาดไทย ว่าด้วยการอนญุ าตใหบ้ คุ คล 180
ซงึ่ ไม่มสี ญั ชาติไทยออกนอกเขตควบคุมเปน็ การชัว่ คราวเพอ่ื เข้าเรยี นในสถานศกึ ษา 181
พ.ศ. 2553 185
6. หนงั สอื คำขออนญุ าตออกนอกเขตควบคุมเปน็ การชั่วคราวเพื่อเข้าเรียนในสถานศกึ ษา 186
7. หนงั สอื อนุญาตให้นักเรยี นนกั ศกึ ษา ซึ่งเป็นบุคคลท่ีไม่มีสญั ชาตไิ ทยออกนอกเขตควบคมุ 190
เป็นการชวั่ คราวเพื่อเข้าเรียนในสถานศึกษา
8. หนงั สอื คำขออนุญาตเปล่ยี นแปลงสถานท่ที ่ีพกั อาศยั ระหว่างการศกึ ษา 198
9. แผนผังข้นั ตอนการอนญุ าตออกนอกเขตพ้ืนที่ควบคุมของบคุ คลตา่ งด้าว
10. แผนผงั ข้ันตอนการขอย้ายเขตพ้ืนทีค่ วบคุมของบคุ คลต่างด้าว 206
11. ตัวอยา่ งบตั รประจำตวั คนต่างด้าว 208
12. ตัวอย่างหนงั สอื คำขออนุญาตออกนอกเขตพืน้ ที่ควบคุมคนต่างด้าว (1)
ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรอ่ื ง การกำหนดเขตพื้นทค่ี วบคุมและอนุญาต 228
ให้ออกนอกเขตพนื้ ท่คี วบคมุ คนต่างด้าวบางจำพวกท่เี ข้ามาอยู่ในราชอาณาจกั ร 230
เปน็ การช่วั คราวออกนอกเขตพื้นท่ีควบคุม ลงวนั ท่ี 15 มถิ ุนายน พ.ศ. 2559 231
13. ตวั อยา่ งหนังสือคำขออนุญาตออกนอกเขตพืน้ ทค่ี วบคุมคนต่างด้าว (2)
ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรือ่ ง การกำหนดเขตพ้นื ท่ีควบคุมและอนุญาต
ให้ออกนอกเขตพืน้ ทค่ี วบคมุ คนตา่ งดา้ วบางจำพวกท่ีเข้ามาอยู่ในราชอาณาจกั ร
เปน็ การชวั่ คราวออกนอกเขตพืน้ ทคี่ วบคุม ลงวนั ที่ 15 มถิ ุนายน พ.ศ. 2559
14. ขนั้ ตอนการอนุญาตออกนอกราชาอาณาจักร (ไปต่างประเทศ)
15. คู่มอื การออกหนังสืออนุญาตด้วยระบบอิเล็กทรอนิกส์
ระบบการออกหนงั สอื อนุญาตออกนอกเขตพน้ื ที่ควบคมุ ฯ
(บุคคลเลข 6, 7 และ 0 กล่มุ 89)
16. ตวั อยา่ งการออกหนังสืออนุญาตออกนอกเขตพน้ื ท่ีควบคุมฯดว้ ยระบบอเิ ลก็ ทรอนิกส์
17. รวมหนังสอื สัง่ การการอนุญาตออกนอกเขตพน้ื ทีค่ วบคุม
17.1 หนังสือกรมการปกครอง ท่ี มท 0308.4/ว 11299

ลงวันท่ี 5 พฤษภาคม 2564 เร่ือง ซกั ซ้อมแนวทางปฏบิ ัติการอนญุ าตให้คนต่างด้าว
บางจำพวกทีเ่ ขา้ มาอยู่ในราชอาณาจักรเปน็ การชวั่ คราวออกนอกเขตพน้ื ท่คี วบคุม
ในระหว่างทม่ี ีการแพร่ระบาดของโรคตดิ เช้ือไวรสั ไวรัสโคโรนา 2019 หรอื
โรคโควดิ 19 (Coronavirus Disease 2019 (COVID – 19))

สารบัญ

หนา้

17.2 หนงั สือกรมการปกครอง ดว่ นท่สี ุด ท่ี มท 0308.4/ว 18 235

ลงวันท่ี 21 มกราคม 2564 เร่ือง ซกั ซ้อมแนวทางปฏิบตั เิ กีย่ วกบั การแจ้งการย้ายที่อยู่

ของบุคคลท่ีไม่มีสถานะทางทะเบยี น กรณีบุคคลกลุ่มเป้าหมายตามยุทธศาสตร์

การจดั การปัญหาสถานะและสทิ ธิของบคุ คลตามมติคณะรฐั มนตรี

เมื่อวันที่ 18 มกราคม 2548

17.3 หนงั สอื กรมการปกครอง ท่ี มท 0308.4/ว 31936 238

ลงวันท่ี 1 ธันวาคม 2563 เร่ือง ซักซ้อมอนญุ าตให้คนตา่ งดา้ วบางจำพวก

ท่ีเขา้ มาอยู่ในราชอาณาจักรเปน็ การช่ัวคราวออกนอกเขตพื้นท่คี วบคุม ในระหวา่ งที่มี

การแพรร่ ะบาดของโรคตดิ เชื้อไวรัสไวรัสโคโรนา 2019 หรือโรคโควดิ 19

(Coronavirus Disease 2019 (COVID – 19))

17.4 หนงั สือกรมการปกครอง ด่วนทีส่ ุด ท่ี มท 0308.4/ว 30190 240

ลงวันท่ี 12 พฤศจิกายน 2563 เรือ่ ง ขอ้ เสนอใหน้ ายอำเภอท้องท่ีท่ลี ูกจ้างทำงาน

(อำเภอปลายทาง) สามารถต่อหนังสืออนญุ าตออกนอกเขตพื้นทีค่ วบคุมคนต่างด้าว

เป็นการช่วั คราวได้ เพื่อลดความเสยี่ งการแพรร่ ะบาดของโรคติดเช้อื ไวรัสโคโรนา 2019

17.5 หนังสือกรมการปกครอง ท่ี มท 0308.4/ว 3656 242

ลงวนั ท่ี 22 มถิ นุ ายน 2563 เรอื่ ง การแกไ้ ขหลกั เกณฑ์การแจง้ ย้ายทอี่ ยู่

ของคนต่างดา้ วที่มีนโยบายแก้ไขปัญหาเร่ืองสทิ ธแิ ละสถานะบคุ คล

17.6 หนงั สอื กรมการปกครอง ท่ี มท 0308.4/ว 15765 244

ลงวนั ที่ 19 มถิ ุนายน 2563 เรือ่ ง ซกั ซ้อมการดำเนินการอนญุ าตให้คนตา่ งด้าว

บางจำพวกที่เข้ามาอยใู่ นราชอาณาจกั รเป็นการชวั่ คราวออกนอกเขตพน้ื ทีค่ วบคมุ

17.7 หนังสอื กรมการปกครอง ด่วนท่สี ดุ ที่ มท 0308.4/ว 8368 246

ลงวนั ท่ี 27 มนี าคม 2563 เรือ่ ง การป้องกันและลดความเสย่ี งในการแพร่ระบาด

ของโรคติดเชอ้ื ไวรสั โคโรนา 2019 หรอื โรคโควิด 19 (Coronavirus Disease 2019

(COVID – 19)) เพือ่ พจิ ารณาอนุญาตและรบั รายงานตัวคนต่างด้าวในการเดินทาง

ออกนอกเขตพ้ืนที่ควบคุม

17.8 หนงั สอื กรมการปกครอง ที่ มท 0308.4/ว 33239 ลงวนั ท่ี 11 ธันวาคม 2562 248

เรอื่ ง ซกั ซอ้ มแนวทางการปฏิบัตงิ านในการอนุญาตให้คนตา่ งด้าวบางจำพวก

ทเี่ ข้ามาอยู่ในราชอาณาจักรเป็นการช่วั คราวออกนอกเขตพืน้ ที่ควบคมุ

17.9 หนงั สอื กรมการปกครอง ที่ มท 0308.4/ว 18489 ลงวันที่ 19 สิงหาคม 2559 251

เรอื่ ง ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การกำหนดเขตพ้ืนทีค่ วบคุมและการอนญุ าต

ให้คนต่างดา้ วบางจำพวกทเี่ ข้ามาอยูใ่ นราชอาณาจกั รเป็นการช่ัวคราวออกนอกพนื้ ที่ควบคมุ

17.10 หนังสือกรมการปกครอง ด่วนท่ีสุด ท่ี มท ๐๓๐๘.๔/ว 19122 253

ลงวันท่ี ๒8 พฤศจิกายน 2557 เร่ือง เรยี กรับผลประโยชน์การดำเนินการกรณีคนตา่ งด้าว

บางจำพวกท่ีได้รับอนญุ าตใหอ้ าศยั อยู่ในราชอาณาจักรเป็นการช่วั คราวขออนญุ าตออกนอก

เขตควบคุม

17.11 หนงั สือกรมการปกครอง ท่ี มท 0308.4/ว 18677 ลงวันที่ 29 กรกฎาคม 2559 254

สารบญั

หน้า

17.12 หนงั สือกรมการปกครอง ด่วนทีส่ ดุ ที่ มท 0308.4/ว 17073 255

ลงวนั ที่ ๒๙ กรกฎาคม ๒๕๕๙ เรอื่ ง การดำเนนิ การกรณคี นต่างบางจำพวก

ทไี่ ด้รับอนุญาตใหอ้ าศัยอยู่ในราชอาณาจักรเปน็ การชั่วคราว

ขออนุญาตออกนอกเขตควบคมุ

17.13 หนังสอื กรมการปกครอง ท่ี มท 0308.4/ว 1483 ลงวนั ท่ี ๒1 มกราคม ๒๕๕๙ 257

เรอ่ื ง การเรยี กรบั ผลประโยชนข์ องคนต่างด้าวซ่ึงเปน็ ชนกลุ่มนอ้ ยขออนญุ าตออกนอกเขต

ภาคผนวก



























14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43