BAB 5 JIRIM BIL SUBTOPIK 5.1 JIRIM DALAM ALAM 5.2 TIGA KEADAAN JIRIM
JIRIM Mempunyai jisim dan memenuhi ruang (isipadu) CONTOH JIRIM Manusia, Haiwan, Buku, Batu, Meja, Udara CONTOH BUKAN JIRIM Cahaya, Guruh, Kilat, Elektrik,Haba 5.1 JIRIM DALAM ALAM
UDARA MEMPUNYAI JISIM DAN MEMENUHI RUANG
SIFAT FIZIK JIRIM CIRI-CIRI SIFAT KIMIA JIRIM Kualiti yang dapat dikenal pasti Menggunakan : a) 5 deria manusia b) Alat pengukuran MAKSUD Tindak balas bahan berubah menjadi bahan yang berbeza Jenis bahan yang membentuknya BERGANTUNG Tindak balas yang berlaku terhadap sesuatu bahan • Gula melarut dalam air kopi • Cecair berbeza maka takat didih berbeza • Takat lebur ais • Periuk diperbuat daripada logam (konduktor haba) • Pemegang periuk diperbuat daripada plastik (penebat haba) CONTOH • Pengaratan apabila besi terdedah kepada : a) Air b) Udara • Petrol jirim mudah terbakar
SIFAT FIZIK JIRIM • Air mendidih pada 100°C SIFAT FIZIK JIRIM • Aiskrim melebur apabila terdedah pada suhu tertentu SIFAT KIMIA JIRIM • Kertas terbakar dikenakan haba
SIFAT FIZIK JIRIM • Suhu besi panas apabila diletakkan dalam air panas SIFAT KIMIA JIRIM • Kunci besi berkarat apabila terdedah pada air dan udara SIFAT FIZIK JIRIM • Ubat melarut dalam air
PENGELASAN BAHAN KETUMPATA N TAKAT LEBUR TAKAT DIDIH KETERLARUTAN
KETUMPATAN DEFINISI • Jisim per unit isi padu bahan • Kebolehan bahan terapung dan tenggelam KETUMPATAN • Bahan kurang tumpat (TIMBUL) • Bahan lebih tumpat (TENGGELAM) CIRI
OBJEK DAN CECAIR YANG TIMBUL ATAU TENGGELAM
OBJEK DAN CECAIR YANG TIMBUL ATAU TENGGELAM
OBJEK DAN CECAIR YANG TIMBUL ATAU TENGGELAM
CAMPURAN BAHAN LEBIH TUMPAT KURANG TUMPAT Campuran gliserol dan air Gliserol Air Campuran petrol dan merkuri Merkuri Petrol Campuran pasir dan air Pasir Air Campuran minyak dan gabus Minyak Gabus
TAKAT LEBUR DAN TAKAT DIDIH • Suhu apabila keadaan pepejal bertukar menjadi cecair TAKAT LEBUR • Suhu apabila keadaan cecair berubah menjadi gas TAKAT DIDIH • Boleh dikelaskan berdasarkan J takat lebur dan takat didih IRIM
BAHAN TAKAT LEBUR (°C) TAKAT DIDIH (°C) Air 0 100 Alkohol -117 78 Kuprum 1085 2562 Oksigen -218 -183
KETERLARUTAN • Kebolehan bahan melarut di dalam pelarut membentuk larutan DEFINISI • Ciri-ciri fizik dan kimia • a) Bahan larut • b) Pelarut BERGANTUNG • Boleh dikelaskan berdasarkan keterlarutan bahan JIRIM
5.2 TIGA KEADAAN JIRIM TEORI KINETIK JIRIM Zarah disejukkan MAKA Zarah bergerak perlahan Jirim terdiri daripada zarah- zarah halus dan diskret (berasingan) disebut ATOM Zarah-zarah sentiasa berlanggar antara satu sama lain dan bergerak ke semua arah Tenaga haba dibekalkan MAKA Zarah bergerak laju
PEPEJAL GAS CECAIR TIGA KEADAAN JIRIM
AIR SATU-SATUNYA BAHAN WUJUD DALAM 3 KEADAAN PEPEJAL (0°C) GAS (100°C) CECAIR (suhu bilik)
TIGA KEADAAN JIRIM
SIFAT-SIFAT JIRIM PEPEJAL CECAIR GAS Bentuk Tetap Mengikut bentuk bekas Mengikut bentuk bekas Jisim Tetap Tetap Tiada jisim tetap Isipadu Tetap Tetap Mengikut isipadu bekas Kebolehmampatan Tidak boleh Sukar Boleh Ruang antara zarah Sangat kecil Sederhana Besar Susunan zarah-zarah Tersusun sangat rapat Tersusun rapat Berjauhan antara satu sama lain Pergerakan zarah-zarah vBergetar pada kedudukan masing- masing vBergerak bebas vMenggelongsor vBerlanggar antara satu sama lain vBergerak secara rawak vBerlanggar antara satu sama lain
PEPEJAL
CECAIR
GAS
SIFAT-SIFAT TIGA KEADAAN JIRIM
KADAR RESAPAN DALAM TIGA KEADAAN JIRIM • Proses pergerakan zarah-zarah jirim • Kawasan berkepekatan tinggi ke kawasan berkepekatan rendah RESAPAN • Zarah-zarah bau yang halus bergerak secara rawak dalam pelbagai arah • Bau wangian tersebar PENYEBARAN BAU
KADAR RESAPAN ZARAH DALAM PEPEJAL
KADAR RESAPAN ZARAH DALAM CECAIR
KADAR RESAPAN ZARAH DALAM GAS
PERUBAHAN KEADAAN JIRIM DISEBABKAN PENYERAPAN DAN PEMBEBASAN HABA BERDASARKAN TEORI KINETIK CECAIR DISEJUKKAN CIRI-CIRI PEPEJAL DIPANASKAN Dibebaskan HABA Diserap Zarah kehilangan tenaga kinetik TENAGA KINETIK Zarah bertambah tenaga kinetik Perlahan PERGERAKAN Laju Menarik antara satu sama lain SUSUNAN Menjauhi antara satu sama lain Cecair kepada Pepejal PERTUKARAN • Pepejal kepada Cecair kepada Gas • Pepejal kepada Gas Pembekuan PROSES • Peleburan & Pendidihan • Pemejalwapan
DIPANASKAN HABA DISERAP HABA DIBEBAS KAN DISEJUKKAN CECAIR GAS PEPEJAL
PELEBURAN PEMBEKUAN KONDENSASI PENDIDIHAN
KESAN HABA TERHAD AP JIRIM PELEBU RAN PENDIDI HAN KONDEN SASI PEMBEK UAN PENYEJ ATAN PEMEJA LWAPAN KESAN HABA KEPADA JIRIM
PROSES PERUBAHAN JIRIM HABA PELEBURAN PEPEJAL CECAIR DISERAP PENDIDIHAN CECAIR GAS DISERAP KONDENSASI GAS CECAIR DIBEBASKAN PEMBEKUAN CECAIR PEPEJAL DIBEBASKAN PENYEJATAN CECAIR GAS DISERAP PEMEJALWAPAN PEPEJAL GAS GAS PEPEJAL DISERAP DIBEBASKAN
PELEBURAN Pepejal menyerap haba dan memperoleh tenaga Zarah bergetar lebih kuat Ikatan antara zarah akan putus Zarah bergerak bebas daripada kedudukan asal membentuk cecair PENDIDIHAN Cecair menyerap haba dan memperoleh tenaga Zarah bergerak laju dan menggelongsor Cecair mendidih : • Zarah bergerak lebih laju • Memperoleh cukup tenaga • Membebaskan zarah ke ruZaang udara rah bergerak rawak membentuk gas
KONDENSASI Gas membebaskan haba Zarah kehilangan tenaga dan bergerak lambat Zarah menjadi rapat Zarah menggelongsor dan membentuk cecair PEMBEKUAN Cecair membebaskan haba Zarah kehilangan tenaga dan bergerak lambat Zarah menjadi lebih rapat Zarah menyusun semula pada kedudukan tetap membentuk pepejal
PENYEJATAN Cecair berubah gas tanpa pemanasan Cecair menyerap haba Zarah memperolah tenaga Bergerak lebih laju Berlaku pada sebarang suhu PEMEJALWAPAN Pepejal berubah gas apabila dipanaskan Gas berubah pepejal apabila disejukkan Tidak melalui fasa cecair
SUHU TIDAK BERUBAH SEMASA PENDIDIHAN AIR • Suhu meningkat apabila dipanaskan • Suhu menurun apabila disejukkan Haba diserap atau dibebaskan untuk memastikan daya tarikan antara zarah Diatasi Dibentuk Tenaga Kinetik zarah TIDAK BERTAMBAH Suhu TIDAK BERUBAH ketika mencapai Takat Beku Takat Lebur Takat Didih
JISIM TIDAK BERUBAH SEMASA PERUBAHAN FIZIKAL Ais bertukar air Garam melarut Pengembangan pepejal
JISIM TIDAK BERUBAH SEMASA PENGEMBANGAN PEPEJAL Perubahan yang berlaku HANYA pada Tenaga kinetik zarah-zarah Kuantiti zarah TIDAK BERUBAH apabila Dipanaskan Disejukkan
CONTOH PERUBAHAN KEADAAN JIRIM DALAM KEHIDUPAN HARIAN PROSES PENYEJATAN • Air daripada pakaian basah tersejat menjadi wap ke udara PROSES PEMBEKUAN • Krim manis membeku menjadi aiskrim
PROSES PEMEJALWAPAN • Ais kering digunakan peniaga aiskrim untuk mengelakkan aiskrim daripada cair PROSES PEMEJALWAPAN • Ubat gegat semakin mengecil • Pepejal menjadi gas KONDENSASI • Embun terbentuk apabila wap air dalm udara terkondensasi menjadi titisan air