บทที่ 9

137

บทที่ 9
การรับและการตั้งตะกรอ้

การรบั ตะกร้อจากการเสิร์ฟหรือการเปิด เปน็ สงิ่ สาคัญอนั ดบั แรกของผู้เลน่ ฝา่ ยรับ ผ้เู ล่น
ทง้ั สามคนของฝา่ ยรบั จะต้องชว่ ยกันรับตะกร้อจากการเสิรฟ์ หรอื การเปิด จากการเสริ ์ฟของฝ่ายรุก
ให้ไดก้ ่อน การรับตะกร้อจากการเสิรฟ์ ทนี่ ยิ มเล่นกนั คือ การรบั ด้วยศรี ษะ ขา้ งเท้าด้านใน เขา่
และหลังเท้า หรือในบางครง้ั อาจจะรับด้วยข้างเท้าด้านนอกก็ได้ การรบั ตะกร้อจากการเสริ ์ฟหรอื
การเปิด จะต้องเปดิ ให้ข้ึนสูงและอยู่ในสนามจงึ จะงา่ ยต่อการตง้ั (การชง) ตะกร้อ ซึ่งการตง้ั ตะกรอ้
สามารถใช้ได้ท้ังขา้ งเทา้ ด้านใน ศีรษะ เขา่ และหลงั เท้า

การรบั ตะกรอ้ จากการเสริ ์ฟ

การรับตะกร้อจากการเสริ ์ฟเปน็ การเล่นตะกร้อครงั้ แรกของฝา่ ยรับ ซงึ่ ผ้เู ลน่ ท้ัง 3 คน
ของฝา่ ยรบั จะต้องช่วยกันรบั ตะกร้อจากการเสิรฟ์ ของฝา่ ยรกุ ให้ได้ก่อน จงึ จะสามารถเลน่ ตะกร้อ
ครัง้ ตอ่ ไปได้ การรับตะกร้อจากการเสริ ์ฟนยิ มเรยี กกันว่า การเปิด ถือเป็นหัวใจสาคญั ในการเล่น
เซปักตะกร้อของฝ่ายรบั การรบั ตะกร้อจากการเสริ ฟ์ หรือการเปิดตะกรอ้ คือ การบั หรือการเปดิ
ตะกร้อคร้ังท่ี 1 จากการเสิร์ฟของค่แู ข่งขัน โดยใชอ้ วยั วะสว่ นใดสว่ นหนงึ่ ของรา่ งกาย ได้แก่
ศีรษะ เขา่ หลังเทา้ และหน้าเทา้ โดยไม่ผดิ กติกา การรับลูกเสริ ์ฟได้ดีกต็ อ่ เม่ือผู้เล่นมีทกั ษะพนื้ ฐาน
ทดี่ ีพอสมควรและยังรจู้ กั การคาดการณจ์ ุดลง ตลอดจนความรุนแรงของตะกร้อ

การรบั ตะกร้อจากการเสิร์ฟมีหลาย ๆ ลักษณะ ดงั น้ี
1. การรับตะกรอ้ จากการเสริ ฟ์ ด้วยข้างเท้าด้านใน

การรับตะกรอ้ จากการเสริ ์ฟทเี่ ขา้ หาลาตวั ผูร้ ับและผู้รบั ถนดั ในการเล่นด้วยลกู แป
1.1 เตรยี มพร้อมดว้ ยการทรงตวั ยอ่ เข่า กางแขนออก ตามองดูตะกร้อที่พงุ่ มา เทา้ ท่ี
จะรับตะกร้ออยดู่ า้ นหลงั เท้านาเล็กน้อย
1.2 เมอ่ื ตะกร้อเข้าหาตวั ได้ระยะให้ยกเทา้ หลังขนึ้ คล้าย ๆ การเดาะตะกรอ้ หรือ
การเลน่ ตะกรอ้
1.3 ใหใ้ ชบ้ รเิ วณใตต้ าตุ่มเป็นจดุ ปะทะกบั ตะกร้อ ถ้ายกเทา้ สงู เกินไปตะกรอ้ จะเลยไป
ดา้ นหลังและหากยกเท้าตา่ ตะกรอ้ จะพุง่ ไปขา้ งหนา้ ดงั นั้น เมือ่ สมั ผัสตะกรอ้ แล้วจะต้องทราบ
จดุ ม่งุ หมายวา่ จะสง่ ใหแ้ กเ่ พ่ือนรว่ มทมี จุดใด สว่ นใหญจ่ ะต้องเปดิ ให้โด่งกลางสนาม ในแดนตนเอง
เพื่อใหผ้ เู้ ล่นท่ีทาหนา้ ท่ีตง้ั ตะกร้อเล่นไดส้ ะดวก

138

ภาพ 119 การรับตะกรอ้ จากการเสิรฟ์ ดว้ ยข้างเท้าดา้ นใน
2. การรบั ตะกรอ้ จากการเสิร์ฟด้วยหลงั เทา้

การรบั ตะกรอ้ จากการเสิร์ฟทพ่ี งุ่ เขา้ หาลาตัวผูร้ บั ดว้ ยความเร็ว และพ่งุ มาระดับตา่
วธิ ีการรบั ตะกร้อจากการเสริ ์ฟ ควรปฏบิ ตั ดิ งั น้ี

2.1 เตรยี มพรอ้ มด้วยการทรงตัว ยอ่ เขา่ กางแขน ตามองดูตะกร้อที่พุ่งมา เทา้ ที่
จะมารบั ตะกร้อควรอยู่หลังเท้านา

2.2 ขณะท่ีตะกร้อพุ่งมาใหเ้ คลอ่ื นทเ่ี ข้าหาตะกร้อ (สว่ นมากจะเป็นลูกทีม่ าระดับต่า)
ให้ยกเทา้ สะบัดขน้ึ บรเิ วณที่สัมผัสตะกร้อคือบริเวณหลังเท้าส่วนข้อตอ่ นิว้ เท้า

2.3 เม่อื เท้าสัมผัสตะกร้อไม่ควรยกเท้าสงู เกนิ เข่า และพยายามผอ่ นความเร็วและ
ความรนุ แรงของลูกใหไ้ ด้มากที่สุด

2.4 เปิดตะกร้อให้โดง่ ไปยังผ้เู ลน่ ทมี เดยี วกนั

139

ภาพ 120 การรับตะกรอ้ จากการเสริ ์ฟด้วยหลงั เท้า
3. การรบั ตะกร้อจากการเสิรฟ์ ด้วยเข่า

การรับตะกรอ้ จากการเสริ ์ฟด้วยเขา่ ควรปฏิบตั ดิ ังนี้
3.1 เตรยี มพร้อมดว้ ยการทรงตวั ย่อเขา่ ตามองดูตะกรอ้ ที่พุ่งมา กางแขนชว่ ย
การทรงตัว
3.2 ขณะทต่ี ะกร้อพ่งุ มาระดับเอว พอได้ระยะให้ยกเขา่ ขึ้นโดยใช้บริเวณทอ่ นขา
เหนือเขา่ ประมาณ 4-6 นิว้ เป็นจุดสมั ผสั ตะกร้อ
3.3 เมอ่ื ตะกรอ้ สมั ผัสเขา่ แล้ว ให้ลดเข่าลงในท่าเตรียมพร้อม

ภาพ 121 การรับตะกร้อจากการเสริ ฟ์ ด้วยเขา่

140
4. การรับตะกร้อจาการเสริ ์ฟดว้ ยศีรษะ

การรบั ตะกรอ้ จาการเสริ ฟ์ ที่พงุ่ มาระดบั สงู ไมส่ ามารถเลน่ ตะกร้อดว้ ยเทา้ หรือเขา่ ได้
วิธีการดงั น้ี

4.1 เตรยี มพรอ้ มด้วยการทรงตัว ยอ่ เขา่ ตามองดูตะกร้อที่พงุ่ มา กางแขนชว่ ย
ทรงตวั

4.2 ขณะท่ีตะกร้อพุ่งมาระดับอก ไหล่หรอื ศีรษะ ใหป้ รบั ระดบั หนา้ ผาก
โดยการยอ่ เขา่ ลงหรือดึงเข่าขึ้น ตามระดับตะกร้อท่ีพงุ่ มา เมื่อตะกร้อมาไดร้ ะยะใหใ้ ช้ศีรษะบรเิ วณ
หนา้ ผากรบั ตะกร้อ

4.3 ในจังหวะทศี่ รี ษะบรเิ วณหน้าผากสมั ผัสกบั ตะกร้อ ให้ดึงเขา่ และยืดลาตัวข้ึน
เพ่ือให้ตะกรอ้ ลอยขึ้นไปในอากาศไดส้ ูง

ภาพ 122 การรับตะกร้อจากการเสริ ์ฟดว้ ยศรี ษะ

5. การรับตะกรอ้ จากการเสริ ฟ์ ด้วยขา้ งเทา้ ดา้ นนอก
การรับตะกรอ้ จากการเสิร์ฟที่พุ่งมาอย่างรนุ แรงทางดา้ นข้างลาตัวของผูร้ บั

วธิ ีการมดี ังนี้
5.1 เตรียมพร้อมดว้ ยการทรงตวั ย่อเข่า กางแขนออก ตามองดตู ะกร้อท่พี ุ่งมาจาก

การเสิรฟ์
5.2 เมอื่ ตะกร้อพุ่งมาทางด้านข้างและหา่ งลาตัว ให้ยกขา้ งเท้าด้านนอกข้างน้ันขนึ้

รับตะกร้อ โดยให้ข้างเท้าด้านนอกบรเิ วณใตต้ าตมุ่ ขา้ งเทา้ สมั ผสั ตะกร้อ
5.3 เมื่อข้างเท้าด้านนอกสัมผัสตะกรอ้ แลว้ ใหล้ งเทา้ ลงวางกบั พืน้ ในทา่ เตรยี มพร้อม

141

ภาพ 123 การรับตะกร้อจากการเสิรฟ์ ดว้ ยข้างเทา้ ด้านนอก

หลกั การรบั ตะกรอ้ จากการเสิรฟ์

หลักการรบั ตะกร้อจากการเสิร์ฟในการเลน่ กฬี าเซปกั ตะกร้อ มีดังน้ี
1. รับตะกร้อจากการเสริ ์ฟคร้งั แรกให้สูงทิ้งเอาไว้
2. ไมค่ วรรบั หรือการเปดิ คร้งั แรกไปยงั ตาแหน่งรุก (ตัวทา) เพราะจะทาให้
ประสิทธิภาพในเกมรกุ ลดลง เน่อื งจากตาแหน่งรุก (ตวั ทา) จะตอ้ งตั้งเองทาเองทาให้โอกาสท่ีจะเกดิ
ความผิดพลาดหรือเสยี จงั หวะในการเล่นเปน็ ไปไดส้ ูง หากการเปดิ คร้ังแรกไดด้ ีและอยใู่ นบรเิ วณห่าง
จากตาขา่ ยไม่เกิน 1.50 เมตร ผเู้ ลน่ ตาแหนง่ ตัวทากอ็ าจจะสามารถต้ังเองทาเองไดด้ ี อย่างไรกต็ าม
ไม่ควรเปดิ ตะกร้อไปยงั ตาแหน่งคนทา เพราะหากเปิดตะกรอ้ จากการเสิรฟ์ ไมด่ ีแล้วจะทาใหก้ ารต้ังเอง
และหาจุดทาเองลาบาก มีสิทธิท์ จ่ี ะเกิดการผิดพลาดได้มาก
3. หากเป็นการเสริ ฟ์ ประเภทรุนแรง อยา่ พยายามเปิดตะกร้อให้กับตนเอง เพราะอาจ
จะไมส่ ามารถบงั คบั วถิ ที างของตะกร้อที่พุ่งมาอยา่ งแรงได้ ควรเปดิ ใหส้ ูงไวก้ ่อน ยกเวน้ การเสิร์ฟเบา
หรอื ปานกลาง อาจจะรวบรัดเปิดเองต้ังเอง หรือเปดิ เองแล้วทาเองในจงั หวะท่ี 2 เลยกไ็ ด้
4. ไม่ควรเปิดตะกรอ้ เขา้ ตาข่าย ออกขา้ งสนามหรือออกทางด้านหลงั สนาม เพราะจะ
ทาใหก้ ารติดตามเล่นตะกร้อในจงั หวะที่ 2 เพือ่ เป็นการตั้งหรือชงให้ผู้เลน่ ตาแหนง่ รกุ (ตัวทา)
ลาบากมาก
5. ฝ่ายรบั ตะกรอ้ จากการเสริ ์ฟทุกตาแหน่งจะตอ้ งรูว้ ่า วถิ ีทางของการเสิร์ฟน้นั มีอยู่
3 ระดบั เพื่อทจ่ี ะไดเ้ ตรียมท่าในการรบั ได้อย่างถูกต้อง คือ

142

5.1 ระดับสงู ให้ใชศ้ รี ษะรับหรือเปิด
5.2 ระดบั กลาง ใหใ้ ช้เข่าหรอื ถ้าหากเตรยี มตวั พร้อมก็อาจจะกา้ วถอยหลงั 1-2 ก้าว
เพื่อใช้ข้างเทา้ ดา้ นในรบั หรือเปดิ ลกู แทนเขา่ ได้
5.3 ระดบั ตา่ ให้ใช้ข้างเทา้ ด้านใน หลงั เท้าหรอื ข้างเท้ารับหรอื เปดิ ลกู

รูปแบบการยนื รบั ตะกร้อจากการเสิร์ฟ

การยนื รบั ตะกรอ้ จากการเสริ ์ฟมีความสาคัญ ผเู้ ล่นแต่ละตาแหนง่ ต้องรู้และเข้าใจ
ลกั ษณะการเสริ ์ฟของฝ่ายตรงขา้ มเปน็ อย่างดี เพ่ือกาหนดตาแหนง่ หรือจดุ ยนื รับตะกร้อจากการเสิรฟ์
ของผู้เลน่ แตล่ ะคน หากผู้เล่นสามารถกาหนดตาแหน่งหรือจุดยนื การรับตะกร้อจากการเสิร์ฟได้
เหมาะสมแล้ว การเปิดกจ็ ะมีประสทิ ธภิ าพ ซง่ึ การยืนรับตะกร้อจากการเสิรฟ์ ดงั นี้

1. การยืนแบบเท้าขนานกนั ผเู้ ล่นเตรียมพร้อมดว้ ยการยืนทรงตวั เท้าขนานกัน ยอ่ เขา่
ลงเล็กนอ้ ย การแขนออกตามองตะกร้อท่ีพุ่งมาจากการเสริ ฟ์ เปน็ การเร่ิมจากตาแหน่งผเู้ ล่นหลัง
ยนื ทีห่ น้าวงกลมเสริ ์ฟ
ผเู้ ล่นตาแหน่งหนา้ ซา้ ยและหนา้ ขวา ยืนคนละขา้ ง หันหน้าเข้าตาข่าย เป็นการยนื รับตะกร้อจาก
การเสิรฟ์ ที่พงุ่ เข้ามามคี วามรุนแรงและความเร็ว

ผู้เลน่ หลงั ผู้เลน่ หนา้ ซา้ ย

ผู้เลน่ หน้าขวา

ภาพ 124 การยนื รับตะกรอ้ จากการเสิร์ฟแบบเท้าขนานกนั

143
2. การยืนแบบสามเหล่ียม เริ่มจากตาแหน่งผ้เู ล่นหลังยนื ทห่ี น้าวงกลมเสิรฟ์ ผู้เลน่
หนา้ ซา้ ยและหนา้ ขวา ยนื คนละขา้ งแตล่ ้าตาแหน่งหลงั ไปข้างหนา้ และหนั หน้าเข้าตาข่าย เพื่อมองดู
ผเู้ ลน่ ฝา่ ยคตู่ ่อสูว้ า่ จะเสิรฟ์ แบบใด เปน็ การยืนรบั ตะกร้อจากการเสริ ์ฟทีน่ ิยมนามาใช้กันมาก
ซ่งึ สามารถรับตะกร้อจากการเสริ ฟ์ ทม่ี คี วามรนุ แรง ความเร็ว และรับการเสิรฟ์ หยอดได้ดว้ ย

ภาพ 125 การยนื รับตะกรอ้ จากการเสริ ์ฟแบบสามเหล่ยี ม

การต้งั หรือการชงตะกร้อ

การตงั้ ตะกร้อหรอื นยิ มเรียกกันว่า การชงตะกร้อ เปน็ การเล่นตะกร้อของฝา่ ยรับต่อ
จากการเปิดตะกรอ้ จากการเสิร์ฟของฝ่ายตรงข้าม การชงตะกร้อท่ีนิยมเล่นกนั มากท่สี ุด คือ การชง
ตะกร้อดว้ ยข้างเท้าด้านใน (แป) เพราะสามารถควบคุมทิศทาง ระดบั ความสูงและความเร็วของ
ตะกร้อได้ดี แตใ่ นบางครง้ั การชงตะกร้อก็สามารถชงด้วยศีรษะ เข่า หลงั เทา้ และขา้ งเท้าด้านนอก
ได้เช่นเดยี วกนั การชงตะกร้อเป็นการบังคับตะกร้อไปใหผ้ เู้ ล่น เลน่ ลกู ฆ่าเปิดเกมรกุ ต่อไป ทา่ การตัง้
ตะกร้อท่ีนยิ มใช้ใน การเล่นเซปกั ตะกรอ้ คือ ทา่ ข้างเทา้ ด้านใน และศรี ษะซ่งึ เป็นการเลน่ ตะกร้อ
ทีแ่ น่นอน สว่ นท่าเลน่ อื่นอาจใช้ตามลักษณะเหตุการณ์ต่าง ๆ ทตี่ อ้ งแกไ้ ขปัญหาเฉพาะหนา้ ได้

ผ้เู ลน่ ทจี่ ะต้ังหรือชงตะกร้อในการเล่นเซปกั ตะกร้อเปน็ อย่างดี ควรมีคุณลกั ษณะ
ดังต่อไปนี้

1. สามารถชงตะกร้อได้ทัง้ เท้าซ้ายและขวาดีเทา่ ๆ กัน
2. สามารถชงตะกร้อไดห้ ลายระยะ หลายบริเวณ และหลายระดับ
3. เข้าใจจังหวะการรุกหรือทาหรือการกระโดดเตะตะกร้อของผูเ้ ล่น
4. เขา้ ใจจงั หวะการกระโดดสกดั กัน้ หรอื บล็อกตะกรอ้ ของผเู้ ล่นฝ่ายตรงข้าม

144

5. สามารถทาหรือรุกหรือกระโดดเตะตะกร้อได้บา้ งในบางจงั หวะ
6. สามารถสกัดก้นั หรือบล็อกตะกรอ้ ได้

หน้าท่คี วามรับผิดชอบในการตั้งหรือชงตะกรอ้

ในการเล่นกีฬาเซปักตะกร้อถึงแมน้ ว่าผู้เลน่ ทุกคนจะสามารถต้งั ตะกรอ้ ได้ก็ตาม
แต่ลกั ษณะของการเลน่ ทมี จะต้องแบง่ หน้าท่ีความรับผดิ ชอบ ตามความถนัดของผู้เล่นแต่ละคน
เพอ่ื ใหผ้ ูเ้ ลน่ รู้หนา้ ที่หลักของตนเอง หนา้ ที่ความรบั ผิดชอบในการตั้งหรือชงตะกร้อ ดงั นี้

1. ตาแหนง่ ทร่ี ับผดิ ชอบการตง้ั ลกู โดยตรง ส่วนมากมักจะเปน็ ผเู้ ล่นในตาแหนง่ หน้าซ้าย
หรือหน้าขวา แลว้ แตก่ ารจัดรูปแบบของทีมจากการเปิดลูกเสิร์ฟครั้งแรกของผ้เู ล่นอืน่ ภายในทีมไม่วา่
ตะกร้อจะอยู่ตรงจดุ ใด (ยกเวน้ ตะกร้ออยู่ใกลต้ ัวผ้เู ลน่ คนอื่นหรือไกลจากบริเวณรับผดิ ชอบมากเกนิ ไป)
ถอื ว่าเปน็ ความรับผดิ ชอบที่จะต้องเล่น ครัง้ ท่ี 2 คอื การตัง้ ตะกร้อนั้นเอง ดังน้ัน ผ้เู ลน่ ในตาแหน่ง
จะต้องเป็นผูท้ ่มี ีความคลอ่ งแคล่ววอ่ งไวในการเคล่อื นทจี่ ากจดุ หนึ่งไปยงั จุดหนง่ึ ท้งั ภายในสนามและ
นอกสนาม

2. ตาแหน่งหลงั หรือผูเ้ สิรฟ์ นอกจากจะมหี น้าทใี่ นการเสริ ์ฟและการตง้ั รับแลว้ หน้าท่ี
ท่ีสาคัญอีกอยา่ งหน่ึงท่จี ะต้องรับผิดชอบ คือ การตง้ั ตะกร้อ ซึง่ อยบู่ ริเวณด้านหลังเกือบทั้งหมด
การทาหนา้ ที่ในการต้ังตะกรอ้ จะสลับผลัดเปลยี่ นกนั กบั ผู้รบั ผิดชอบในการตั้งตะกรอ้ โดยตรง คือ
หน้าซ้ายหรือหน้าขวา ทั้งนีจ้ ะต้องขนึ้ อยกู่ บั สถานการณใ์ นการเปิดลูกเสริ ฟ์ ของทีมตนเองว่า การเล่น
ตะกร้อจังหวะท่ี 1 นัน้ จะไปในทิศทางใด และอยู่ในบรเิ วณความรบั ผดิ ชอบของใครมากกวา่ กัน
จะตอ้ งปฏบิ ัติหนา้ ท่ใี ห้สอดคล้องและมคี วามสัมพันธ์กันตลอดเวลา

3. ตาแหน่งรุก สถานการณ์ของการเล่นเกมในบางครั้ง อาจบบี บงั คับใหผ้ ูเ้ ล่นในตาแหนง่
รุกจายอมตอ้ งตกอยใู่ นฐานะเปน็ ผ้ตู งั้ ตะกร้อ เม่ือการเปดิ ลูกเสิร์ฟครั้งแรกมายังตาแหนง่ ตนเอง
หรอื ตกอยใู่ กล้บริเวณทีต่ นเองยนื อยู่ หากผ้เู ลน่ ในตาแหน่งรกุ มีความสามารถในการต้ังลกู ไดแ้ น่นอน
กส็ ามารถแก้ไขสถานการณน์ ี้ไดโ้ ดยปฏบิ ัติ ดังนี้

3.1 ฝกึ การตัง้ ตะกรอ้ ใหก้ ับตนเองทุก ๆ จุด เพื่อรุกเอง
3.2 ฝกึ การตั้งตะกรอ้ ให้แก่ผู้เลน่ คนอน่ื ทุก ๆ จดุ ท่สี ามารถทาช่วยได้

145

แบบฝกึ การรบั และการต้ังตะกรอ้ จากการเสริ ฟ์ ในการเล่นกีฬาเซปกั ตะกรอ้

1. แบบฝกึ ท่ี 1 การรับและการตงั้ กระทบผนัง
วธิ ปี ฏิบตั ิ
1.1 ผ้เู ล่นยนื ในท่าเตรียมพร้อมหันหน้าเข้าหาผนงั หา่ งจากผนังพอประมาณ

2 เมตร มอื ถือตะกร้อ
1.2 ผเู้ ล่นขวา้ งตะกรอ้ ไปกระทบกับผนงั เมื่อตะกร้อกระดอนออกมา ให้รบั ตะกร้อ

หรอื เปิดตะกร้อด้วยหลงั เท้า ข้างเท้าด้านใน เข่า ศรี ษะ หรือขา้ งเทา้ ดา้ นนอกในการเล่นครัง้ แรก
และตงั้ หรอื ชงตะกร้อดว้ ยข้างเท้าดา้ นใน (แป) ในการเลน่ ครง้ั ท่ี 2 แล้วใชม้ ือจบั ตะกร้อ

1.3 ใหฝ้ กึ ปฏิบตั ซิ ้ากนั 3 เท่ยี ว ๆ ละ 10 ครง้ั

(1) (2)

(3) (4)
ภาพ 126 การรับและการต้ังกระทบผนงั

146
2. แบบฝกึ ท่ี 2 การรับตะกรอ้ และการต้ังหรือชงลูกตะกร้อคนเดียว

วิธีปฏิบัติ
2.1 ผเู้ ล่นและผู้ฝกึ ยนื ห่างกันประมาณ 3-4 เมตร
2.2 ผู้เล่นยืนในท่าเตรยี มพร้อมของการรับตะกรอ้ และการตั้งหรอื ชงตะกรอ้
2.3 ผฝู้ ึกถอื ตะกรอ้ แลว้ ขวา้ งตะกร้อให้ผูเ้ ล่นรับตะกร้อหรือเปดิ ตะกร้อด้วยหลงั เทา้
ข้างเท้าด้านใน เข่า และศีรษะ ข้นึ ไปในอากาศ
2.4 ผูเ้ ลน่ ตงั้ หรอื ชงตะกร้อด้วยขา้ งเทา้ ด้านในส่งตรงไปยังผูฝ้ ึก ปฏิบตั ิซา้ กัน
3 เทีย่ ว ๆ ละ 10 คร้ัง

(1) (2)

(3) (4)
ภาพ 127 การรบั ตะกรอ้ และการต้งั หรือชงลูกตะกร้อคนเดียว

147

3. แบบฝึกท่ี 3 การรับตะกรอ้ และการต้ังหรอื ชงตะกร้อสองคน
วิธปี ฏิบตั ิ
3.1 ผเู้ ลน่ สองคนยนื ในทา่ เตรยี มพร้อมรับตะกร้อหรอื เปดิ หา่ งกันประมาณ 1 ก้าว

และยนื ตรงขา้ มกบั ผู้ฝึก หา่ งกันประมาณ 3-4 เมตร
3.2 ผฝู้ กึ มอื ถือตะกร้อและขวา้ งตะกร้อไปให้ผู้เลน่ คนใดคนหน่งึ ทยี่ ืนอยตู่ รงข้ามกบั

ผฝู้ กึ รบั ตะกร้อหรือเปิดตะกร้อดว้ ยหลงั เทา้ ขา้ งเทา้ ดา้ นใน เข่า ศีรษะ แล้วตั้งหรอื ชงตะกร้อ
ดว้ ยขา้ งเทา้ ดา้ นใน สง่ ตรงไปยังผู้ฝึก

3.3 ปฏิบัติซา้ กัน 3 เทีย่ ว ๆ ละ 10 ครัง้

(1) (2)
ภาพ 128 การรบั ตะกร้อและการต้ังหรอื ชงตะกร้อสองคน

4. แบบฝกึ ที่ 4 การรับตะกรอ้ และตั้งหรือชงตะกร้อสามคน
วธิ ีปฏบิ ัติ
4.1 ผเู้ ลน่ สามคนยนื ในท่าเตรียมพรอ้ มรับตะกร้อหรอื เปิดตะกร้อ ห่างกนั ประมาณ

คนละ 1 ก้าว ยนื อยู่ตรงขา้ มกับผู้ฝกึ สอนระยะห่างกนั ประมาณ 3-4 เมตร
4.2 ผฝู้ กึ มือถือตะกรอ้ และขวา้ งตะกร้อใหผ้ ูเ้ ลน่ คนใดคนหนง่ึ รับตะกร้อหรอื เปดิ

ดว้ ยหลังเทา้ ข้างเท้าด้านใน เข่า ศรี ษะ แล้วต้ังหรือชงตะกร้อด้วยขา้ งเทา้ ดา้ นใน สง่ ตรงไปยังผู้ฝึก
4.3 ฝึกปฏิบัตซิ า้ กัน 3 เทยี่ ว ๆ ละ 10 ครัง้

148

(1) (2)

(3) (4)
ภาพ 129 การรบั ตะกรอ้ และตง้ั หรอื ชงตะกร้อสามคน
5. แบบฝกึ ท่ี 5 การรบั ตะกร้อและการตั้งหรอื ชงตะกร้อคนเดียวในสนาม
วธิ ีปฏบิ ัติ
5.1 ผเู้ ล่นยืนในทา่ เตรียมพร้อมรับตะกร้อ (เปดิ ตะกร้อ) ในสนามตามตาแหน่งของ
ผูเ้ ลน่ คือ ผเู้ ล่นหน้าขวา ผ้เู ลน่ หน้าซ้าย และผูเ้ ลน่ หลัง
5.2 ผู้ฝกึ ยนื อยตู่ รงข้ามอีกข้างหนง่ึ ของตาขา่ ย ยนื อยู่ในวงกลมเสิรฟ์ มือถือตะกร้อ
5.3 ผู้ฝึกขวา้ งตะกร้อให้ผเู้ ล่นรบั ตะกร้อหรือเปิดตะกรอ้ ด้วยหลังเทา้ ข้างเท้าด้านใน
เขา่ และศรี ษะ
5.4 ผเู้ ล่นตง้ั หรือชงตะกร้อด้วยขา้ งเท้าดา้ นในสง่ ตรงไปยังผ้ฝู ึก ปฏิบตั ิซ้ากัน
3 เที่ยว ๆ ละ 10 ครั้ง

149

(1) (2)
(1) (2)

(3) (4)
ภาพ 130 การรับตะกรอ้ และการตง้ั หรือชงตะกร้อคนเดียวในสนาม
6. แบบฝึกท่ี 6 การรับตะกร้อและการต้ังหรอื ชงตะกร้อสองคนในสนาม
วิธปี ฏบิ ัติ
6.1 ผู้เล่นยนื ในท่าเตรียมพร้อมรับตะกร้อ (เปิดตะกร้อ) ในสนามตามตาแหน่งผเู้ ลน่
6.2 ผ้ฝู กึ ยืนอยใู่ นวงกลมเสิร์ฟตรงขา้ มกบั ผเู้ ล่น มือถือตะกร้อ
6.3 ผู้ฝึกขวา้ งตะกร้อให้ผเู้ ล่นคนใดคนหน่ึงรับตะกรอ้ หรือเปิดตะกร้อด้วยหลังเท้า
ข้างเท้าด้านใน เข่า ศรี ษะ
6.4 ผเู้ ล่นตง้ั หรือชงตะกร้อด้วยข้างเท้าดา้ นในส่งตรงไปยังผฝู้ ึก ปฏิบตั ซิ า้ กนั
3 เทีย่ ว ๆ ละ 10 ครั้ง

150

(1) (2)

(3) (4)
ภาพ 131 การรับตะกรอ้ และการตั้งหรอื ชงตะกร้อสองคนในสนาม
7. แบบฝึกที่ 7 การรับตะกร้อและการต้ังหรือชงตะกร้อสามคนในสนาม
วธิ ีปฏิบตั ิ
7.1 ผู้เลน่ สามคนยืนในท่าเตรียมพร้อมรับตะกร้อ (เปดิ ตะกร้อ) ในสนามตาม
ตาแหน่งผเู้ ลน่
7.2 ผฝู้ กึ ยนื อย่ใู นวงกลมเสริ ์ฟตรงขา้ มกบั ผ้เู ลน่ มือถือตะกรอ้
7.3 ผู้ฝึกขว้างตะกร้อใหผ้ ู้เล่นคนใดคนหนง่ึ รบั ตะกรอ้ หรือเปิดตะกร้อด้วยหลงั เทา้
ขา้ งเท้าด้านใน เขา่ และศรี ษะ
7.4 ผูเ้ ล่นต้ังหรอื ชงตะกร้อด้วยข้างเทา้ ดา้ นในสง่ ตรงไปยังผ้ฝู กึ ปฏิบตั ิซ้ากนั
3 เทย่ี ว ๆ ละ 10 คร้งั

151

(1) (2)
(1) (2)

(3) (4)
ภาพ 132 การรับตะกร้อและการต้งั หรือชงตะกร้อสามคนในสนาม
8. แบบฝกึ ท่ี 8 การเสริ ์ฟรับตะกร้อและการต้งั หรือชงตะกร้อในสนาม
วธิ ปี ฏบิ ัติ
8.1 ผเู้ ลน่ สามคนยนื ในท่าเตรยี มพรอ้ มรบั ตะกร้อในสนามตามตาแหน่งผู้เล่น
8.2 ผเู้ ล่นสองคนยืนตรงขา้ ม โยนและเสิรฟ์ ตะกรอ้ ข้ามตาขา่ ยให้ผเู้ ล่นคนใดคนหน่งึ
รับตะกร้อ (เปิดตะกร้อ) ดว้ ยหลังเท้า ข้างเท้าด้านใน เขา่ ศรี ษะ
8.3 ผ้เู ลน่ ต้ังหรอื ชงตะกร้อด้วยข้างเทา้ ด้านในส่งตรงไปยังผู้ฝกึ ปฏบิ ตั ซิ า้ กัน
3 เที่ยว ๆ ละ 10 ครง้ั

152

ภาพ 133 การเสิรฟ์ รบั ตะกร้อและการต้งั หรือชงตะกรอ้ ในสนาม

สรุปท้ายบท

การรบั ตะกร้อจากการเสิร์ฟเปน็ การเลน่ ตะกรอ้ คร้ังแรกของฝ่ายรับ ซง่ึ ผเู้ ล่นท้ัง 3 คน
ของฝา่ ยรับจะต้องชว่ ยกนั รบั ตะกร้อจากการเสริ ฟ์ ของฝ่ายรกุ ให้ได้ก่อน จึงจะสามารถเลน่ ตะกร้อ
ครงั้ ต่อไปได้ การรบั ตะกร้อจากการเสิร์ฟนยิ มเรียกกันวา่ การเปดิ ถอื เปน็ หัวใจสาคัญในการเลน่
เซปกั ตะกร้อของฝ่ายรับ ซึ่งสามารถรับตะกร้อจากการเสิร์ฟได้หลาย

การต้งั ตะกร้อหรอื นยิ มเรียกกันวา่ การชงตะกร้อ เป็นการเลน่ ตะกร้อของฝ่ายรับต่อ
จากการเปดิ ตะกร้อจากการเสิร์ฟของฝ่ายตรงข้าม การชงตะกร้อที่นิยมเล่นกนั มากทส่ี ุด คือ การชง
ตะกร้อดว้ ยข้างเทา้ ดา้ นใน (แป) เพราะสามารถควบคุมทิศทาง ระดับความสงู และความเรว็ ของ
ตะกร้อได้ดี แต่ในบางครั้งการชงตะกร้อก็สามารถชงดว้ ยศีรษะ เข่า หลังเท้าและขา้ งเท้าด้านนอกได้
เชน่ เดยี วกัน การชงตะกร้อขั้นสงู ในการเลน่ กีฬาเซปักตะกรอ้ ผเู้ ล่นต้องสามารถชงตะกร้อได้
หลากหลาย เชน่ สงู ตา่ เรว็ บรเิ วณเสา เพ่อื ไม่ให้ผเู้ ล่นฝา่ ยตรงขา้ มคาดเดาทิศทางการเคลอ่ื นท่ี
ของตะกร้อได้

แบบฝกึ หดั ทา้ ยบท

คาชีแ้ จง ให้นกั ศกึ ษาตอบคาถามต่อไปนใ้ี ห้ได้ใจความสมบูรณ์
1. อธิบายขน้ั ตอนการรับลูกเสิร์ฟ
2. อธิบายขน้ั ตอนการตั้งลกู ตะกร้อหรือการชง
3. ยกตวั อย่างแบบฝกึ การรบั ตะกร้อและการตง้ั หรือชงตะกร้อ

153

เอกสารอา้ งองิ

วทิ เวช วงศเ์ พม. (2544). วิชาเซปักตะกร้อ 1. อ่างทอง: วิทยาลยั พลศกึ ษาจงั หวัดอ่างทอง.
_________. (2553). กลยทุ ธก์ ารฝึกและการจดั การกีฬาเซปักตะกรอ้ . อา่ งทอง:

คณะศกึ ษาศาสตร์ สถาบันการพลศกึ ษา วทิ ยาเขตอา่ งทอง.
ศกั ยภาพ บญุ บาล. (2554). การฝึกทักษะกฬี าเซปักตะกร้อ. กรุงเทพมหานคร : โอเดยี นสโตร์.
สมศกั ดิ์ ศริ ิอนันต์ ชวลติ จิรายุกุล และกมล ตันกมิ หงษ์. (2546). เซปักตะกรอ้ . กรุงเทพมหานคร:

ประสานมติ ร.
สพุ จน์ ปราณี. (2549). คูม่ ือการฝกึ สอนกีฬาเซปักตะกร้อ (ข้ันก้าวหน้า). กรุงเทพมหานคร:

โอเดียนสโตร์.