MODUL BERFOKUS TASAWWUR ISLAM T5

NAMA : ……………………………………………………

KELAS : ……………………………………………………

NAMA GURU : ……………………………………………………

SEKOLAH : ……………………………………………………

1

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

KANDUNGAN MUKASURAT
Tema 1: Sistem Ekonomi dan Kewangan Islam
Pelajaran 1 : Sistem Ekonomi Islam 3
Pelajaran 2 : Sistem Kewangan Islam 11

Tema 2: Sistem Perundangan dan Kehakiman Islam 18
Pelajaran 3 : Sistem Perundangan Islam 24
Pelajaran 4 : Sistem Kehakiman Islam
33
Tema 3: Sistem Pentadbiran dan Pemerintahan Islam 39
Pelajaran 5 : Sistem Pentadbiran dan Pengurusan Islam
Pelajaran 6 : Sistem Pemerintahan Islam

©HAK CIPTA TERPELIHARA 2022

Tidak dibenarkan memetik atau mencetak kembali mana-mana bahagian isi
buku ini dalam apa jua bentuk sama ada secara elektronik, fotokopi,
mekanik, rakaman atau yang lain-lain sebagainya sebelum mendapat izin
bertulis daripada penulis.

2 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

NAMA ; …………………………………………………………………………………………………..

TINGKATAN :………………………………….. TARIKH : …………………………….

SASARAN : TINGKATAN 5 (TASAWWUR ISLAM)
PELAJARAN 1: SISTEM EKONOMI ISLAM
TEMPOH : 1 JAM 20 MINIT

STANDARD KANDUNGAN :

1.1 Memahami konsep asas sistem ekonomi Islam dan melaksanakan tuntutannya dalam
kehidupan.

STANDARD PEMBELAJARAN :
Di akhir pembelajaran murid dapat :

1.1.1 Menyatakan konsep asas dalam sistem ekonomi Islam.
1.1.2
1.1.3 Menjelaskan prinsip-prinsip asas dalam ekonomi Islam.

1.1.4 Menerangkan tentang konsep pemilikan harta matlamtnya dalam sistem ekonomi
1.1.5 Islam.
1.1.6 Menghuraikan peranan pekerjaan sebagai salah satu cara dalam pemilikan harta

Menilai kepentingan melaksanakan tuntutan ekonomi Islam dalam kehidupan.

Mencadangkan tindakan yang boleh dilakukan untuk untuk menyelesaikan persoalan
ekonomi umat Islam pada hari ini.

ARAHAN : Sila baca nota yang disediakan sebelum menjawab soalan.

SP 1.1.1 Menyatakan konsep asas dalam sistem ekonomi Islam.

Maksud
 Ekonomi Islam ialah ilmu bagi memenuhi keperluan ekonomi individu dan
masyarakat berteraskan syariat.
 Bertujuan mencegah ketidakadilan dalam pemerolehan dan penggunaan sumber
alam.

Asas Sistem Ekonomi Islam Sumber Utama Sistem Ekonomi Islam
 Al-Quran
 Mengiktiraf pemilikan harta individu.  Al-Hadis
 Mengelola harta yang dimiliki menurut  Al-Ijmak
 Al-Qias
syarak.
 Mengagihkan harta dalam kalangan

masyarakat dengan adil.

3 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

SP 1.1.2 Menjelaskan prinsip-prinsip asas dalam ekonomi Islam.

Akidah, syariah dan Manusia sebagai Pekerjaan dan ganjaran
akhlak Islam sebagai  Manusia perlu bekerja dan
teras Khalifah
 Penghayatan iman, hari berusaha bagi menjana
 Allah SWT pemilik pendapatan.
akhirat serta patuhi  Penglibatan dalam kegiatan
syariat dalam kegiatan segala-galanya, manusia
ekonomi. ekonomi dikira sebagai ibadat
 Mengamalkan akhlak sebagai pemegang
Islam dalam kegiatan dan majikan perlu beri
amanah.
ekonomi. ganjaran yang setimpal
 Makhluk-makhluk lain

dicipta untuk

memenuhi keperluan

manusia.

Keuntungan dan kerugian Keadilan sosial Larangan kerosakan dan
kezaliman
 Keuntungan dan  Kegiatan ekonomi mesti
kerugian dalam membawa keadilan  Sebarang bentuk
ekonomi adalah perkara sosial kepada semua kerosakan kepada
lumrah (biasa). lapisan masyarakat. manusia atau alam sekitar
hendaklah dielakkan.
 Mekanisma mudarabah  Keperluan asasi manusia
dan musyarakah seperti makanan dan  Islam mengharamkan
digalakkan bagi penuhi tempat tinggal dijaga penindasan, penipuan,
prinsip ini. (kongsi modal dan terpelihara. eksploitasi, pencemaran
dan kepakaran untuk alam dan pembaziran
berniaga) dalam kegiatan ekonomi.

SP 1.1.3 Menerangkan tentang konsep pemilikan harta matlamtnya dalam sistem ekonomi
Islam.

Maksud pemilikan harta manusia untuk dimiliki dan
 Sesuatu yang dikurniakan Allah SWT kepada
dimanfaatkan menurut syarak.
 Contoh tanah, rumah, kenderaan dan lain-lain

Asas Pemilikan Harta

 Allah SWT pemilik harta yang sebenar. Manusia sebagai pemegang amanah.
 Allah SWT tetapkan cara pemilikan harta yang sah seperti jual beli dan haramkan riba.
 Manusia diperintah berusaha untuk memiliki harta bagi penuhi keperluan hidup.
 Allah SWT tetapkan cara berbelanja secara berhemat dan dilarang membazir dan bakhil

Jenis Pemilikan Harta 2. Hak Milik Umum Hak Milik Negara
1. Hak Milik Individu - Pemilikan secara
- Islam benarkan pemilikan bersama oleh anggota - Harta hak milik umum yang
masyarakat terhadap diurus kerajaan untuk
secara individu yang sumber, barangan dan kepentingan awam selaras
perkhidmatan. dengan tuntutan agama.
diperoleh secara sah Contohnya laut, sungai Contonya bangunan kerajaan,
dan udara. hasil hutan dan galian.
menurut syarak. Contohnya

rumah, kereta dan

sebagainya

4 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

Matlamat Pemilikan Harta

 Mendapat keberkatan dan rahmat Allah SWT kerana patuhi syariat.
 Menjamin keselamatan hidup di dunia dan akhirat.
 Membangunkan ekonomi umat Islam

SP 1.1.4 Menghuraikan peranan pekerjaan sebagai salah satu cara dalam pemilikan harta

Maksud Peranan Pekerjaan
Pekerjaan ialah satu kegiatan yang
dilakukan bagi mendapatkan sumber  Memenuhi tuntutan ibadah kepada
pendapatan dan memiliki harta secara Allah SWT.
halal.
 Menunaikan tanggungjawab bagi
penuhi keperluan asasi kehidupan
individu dan keluarga.

Islam dan Pekerjaan

Ciri-ciri pekerjaan dalam Islam Sebab Islam menuntut umatnya bekerja

 Pekerjaan yang halal.  Merupakan ibadah yang diberi pahala.
 Menurut kehendak syariat.  Memudahkan umatnya bersedekah dan

 Menjaga ketenteraman awam. berzakat.
 Memastikan keselamatan diri
 Memenuhi keperluan hidup seperti
dan orang lain. makanan dan tempat tinggal.

 Mengambil berat tentang  Mengambil berat tentang ibadah.
ibadah.

Kebaikan bekerja Etika Kerja Islam

 Mendapat keredaan dan  Ikhlas kerana Allah SWT.
keberkatan daripada Allah  Amanah ketika bekerja seperti tidak menipu.
SWT.  Tekun bekerja supaya hasil diberkati Allah

 Mencari rezeki yang halal SWT.
untuk sara diri dan keluarga.
 Akur arahan ketua selagi tidak bertentangan
 Mampu berdikari tanpa perlu syarak.
minta belas ihsan orang lain.
 Bekerjasama untuk tingkatkan produktiviti
 Boleh tingkatkan taraf hidup. yang berkualiti.

 Berdisiplin dan tepati masa.

5 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

Kesan pekerjaan yang halal Kesan pekerjaan yang haram
Individu Individu

 Diberkati Allah SWT kerana ikut  Dilaknat Allah SWT kerana ingkari
syariat. syariat.

 Dihormati masyarakat kerana kerja  Dibenci masyarakat kerana kerja yang
halal. buruk.

Masyarakat Masyarakat

 Masyarakat sejahtera kerana  Masyarakat huru-hara kerana dilaknat
diberkati Allah. Allah.

 Masyarakat maju kerana ekonomi  Masyarakat mundur kerana kegiatan
yang adil. ekonomi dicemari unsur negatif.

Negara Negara

 Negara menjadi aman dan  Negara menjadi kucar-kacir.
sejahtera.
 Imej negara tercemar.
 Negara menjadi contoh kepada
negara lain

Implikasi hidup tanpa pekerjaan
Individu

 Jiwa resah kerana kesempitan wang.
 Dibenci masyarakat kerana sering meminta.
Masyarakat

 Berlaku masalah sosial seperti budaya lepak.
 Berlaku masalah jenayah seperti mencuri.
Negara

 Merugikan tenaga kerja yang boleh sebabkan ekonomi merosot.
 Ekonomi merosot disebabkan hilang sumber pendapatan.

SP 1.1.5 Menilai kepentingan melaksanakan tuntutan ekonomi Islam dalam kehidupan.

Keistimewaan Sistem Ekonomi Islam Kesan Pengabaian Sistem Ekonomi Islam

 Sistem yang lengkap dan  Matlamat negara yang baik dan
menyeluruh berpandukan wahyu mendapat pengampunan Allah SWT
Allah SWT. tidak akan tercapai.

 Bermotifkan kesejahteraan hidup  Amalan riba berleluasa. Golongan kaya
di dunia dan akhirat. semakin kaya, orang miskin tertindas.

 Menggabungkan antara aktiviti  Nilai moral terhakis. Gejala rasuah,
ekonomi dengan akidah Islam. penipuan dan ekslpoitasi ekonomi
berleluasa.

6 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

Sistem Ekonomi Konvensional
Sistem ekonomi yang ditentukan oleh manusia dan tidak mempunyai piawaian (peraturan)

yang mutlak

1. Kapitalis 2. Komunis
 Berpaksikan akal fikiran manusia  Muncul akibat ketidakadilan
semata-mata. pengagihan harta dalam
 Berasaskan kebebasan mutlak masyarakat.
individu (Laissez Faire).  Keputusan ekonomi dibuat
pemerintah
3. Sosialis
 Hasil pemikiran antara dasar 4. Campuran
kapitalis dengan komunis.  Campuran antara sistem ekonomi
 Pemilikan individu dibuka dalam yang mendokong kebebasan
skop terhad. dengan sistem sosialis.
 Keperluan individu ditentukan oleh  Ekonomi dibangunkan bersama-
mutu kerja yang disumbangkannya. sama antara pemerintah dan pihak
swasta.

SP 1.1.6 Mencadangkan tindakan yang boleh dilakukan untuk untuk menyelesaikan
persoalan ekonomi umat Islam pada hari ini.

Sentiasa Menjauhi bentuk-bentuk ketidakadilan dalam ekonomi iaitu :
 Mengamalkan riba dalam memberi pinjaman.
 Menipu dalam sukatan dan timbangan.
 Memberi rasuah dan menerima rasuah.
 Menganggur dan tidak mahu bekerja.
 Melanggar hak cipta

SOALAN BAHAGIAN A

Lengkapkan pernyataan berikut dengan jawapan yang betul
1. Allah SWT pemilik segala-galanya dan manusia sebagai pemegang

amanah adalah prinsip manusia sebagai _______________

2. Tujuan hak milik _____________ ialah untuk menjaga kebajikan dan
keharmonian masyarakat.

3. Keistimewaan sistem ekonomi Islam adalah sistem yang ___________
dan menyeluruh berpandukan wahyu Allah SWT.

4. Sistem ekonomi konvensional merupakan sistem ekonomi yang
ditentukan oleh _______________ dan tidak mempunyai piawaian
(peraturan) yang mutlak .

7 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

Tuliskan istilah yang betul bagi perkara berikut.
5. Satu kegiatan yang dilakukan bagi mendapatkan sumber pendapatan

dan memiliki harta secara halal

6. Sesuatu yang dikurniakan Allah SWT kepada manusia untuk dimiliki
dan dimanfaatkan menurut syarak

7. Ilmu tentang asas-asas pengeluaran,pembahagian,penggunaan barang-
barang dan perkhidmatan serta isu-isu kewangan yang bersangkutan
dengannya

8. Sistem ekonomi yang ditentukan oleh manusia dan tidak mempunyai
piawaian (peraturan) yang mutlak tetapi Bersifat anjal (boleh berubah)
mengikut ketentuan masyarakat

Isikan rajah di bawah dengan jawapan yang betul.

Jenis-jenis hak milik

X Hak milik umum Y

9. X ialah ______________________
10. Y ialah ______________________

Lengkapkan jadual di awah dengan jenis ekonomi konvensional yang betul

P Keperluan individu ditentukan oleh mutu kerja yang
Kapitalis disumbangkannya.

Berpaksikan akal fikiran manusia semata-mata.

Q Ekonomi dibangunkan bersama-sama antara pemerintah dan
pihak swasta.

11. P ialah ______________________

12. Q ialah ______________________

Tandakan ( √ ) pada pernyataan yang betul.
Tandakan ( X ) pada pernyataan yang salah.
13. Manusia tidak diperintah berusaha untuk memiliki harta bagi penuhi

keperluan hidup sebaliknya ia adalah satu pilihan.

14. Berlaku masalah sosial seperti budaya lepak adalah implikasi hidup
tanpa pekerjaan terhadap masyarakat .

8 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

15. Bekerjasama untuk tingkatkan produktiviti yang berkualiti adalah salah
satu ciri sistem ekonomi Iskam.

16. Hak milik umum ialah pemilikan secara bersama oleh anggota
masyarakat terhadap sumber, barangan dan perkhidmatan.

SOALAN BAHAGIAN B 2m
1. Nyatakan dua prinsip asas sistem ekonomi Islam. 4m

2. Jelaskan dua sebab umat Islam dituntut supaya bekerja

3. Huraikan dua keistimewaan sistem ekonomi Islam. 4m

4. Cadangkan tindakan yang boleh dilakukan untuk untuk menyelesaikan 2m
persoalan ekonomi umat Islam pada hari ini

9 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5
5.

Gambar 1 : Pengemis sedang meminta sedekah. 6m
Berdasarkan gambar 1 di atas, bagaimana isu tersebut dapat
diselesaikan? Berikan hujah anda.

10 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

NAMA ; …………………………………………………………………………………………………..

TINGKATAN :………………………………….. TARIKH : …………………………….

SASARAN : TINGKATAN 5 (TASAWWUR ISLAM)
PELAJARAN 2: SISTEM KEWANGAN ISLAM
TEMPOH : 1 JAM 20 MINIT

STANDARD KANDUNGAN :

1.2 Memahami konsep asas muamalat dalam institusi kewangan Islam serta melaksanakan
tuntutannya dalam kehidupan.

STANDARD PEMBELAJARAN :
Di akhir pembelajaran murid dapat :

1.2.1 Menyatakan konsep asas muamalat dalam Islam.
1.2.2
1.2.3 Menerangkan jenis- jenis muamalat Islam dan cara-cara pelaksanaannya
1.2.4
Menjelaskan peranan institusi kewangan Islam dalam menguruskan muamalat Islam
1.2.5
Menilai kepentingan melaksanakan muamalat Islam dan pengurusan institusi
kewangan Islam dalam kehidupan
Mencadangkan amalan muamalah dan aktiviti kewangan Islam yang menyumbang
kepada peningkatan ekonomi umat Islam pada masa kini

ARAHAN : Sila baca nota yang disediakan sebelum menjawab soalan.

SP 1.1.1 Menyatakan konsep asas dalam sistem ekonomi Islam.

Maksud
 Muamalat bermaksud hubungan antara manusia dengan manusia dalam kehidupan
(kekeluargaan, ekonomi, politik dan sebagainya)
 Muamalat dalam sistem kewangan bermaksud tatacara urusan harian sesama manusia
dalam memenuhi keperluan hidup yang melibatkan transaksi kewangan (berlandaskan
syariat).

Matlamat muamalat Prinsip-prinsip Muamalat Islam Ciri-ciri Muamalat Islam
 Mengawal
manusia dalam  Kerelaan dalam berurus  Bersumberkan al-
mengurus niaga. Quran dan Hadis.
ekonomi dan
kewangan agar  Tiada elemen haram seperti  Reda-meredai
lahir riba, gharar antara kedua
masyarakat (ketidakpastian) dan belah pihak.
yang aman perjudian.
harmoni.  Adil dan
 Urus niaga tidak membawa mendatangkan
kepada kerosakan struktur manfaat.
ekonomi dan sosial
masyarakat.  Tidak melakukan
penipuan.

11 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

SP 1.2.2 Menerangkan jenis- jenis muamalat Islam dan cara cara pelaksanaannya

Al-Wadiah Al-Mudarabah Al-Murabahah
Pelaburan. Pelabur Jual beli sesuatu barang
Mewakilkan suatu memberikan modal kepada dengan makluman harga
barangan atau harta yang pihak tertentu (pengusaha) bersama-sama tambahan
berharga kepada pihak lain untuk diperniagakan. Hasil margin keuntungan Sebagai
untuk disimpan dan keuntungan dibahagikan contoh, Farah menjual
diuruskan. Contoh Haqiem mengikut perjanjian. rumahnya dengan
mendepositkan wangnya di Contoh pelajar dan guru mengambil keuntungan
bank untuk disimpan melabur di koperasi sebanyak 20 % daripada
sekolah. harga asal rumah tersebut

Al-Musyarakah Ar-Rahnu Ar-Ijarah
Suatu akad antara 2 orang Proses menyerahkan harta Perjanjian yang
atau lebih untuk berkongsi sebagai cagaran untuk membolehkan seseorang
modal dan untung/rugi mendapatkan hutang. ambil manfaat atau faedah
dalam suatu kegiatan Contohnya Imtiyaz ke dari hak milik orang lain
ekonomi. pejabar ar-Rahnu untuk dengan bayaran tertentu.
Contohnya Faizul menggadaikan barangan Contohnya Umar selaku
mendapatkan modal dari kemas,seterusnya pemberi pemberi sewa
rakan kongsinya bagi mendapat sejumlah wang dengan rela melakukan
memulakan perniagaan bagi memulakan akad (kontrak)menyewa
melalui perkongsian. perniagaan. rumah miliknya selama
Keuntungan atau kerugian setahun kepada Abu Bakar
ditanggung bersama. dengan kadar sewa RM500
sebulan.

Al-Bai’ Bithaman Ajil Takaful
Penjualan barangan berasaskan Pelan perlindungan berdasarkan prinsip
pembayaran tertangguh pada harga syariah melalui caruman wang diberi
tertentu secara ansuran atau sekaligus kepada pihak yang ditimpa musibah atau
mengikut tempoh yang ditetapkan. kemudaratan. Pemberian atas dasar
Contohnya Adam membeli kereta secara ta’awun dan tabarru’Contohnya Anis
pinjaman bank yang membiayai pembelian menyertai skim takaful dengan melakukan
kereta barunya. bayaran secara bulanan kepada syarikat
takaful.

12 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

SP 1.2.3 Menjelaskan peranan institusi kewangan Islam dalam menguruskan muamalat
Islam

 Institusi kewangan Islam ialah badan atau agensi milik kerajaan dan swasta.
 Mereka mengutip sumber kewangan dan mengagihkannya mengikut muamalat

Islam.
 Zaman Nabi Muhammad SAW telah wujud institusi kewangan Islam contohnya

Baitulmal. Diwujudkan bagi mengumpul harta negara seperti zakat, jizyah, ghanimah
dan fai’.

Perbankan Islam Tabung Haji
 Diwujudkan untuk menyediakan  Menyediakan kemudahan
kemudahan dan perkhidmatan menyimpan wang untuk menunaikan
perbankan patuh syariah. haji bagi pendeposit.
 Contohnya Bank Islam, Bank  Menjalankan aktiviti pelaburan bagi
memberi nilai tambah/dividen
Muamalat, Bank Rakyat, kepada pendepositnya.

Maybank Islamic dan Agro Bank.

Takaful (Insurans Islam) Wakaf
 Pengurusan dan pentadbiran wakaf
 Menyediakan sistem diletakkan di bawah Majlis Agama
perlindungan yang patuh syariah Islam setiap negeri (pemegang
dalam Insurans Islam. tunggal harta wakaf di Malaysia).

 Persediaan bagi menghadapi Zakat
musibah dan malapetaka seperti  Ditubuhkan untuk mewujudkan
kemalangan, kecederaan, sistem pengurusan zakat yang lebih
kematian, sakit kritikal dan efisien dan sistematik.
sebagainya

Baitulmal

 Berfungsi mengurus harta orang Islam yang ditadbir oleh Majlis Agama Islam Negeri.
 Menerima pelbagai sumber kewangan dan harta seperti zakat, harta wakaf, cukai dan

lain-lain.

Fai’ : Harta yang dikuasai daripada orang bukan Islam tanpa melalui jalan
perang

Ghanimah : Harta rampasan perang

Jizyah : Cukai yang dikenakan kepada orang bukan Islam yang menetap dan
berlindung dalam sebuah negara Islam

13 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

SP 1.2.4 Menilai kepentingan melaksanakan muamalat Islam dan pengurusan institusi
kewangan Islam dalam kehidupan

Kepentingan Pelaksanaan Muamalat Islam Keburukan tidak bermuamalat dengan

Individu muamalat Islam

- Mendapat manfaat dari sudut ganjaran Individu
pahala kerana bermuamalat secara Islam.
- Memperoleh jaminan keadilan dalam sistem - Dilaknat oleh Allah SWT kerana ingkari
kewangan Islam. syariat.
Masyarakat
Jiwa jadi resah kerana takut ditipu.
- Dapat saling mengenali dan mengeratkan - Dibenci masyarakat kerana menindas.
silaturahim. Masyarakat
- Dapat saling bantu-membantu melalui
sistem ta’awun dan tabarru’. - Masyarakat berpecah belah dan hilang
Negara
- Ekonomi negara dalam keadaan baik dan semangat tolong-menolong.
diredai Allah SWT. - Masyarakat tidak aman kerana berlaku
- Pendapatan dan pengagihan harta dapat permusuhan.
dibuat dengan lebih efisien Negara
- Ekonomi negara merosot kerana tidak
diberkati Allah SWT.
- Wujud jurang ekonomi yang ketara antara
golongan kaya dan miskin.

SP 1.2.5 Mencadangkan amalan muamalah dan aktiviti kewangan Islam yang menyumbang
kepada peningkatan ekonomi umat Islam pada masa kini

Amalan Muamalat dan Aktiviti Kewangan Islam
 Berjual beli dengan jujur dan amanah (al-Bai’)
 Sewa-menyewa dengan kontrak yang dipersetujui bersama (al-Ijarah)
 Mendapatkan pembiayaan dengan serahan barang cagaran (al-Rahn).
 Membuka akaun simpanan menggunakan sistem perbankan Islam (al-Wadiah).
 Menggunakan produk Insurans Islam dalam kehidupan (at-Takaful).
 Melabur wang dalam skim pelaburan patuh syariah (al-Mudarabah)

Langkah-langkah menggalakkan masyarakat bermuamalat dengan muamalat Islam

 Memberi didikan agama khususnya berkaitan ekonomi dan kewangan Islam
dalam sistem pendidikan Islam.

 Memberikan penerangan melalui media massa supaya masyarakat tahu
kebaikan bermuamalat dengan muamalat Islam.

 Mengembangkan kemudahan perbankan Islam secara menyeluruh.
 Mengemaskini sistem muamalat Islam supaya boleh menarik minat masyarakat

untuk memilih perbankan Islam.

14 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

SOALAN BAHAGIAN A

Lengkapkan pernyataan berikut dengan jawapan yang betul

1. Prinsip muamalat Islam tiada elemen haram seperti riba_________
(ketidakpastian) dan perjudian

2. Ar-Rahnu adalah proses menyerahkan harta sebagai
_____________untuk mendapatkan hutang

3. Baitulmal berfungsi mengurus ____________orang Islam yang ditadbir
oleh Majlis Agama Islam Negeri

4. Insitusi kewangan Islam ialah badan atau agensi milik kerajaan dan
_______yang mengutip sumber sumber kewangan dan mengagihnya
mengikut muamalat Islam.

Tuliskan istilah yang betul bagi perkara berikut.

5. Hubungan antara manusia dengan manusia dalam kehidupan dari
aspek kekeluargaan, ekonomi dan politik.

6. Cukai yang dikenakan kepada orang bukan Islam yang menetap dan
berlindung dalam sebuah negara Islam

7. Mewakilkan suatu barangan atau harta yang berharga kepada pihak lain
untuk disimpan dan diuruskan.

8. Jual beli sesuatu barang dengan makluman harga bersama-sama
tambahan margin keuntungan.

Lengkapkan jadual di bawah dengan jawapan yang betul. Jenis muamalat
Penyataan R

Penjualan barangan dengan makluman kos bersama- S
sama tambahan margin keuntungan.

Jual beli barangan dengan bayaran tertangguh sama ada
secara ansuran atau sekaligus.

9. R ialah _______________________________
10. S ialah _______________________________

15 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

Isikan jadual di bawah dengan jenis muamalat yang betul.

Persamaan Jenis Perbezaan
Muamalat

Membantu orang yang Pembiayaan wang dengan menjadikan barang

memerlukan pembiayaan C yang berharga sebagai cagaran.
tunai segera atau
perkhidmatan Pemilikan manfaat barangan atau
D perkhidmatan dengan bayaran sewaan.

11. C ialah _____________________

12. D ialah _____________________

Tandakan ( √ ) pada pernyataan yang betul.
Tandakan ( X ) pada pernyataan yang salah.
13. Perbankan Islam diwujudkan untuk menyediakan kemudahan dan

perkhidmatan patuh syariah dan konvensional.

14. Persamaan al-Rahnu dan al-Ijarah ialah membantu orang yang
memerlukan pembiayaan tunai segera atau perkhidmatan.

15. Urus niaga dalam muamalat Islam tidak membawa kepada kerosakan
struktur ekonomi dan sosial masyarakat.

16. Semua perniagaan dalam talian (online) hukumnya haram kerana
terdapat unsur gharar dalam urusniaga

SOALAN BAHAGIAN B 2m
1. Nyatakan definisi muamalat dalam sistem kewangan.

2. Senaraikan empat jenis institusi kewangan Islam. 4m

16 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

3. Terangkan dua implikasi terhadap negara apabila tidak mengamalkan 4m
muamalat Islam.

4. Jelaskan dua langkah menggalakkan masyarakat bermuamalat dengan 4m
muamalat Islam

5. 6m
Rakan anda ingin membuka akaun simpanan di bank kerana menginginkan
pulangan faedah yang lebih tinggi.

Apakah tindakan anda sebagai rakan?

17 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5
18 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

NAMA : …………………………………………………………………………………………………..

TINGKATAN :………………………………….. TARIKH : …………………………….

SASARAN : TINGKATAN 5 (TASAWWUR ISLAM)
PELAJARAN 3: SISTEM PERUNDANGAN ISLAM
TEMPOH : 1 JAM 20 MINIT

STANDARD KANDUNGAN :

2.1 Memahami konsep asas sistem perundangan Islam dan kewajipan mematuhi tuntutan
pelaksanaannya dalam kehidupan.

STANDARD PEMBELAJARAN
Di akhir pembelajaran murid dapat :

2.1.1 Menyatakan konsep asas sistem perundangan Islam.
2.1.2
2.1.3 Menerangkan keunggulan sistem perundangan Islam.

2.1.4 Menjelaskan matlamat utama sistem perundangan Islam dan cara merealisasikannya
dalam kehidupan.
2.1.5 Menilai kepentingan melaksanakan sistem perundangan Islam dan mematuhi
pelaksanaannya dalam semua aspek kehidupan.
Mencadangkan tindakan yang boleh dilakukan untuk mematuhi pelaksanaan
perundangan dalam kehidupan.

ARAHAN : Sila baca nota yang disediakan sebelum menjawab soalan.

SP 2.1.1 Menyatakan konsep asas sistem perundangan Islam.

Maksud
 Perundangan Islam bermaksud hukum-hukum yang ditetapkan oleh Allah SWT
kepada manusia seperti akidah, ibadat, akhlak, muamalat, munakahat dan jenayah.
 Bertujuan demi kebahagian hidup manusia di dunia dan akhirat.

Asas Sistem Perundangan Islam Sumber Utama Sistem
Pencegahan Perundangan Islam

 Mencegah berulangnya perbuatan jenayah. 1. Al-Quran.

 Memberi amaran kepada mereka yang berniat 2. Al-Hadis
untuk melakukan kesalahan.
3. Al-Ijmak
Pembalasan
4. Al-Qias
 Membalas perbuatan jahat dengan hukuman yang
adil.

 Mengelak wujud perasaan dendam.
Pemulihan

 Mendidik pesalah supaya insaf daripada kesalahan.

 Mengubah diri supaya taat kepada ajaran agama.

19 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

SP 2.1.2 Menerangkan keunggulan sistem perundangan Islam.

Keunggulan Sistem Perundangan Islam.
 Ciptaan Allah SWT yang bersih dari kelemahan, kekurangan dan dorongan hawa
nafsu.
 Lengkap merangkumi semua aspek kehidupan manusia.
 Hukuman yang adil tanpa mengira pangkat dan keturunan.
 Sesuai untuk semua manusia tanpa mengira kaum, tempat dan zaman.
 Bersifat tetap dan kekal sehingga hari kiamat.
 Hukuman bersifat memberi pengajaran supaya penjenayah tidak ulangi semula.
 Mendidik jiwa manusia supaya takut akan pembalasan Allah SWT.

SP 2.1.3 Menjelaskan matlamat utama sistem perundangan Islam dan cara
merealisasikannya dalam kehidupan.

Matlamat Utama Sistem Perundangan Cara Islam memelihara agama
Islam • Menyuruh umatnya patuh perintah
Allah SWT
1. Memelihara agama • Menyuruh umatnya menjauhi
2. Memelihara nyawa larangan Allah.
3. Memelihara akal • Melarang perbuatan syirik supaya
4. Memelihara keturunan akidah terpelihara.
5. Memelihara harta • Mensyariatkan hukuman yang tegas
bagi kesalahan murtad agar agama tidak
tercemar.

Cara Islam memelihara nyawa Cara Islam memelihara akal
• Menyuruh umatnya menjaga • Menyuruh umatnya menuntut ilmu
kesihatan seperti makan makanan yang supaya pemikiran berkembang.
halal dan baik. • Melarang umatnya melakukan
• Melarang umatnya terlibat dengan perkara yang merosakkan akal seperti
kegiatan yang membahayakan diri membaca bahan lucah.
seperti merempit. • Melarang perbuatan minum arak dan
• Melarang perbuatan bunuh diri dan penyalahgunaan dadah.
orang lain. • Mensyariatkan hukum sebat 40 kali
• Mensyariatkan hukuman qisas kepada kepada peminum arak agar timbul
pembunuh supaya wujud keadilan. keinsafan.

Cara Islam memelihara keturunan

• Mensyariatkan perkahwinan untuk lahirkan zuriat yang sah.
• Menetapkan golongan wanita yang haram dikahwini seperti ibu, adik-beradik perempuan
dan sebagainya.
• Melarang perbuatan zina, liwat, lesbian dan gay (LGBTQ)

•Mensyariatkan hukuman sebat 100 kali bagi (penzina belum kahwin) atau rejam sampai mati
(penzina sudah kahwin).

20 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

Cara Islam memelihara harta Cara merealisasikan Sistem Perundangan Islam
• Menggariskan peraturan dalam kehidupan.
pemilikan harta supaya harta
dimiliki secara halal dan sah.  Mengamalkan cara hidup Islam supaya
• Menawarkan pelbagai jenis diberkati Allah SWT.
muamalat supaya manusia dapat
jalankan kegiatan ekonomi dengan  Berpegang teguh dengan peraturan Allah
adil. SWT kerana Allah SWT Maha mengetahui
• Melarang perbuatan menceroboh yang terbaik bagi manusia.
harta orang lain seperti mencuri,
merompak, memeras ugut, riba,  Melaksanakan segala perintah Allah SWT
rasuah dan sebagainya. seperti menunaikan solat lima waktu.
• Mensyariatkan hukuman potong
pergelangan tangan kepada pencuri  Meninggalkan segala larangan Allah SWT
supaya masyarakat takut untuk supaya hidup tidak terpesong dari
lakukan jenayah mencuri. kebenaran.

 Sentiasa mengamalkan akhlak mulia
supaya kehormatan diri terpelihara.

SP 2.1.4 Menilai kepentingan melaksanakan sistem perundangan Islam dan mematuhi
pelaksanaannya dalam semua aspek kehidupan.

Kepentingan Melaksanakan Sistem Kesan Pengabaian Pelaksanaan Sistem
Perundangan Islam dalam Kehidupan Perundangan Islam
• Menjaga akidah umat Islam dari terpesong
seperti syirik, kufur dan sebagainya.  Merosakkan akidah seperti syirik,
• Menjamin keselamatan diri daripada kufur dan sebagainya.
perbuatan yang bahayakan nyawa.
• Memastikan akal terpelihara dari perkara  Mengancam keselamatan nyawa
yang merosakkan pemikiran. seperti berlaku jenayah
• Melahirkan zuriat yang halal hasil pembunuhan.
perkahwinan yang sah di sisi syarak.
• Memperoleh harta secara halal tanpa  Merosakkan akal melalui perbuatan
berlaku pencerobohan harta. minum arak dan penagihan dadah.

 Merosakkan keturunan manusia
seperti kelahiran anak luar nikah.

 Mewujudkan sistem ekonomi yang
haram seperti amalan riba dan
rasuah.

21 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

SP 2.1.5 Mencadangkan tindakan yang boleh dilakukan untuk mematuhi pelaksanaan
perundangan dalam kehidupan.

Tindakan Pematuhan Perundangan Islam Dalam Kehidupan
Mempelajari Ilmu Agama

 Memantapkan iman dan taqwa kepada Allah.
 Mengelakkan diri daripada melakukan perkara yang boleh rosakkan akidah.
Memakan makanan yang halal
 Membentuk akal fikiran dan minda yang cerdas.
 Menjamin kesihatan tubuh badan daripada jangkitan penyakit.
Memakai pakaian yang menutup aurat
 Menjaga maruah diri.
 Menjauhi diri daripada maksiat dan kemungkaran.
Mematuhi undang-undang jalan raya
 Menjaga keselamatan ketika menaiki kenderaan.
 Mengelakkan kecederaan parah jika ditimpa kemalangan.
Mengamalkan muamalat Islam
 Memperoleh harta yang halal.
 Mengelakkan amalan rasuah dan pecah amanah.

SOALAN BAHAGIAN A

Lengkapkan pernyataan berikut dengan jawapan yang betul
1. Hukuman bersifat memberi _____________supaya penjenayah tidak

ulangi semula.

2. Cara Islam memelihara __________menyuruh umatnya menuntut
ilmu supaya pemikiran berkembang.

3. Pelaksanaan perundangan Islam ___________ untuk semua manusia
tanpa mengira kaum, tempat dan zaman.

4. Garis panduan peraturan___________ harta bertujuan supaya harta
dimiliki secara halal dan sah.

Tuliskan istilah yang betul bagi perkara berikut.
5. Perbuatan menyekutukan Allah SWT dalam sebarang bentuk sama

ada melalui perbuatan, perkataan dan iktikad dengan menjadikan
sesuatu yang lain sekutu bagi Allah SWT.

6. Hukum-hukum yang ditetapkan oleh Allah SWT kepada manusia
dalam kehidupan sama ada yang berkaitan dengan dengan
akidah,ibadat, akhlak, muamalat, munakahat dan jenayah demi
kebahagiaan di dunia dan di akhirat.

22 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

Lengkapkan jadual di bawah dengan jawapan yang betul.
ASAS SISTEM PERUNDANGAN ISLAM

K Pembalasan L

7. K ialah __________________ .
8. L ialah __________________ .

Isikan jadual di bawah dengan matlamat perundangan Islam yang betul.

Matlamat Cara Pelaksanaan
Perundangan Islam

Memelihara Melarang perbuatan zina, liwat, lesbian dan gay (LGBTQ).

keturunan

T Menyuruh umatnya menjaga kesihatan seperti makan makanan
yang halal dan baik.

U Menyuruh umatnya menuntut ilmu supaya pemikiran berkembang.

10. T ialah _____________________
11. U ialah _____________________

Tandakan ( √ ) pada pernyataan yang betul.
Tandakan ( X ) pada pernyataan yang salah.
12. Aspek pembalasan dalam asas sistem perundangan Islam bertujuan

untuk mengelak wujud perasaan dendam.

13. Perundangan Islam bermaksud hukum-hukum yang ditetapkan
oleh Allah SWT kepada manusia seperti akidah, ibadat, dan akhlak
sahaja.

14. Kepentingan mengamalkan perundangan Islam hanya memberi
kebaikan kepada umat Islam sahaja.

15. Mengamalkan muamalat Islam dapat mengelakkan amalan rasuah
dan pecah amanah.

23 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

SOALAN BAHAGIAN B 2m
1. Nyatakan dua keunggulan sistem perundangan Islam..

2. Senaraikan empat matlamat sistem perundangan Islam. 4m

3. Terangkan dua cara Islam menjaga nyawa. 4m

4. Huraikan dua tindakan mematuhi perundangan Islam dalam kehidupan 4m

5. Sebahagian kes rasuah berlaku dalam kalangan individu yang berjawatan 6m
tinggi walaupun mereka adalah golongan cerdik pandai dan mengetahui
perbuatan tersebut menyalahi perundangan Islam.

Mengapakah situasi di atas berlaku?
Berikan pandangan anda.

24 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

NAMA ; …………………………………………………………………………………………………..

TINGKATAN :………………………………….. TARIKH : …………………………….

SASARAN : TINGKATAN 5 (TASAWWUR ISLAM)
PELAJARAN 4: SISTEM KEHAKIMAN ISLAM
TEMPOH : 1 JAM 20 MINIT

STANDARD KANDUNGAN :

2.2 Memahami konsep asas sistem kehakiman Islam dan kewajipan mematuhi tuntutan
pelaksanaannya serta menjauhi perbuatan yang dilarang oleh syarak.

STANDARD PEMBELAJARAN
Di akhir pembelajaran murid dapat :

2.2.1 Menyatakan konsep asas sistem kehakiman Islam
2.2.2
2.2.3 Menerangkan matlamat sistem kehakiman Islam
2.2.4
2.2.5 Menjelaskan jenis kesalahan jenayah dan hukumannya serta prosedur keterangan untuk
mensabitkan kesalahan.
2.2.6 Menghuraikan syarat pelantikan, etika dan peranan hakim dalam institusi kehakiman
Islam.
Menilai kepentingan melaksanakan sistem kehakiman Islam dalam sesebuah negara dan
kewajipan mematuhi tuntutan pelaksanaannya serta menjauhkan diri dari perbuatan
jenayah.
Mencadangkan tindakan yang boleh dilakukan oleh individu untuk menjauhi perbuatan
yang dilarang dan menyokong institusi perundangan dalam usaha mendaulatkan sistem
kehakiman Islam.

ARAHAN : Sila baca nota yang disediakan sebelum menjawab soalan.

SP 2.2.1 Menyatakan konsep asas sistem kehakiman Islam

Maksud
Kehakiman atau al-Qadha’ dari segi bahasa bermaksud menghukum, menyelesaikan,
menetapkan, memutuskan dan mencegah.
Dari segi syarak pula bermaksud menyelesaikan pertikaian atau tuntutan antara dua belah
pihak atau lebih melalui proses undang-undang berdasarkan hukum syarak.

Kehakiman pada zaman Rasulullah SAW

 Rasulullah SAW berperanan sebagai ketua hakim. Kes-kes diselesaikan sendiri oleh
baginda.

 Apabila wilayah Islam semakin luas, maka dilantik beberapa orang sahabat sebagai
gabenor merangkap hakim.

 Antaranya ialah perutusan Sayidina Ali bin Abi Talib r.a dan Muaz bin Jabal r.a

25 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

Kehakiman pada zaman Khulafa’ ar-Rasyidin
 Sayidina Abu Bakar al-Siddiq r.a meneruskan kuasa kehakiman seperti zaman
Rasulullah SAW
 Semasa zaman Sayidina Umar bin al-Khattab r.a ditubuhkan badan khas bagi
mentadbir urusan kehakiman.
 Pada zaman Sayidina Uthman bin Affan r.a, beliau telah memberi saraan (gaji)
kepada hakim dari hasil peruntukan baitulmal.
 Sayidina Ali bin Abi Talib r.a mengekalkan hakim yang dilantik oleh Sayidina
Uthman bin Affan r.a.

Prinsip-prinsip Kehakiman Islam
1. Merujuk kepada wahyu rabbani

 Sumber asas kehakiman Islam ialah wahyu Allah SWT iaitu tindakan hakim
berpandukan al-Quran dan al-Hadis.

2. Menegakkan keadilan dan menentang kezaliman
 Kehakiman Islam bersifat adil tanpa mengira kedudukan atau pangkat seseorang
bagi mengelakkan kezaliman.

3. Menyeru kebaikan serta mencegah kemungkaran
 Pelaksanaan hukuman yang bersifat pencegahan, pembalasan dan pemulihan
terhadap perbuatan jenayah.

4. Mengamalkan adab dan akhlak Islam
 Menjunjung dan memelihara nilai mulia supaya tidak dicemari sifat mazmumah
seperti menzalimi orang lain.

SP 2.2.2 Menerangkan matlamat sistem kehakiman Islam

Matlamat Sistem Kehakiman Islam
Menegakkan keadilan

 Keadilan dalam Islam bersifat sejagat tanpa mengira darjat, pangkat, keturunan dan
agama. Sesiapa terbukti bersalah perlu dihukum dengan adil.

Menentang kezaliman
 Islam menentang sebarang bentuk kezaliman yang boleh menggugat keamanan
masyarakat.

Membela orang yang dizalimi
 Sistem kehakiman Islam sangat mengambil berat terhadap orang yang dizalimi demi
menegakkan keadilan agar maruah, harta benda dan nyawa dikembalikan haknya.

26 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

SP 2.2.3 Menjelaskan jenis kesalahan jenayah dan hukumannya serta prosedur
keterangan untuk mensabitkan kesalahan.

Klasifikasi Hukuman Jenayah dalam 2. Qisas
Islam
 Kesalahan dan hukuman
1. Hudud mengikut ketetapan syarak yang
wajib dilaksanakan bagi
 Kesalahan dan hukuman mengikut menunaikan hak manusia yang
ketetapan syarak yang wajib dizalimi secara fizikal.
dilaksanakan sebagai menunaikan
hak Allah SWT. Kesalahan ini  Hukuman tidak boleh diubah
adalah kesalahan berat. atau dibatalkan setelah sabit
kecuali pihak yang menuntut
 Manusia tidak mempunyai hak bela memaafkannya dan diganti
untuk menambah atau dengan bayaran diat.
mengurangkan hukuman tersebut
setelah disabitkan.

Kesalahan Hukuman Kesalahan Hukuman
Zina  Dibalas bunuh
Qazaf  Belum kahwin: Membunuh
Minum arak Disebat 100 kali. dengan  Dibalas cedera
Mencuri sengaja sebagaimana
 Telah kahwin: Direjam kecederaan
Merompak sampai mati. Mencederakan mangsa
anggota badan
Murtad  Disebat 80 kali.
3. Takzir
 Disebat 40 kali.
 Kesalahan dan hukuman yang
 Dipotong pergelangan tidak ditetapkan oleh syarak dan
tangan. diserahkan kepada budi bicara
hakim untuk memutuskannya.
 Nisab jenayah
mencuri ialah ¼ dinar Kesalahan Hukuman
bersamaan 1.06 gram
emas. -Kesalahan hudud -Nasihat/teguran
dan qisas yang -Ancaman/
 Mengganggu tidak cukup bukti Pemulauan
ketenteraman awam: untuk dikenakan -Pengisytiharan
Dipenjara atau hukuman. umum
dibuang daerah. -Kesalahan khalwat -Denda/ Merampas
dan mencuri yang harta (sita)
 Merampas harta tanpa tidak cukup -Sebat
membunuh: Tangan nisab. -Buang daerah
dan kaki dipotong -Perbuatan -Penjara
secara bersilang. mengganggu
ketenteraman awam
 Merampas harta dan seperti
membunuh: Dibunuh menipu,rasuah,
dan dipalang. berjudi,kesalahan
jalan raya,dadah dan
 Dibunuh. Hukuman sebagainya.
bunuh hanya
diputuskan oleh
pemerintah Muslim
setelah pelaku enggan
bertaubat apabila
diminta.

27 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

4. Diat * Pada zaman Sayidina Umar bin al-
• Harta yang wajib diberikan kepada Khattab r.a pernah ditetapkan bayaran
waris orang yang dibunuh sebagai
ganti hukuman qisas yang tidak dapat diat bagi yang tidak mempunyai unta
dilaksanakan
boleh dibayar dengan emas, perak,
Jenis diat
1. Diat berat lembu, kambing dan pakaian. Pada masa

kini kadar diat ditentukan mengikut
harga semasa seratus ekor unta

Keterangan Kadar diat

Membunuh dengan 100 ekor unta Prosedur Keterangan untuk
sengaja yang ada niat
membunuh. Waris ditanggung oleh Mensabitkan Kesalahan
mangsa tidak mahu
qisas dijalankan dan pembunuh 1. Pengakuan
menukar dengan diat.
sepenuhnya dan mesti  Pengakuan yang jelas daripada
Membunuh dengan
tidak sengaja tetapi dibayar segera. orang yang telah melakukan
seolah-olah sengaja.
Contoh, seseorang kesalahan.
memukul orang lain
dengan rotan lalu mati. 100 ekor unta  Pengakuan dibuat secara waras

ditanggung oleh waris dan bebas tanpa paksaan

pembunuh dan boleh daripada mana-mana pihak.

dibayar secara

beransur-ansur selama 2. Kesaksian

tiga tahun.  Saksi mesti baligh, sempurna
akal, adil, amanah dan bebas
2. Diat Ringan daripada sebarang keraguan.

Keterangan Kadar diat  Saksi tidak bermusuh dengan
100 ekor unta yang ditanggung orang yang didakwa.
Membunuh oleh waris pembunuh dan boleh
dibayar beransur-ansur selama  Bilangan saksi sekurang-
dengan tidak tiga tahun. kurangnya dua orang lelaki
atau seorang lelaki dan dua
sengaja. Dibahagikan kepada lima jenis orang perempuan yang adil
unta. bagi sesetengah kes. Bagi kes
Sebagai contoh perzinaan, saksinya ialah
 20 ekor unta betina empat orang lelaki.
seorang berumur setahun ke atas.

pemburu  20 ekor unta jantan
berumur dua tahun ke
tertembak atas

orang lain  20 ekor unta betina
berumur dua tahun ke
yang disangka atas 3. Pembuktian

seekor rusa.  20 ekor unta betina  Kesalahan boleh disabitkan
berumur tiga tahun ke
atas apabila dapat dibuktikan

 20 ekor unta betina melalui bahan atau alat
berumur empat tahun ke
atas. tertentu berkaitan kes seperti

ujian deoksiribonukleik

(DNA), senjata, kesan jari dan

sebagainya.

28 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

SP 2.2.4 Menghuraikan syarat pelantikan, etika dan peranan hakim dalam institusi
kehakiman Islam.

Syarat Pelantikan Hakim Etika Hakim
1. Islam dan beriman
• Memahami hukum-hakam Islam dan  Hakim dilarang menyebelahi mana-
mempunyai keimanan yang kuat. Supaya mana pihak sama ada pendakwa
terhindar dari penyalahgunaan kuasa. atau tertuduh supaya wujud
2. Baligh dan berakal keadilan.
• Tugas hakim memerlukan pemikiran yang
matang, tajam dan fikiran yang waras supaya  Hakim hendaklah jujur ketika
keputusan yang dibuat bertepatan dengan bertugas seperti tidak menerima
kebenaran. rasuah.
3. Adil
• Sentiasa mematuhi hukum-hakam syariat  Hakim dilarang untuk mensabitkan
Islam. Tidak melakukan dosa besar atau kesalahan terhadap tertuduh jika
melazimi dosa kecil. ada keraguan bukti dan hujah
• Mempunyai akhlak yang baik dan supaya tidak berlaku penganiayaan.
menjauhi maksiat.
• Supaya dapat tunaikan amanah yang  Hakim dilarang menghakimi orang
dipertanggungjawabkan dengan baik. yang ada kepentingan dengannya
4. Berilmu dan bijaksana seperti kaum keluarga, rakan dan
• Hakim mestilah boleh berijtihad, mampu sebagainya.
memahami nas-nas syarak dan menguasai
ilmu-ilmu kehakiman serta berpandangan Peranan Hakim
jauh. 1. Menjatuhkan hukuman secara adil dan
5. Sempurna pancaindera saksama setimpal dengan kesalahan tanpa
•Memiliki pendengaran yang baik, mengira pangkat, kedudukan dan
penglihatan yang jelas dan percakapan yang hubungan.
fasih. 2. Menjatuhkan hukuman dalam keadaan
tenang bukannya dalam keadaan marah.
3. Menjatuhkan hukuman tanpa ragu-ragu
kepada pesalah.
4. Membebaskan tertuduh jika didapati
terdapat keraguan dari segi bukti dan hujah.

SP 2.2.5 Menilai kepentingan melaksanakan sistem kehakiman Islam dalam sesebuah
negara dan kewajipan mematuhi tuntutan pelaksanaannya serta menjauhkan diri dari
perbuatan jenayah.

Kepentingan Melaksanakan Sistem Kehakiman Islam
 Mampu menyelesaikan permasalahan manusia secara menyeluruh.
 Menegakkan amar makruf dalam masyarakat.
 Mewujudkan keadilan sejagat.
 Memberi pengajaran dan didikan kepada penjenayah daripada mengulangi
kesalahan.
 Mewujudkan keamanan dan kesejahteraan dalam negara.
 Membendung perkara mungkar dan jenayah daripada berleluasa.
 Mengembalikan hak kepada orang yang dizalimi.

29 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

Kewajipan Mematuhi Tuntutan Cara menjauhkan diri daripada perbuatan
Pelaksanaan Kehakiman Islam jenayah

1. Menjadikan al-Quran dan al-Hadis 1. Mematuhi peraturan agama seperti
sebagai sumber rujukan utama dalam menunaikan solat dan menutup
mengendalikan kes supaya tindakan aurat.
yang diambil tidak menyalahi syarak.
2. Menuntut ilmu yang bermanfaat
2. Melaksanakan etika kehakiman Islam seperti ilmu fardu ian dan fardu
secara menyeluruh supaya matlamat kifayah.
untuk mewujudkan keamanan
masyarakat tercapai. 3. Mengisi masa dengan perkara
berfaedah seperti membaca dan
3. Mematuhi peraturan dan undang- beriadah.
undang negara seperti yang
diperuntukkan dalam perlembagaan. 4. Memilih rakan yang baik seperti
rakan yang sentiasa berakhlak mulia.
4. Melantik orang yang berkelayakan
sebagai hakim seperti memiliki sifat
adil.

SP 2.2.6 Mencadangkan tindakan yang boleh dilakukan oleh individu untuk menjauhi
perbuatan yang dilarang dan menyokong institusi perundangan dalam usaha
mendaulatkan sistem kehakiman Islam.

Tindakan Menjauhi Perbuatan yang dilarang
1. Memberi nasihat dan bimbingan ke arah kebenaran.
2. Berfikiran matang dengan mampu membezakan antara kebaikan dan keburukan.
3. Mempunyai keimanan dan ketaqwaan yang kukuh kepada Allah SWT.
4. Bersikap sabar, reda dan tabah.
5. Bersikap prihatin dan tidak mementingkan diri sendiri.

Tindakan Menyokong Institusi Perundangan
• Meningkatkan tahap profesionalisme dalam kalangan pendukung institusi kehakiman
Islam melalui kursus dan seminar.
• Menyebarluaskan ilmu dan kefahaman tentang institusi kehakiman Islam kepada
masyarakat melalui seminar, kempen atau penerangan menerusi media sosial.
• Memperbanyak kajian dan penulisan ilmiah berkaitan kehakiman Islam.
• Mengadakan lawatan sambil belajar ke mahkamah syariah untuk memperoleh maklumat
tentang bidang kuasa dan prosedur perbicaraan di mahkamah.

30 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

SOALAN BAHAGIAN A

Lengkapkan pernyataan berikut dengan jawapan yang betul
1. Kesalahan dan hukuman mengikut ketetapan syarak yang wajib

dilaksanakan sebagai menunaikan___________ Allah SWT.

2. Hakim hendaklah membebaskan tertuduh jika didapati terdapat
_____________dari segi bukti dan hujah

3. Melaksanakan sistem kehakiman Islam dapat mengembalikan
hak kepada orang yang _____________.

4. Hakim hendaklah __________ ketika bertugas seperti tidak
menerima rasuah

Tuliskan istilah yang betul bagi perkara berikut.
5. Menuduh seorang yang baik melakukan zina tanpa membawa 4

saksi

6. Orang yang keluar daripada agama Islam sama ada melalui
perbuatan, perkataan atau niat.

7. Usaha untuk mendapatkan sesuatu kesimpulan baharu melalui
kajian atau penyelidikan berdasarkan sumber dan kaedah yang
sah (dalam kaitannya) dengan agama Islam.

8. Kesalahan dan hukuman yang tidak ditetapkan oleh syarak dan
diserahkan kepada budi bicara hakim untuk memutuskannya

Lengkapkan jadual di bawah dengan jawapan yang betul.

JENIS HUKUMAN JENAYAH ISLAM

X Qisas Y Z

7. X ialah __________________ .
8. Y ialah __________________ .
9. Z ialah __________________ .

31 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

Isikan jadual di bawah dengan kesalahan dalam jenayah hudud yang

betul.

Kesalahan Hukuman

V Disebat 40 kali.

W Disebat 80 kali.

Mencuri Dipotong pergelangan tangan.

10. V ialah _____________________

11. W ialah _____________________

Tandakan ( √ ) pada pernyataan yang betul.
Tandakan ( X ) pada pernyataan yang salah.
12. Hakim yang hebat dibenarkan menghakimi orang yang ada

kepentingan dengannya seperti kaum keluarga, rakan dan
sebagainya.

13. Kesalahan boleh disabitkan apabila dapat dibuktikan melalui
bahan atau alat tertentu berkaitan kes seperti ujian
deoksiribonukleik (DNA).

14. Membunuh dengan tidak sengaja tetapi seolah-olah sengaja
dikira hukuman diat ringan.

15. Hakim perlu berilmu dan bijaksana supaya boleh berijtihad,
mampu memahami nas-nas syarak dan menguasai ilmu-ilmu
kehakiman serta berpandangan jauh.

SOALAN BAHAGIAN B 2m
1. Nyatakan dua matlamat perundangan Islam.

2. Senaraikan tiga jenis kesalahan takzir. 3m

32 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

3. Nyatakan dua syarat pelantikan hakim yang termaktub dalam sistem 4m
kehakiman Islam.

4. Jelaskan dua kepentingan melaksanakan sistem kehakiman Islam dalam 4m
sesebuah negara

5. Gejala pemandu mabuk yang menyebabkan kemalangan maut sukar 1m
dibendung kerana mengabaikan sistem kehakiman Islam. 5m
i. Apakah jenis hukuman jenayah Islam bagi kesalahan tersebut?

ii. Berikan pendapat anda tentang langkah untuk mengangani masalah
ini.

33 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

NAMA ; …………………………………………………………………………………………………..

TINGKATAN :………………………………….. TARIKH : …………………………….

SASARAN : TINGKATAN 5 (TASAWWUR ISLAM)
PELAJARAN 5: SISTEM PENTADBIRAN DAN PENGURUSAN ISLAM
TEMPOH : 1 JAM 20 MINIT

STANDARD KANDUNGAN :
3.1 Memahami konsep asas sistem pentadbiran dan pengurusan Islam serta mengamalkan tadbir
urus Islam dalam kehidupan

STANDARD PEMBELAJARAN
Di akhir pembelajaran murid dapat :

3.1.1 Menjelaskan konsep asas pentadbiran dan pengurusan
dalam Islam.
3.1.2 Menghuraikan prinsip-prinsip tadbir urus dalam Islam.
3.1.3
Menilai kepentingan melaksanakan tadbir urus dalam sistem pentadbiran dan pengurusan
3.1.4 Islam
Mencadangkan tindakan yang boleh dilakukan untuk merealisasikan tadbir urus Islam
dalam sesebuah organisasi.

ARAHAN : Sila baca nota yang disediakan sebelum menjawab soalan.

SP 3.1.1 Menjelaskan konsep asas pentadbiran dan pengurusan
dalam Islam.

Maksud Pentadbiran dan pengurusan Islam ialah
Pentadbiran ialah menyelaraskan perancangan dan pergerakan oleh sesuatu
tenaga manusia agar mengikut satu organisasi berhubung dengan kaedah,
perancangan untuk mencapai sesuatu peraturan, tanggungjawab dan tugas dalam
objektif yang ditetapkan pengolahan sumber manusia dan sumber alam.
Pengurusan ialah mengguna serta Ia mesti selari dengan tanggungjawab sebagai
menyelenggara sumber manusia dan hamba dan khalifah Allah SWT di muka bumi.
sumber alam untuk kebajikan
manusia.

Pentadbiran dan Pengurusan Zaman Rasulullah SAW
1. Islam dijadikan dasar pentadbiran dan pengurusan negara.
2. Syura dijadikan salah satu kaedah yang digunakan dalam menguruskan pentadbiran.
3. Piagam Madinah dijadikan sebagai perlembagaan pentadbiran dan pengurusan zaman
Rasulullah SAW.
4. Akidah Islamiah dijadikan pegangan dalam urusan pentadbiran menggantikan
semangat ‘asabiyyah (perasaan taasub perkauman).

34 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

Pentadbiran dan Pengurusan Zaman Khulafa’ ar-Rasyidin

Merupakan sistem yang dikemas kini daripada sistem pentadbiran dan pengurusan zaman

Rasulullah SAW.

 Sesuatu dasar diputus melalui kaedah syura (berdasarkan suara ilmuan, pakar
bidang tertentu dan suara majoriti).

 Khalifah berperanan sebagai ketua eksekutif dan perundangan serta panglima
tertinggi dalam pentadbiran.

 Pentadbiran wilayah diketuai oleh gabenor dan dibantu oleh setiausaha dan pegawai
seperti setiausaha tentera, pegawai polis (Sahib al-Syurtah), pegawai cukai (Sahib al-
Kharaj), pegawai perbendaharaan negara (Bai al-Mal) dan seorang kadi (hakim).

 Institusi baitulmal didirikan pada peringkat pusat dan wilayah (mengendalikan
urusan kewangan negara).

SP 3.1.2 Menghuraikan prinsip-prinsip tadbir urus dalam Islam.

Prinsip-prinsip Tadbir Urus dalam Ciri-ciri Pentadbiran dan Pengurusan Islam

Islam  Bersumberkan al-Quran dan al-Hadis.

 Bersumberkan al-Quran dan al-  Mengamalkan konsep syura dalam
Hadis. pentadbiran.

 Bermatlamatkan dunia dan  Melaksanakan keadilan untuk semua
akhirat. pihak.

 Pentadbir sebagai pemegang  Memastikan hak kebebasan kepada
amanah. setiap individu agar terpelihara mengikut
panduan syarak.
 Berasaskan keimanan kepada
Allah SWT.  Mengeratkan ukhuwah (persaudaraan)
dalam pengurusan yang berteraskan nilai
 Berteraskan nilai-nilai akhlak. akhlak.
 Urusan pentadbiran dijalankan
 Mematuhi dan menghormati peraturan
berdasarkan konsep syura. dan undang-undang yang telah
ditetapkan dalam sesebuah organisasi.
 Mengamalkan konsep keadilan
dalam pentadbiran.

Etika Tadbir Urus Islam

 Panduan Islam bagi individu yang diberikan amanah untuk mentadbir
dan mengurus sesebuah organisasi.

Integriti (Telus)
 Menjalankan tugas dengan penuh tanggungjawab dan tidak guna
kedudukan untuk kepentingan sendiri.

Efektif (Hasil tercapai)
 Efisien (cekap) dan konsisten (tekal) dalam menghasilkan impak
(kesan) yang cemerlang.

Amar makruf dan nahi mungkar

 Membudayakan nilai murni dalam tadbir urus.
Sistematik

 Membuat perancangan dan pemantauan yang berterusan.

35 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

Ciri-ciri Pentadbir dan Pengurus yang Baik
1. Beriman (laksana pentadbiran dengan penuh ketaqwaan dan tanggungjawab).
2. Amanah (laksana tanggungjawab dengan sebaik mungkin).
3. Berwawasan (mempunyai perancangan untuk majukan organisasi).
4. Ikhlas (melakukan pekerjaan dengan tulus dan sepenuh hati).
5. Positif (berfikiran terbuka terhadap perubahan, cadangan, teguran dan nasihat ke arah
kebaikan).
6. Inovatif (menjana idea baharu ke arah kemajuan).
7. Dinamik (berupaya menyesuaikan diri dengan pelbagai situasi untuk melaksanakan
pembaharuan).
8. Integriti (bersikap telus dalam pentadbiran)

SP 3.1.3 Menilai kepentingan melaksanakan tadbir urus dalam sistem pentadbiran dan
pengurusan Islam

Kepentingan Melaksanakan Tadbir Urus dalam Sistem Pentadbiran dan
Pengurusan Islam
Individu
• Menimbulkan nilai keimanan dan ketaqwaan.
• Menjaga hubungan baik antara ketua dan ahli-ahlinya.
• Menjalankan urusan dengan penuh amanah dan tanggungjawab.
Organisasi
• Memastikan kelancaran urusan pentadbiran sesebuah organisasi.
• Menaikkan imej sesebuah organisasi.
• Menyelesaikan sesuatu urusan secara rundingan dan muafakat.
Negara
• Mewujudkan pentadbiran negara yang efisien dan efektif serta menjadi contoh kepada

negara lain.
• Membolehkan segala urusan dilaksanakan secara teratur dan menepati syarak.
• Meneladani tadbir urus negara seperti yang dilaksanakan oleh Rasulullah SAW.

Kesan Mentadbir dan Mengurus Kesan Mentadbir dan Mengurus tidak
mengikut Syariat
mengikut Syariat
 Mengabaikan amanah yang diberikan.
 Melaksanakan tanggungjawab
 Hilang sokongan daripada orang
dengan amanah. bawahan.

 Mendapat ketaatan daripada  Berlaku pertelingkahan.

orang bawahan.  Menyebabkan kemunduran
organisasi dan negara.
 Mewujudkan persefahaman

antara ketua dengan anak buah.

 Memajukan organisasi dan

negara.

36 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

SP 3.1.4 Mencadangkan tindakan yang boleh dilakukan untuk merealisasikan tadbir urus
Islam dalam sesebuah organisasi.

Tindakan Merealisasikan Tadbir Urus Islam dalam Organisasi

 Mengadakan mesyuarat dalam segala urusan.
 Menjaga kebajikan setiap pekerja.
 Memberi kerjasama dalam menyelesaikan tugasan.
 Memberi penghargaan kepada staf cemerlang.

SOALAN BAHAGIAN A

Lengkapkan pernyataan berikut dengan jawapan yang betul urusan

1. ____________ Islamiah dijadikan pegangan dalam
pentadbiran menggantikan semangat ‘asabiyyah.

2. Dalam etika tadbir urus Islam ___________ sebagai pemegang
amanah.

3. Tadbir urus dalam sistem pentadbiran dan pengurusan Islam
mewujudkan pentadbiran negara yang efisien dan ________ serta
menjadi contoh kepada negara lain.

4. ____________ perlu ada dalam diri pentadbir iaitu menjalankan
tugas dengan penuh tanggungjawab dan tidak guna kedudukan
untuk kepentingan sendiri

Tuliskan istilah yang betul bagi perkara berikut.
5. Individu,organisasi dan lain-lain yang boleh menjalankan

tugas dengan cekap tanpa pembaziran waktu dan tenaga.

6. Mengguna serta menyelenggara sumber manusia dan sumber alam
untuk kebajikan manusia.

7. Membuat perancangan dan pemantauan yang berterusan.

8. Mesyuarat yang dijalankan bagi melakukan pertimbangan secara
kolektif dan membuat keputusan yang paling berkualiti

37 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

Lengkapkan jadual di bawah dengan jawapan yang betul.

S ETIKA TADBIR T
URUS ISLAM U
Amar makruf
Nahi mungkar

9. S ialah __________________ .
10. T ialah __________________ .
11. U ialah __________________ .

Isikan jadual di bawah dengan kepentingan pelaksanaan tadbir urus yang betul.

Kesalahan Hukuman

S Menjalankan urusan dengan penuh amanah dan tanggungjawab

T Menyelesaikan sesuatu urusan secara rundingan dan muafakat

Negara Meneladani tadbir urus negara seperti yang dilaksanakan oleh
Rasulullah SAW.

12. S ialah _____________________

13. T ialah _____________________

Tandakan ( √ ) pada pernyataan yang betul.
Tandakan ( X ) pada pernyataan yang salah.
14. Prinsip-prinsip Tadbir Urus dalam Islam adalah berrmatlamatkan

dunia dan akhirat.

15. Pentadbiran dan pengurusan yang mengikut syaraiat mewujudkan
persefahaman antara ketua dengan anak buah.

16. Orang bawahan perlu menunjukkan taat setia kepada pentadbir
dalam segala urusan.

17. Pentadbir yang berwawasan dan dinamik masih boleh mentadbir
dengan baik walaupun tidak beriman.

38 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

SOALAN BAHAGIAN B Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5
1. Nyatakan maksud pentadbiran. 2m

2. Jelaskan dua prinsip tadbir urus dalam Islam 4m

3. Senaraikan dua ciri pentadbir dan pengurus yang baik 4m
4m
4. Jelaskan dua tindakan yang perlu dilakukan untuk merealisasikan tadbir
urus Islam dalam organisasi

5.

Gambar di atas menunjukkan isu berkaitan jenayah rasuah. Ramalkan 6m
situasi yang akan berlaku jika nilai integriti tidak ada dalam tadbir urus
sesebuah organisasi.

39 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

NAMA ; …………………………………………………………………………………………………..

TINGKATAN :………………………………….. TARIKH : …………………………….

SASARAN : TINGKATAN 5 (TASAWWUR ISLAM)
PELAJARAN 6: SISTEM PEMERINTAHAN ISLAM
TEMPOH : 1 JAM 20 MINIT

STANDARD KANDUNGAN :

3.2 Memahami konsep asas sistem pemerintahan Islam serta melaksanakan tuntutan khilafah
dalam kehidupan bernegara

STANDARD PEMBELAJARAN
Di akhir pembelajaran murid dapat :

3.2.1 Menyatakan konsep asas sistem pemerintahan Islam.
3.2.2
3.2.3 Menerangkan konsep asas khilafah dalam sistem pemerintahan Islam.

3.2.4 Menjelaskan elemen-elemen pembentukan negara Islam dan fungsinya dalam sistem
pemerintahan Islam
3.2.5 Menilai kepentingan melaksanakan tuntutan dan tanggungjawab khilafah dalam
kehidupan bernegara
Mencadangkan tindakan yang boleh diambil oleh setiap individu dalam kehidupan
bernegara

ARAHAN : Sila baca nota yang disediakan sebelum menjawab soalan.

SP 3.2.1 Menyatakan konsep asas sistem pemerintahan Islam.

Maksud
Sistem pemerintahan Islam merupakan satu kaedah pemerintahan sebuah negara yang

ditadbir berdasarkan ajaran Islam serta melaksanakan syariat Islam

Ciri-ciri Sistem Pemerintahan Islam

 Meletakkan Allah SWT sebagai pemegang kuasa mutlak manakala manusia
sebagai khalifah (pemegang amanah) untuk memakmur muka bumi.

 Mengamalkan syura dalam pemerintahan berdasarkan al-Quran dan al-Hadis.
 Segala perkara yang diputuskan dan dilaksanakan bersesuaian dengan kehendak

rakyat serta syariat Islam.
 Melaksanakan amar makruf dan nahi mungkar.
 Rakyat terdiri daripada golongan yang meyakini prinsip dan dasar negara Islam

serta mematuhi undang-undang.
 Bebas daripada ikatan keturunan, warna kulit, kawasan geografi dan sebagainya.
 Negara Islam mengutamakan penghayatan akhlak yang mulia dalam semua

aspek kehidupan.

40 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

Sistem Pemerintahan Islam di Piagam Madinah
Madinah
 Satu perjanjian dengan seluruh penduduk
 Negara Islam pertama yang Madinah yang dikenali sebagai Sahifah
Madinah (Piagam Madinah). Merupakan
dibentuk. piagam bertulis pertama di dunia.

 Mengamalkan konsep syura  Mengandungi 47 fasal, 23 fasal berkaitan
peranan sesama Islam (Muhajirin dan
dalam pemerintahan dan Ansar) dan 24 fasal berkenaan hubungan
antara umat Islam dengan bukan Islam
terbentuknya Piagam (Yahudi).

Madinah.

Aspek Piagam Madinah ialah

Kepimpinan Negara

 Rasulullah SAW adalah pemerintah dan ketua negara. Baginda sentiasa dirujuk dalam
menyelesaikan masalah.

Perpaduan

 Menyatukan dan mendamaikan suku kaum di Madinah yang sering bertelagah
sebelum ini.

Pengiktirafan Kepelbagaian Kaum

 Setiap kaum diberi hak masing-masing dari segi ekonomi, politik dan sosial.
Keselamatan

 Setiap kaum bertanggungjawab menjaga keamanan negara dan keharmonian
hubungan antara kaum.

Jaminan Sosial

 Kebajikan dan keselamatan penduduk terjamin.
Kebebasan Mengamalkan Agama

 Masyarakat Madinah diberi kebebasan untuk mengamalkan agama masing-masing
dengan penuh toleransi.

Penguatkuasaan Undang-undang

 Undang-undang Islam diguna pakai dalam sistem pentadbiran dengan Rasulullah
SAW sebagai hakim tertinggi.

Hak asasi manusia

 Setiap kaum di Madinah diberikan hak terhadap diri, harta dan mendapatkan
perlindungan.

Tanggungjawab

 Setiap individu bertanggungjawab laksana tuntutan yang termaktub dalam Piagam
Madinah demi merealisasikan keamanan dan keharmonian negara.

Hubungan Luar

 Hubungan luar dijalin dengan kebenaran dan persetujuan Rasulullah SAW sebagai
ketua negara.

41 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

SP 3.2.2 Menerangkan konsep asas khilafah dalam sistem pemerintahan Islam.

Konsep Asas Khilafah dalam Sistem Pemerintahan Islam
Khilafah

 Khilafah bermaksud sistem pemerintahan Islam yang dinaungi oleh seorang pemimpin
Islam yang adil, taat dan patuh kepada syariat Allah SWT.

Khalifah
 Khalifah bermaksud individu yang diamanahkan oleh Allah SWT untuk mengurus dan
mentadbir dunia mengikut syariat Allah SWT.

Rakyat
 Rakyat bermaksud seluruh penduduk dalam sesebuah negara yang berkewajipan
mentaati khalifah selagi tidak bercanggah dengan syariat.

Ciri-ciri Khilafah Syarat Menjadi Khalifah
•Seorang Muslim yang Mukmin.
 Melaksanakan undang-undang Allah •Lelaki.
SWT. •Berilmu dan memahami masalah negara.
•Adil dan saksama.
 Melaksanakan amar makruf •Berkemampuan dari segi mental dan fizikal.
dan nahi mungkar •Berpengaruh dan daripada keturunan yang
baik.
 Menegakkan keadilan •Berakhlak mulia dan berani
 Mewujudkan perpaduan dalam

kalangan rakyat.

Ciri-ciri Khalifah  Cekap membuat keputusan.
 Bersifat rasional.
 Fizikal yang sihat dan sempurna.  Bersikap adil.
 Pengetahuan yang luas.  Menguasai teknik-teknik
 Mempunyai keyakinan diri.
 Mengetahui matlamat berkomunikasi.

organisasi.  Mampu bertindak sebagai penasihat.
 Memiliki semangat yang kuat.

Tanggungjawab Khalifah Tanggungjawab Rakyat

 Melaksanakan hukum syariat tanpa  Memberikan taat setia kepada
mengira masa dan tempat.
khalifah.
 Memelihara kesucian agama Islam.
 Membantu membanteras
 Menegakkan kebenaran dan mencegah
kemungkaran. kemungkaran.

 Memelihara kedaulatan negara  Bekerjasama dalam
daripada dijajah.
mempertahankan keselamatan
 Mengagihkan harta negara kepada
yang berhak. negara.

 Melantik orang yang cekap dan amanah  Berusaha untuk mendalami ilmu
untuk membantu mentadbir negara.
pengetahuan.
 Menjaga kebajikan rakyat.
 Menghormati kebebasan beragama.

 Menasihati khalifah ke arah

kebaikan.

 Menjaga keamanan hidup

bermasyarakat.

42 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

Hak Khalifah Hak rakyat
 Mendapatkan ketaatan dan  Hak memilih khalifah.
kesetiaan daripada orang di  Hak mendapat pendidikan.
bawah kepimpinannya selagi  Hak mendapat perlindungan dan jaminan
tidak bercanggah syariat
keselamatan.
 Hak mencari harta dan membelanjakannya.
 Hak kebebasan bersuara dan memberi

pendapat

SP 3.2.3 Menjelaskan elemen-elemen pembentukan negara Islam dan fungsinya dalam
sistem pemerintahan Islam

Pengertian Negara Islam

• Negara yang mengarahkan segala urusan pemerintahan dan pentadbiran tunduk kepada
hukum Islam bersumberkan al-Quran dan al-Hadis serta ijtihad yang sebenar.

Prinsip-prinsip Negara Islam Elemen Pembentukan Negara Islam
 Musyawarah (al-Syura)  Majlis Syura
 Khalifah (Ketua negara)
Mesyuarat dijalankan bagi melakukan  Wilayah
 Rakyat
pertimbangan secara kolektif serta keputusan yang  Undang-undang
 Badan kehakiman
berkualiti.  Pentadbiran
 Keadilan (al-Adalah) dan penguatkuasaan

Membuat keputusan secara saksama.
 Kebebasan (al-Hurriyyah)

Khalifah perlu melindungi hak dan kebebasan

individu selagi tidak bercanggah syariat.
 Persamaan (al-Musawah)

Setiap individu dilayan dan dihormati tanpa

mengira pangkat atau kedudukan.

Matlamat Negara Islam Ciri-ciri Negara Islam
1. Menegakkan perundangan dan
hukum Allah SWT. 1. Berdasarkan al-Quran dan al-Hadis.
2. Merealisasikan keadilan supaya
tiada yang teraniaya. 2. Melaksanakan amar makruf dan nahi
3. Memastikan kebajikan rakyat
sentiasa terjamin. mungkar.
4. Mencapai kemakmuran demi
kesejahteraan rakyat. 3. Mewujudkan keamanan dan

kesejahteraan.

4. Majlis Syura sebagai asas pemerintahan.

5. Ketua negara yang adil dan beriman.

6. Jaminan kebebasan hak asasi.

43 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

PERBEZAAN ANTARA NEGARA ISLAM DENGAN NEGARA BUKAN ISLAM

Negara Islam Negara bukan Islam

 Merangkumi seluruh dunia dan  Memisahkan sesebuah negara
batas sempadan selagi ada berdasarkan faktor geografi dan
penduduk yang mengucap dua
kalimah syahadah. mementingkan taraf

 Meletakkan Allah SWT sebagai kewarganegaraan
ketua tertinggi negara.
 Meletakkan pendapat majoriti
 Menjadikan iman dan taqwa rakyat sebagai asas pemerintahan.
sebagai ciri utama daripada ketua
negara hingga rakyat biasa.  Mengabaikan syarat keimanan dan

 Menjadikan undang-undang Allah ketaqwaan dalam memilih
SWT sebagai undang-undang
negara. pemimpin.

 Menjadikan undang-undang

ciptaan manusia sebagai undang-

undang negara.

SP 3.2.4 Menilai kepentingan melaksanakan tuntutan dan tanggungjawab khilafah dalam
kehidupan bernegara

Kepentingan Melaksanakan Tuntutan dan Tanggungjawab Khilafah
 Mendapat keredaan Allah SWT.
 Mengukuhkan perpaduan dalam masyarakat.
 Menjamin keamanan negara.
 Memastikan pelaksanaan keadilan kepada semua pihak.

Kesan Pengabaian Tanggungjawab

Khalifah Kesan Pengabaian Tanggungjawab Rakyat

 Mendapat kemurkaan Allah SWT  Hilang rasa taat setia terhadap
khalifah.
dan kesucian agama Islam
 Keselamatan negara terancam.
terancam.
 Mencetuskan perbalahan dalam
 Berlaku penyelewengan dalam kalangan masyarakat.

pentadbiran negara dan  Membiarkan kepincangan berlaku
dalam pemerintahan.
masyarakat.
 Berlaku kemungkaran secara
 Terdedah kepada ancaman musuh. berleluasa.

 Pengagihan harta negara secara

zalim.

 Gagal melantik orang yang cekap

dan amanah untuk membantu

mentadbir negara

44 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

SP 3.2.5 Mencadangkan tindakan yang boleh diambil oleh setiap individu dalam
kehidupan bernegara

Pelaksanaan Sistem Pemerintahan Islam
• Meninggikan syariat dan syiar Islam.
• Mematuhi peraturan dan undang-undang negara seperti yang termaktub dalam

perlembagaan.
• Meningkatkan ilmu pengetahuan dan kemahiran agar dapat meyumbang kepada

negara.
• Mentaati arahan pemerintah bagi perkara yang tidak menyalahi syariat.
• Mengamalkan sikap hormat-menghormati terhadap satu sama lain tanpa mengira

bangsa dan agama.
• Menyelesaikan sesuatu urusan secara rundingan dan muafakat seperti yang
SOdiAlaLkAsaNnaBkAanHoAlGehIARaNsuAlullah SAW.

Lengkapkan pernyataan berikut dengan jawapan yang betul
1. Meletakkan Allah SWT sebagai __________kuasa mutlak manakala

manusia sebagai khalifah (pemegang amanah) untuk memakmur muka
bumi

2. Khalifah perlu mempunyai _________ yang sihat dan sempurna serta
pengetahuan yang luas.

3. Musyawarah, keadilan, _______________ dan persamaan adalah prinsip
sistem negara Islam.

4. _________ bermaksud seluruh penduduk dalam sesebuah negara yang
berkewajipan mentaati khalifah selagi tidak bercanggah dengan syariat.

Tuliskan istilah yang betul bagi perkara berikut.
5. Perintah supaya megerjakan perbuatan dan amalan yang baik.

6. Melarang perbuatan dan amalan yang jahat.

7. Sesuatu tindakan atau keputusan diambil menyebelahi pihak yang
benar.

8. Sistem pemerintahan Islam yang dinaungi oleh seorang pemimpin
Islam yang adil, taat dan patuh kepada syariat Allah SWT.

45 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

Isikan jadual di bawah dengan jawapan yang betul. Penyataan
Ciri-ciri

P Mewujudkan perpaduan dalam kalangan rakyat

Q Menguasai teknik-teknik berkomunikasi

R Melaksanakan amar makruf dan nahi mungkar

Khalifah Mempunyai keyakinan diri.

9. P ialah _____________________

10. Q ialah _____________________

11. R ialah _____________________

Lengkapkan gambarajah berikut dengan elemen pembentukan negara Islam yang betul.
ELEMEN PEMBENTUKAN NEGARA ISLAM

J Wilayah M

KL

12. J ialah _____________________
13. K ialah _____________________
14. L ialah _____________________
15. M ialah _____________________

Tandakan ( √ ) pada pernyataan yang betul.
Tandakan ( X ) pada pernyataan yang salah.
16. Tanggungjawab khalifahelaksanakan hukum syariat mengikut masa

dan tempat yang tertentu sahaja.

17. Apabila pemerintah tidak melaksanakan tugas dengan baik negara
akan terdedah kepada ancaman musuh.

18. Orang bawahan perlu menunjukkan taat setia kepada pentadbir dalam
segala urusan.

19. Sistem Pemerintahan Islam dilaksanakan khusus untuk umat Islam
seluruh dunia.

46 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA

Modul Berfokus Tasawwur Islam Tingkatan 5

SOALAN BAHAGIAN B 2m
1. Nyatakan maksud sistem pemerintahan Islam.

2. Senaraikan empat syarat menjadi khalifah 4m

3. Nyatakan dua tanggungjawab rakyat terhadap pemerintah. 4m
4. Terangkan dua perbezaan antara negara Islam dab bukan Islam. 4m

5. Sabda Rasulullah SAW ,” Sebaik-baik pemimpin adalah kamu cintai dan 6m
mereka pun mencintai kamu serta yang sentiasa kamu doakan dan mereka
pun selalu mendoakan kamu.”

Bincangkan sikap yang perlu ada dalam diri setiap pemimpin Islam
berdasarkan hadis di atas.

47 | Panitia Tasawwur Islam SMKSA