Note Bio

Biology
Biology

6 •• วาน

+ •

•+
• • Basic ชีวะ •
*•
t• •
•

เ ยนวะ ทยา เ นการ งการ รง ต ของ ต แ ง เ น 2 กระบวน 0 rocess

ญหา◦ Process เ างๆนกระบวนการ เ น ง < nowlege

สมม ฐาน
◦ <nowledge เ น อง ความ เ น ผลจาก process แ งเ น 3 อ าง

ง อล อเ จจ งโดยไ ใ ความ ดเ น

^ ทฤษ สมม ฐาน านการ จ

° กฎ ห กการ เ นจ งใน ว นเอง อ บายไ ไ

*. น

ณสม- ของ สมช ◦ 7 อ าง 3

in ร .

นบ1 ◦ การ น กรรมเ ด ความ หลากหลายทาง
- อา ย เพศ

น กรรมไ- อา ยเพศ ไ เ ด ความ หลากหลาย ทาง

ง2◦ การ ตอบสนอง อ เ า

3◦ การ เจ ญเ บโต อา ย ขนาด ด

4 ◦ การ กษา สม ล ย ภาพ
so กษณะ เฉพาะ

6◦ ป ยา เค โปร นเ น ส ค .
- anabolism การ งเคราะ สาร
สค . แสง

- catabolism การ สลาย สาร อาหาร เ น หายใจระ บเซล

า◦ การ ดระบบ จาก เ ก ☐ ให

นการ บ ญบ
ดณสม มาก

ิสุส่ีทิตับุคักัคำส์ุธัพืส่ญ็ลัจีม์ลัด่ชีต่ช์หัสีมิริกิฏีมัลีมุดัรักำจัขุยีมิติร้ร่ิส่ตุธัพิก่มัศ่มุธัพิกัศ์ุธัพืส่ยิตับุค๋ึศ้ด่มิธัมัติร็ป่ีทัล์นูสิพ่ผ่ีทิตีฎ็หิค่ส่มิร็ท้ขูม้ข่ย็ป่บ็ป่ีทู้ร์ค็ปิตัป้ัด่ช่ต็ป็ป่บิวีชีม่ิสิวีชำดู้รีร็ปิวีช

" ระบบ สมช. ะ

ะ n

เซล cell เ อเ อ ti"" อ ยวะ oraan

ด• ห วย เ ก ว น• ceแ หลาย รวม เ อเ อ ว น• หลาย รวม

งของ ต นงาน วม * หาก Cell

""

ไ งาน วม น โคโลน

" "" """ " 9"" ism population

ระบบ อ ยวะ งต ประชากร

• อ ยวะ หลาย วนรวม น ต. ช เ น น ง• ต ช ด เ ยว น
รวม ว น เเวลา ยว น

สถาน เ ยว น

กมง "" " " " " eoosystem

ต ระบบ เวศ

• รวม ประชากร มากก า า ช ด • ความ ม น ระห าง

โดย ความ ม น ระห าง น ก ม สมช บ ง แวด อม
.

biome biosphere

ว เวศ ไบโอสเ ย

• ระบบ เวศ ป มาณ น

และ า เฉ ย ณห ค าย น

ใน แ ละ

ีป่ตัก้ลิมูภุอ่ีล่คำ้นิรีม่ีทิน์รีฟินีช้ล่ิสักุ่ลัก่ว์ธัพัสีม่ว์ธัพัสิน่วินิวีชีม่ิสุ่ลักีด่ีทักีดักัตักีดินิวีชีม่ิส้ต็ปืพ์วัสัก่สัวิวีชีม่ิสัวัก่รำท่มัก่รำทิวีชีม่ิสักัต่ืย้ืนักัตุส่ีท็ล่ีท่นัว่ืย้ืน์ล

± ก อง ลทรรศ ≤

ลทรรศก อง แ ง ออกเ น 2 ประเภท

วDLงใ• แสงแบบสเตอ โอ = สามารถ องไ
10 ก อง ลทรรศ ใแบบ แสง light microscope

ใ แสง ขาว + เลน แ ว ภาพ เส อน วก บ อากาศใน ก อง

สามารถ องไ ง ต ไล ◦ ต แ ง ออก เ น 2 แบบ
ส.

ปกใ• แลง แบบ = อ ใน อง แ บ วไป องโครงส าง าย ๆ

.. . บ แสง โป ง แสง

.. .. ... .... . . . .. . ..

. .. .. . ... . ..

ณmm Dลทรรศ2◦ ก อง
แบบ เ กตรอน electron microscope

ใ แสง เ กตรอน + เลน แ เห กไฟ า ไ ในอากา ก อง

องไ เ ยง ไส . ต งขยาย ง แ ง เ น 2 แบบ

0 แบบ อง าน เ นะ SEM ภาพ 3

, →

เลน ใก ตา

ก อง แขน ก อง

จานห น ตแ นวาง
เลน ใก วถ .เอ×
เลน ใก วถ . 40 × ปป บ ภาพหยาบ
.
เลน ใก วถ. เออ×
ห บ สไล ปป บ ภาพ ละเ ยด
.
คอน เดน เซอ
หลอดไฟ

ฐานก อง

้ลีอัร์รัร์ดีน่ีท้ล์สุถัว่ท้ล์ส้ล์ส้ลุม้ลำล้ล์สิดิมิติม็ห่ผ่ล็ป่บูสัลำกิวีชีม่มีพ้ด่ส้ลำลีม่ม้ฟ็ล่ม์ส็ลิอำล้ช็ลิอ์นุจ้ล่รึท้ัท้ด่สิร้ช่ง้ร่ล่ัท็ล้หู่ยิต้ช็ป่บิวีชีม่มิวีชีม้ัท้ด่ส้ลำลีมัลัหืม้ก์สีส้ช้ช์นุจ้ล็ป่บ์นุจ้ล์นุจ้ล

Eell ≤ของ สมช .๖ • กด °

• ั
หu •

apµ

โพรโทพลา ม เ อ มเซล

ลไซโทพลาส ม งออ แกนเน ° เ อ ม เซล

ไน มนา ผ ง เซล
o วเค ยส

0 cc วค โอน ลาส ม 39• เซล ช กษณะ
เ นเห ยม
, วเค ยส

เพอ อค โซม เ อ ม วเค ยส

เบน อ ม วเค ยส

ไซโท ซอล ii แอนโดน ลาส ก ขแบบ ขระ
ii. แอนโดน ลาส ก แบบ เ ยบ

ไรโบโซม

แว วโอล ไซโทสเกล ทอน
ผ ง เซล
จ
พ ลาสโมเดล มา 1 บน ผ ง เซล ]
เอ เ ล

ไมโตคอนเด ย คลไรพลาส

นาน๖ o ว พ

พบไ แ เ ยง ช Cytoskeleton Nuclear Envelope
Golgi body Nucleus
g◦ 4 ° เ ด ภายในเซล Vesicle Nuclear Pore
ผ งเซล • Chloroplast Nucleolus
บน ผ งเซล Plasmodesmata Nucleoplasm
Central Vacuole Peroxisome
พลาส ก • คลอไรพลาส Ribosome Smooth Endoplasmic SER
Cytoplasm Rough Endoplasmic RER
• โค ลาพลาส Mitochondrion Cell Membrane

• วโคพลาส

แว วโอล เ ต

็ซิค์ติล์ต์ติต์ลันูร์ลีส็ม์ลันัรืพ์ลีพ่ต้ด์ร์ทัศำค์ตีร์ลันูรำติคิฃ์ลันิล้ีดิคีริมุริมิซ็รีลินุ้ห่ืยูรีลินุ้ห่ืยีลิน่ีล็ปึซีลินัลีมืพ์ล์ลุ้หันำทีลิน์ลุ้ห่ืยึซ์ร์ลุ้ห่ืยึซู้ร

Animi Ce ง9ใบโซม
* เซล ต กษณะ

ทรงกลม

โอเซน ท ไซโซม แฟก เจล ม & เ ย

ล เ อ เซล

เซนท โอ ลโซม \

เพอ อค โซม แอนโดน ลาล ก เ ยบ

วค โอ ส

วค โอบลาส ม

เบน อ ม เ อ ม วเค ยส

ว เค ย แอนโดน ลาส ก ข ขระ

กอ ล บอ ไปท คอนา ย

ฒ็คง ลง เ ล ไ ฃโท บอล

+ส
ปNote
ขาด ออ แกนนล
n จาก

⑧ +② o ไขโท สเกล ทอน
o แว วโอล บางช ด
ไ• เ ยงใน เซล ต
พบ

ไน๑ ษ••

ฃโซม

* คอนแทกไท แว วโอล กเจอใน ม โปรโต ว
* ด แว วโอล
เ งแบ ก เจส ม & คำศพั ท์

บนท โอล Mitochondria Ribosome

Cytosol Nucleolus

Centrosome Golgi body

Centriole Secretory vesicle

Nuclear membrane Peroxisome

Nuclear pore Food vecuole

• Rough endoplasmic Contractile vecuole
Lysosome
0งฒด ญื๊3ฒาUr• 2_ Smooth endoplasmic Nucleoplasm
Cell membrane Cytotkeleton
ญ ไwถาม • เฉลย างห ง Flagellum &Cilia

n ควร ตอบ

•
(ป ลงานนาง. ออ แกนเนลบ ใดพบไ ใน ง PIant & Animal
•

ใด ไเออ แก แนลบ
พบ

2. ออ แกนนลช ดใดพบไ ใน Animal Cell

้ัท้ดิน์ร้ดิน์รุด้ดิน์รัล้ข้ดัคำสำคึฉึฏ๊ืต๊ืตึฬิร­ยีรีฃัล็ลิคู้ฟัซุ่ลิค์ลินิค์วัส์ลีพ้ดิล์รูริคิฃิคีร้ีดิจุริมิสีลิน้ห่ืยูรีลินุ้ห่ืยึซีลิน์ลีลินิซ็รีริม์ลีมุห่ืยิรีรีซ้ล์ซิรัลีม์วัส์ล

/ ]วเค ยส1 ◦ นิวเคลยี ส [NNuculeuds]eus 3
••
• •
เ นห วย ความกระบวนการ ภายใน เซล แ งเ น

วน เ อ และ วค โอบ ลาส ม ส '

๏•

°+
+ ..
• เป็นหน่ยควบคุมภายในเซลล์
โา ไgs fn j"วคโอส g
เ◦ อ ม วเค ยส Nuclear
membrane

.

.. ...
อ นกษณะ นะ .. ..

ใ ปสาร สามารถ านเ าไป . ยา บ เวณ cytosd ไ
เ น การ งเคราะ เอนไซ
งาน บ น กรรม

Nucleoplasm

วค โอบ ลาส ม มวน างใน เ อ น ค .

= ส ค โปร นใ Ribosome . กรด วค ค

.

ประกอบ วย โปร น + RNA Nudeolus

Chromatin

Fiber โครมเ นไฟเบอ ะ าง แห นธกรรม ประกอบ วย

โปร น + ก เ อ เ ดการ แ งเซล

าง แห น กรรม จะ หด ว เ น โครโมโซม

็ปัตุธัพ่ร์ล่บิก่ืมุทีต้ดัพ่ร์ริดีต้ดิอีลิน้หีตัลีลินุ้ห่ืย้ข่สึซีลินุธัพักำท่ีท์ม์หัส่ช้ดิริริกิฏำท้ข่ผ้ห้ํณัลีมีลินุ้ห่ืยึซีลิน้มุห่ืย่ส็ป่บ์ล่น็ปีลิน

/-
0
บนเย อ มเซล
cellmembrane ด

\• เ อบาง ๆ อมรอบไซโทพลาส ม cytoplasm แ ง เ น 2 ฐ

มผ- ง เซล เ อและ - เซล

TแwaTแปา TBผ งแล
E. อprimary cell wall
พบไ ในเซล ช สาห าย งไจ แบค ฯ . โปรโต ว ชบาง ด

แ ไ พบในเซล ต ระห าง เซล น เ อมMiddle Iamella

และบ เวณ ผ ง เซล เ ยก า PI asmodesmata ง ผ ง เซล ช

÷÷ ÷ะ

ด บ middle Iamella ญวน cellulose

secondary cellwall อ ด บ cytosd พบไ บ เซล แ งแรง

ในแบค peptidoglycan ใน งไจ chitin

เ อ มเซล Cell membrane

พบไ ใน เซล กช ดา ง ต ณสม

ใ บางสาร เ า - ออก เซล

ก โคส าน แ ไ ยอมใ
ไงดห นและความแ งแรง ใและ ยอ ตาล

ตาล โครส าน

อง ประกอบ ง

1◦ Phospholipidbilayer ไหลไปไหลมา ณสม เ นของไหล
วน ว ว ชอบ น ออก วน าง ไ ว ไ ชอบ นเ า

i i i . """""" ""

3 ◦ โปร น ก ส าง มา จาก RER

4◦ คา โบไฮเดรต ด อ อสาร ภายในเซล

์ล่ืส่ติต์ร้รูถีต็ขุ่ยืย้ขัหำ้น่ม้ัขีม่ม่ห่สัหำน้ัขีมัห่ส็ปิตับุคีม่ีท้ีนัด์คีม่ผูซำ้น้ห่ม่ต่ผูลำ้น้ห์ล้ข้หิตับุคีมิวีชีมัย่ีทินุท์ล้ด์ลุ้ห่ืยัฟ็ข่ีท์ลัก้ดักิตู่ยัคำส่สีมักิตู่ยืพ์ลัน่ึซ่วีร์ลันิร่ืช้ัชีม์ล่วีม์วัส์ล่ม่ตินัซัฟ่รืพ์ล้ด์ลัน์ลุ้ห่ืย์ลันํช็ป่บึซ้ล่ืย์ลุห่ต

3. ไซโทพลาส ม Cytoplasm

ไซโทพลาส มอ ระห าง วเค ยส บเ อ มเซล กษณะของแ ง organelle . และ

ม มของ เหลว cytosot โดย ออ แกนแล แ งตาม านวน นเ อ
กษณะค ายเ อ เซล

ออ แกนเน เอ ม1 น ฤเ อ ม 2 น
◦ แแอนเด ย
แ ง เ น 3 ประเภท ฒํ๊◦ nEnsEr 0 คลอไรพลาส

ไ เอม 0 กอ ล บอ
o แว วโอล
◦ ไรโบโซม
0 เซนท โอ ล

◦ ไซโท สเกล ทอน

Eไi เอ 3

. .

.
.. .
ribosom e.
1 ◦ ไรโบโซม ใน คา กส างมาจาก วเค ยส ห า

ใหงเคราะ โปร น แ ง ออก เ นห วย เ ก และห วย

ง สอง ห วยจะประกบ น เ อ " เ ดการ งเคราะ โปร น "

สามารถพบไรโบโซมไ ตาม 4 แห ง

มอเกาะ เบน อ วเค ยส

อเกาะ บน RER วย งเคราะ โปร นใ นอก เซล
ลอย สระใน cytosd วย ง เคราะ โปร นใ ในเซล
อ ในไมโตคอนเด ย และ คลอไรพลาส

นโทไซ2 ◦ สเกล ทอน เ นใยโปร น วย แ งเ น 3ช ด

ไมโคร ล ล เมา จาก นใยโปร นของ tubulin

วยในการเค อน และแ ง เซล น

นเทอ น ย แ น เหลากหลาย นใย แ pr◦ ' การ
หาก เ น เ นใยโปร น จะใ จาก เ นใย เคอรา น เคอรา น
6 Note ไซโท สเกล ตอน +
actin

ไมโคร แ น จะใ เ นใยโปร น แอก น

ห า ห นเ ยน สารใน cytosd ก ง ง งาน

วม บโปร น ไอ ส ในการหด วของ ก ามเ อ
วยในการ แ ง cell ต

จะ อง อา ย ATP ในการ '

นยงาน งหมด ยกเ น การ

ุจำ้ค้ว้ัทำทัศ้ต์วัส่บ่ชิล้ืน้ลัติซีตัก่รำทัย้ัทีอีวุม่ีท้นีมิดีต้ส้ช้มิฟ้ติด้ส้ชีต้ส้ส่ต้สีม้มิฟีด์ริอ์ล่บ่ีท่ืล่ชิลูขูทีต้สูบูทิน็ป่บุจำ้ค่ชีต้สิล์ตีรู่ย์ล้ชีต์ห์ค่ัส่ชิอ์ล้ชีต์หัส่ชู่ยีลินุ้ห่ืยู่ย่นำต้ดีต์หัสิก่ืมัก่น่ึซ่ญ่น็ล่น็ป่บีต์หัส่ีท้นีมีลิน้รูถ์รูยุ่ฬ่ืยีม่มิล์ติค้ีดิจิรีร้ัชุ้ห่ืย้ัชุ้ห่ืยุ้ห่ืยีม่ม็ป่บำล์รู้ร์ลุ้ห่ืย้ลัลุ้ห่ืย้ัชํจ่บ์ร็ขัลีม์ลุ้ห่ืยักีลิน่วู่ยึซึซ

โอ3◦ เซนท ล

ไ พบในเซล ช และ งไจ จะ อ ไมโคร ล

หลาย อรวม น วยในการ แ ง เซล โดย จะ
ส าง อหลาย อ เ ยก า spindlefiber นยาว ออก

เ อ กโครโมโซม ออกโดย เซนท โอละ แ ง งฉาก น
บ เวณ น เ ยก า " เซนโทรโซม "

ๆ•

- * แ ในเซล ชจะไ ํ
◦
C' เ.อ ฒุ่ น3 เซนท โอล แ อ า

i. โซม" เซนโทร "

◦. g

•

1 ◦ แอนโดน ลาส ก แร เซ ม

แบบข ขระ ไรโบโซมเกาะ อ รอบ ๆ หา ⑤↓
งเคราะ โปร น ออกไปนอก
เบซล พบ มากใน

เซล ห งเอนไซ

""" " ห า ห ก อ าง _ ม " "" % ฒอ ษ

- ส างไข น และ สเดอรอย
ข ด สาร ษ

⑤ โ1.อgาgกระ นเซล ก ามเ อ
เ อบ อน RER มาก ส าง อย

และ นฃูลน

บอล2o กอ insulin เ นโปร นช ด เ ยว

ลด ตาล

กอล บอ ห า แ งเ ม สาร ออก โดยสาร จะ เค อน

แบบ exocytosis สาร จะ แวะ เ ม โปร น ไข น คา โบไฮเดรต
จาก น เจะ กลาย น glycoprotein glycolipid วน กอส บอ
จะกลาย เ น ใ สาร Nesidd วน งแ เ ล อาจกลายเ น ไตรโซม

• อมแซม Jของกอส ขอ

3 ◦ ไขโซม เค อบ น ส าง Cdl Plate

ไ พบในเซล ช เ น แขนง ห ด ออกมาจาก
กอ ล บอ ภายใน เอมไซ บางช ด วย อย

อย สาร อาหาร

☆ อย เ อโรค

อยเซล วเอง ห อ ออ แกนเน เ อม สภาพ

Neft
เซล เ ดเ อดขาว
Lysosome
รางๆlysosomemlrnne

ีมืล็ม์ล่ืส์ล์รืรัต์ล่ย้ืช่ย่ย่ย่ชิน์มีม้ีดิจุล่ีท็ปืพ์ล่ม้รัฟืล่ซ้ีดิจ่ีทำน๋ืห็ปิคิซุถ่ส่สุถ็ป้ีดิจ่ส็ป้ัน์รัมีติต่ีท่ืลำนิต่ต้นำท้ีดิจ้ัน่ีท้ีดิจีดินีต็ปิอ่ยำน้ร่ืพ่อำด้ืน้ล์ลุ้ติพัจ์ดัม้ริพัจ้ดืษ่ยัล่ีท้นีม์ม่ัล่ีท์ล์ลีต์หัส่ีท้นำท่ยีมุร้ลูลิดิม่ํฬ่ืย่ีมีม่วืถ่ติรีม่มืพ์ล้ม่วีร้ันิรัก้ัต่ทิรีฉ่ืพ่ืย่วีร่ท่ท้ร์ล่บ่ชัก่ทูบูท่ทีมัฟืพ์ล่มิร

4 ◦ เพอ อค โขม

แคทาเลส

ค าย บไตรโซม เอนไซ catalase วย อย Hะ 02
ง ใเ น สาร ษ กลาย เ น , และ 2
พบในเซล ไตช บและ ง เ ยว บป
นอก จาก ยา

ออก เด น เ น การ ด แอลกอฮอ ห อ metabdism

เ" นกระบวนการ ส าง สาร ละลาย

ให5◦ แว วโอล แวน ลบ นา บรร สาร างช ด แ งเ น 3 ช ด

พบไ ด แว วโอล ไ ในบรร สาร อาหาร น สมช .
พบ
{ในเซล คอนแทรกไท แว
น ไพรโต ง และ อยโดย ไรโบโซม

วโอล พบใน อาณา กรโพร สตา วย บไ

วนเ น ทะ กเ ามา ภายในเซล

เ ด แว วโอล พบใน เซล ช ห า ใ สาร างๆ Vacude

เ อเซล ช แ แ ด แว วโอล ขนให
เ ยก า เ นท ล แว วโอล เของเหลว ยก า
'.
เซล เ ด เ อ ม เ ยก า โทโ ลา ส
..
ย
.
.

6เ อ ม 2 น
.
.
'
.'
.

1◦ ไมโทคอแอนเด

เ นแห งพ งงาน ง ด ATP โดยกระบวนการ หายใจระ บ cellularrespiration
เซล อง metabolism ง เ น ใจ ปอด บไต เ นประสาท เ ใน การ บทบ
เ ยก า cristae ของ เหลว ภายใน เ ยก า matrix เอนไซ ห บ หายใจ ระ บ เซล
๑

DNA RNA แล ribosome เ นของ ตน เอง ง สามารถ งเคราะ โปร น ลอง ตนเอง
,

โดยไ องรอ ลง จาก วเค ยส

Mitochondria

2◦ พลาส ค สาร างๆ ภายใน เซล แ ง เ น 3 ประเภท

ใครโม พล าส เ น สาร น างๆ เ น สาร ในแครอท

งโค พลาล เ น สาร ขาว วย เ บ สะสม แ ง ไ จาก งเคราะ

วย แสง พบไ ใบไ ไ และ สะสม อาหารพวก นเทศ

eucoplast

Chromoplast

ัมีสีม่ม้ม้ด้ด์หัส้ด่ีท้ป็ก่ชีส็ป์ดิล้ัสีส่ช่ตัสีส็ป์ต็ป่บ์ล่ตีสิตีลินำค้ต่มำจีต์หัสึจ็ปู้ฮ์ลัดัรำส์มีม่วีร่วีรัพีม่ืย้สัตัห่ชูสีม้ต์ลัดุสูสัล่ล็ปีรุด้ัชุ้ห่ืยีม์ด๋ืพ๋ืน่วีรุ้ห้ืย็ช์ล่วีริคัร็ซ่วีร่ญิค้ช่กืพ์ล่ืม่ต่ส่ีท้นำทืพ์ลิค็ช์ล้ขัล่ีทิก่สำ้น่ลีบ่ชิทัจิค์ล์ล่ยัขำ่ต้ัช้ดิก่ีทุจิคู้ฟ้ดิน็ป่บิน่ตุจ่ญิคิค้ร็ปืร์ลัจำก่ช่ัชิซิริกิฏัก่ีกัย้ีนัตืพ์ล็ป้หิพ็ป่ึซ่ย่ช์มีมัก้ลิซ็ร

ไรคลอ พลาส

เ น สาร เ ยว ไพบ ใน ช และ สาห าย ห า งเคราะ วยแสง

เ อเ อ ภายใน เ ยก า " เ อ มไ ำ ห อ ลา อ"
ลา

นอก จาก สาร Pigment เ น กาโร ไร ล

,

เห ยญเ อพวก จะ หด นทบ น ง เ น เ ยก า แกร ล ของ เหลว
ภายใน เ ยก า stroma ภายใน เอนไซ าห บ สคส ◦ , DNA , RNA

โปร นเ นของตนเอง ง สามารถ ลอง และ ส าง เอง Chloropas

3เ มเ ม:3

MI และ cl อ น ษฐาน า

เคย เ น เซล โปรดา โอด เพราะ

{ ตออ แกนแล นฐานเ นของ

• Mi =ไมโตคอนเด ย
าสไรCL ะ คลอ พล

์ตีร๋ึฏ็ป้ืพ์รีมิร์ล็ป่วินัส้ขีมิต่ิพีต้รำจึจ็ปัรํส์มีม่วีรูน่วีรีร็ปัดักัพ้ีน่ืย์ลิฟืล๊ืค์ด๋ืย๋ือืนีท่ชีสีม้ีนืม๊ืนืร์ดํย๊ือึค๋ืล๋ืทุ้ห่ืย่วีร่ืย้ืน้ด์หัส่ีท้นีม่รืพ้ดีขีส็ป์ด

บทยอ่ ยอาหาร

การยอ่ ยอาหาร เป็นกระบวนการ
สลายอาหารท่ีใหพ้ ลงั งานมี
โมเลกุลเล็กลงเพือ่ ให้รา่ งกายดูด

ซึมได้ มีการยอ่ ย 2 แบบ

การย่อยอาหารเชงิ กล : เป็นการทำใหอ้ าหารมีโมเลกุลขนาดเล็กลง เช่น การบดเคยี้ ว การหดตัวขยาตวั ของ

ทอ่ ทางเดนิ อาหาร ซึง่ เป็นการเคลื่อนทแ่ี บบ Peristalsis

การย่อยเชิงเคมี : เปน็ การใชเั อนไซม์หรอื นำ้ ย่อยในการกระตุ้นการสลายโมเลกลุ อาหาร

การยอ่ ยอาหารในสัตว์กลุ่มตา่ งๆ

การย่อยภายใน cell สัตวจ์ ะมกี ารนำอาหารเข้าเซลล์แลว้ เกดิ ย่อยอาหารภายใน
เซลล์โดยผา่ นเอนไซม์ใน lysosomes

Ex. สตั วพ์ วก สมช.เซลล์เดียว

การยอ่ ยภายนอก cell สตั วจ์ ะมกี ารพัฒนาท่อทางเดินอาหาร สำหรับปล่อยเอนไซม์
ออกมาย่อยสารอาหารก่อนดดู ซมึ เขา้ สเู่ ซลล์

Ex. การยอ่ ยอาหารในสตั ว์ไมม่ ีกระดกู และมกี ระดูกสนั หลงั

ท่อทางเดนิ อาหาร ( Digestive tract )

ท่อทางเดนิ อาหาร ของสตั ว์ทม่ี ีการยอ่ ยภายนอกเซลล์ แบง่ ได้เปน็ 2 รปู แบบ

1. ทอ่ ทางเดนิ อาหารสมบูรณ์ 2. ทอ่ ทางเดนิ อาหารไมส่ มบรู ณ์

คือทางเข้าและทางออกของอาหารอยู่ คอื ทางเขา้ และทางออกของอาหารอยบู่ รเิ วณ
แยกออกจากกนั พบไดไ้ ดส้ ัตวก์ ลมุ่ หนอน เดยี วกัน พบไดใ้ นสัตวก์ ล่มุ cnidaria หนอนตวั แบน
ตวั กลมข้ึนไปจนถึงสัตว์มกี ระดูกสันหลงั

การปรบั ตวั ของระบบทางเดนิ อาหารในสตั ว์กลุม่ ตา่ งๆ

1.ฟองน้ำ sponge

- การย่อยอาหารเกดิ ขนึ้ ภายในเซลล์ amoebocyte และมีเซลล์ choanocyte จับอาหาร

2.ไนดาเรีย cnibaria

- การยอ่ ยอาหารเกดิ ทงั้ ภายในเซลล์ และภายนอกเซลล์จากนำ้ ย่อย gland cell
- ทอ่ ทางเดนิ อาหารเปน็ แบบไม่สมบรู ณ์ เรยี กวา่ ช่องแกสโตรวาสคิวลาร์

3. หนอนตัวแบน flatworm

- การย่อยอาหารเกิดขึน้ ท้งั ภายในเซลล์และภายนอกเซลล์
- ท่อทางเดินอาหารเปน็ แบบไมส่ มบูรณ์
** พยาธติ วั ตืดไม่มรี ะบบทางเดินอาหาร เพราะสามารถดูดซมึ สารอาหารได้จากโฮสตโ์ ดยตรง

4. ไสเ้ ดอื นดนิ earthworm

- ท่อทางเดินอาหารแบบสมบูรณ์
- มีกระเพาะพักอาหาร (crop) และกน๋ึ (gizzard) อยู่ถัดจากหลอดอาหาร

5. แมลง insect

- ท่อทางเดินอาหารแบบสมบรู ณ์
- มกี ารพัฒนาโครงสร้างของรยางคป์ าก ใหเ้ หมาะสมกบั สภาพของอาหารท่กี ิน
- มกี ารพัฒนาโครงสรา้ งของต่อมน้ำลาย หรือตอ่ มสร้างเอนไซมเ์ ฉพาะแยกออกมา

6. สัตว์มกี ระดูกสันหลัง vertebrate

- ทอ่ ทางเดนิ อาหารแบบสมบูรณ์ การย่อยอาหารแบบภายนอกเซลล์ท้ังหมด
- สัตว์ปกี มกี ารพฒั นาโครงสรา้ งของกระเพาะพกั อาหาร (crop) และกน๋ึ (gizzard) สำหรบั ชว่ ยบดอาหาร