ขิง

ขิง

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Zingiber officinale Roscoe.
ชอ่ื สามัญ : Ginger, Zingiber
วงศ์ : Zingiberaceae
ช่อื ท้องถน่ิ : ขงิ แดง ขลงิ แกลง (จันทบรุ )ี ขงิ บ้าน ขงิ แครง ขิงป่า ขงิ เขา ขิงดอกเดยี ว (ภาคกลาง) ขงิ เผอื ก ( เชียงใหม่)
สะเอ (กะเหรี่ยง - แม่ฮ่องสอน) ขงิ แกลง,ขิงแดง
สว่ นท่ใี ช:้ เหง้า (Rhizome) แกแ่ ละอ่อน ทั้งสดและแห้ง ราก

ลกั ษณะทางพฤกษศาสตรข์ องขงิ

เป็นพชื ลม้ ลกุ มเี หงา้ ใตด้ นิ สงู ประมาณ 1 เมตร ใบรูปพายกาบใบยาวหมุ้ ลาตน้ ดอกเลก็ ๆเป็นชอ่ ทรงกระบอก ตงั้ ออก
จากเหงา้ ใตด้ ิน กาบสีแดง กลีบสเี หลอื งอมเขียว ผลกลม นิยมปลกู ไวป้ รุงอาหารขยายพนั ธโุ์ ดยการแยกหน่อเปลือกนอกสนี า้ ตาล
แกมเหลอื ง เนอื้ ในสนี วลมกี ลิน่ เฉพาะ แทงหน่อหรอื ลาตน้ เทยี มเชน่ เดียวกบั ไพล ใบเดยี่ ว เรียงสลบั รูปขอบขนานแกมใบหอก
กวา้ ง 1.5-2 ซม. ยาว 15-20 ซม. ดอกช่อแทงออกจากเหงา้ กลบี ดอกสีเหลอื งแกมเขียว ใบประดบั สีเขยี วออ่ น ผลเป็นผลแหง้ มี 3
พ(ู สารานกุ รมไทยสาหรบั เยาวชน ,ขงิ เป็นพชื อย่ใู นตระกลู ข่า กระวาน ขมิน้ และ ปดุ (จาลอง, 2542)

ขงิ เป็นพชื ไรแ่ ละยงั จดั เป็นพชื ผกั ประเภทหน่ึงชนิดลม้ ลกุ ลาตน้ มลี าตน้ ใตด้ นิ เรียกวา่ เหงา้ หรอื แง่ง (Rhizome) เจรญิ
ขนึ้ เป็นกอ ลาตน้ แทม้ ีลกั ษณะเป็นขอ้ ๆ แขง็ มีสขี าวหรอื เหลืองอ่อน มีเย่ือและเกล็ดเล็กๆ ห่อหมุ้ จะแตกขนานไปกบั พนื้ ดนิ
ลกั ษณะการแตกแขนงเป็นแบบนวิ้ มอื คือ แงง่ อนั แรกจะเจรญิ และแตกแงง่ ยอ่ ยๆ ตอ่ กนั ไป เหงา้ หรอื ลาตน้ ใตด้ นิ นสี้ ามารถ
ดารงชวี ติ ขา้ มฤดหู รอื หลายฤดู ซง่ึ ตา่ งจากลาตน้ เหนอื ดนิ ทม่ี ีอายไุ ดเ้ พยี งฤดเู ดยี ว หรอื ประมาณ 8 - 12 เดือน ลาตน้ สว่ นเหนอื ดนิ
เป็นลาตน้ เทยี ม (Clump) สว่ นนปี้ ระกอบดว้ ยกาบใบซอ้ นทบั กนั หลายๆ ชน้ั เจรญิ จากตาท่ปี รากฏอยบู่ นแง่งของขงิ ลาตน้ มคี วาม
สงู ประมาณ 50 - 100 เซนตเิ มตร

ใบ เป็นใบเดีย่ ว รูปหอกเกล้ียงๆ ยาวประมาณ 15 - 17 เซนติเมตร และกวา้ งประมาณ 1.8 - 3 เซนติเมตร ใบออก
เรยี งสลบั กันเป็นสองแถว หลงั ใบห่อจบี เปน็ รูปรางน้ำ ปลายใบสอบเรยี วแหลม โคนใบสอบแคบ และจะเป็นกาบหุ้มลำ
ต้นเทยี ม

ดอก มสี ีขาว ออกเป็นช่อ (Inflorescence) รปู เห็ดหรอื รูปกระบองโบราณ ยาวประมาณ 5 - 7 เซนตเิ มตร ก้านชอ่
ดอกยาวประมาณ 15 - 25 เซนตเิ มตร ดอกเกิดจากยอดท่ีไมม่ ใี บหรือเกิดแยกกับลำตน้ ลกั ษณะดอกเป็นตุ่มมเี กลด็
เลก็ ๆ ดอกจะแซมออกมาตามเกล็ดนัน้ ปกติขิงเป็นพืชที่ไม่ค่อยออกดอกหรือตดิ เมล็ด

ผล มลี ักษณะกลม แข็ง โต มเี สน้ ผา่ ศูนยก์ ลางประมาณ 1 เซนติเมตร

สรรพคณุ :

เหงา้ แก่สด
- ยาแก้อาเจยี น
- ยาขมเจริญอาหาร
- ยาแกท้ อ้ งขนึ้ ท้องอืดเฟ้อ ขับลม
- แกไ้ อ ขับเสมหะ บำรงุ ธาตุ
- สามารถต้านการเกิดแผลในกระเพาะอาหาร ลดอาการจุกเสยี ดได้ดี
- มฤี ทธ์ใิ นการขับน้ำดี เพื่อย่อยอาหาร
- แกป้ ากคอเป่ือย แก้ท้องผูก
- ลดความดันโลหติ

ต้น - ขบั ผายลม แก้จุกเสียดแน่นเฟอ้ แกน้ วิ่ บำรงุ ไฟธาตุ แกค้ อเป่อื ย ชว่ ยย่อยอาหาร ฆ่าพยาธิ แกโ้ รคตา แกบ้ ิด แก้
ลมป่วง แก้ท้องร่วงอยา่ งแรง แก้อาเจยี น

ใบ - แกโ้ รคกำเดา ขบั ผายลม แก้น่วิ แกเ้ บาขัด แก้คอเป่ือย บำรุงไฟธาตุ ช่วยยอ่ ยอาหาร ฆ่าพยาธิ แกโ้ รคตา ขับลม
ในลำไส้
ดอก - ทำให้ชุ่มชนื่ แกโ้ รคตาแฉะ ฆ่าพยาธิ ช่วยยอ่ ยอาหาร แกค้ อเปอ่ื ย บำรุงไฟธาตุ แก้นิว่ แกเ้ บาขัด แก้บิด
ผล - แกไ้ ข้