ขมิ้นชัน

ขม้ินชัน

ชือ่ วิทยาศาสตร์ : Curcuma longa L.
ชื่อสามัญ : Turmaric.
วงศ์ : Zingiberaceae.
ชือ่ อน่ื : ขม้นิ (ท่ัวไป) ขม้นิ แกง ขม้นิ หยอก ขมิ้นหวั (เชยี งใหม่) ข้มี ้นิ หม้ิน (ภาคใต)้
ขมิ้นชัน เป็นพชื ลม้ ลุกในวงศ์ขิง มีถ่นิ กำเนิดในเอเชยี ตะวนั ออกเฉยี งใต้ มีเหงา้ อย่ใู ต้ดิน เน้อื ในของเหงา้ เปน็ สเี หลือง
มีกลิน่ หอมเฉพาะตัว มสี ีเหลอื งเข้ม จนสีแสดจัด มีชื่อสามญั อ่นื อีกคือ ขมนิ้ แกง ขมน้ิ ชัน ขมิ้นหยอก ขมิ้นหัว ขม้ี น้ิ
ตายอ สะยอ และ หมิน้

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
ขมนิ้ ชันเป็นไมล้ ้มลุก อายหุ ลายปี สงู 30-95 ซม. เหงา้ ใต้ดนิ รปู ไข่ อว้ นสนั้ มีแขนงรปู ทรงกระบอกแตกออก
ดา้ นข้าง 2 ดา้ น ตรงกันขา้ ม เนือ้ ในเหงา้ สีเหลอื งสม้ หรอื สเี หลอื งจำปาปนสีแสด มีกล่นิ ฉุน ใบเดี่ยว กลางใบสแี ดง
คลำ้ แทงออกมาเหงา้ เรยี งเป็นวงซอ้ นทับกันรปู ใบหอก กว้าง 12-15 ซม. ยาว 30-40 ซม. ดอกชอ่ แทงออกจาก
เหง้า แทรกข้นึ มาระหว่างกา้ นใบ รปู ทรงกระบอก กลบี ดอกสีเหลืองอ่อน ใบประดับสีเขยี วอ่อนหรอื สนี วล บานคร้ัง
ละ 3-4 ดอก ผล รูปกลมมี 3 พู

สรรพคุณทางยา

ขม้ินชนั นอกจากท่จี ะมีคุณค่าทางอาหารแลว้ กย็ ังถือเปน็ พืชที่มีคณุ ค่าทางยาอีกดว้ ย ซึง่ ชาวไทยนิยมนำสว่ นต่างๆ
มาใช้เป็นยาเพ่ือบรรเทาอาการทีเ่ กดิ ขึน้ รับรา่ งกาย โดยสามารถดูรายละเอียดไดด้ งั น้ี

เหงา้ : เหงา้ รสฝาดหวานเอียด ใชส้ ำหรับแกอ้ าการไขเ้ รอ้ื รัง ผอมเหลอื ง แกโ้ รคผิวหนงั แก้เสมหะและโลหิต แก้
ท้องร่วง สมานแผล แกธ้ าตุพิการ ขับผายลม แกผ้ ื่นคัน ขับกลนิ่ และสง่ิ สกปรกในรา่ งกาย คุมธาตุ หยอดตาแก้ตา
บวม ตาแดง น้ำค้ันจากเหงา้ สดทาแก้แผลถลอก แกโ้ รคผวิ หนังผื่นคนั ลดอาการอักเสบ ทำใหผ้ วิ พรรณผุดผ่อง นำมา
อดั เมด็ ทำเป็นยารักษาอาการทอ้ งอดื ท้องเฟ้อ ธาตุพกิ าร อาหารไม่ย่อย กระเพาะอาหารอ่อนแอ รกั ษาแผลใน
กระเพาะอาหาร แก้ท้องรว่ ง แก้บดิ
ผงขม้ิน : (น้ำเหงา้ แหง้ มาบดเปน็ ผง) นำมาเค่ียวกับน้ำมนั พืช ทำน้ำมนั ใส่แผลสด
ขมิ้นสด : (ใชเ้ หงา้ สดล้างให้สะอาด) ตำกับดินประสวิ เล็กน้อย ผสมน้ำปูนใสพอกบาดแผลและแกเ้ คล็ดขัดยอก เผา
ไฟ ตำกบั นำ้ ปนู ใส รบั ประทานแกท้ ้องรว่ ง แกบ้ ดิ