หิน

หิน

ลักษณะของหิน

หินพบได้ทั่วไปในธรรมชาติ ลักษณะของหินที่สังเกตได้ เช่น สี
รูปทรง และเนื้ อหิน ซึ่งหินแต่ละก้อนอาจมีลักษณะต่าง ๆ ทั้งที่
เหมือนกันและแตกต่างกัน เราสามารถนำหินนั้ นมาใช้ประโยชน์
ในด้านต่าง ๆ ได้

ประเภทของหิน
แบ่งตามลักษณะการเกิด

1. หินอัคนี
2. หินตะกอนหรือหินชั้น
3. หินแปร

1.หินอัคนี

หินอัคนี เกิดจากการเย็นตัวแล้วแข็งตัวของหินหลอมเหลวใต้
พื้นผิวโลก (แมกมา)หรือลาวา ซึ่งหินหลอมเหลวแต่ละแห่งมีองค์
ประกอบไม่เหมือนกัน ทำให้มีสีหรือเนื้ อหินมีลักษณะต่างกัน
หินอัคนี มีลักษณะเป็นหินแข็ง ประกอบด้วยผลึกที่ไม่มีชั้นให้
เห็นและหากแมกมามีการปะทุจากปล่องภูเขาไฟออกมาเป็นลาวา
แล้วมีการเย็นตัวอย่างรวดเร็วจะเกิดรูพรุนที่เนื้ อหิน เนื่ องจาก
การไหลออกของอากาศที่แทรกอยู่ในหิน หินชนิ ดนี้ จะไม่มี
ซากดึกดำบรรพ์ปรากฏอยู่

ตัวอย่างหินอัคนี

1.หินแกรนิ ต เนื้ อหินเป็นผลึกขนาดใหญ่ มีความแวววาวมีความ
แข็ง ทนทานมาก จึงนิ ยมนำมาใช้ในงานก่อสร้าง อาคารต่าง ๆ

2.หินบะซอลต์ เนื้ อหินมีสีคล้ำจนเกือบดำ ไม่มีความแวววาว เนื้ อ
หินแน่ นละเอียด แต่มีรูพรุน มีความแข็งแรงและทนทานต่อการ
สึกกร่อน นิ ยมนำมาใช้ในงานก่อสร้าง

3.หินพัมมิช เนื้ อหินมีความแข็งและสากมาก มีรูพรุน และมีน้ำ
หนั กเบา ทำให้สามารถลอยน้ำได้ นิ ยมใช้ทำวัสดุขัดถู

4. หินออบซิเดียน เนื้ อหินมีลักษณะเหมือนแก้ว มีสีดำ และผิว
เรียบเป็นมัน

2.หินตะกอนหรือหินชั้น

หินตะกอนหรือหินชั้นเกิดจากการทับถมอัดแน่ น และมีการ
เชื่อมประสานของตะกอน ที่เกิดจากการผุพังของหินชนิ ดต่าง ๆ
ทั้งจากการทับถมของกระแสน้ำ กระแสลมที่พัดพามา ทำให้เกิด
การประสานตัวกันแน่ นกลายเป็นหิน หินชนิ ดนี้ ส่วนใหญ่มี
ลักษณะเปราะและแตกง่าย เนื้ อหินจะสามารถมองเห็นเม็ดหินได้
และอาจพบซากดึกดำบรรพ์ได้ในหินประเภทนี้

ตัวอย่างหินตะกอนหรือ
หินชั้น

1.หินศิลาแลง เป็นเหินที่เกิดจากการผุพังของหินอัคนี มีสี
น้ำตาลดำ มีลักษณะขรุขระ และมีวัตถุประสานเป็นสารประกอบ
ของเหล็ก

2.หินทราย เป็นหินที่มีอยู่ทั่วไป ประกอบด้วยทรายที่สึกกร่อน
จากหินแกรนิ ต เกาะติดกันแน่ น โดยมีสารบางอย่างเป็นตัวยึด
ให้ทรายติดกัน มีหลายสี เช่น เหลือง น้ำตาล แดง ขาว เทา นิ ยม
ใช้ทำหินลับมีด และใช้ในการก่อสร้าง

3.หินกรวด เกิดจากกรวดทรายมาทับถมกัน หินชนิ ดนี้ นิ ยมนำ
มาใช้ในการ ทำถนนหรือหินประดับ

3.หินแปร

หินแปรเกิดจากการแปรสภาพของหินเดิม (ทั้งหินอัคนี และ
หินตะกอน) เนื่ องจากความร้อนและความดันจากแรงกดทับภาย
ใต้ผิวโลกมีมากจนทำให้รูปร่างและลักษณะของเนื้ อหินเปลี่ยน
ไปมีลักษณะแข็งและสามารถเห็นแยกเป็นชั้น ๆ หรือเห็นแถบชั้น
ได้อย่างชัดเจน อาจพบซากดึกดำบรรพ์ที่มีสภาพไม่สมบูรณ์ได้
ในหินประเภทนี้

ตัวอย่างหินแปร

1.หินชนวน เป็นหินที่แปรสภาพมาจากหินดินดาน เนื้ อละเอียด
ผิวเรียบเป็นมัน เรียงกันเป็นแผ่นบาง ๆ แยกออกจากกันได้ แข็ง
กว่าหินดินดาน ใช้ทำกระดานชนวน ทำแผ่นอิฐทางเดิน

2.หินอ่อน เป็นหินที่แปรสภาพมาจากหินปูน มีทั้งเนื้ อละเอียด
และเนื้ อหยาบ มีสีขาวหรือสีต่าง ๆ นิ ยมใช้ทำหินประดับอาคาร
และนำมาแกะสลัก

3.หินไนส์ เป็นหินที่แปรสภาพมาจากหินแกรนิ ต มีความแข็งและ
ทนทาน ประกอบด้วยสารที่มีสีขาวขุ่น สีขาวใส และสีดำเป็นมัน
เรียงกันเป็นริ้วขนานนิ ยมใช้ทำโม่และครก

4.หินควอร์ตไซต์ เป็นหินที่แปรสภาพมาจากหินทรายมีลักษณะ
เป็นเม็ด ๆ นิ ยมใช้ทำกรวด คอนกรีต ทำหินอัดเม็ด และใช้ทำ
วัสดุทนไฟ

แหล่งหินที่พบทั่วไปใน
ประเทศไทย

หินอ่อน พบที่จังหวัดสระบุรี นครนายก ยะลา
ตาก กำแพงเพชร

หินไรโอไลต์ พบที่จังหวัดสระบุรี เพชรบูรณ์

หินดินดาน พบที่จังหวัดเลย สงขลา

หินทราย พบที่ภาคตะวันออกเฉียงใต้ จังหวัดราชบุรี เพชรบุรี
กาญจนบุรี ภาคใต้บางแห่ง

หินปูน พบที่จังหวัดสระบุรี ราชบุรี เพชรบุรี

หินแกรนิต พบที่จันทบุรี ระยอง ชลบุรี นราธิวาส

หินบะซอลต์ พบเป็นหย่อม ๆ ในจังหวัดแม่ฮ่องสอน ลำปาง
แพร่ เลย นครราชสีมา ตราด และกาญจนบุรี

หินไนส์ พบที่จังหวัดเชียงใหม่ ตาก กาญจนบุรี ระยอง ชลบุรี
นครศรีธรรมราช

แหล่งหินที่พบทั่วไปใน
ประเทศไทย

หินชนวน พบมากในอำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา
และกาญจนบุรี

หินควอตไซต์ พบทั่วไปโดยเฉพาะกลุ่มยุคหินเก่าทางตะวัน
ออกเฉียงเหนื อ ยกเว้นบริเวณกลางที่ราบโคราช

หินกรวดมน พบมากในกลุ่มหินทรายชุดโคราช โดยเฉพาะ
ในจังหวัดที่อยู่ในที่ราบสูง ภาคตะวันออกเฉียงเหนื อ เช่น
นครราชสีมา ชัยภูมิ ขอนแก่น

ประโยชน์ของหินทั่ว ๆ ไป

1.ใช้ในการก่อนสร้างสิ่งต่าง ๆ เช่น อาคาร บ้านเรือน เขื่อน
ถนน กำแพง
2.ใช้ทำรูปแกะสลักหรืออนุสาวรีย์
3.ใช้ทำสิ่งของเครื่องใช้ต่าง ๆ เช่น ครก โม่หิน หินลับมีด
4.ใช้ประดับตกแต่งอาคารสถานที่ต่าง ๆ

ประโยชน์ ของหินอัคนี

หินแกรนิต ใช้ทำหินประดับ หินแกะสลัก ทำอนุสาวรีย์ และ
วัสดุก่อสร้าง
หินบะซอลต์ ใช้ทำไยหินฉนวนกันความร้อน วัสดุก่อสร้าง
หินพัมมิช ใช้ทำวัสดุกรอง วัสดุก่อสร้าง และใช้ทำผงขัดพื้น

ประโยชน์ ของหินตะกอน
หรือหินชั้น

หินกรวดมน ใช้ทำหินประดับ หินก่อสร้าง

หินทราย ใช้ทำหินประดับ หินแกะสลัก หินลับมีด

หินดินดาน ใช้ทำเครื่องปั้ นดินเผา เซรามิก ใช้เป็นส่วน
ประกอบปูนซีเมนต์

หินปูน ใช้ทำหินประดับ ปูนซีเมนต์ ปูนขาว และอุตสาหกรรม
เคมี

ประโยชน์ ของหินแปร

หินไนส์ ใช้ทำหินประดับ หินแกะสลัก ครกหิน และหิน
ก่อสร้าง
หินชนวน ใช้ทำกระดานชนวน หินประดับ และกระเบื้องมุง
หลังคา
หินอ่อน ใช้ทำหินประดับ หินแกะสลัก อุตสาหกรรมเคมี
หินควอต์ไซต์ ใช้ทำหินก่อสร้าง อุตสาหกรรมแก้ว