Best Practice สภาพแวดล้อมที่เอื้อต้่อการเรียนรู้

1

1

รูปแบบผลงานสถานศกึ ษาทป่ี ฏิบัติเปน็ เลิศ (Best Practices)
ขอ้ ที่ ๙ การจัดสภาพแวดลอ้ มทางกายภาพและสงั คมใหเ้ อือ้ ต่อการเรยี นรู้

สำนักงานเขตพนื้ ท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาชลบรุ ี เขต ๑
.....................................................................................................

1. ชื่อผลงาน : Development Environment for Learning

2. ชื่อผู้นำเสนอผลงาน : นายบณั ฑติ ศรีทัศน์

ตำแหนง่ : ครโู รงเรียนบ้านปากคลองโรงนาค

โรงเรียน : บา้ นปากคลองโรงนาค

สังกัด : สำนกั งานเขตพน้ื ที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต ๑ ตำบลอ่างศิลา

อำเภอเมืองชลบรุ ี จงั หวดั ชลบุรี รหสั ไปรษณีย์ ๒๐๐๐๐

รายละเอยี ดการนำเสนอผลงาน ๗ ประเด็น ดงั น้ี

๓. ความสำคญั ของผลงานนวัตกรรมหรือแนวปฏบิ ตั ิ
การจัดสภาพแวดลอ้ มทเ่ี อ้ือต่อการเรียนรู้ทัง้ ทางดา้ นกายภาพและจิตวิทยา เป็นการจดั แหล่งเรียนรู้ที่

นักเรียนสามารถศึกษาค้นคว้าหาคำตอบที่สนใจใฝ่รู้ ซึ่งมีทั้งในโรงเรียนและชุมชน แหล่งเรียนรู้ในโรงเรียน
นอกจากห้องเรยี น หอ้ งปฏบิ ัตกิ ารต่าง ๆ แลว้ สถานทที่ ุกแหง่ ในบรเิ วณโรงเรยี นจัดเปน็ แหล่งเรียนรู้ สว่ นแหล่ง
เรียนรู้ในชุมชนนั้นอาจเป็นแหล่งเรียนรู้ที่มีอยู่ตามธรรมชาติและที่สร้างขึ้น เช่น สถานที่สำคัญทางศาสนา
สาธารณประโยชน์ สถานประกอบการ สถาบันทางการศึกษา อาชีพในชุมชน ตลอดจนภูมิปัญญาท้องถิ่นด้าน
ตา่ ง ๆ

โรงเรียนได้วางแผนและจัดสภาพแวดล้อมทางกายภาพท่ีเอื้อต่อการจดั การเรยี นรู้อย่างมคี ุณภาพ คือ
จัดมุมต่าง ๆ ในห้องเรียน เช่น มุมหนังสือ มุมแสดงผลงานนักเรียน มุมเสริมความรู้ มุมสื่อการเรียนการอสอน
มุมเก็บอุปกรณ์ทำความสะอาด มีการจัดห้องเรียนให้ถูกสุขลักษณะ ห้องสะอาด แสงสว่างเหมาะสม อากาศ
ถ่ายเทสะดวก มีการจัดป้ายนิเทศ ที่ทันต่อสถานการณ์ปัจจุบัน จัดโต๊ะครูเรียบร้อยเป็นระเบียบ จัดโต๊ะเก้าอ้ี
นักเรียนให้เห็นกระดานชัดเจน ทำความสะอาดง่าย มีรูปแบบการจัดโต๊ะต่าง ๆ ที่เหมาะสมกับกิจกรรมการ
เรียนรู้ มีแหล่งเรียนรู้บริเวณโรงเรียน ได้แก่ ห้องสมุด ศูนย์การเรียนรู้ แปลงเกษตร เพื่อให้ผู้เรียนเกิดการ
เรียนรูท้ ั้งในและนอกห้องเรยี น ด้านอาคารสถานที่มีความสะอาด ร่มรื่น สวยงาม ปลอดภัย มีกิจกรรมดา้ น
การจัดการสิ่งแวดล้อมเพื่อเสริมสร้างบรรยากาศที่เอื้ออำนวยต่อการเรียนรู้และการปฏิบัติงาน โดยให้ครู
นักเรียน และชุมชนมีส่วนร่วมในการดำเนินงานอย่างเป็นระบบ ปรับปรุงพัฒนาอาคารเรียน อาคารประกอบ
และสุขาภิบาลสง่ิ แวดลอ้ มของโรงเรยี นบ้านปากคลองโรงนาค อยใู่ นสภาพท่ีใชง้ านได้ดี มคี วามปลอดภยั

นอกจากนี้ การจัดสภาพแวดล้อมทางด้านจิตวิทยาที่ส่งผลต่อการเรียนรู้และพัฒนาศักยภาพของ
นักเรียน ได้แก่ บุคลิกภาพของครูผู้สอน แต่งกายสุภาพ พฤติกรรมการสอนของครู เทคนิคการปกครองช้ัน
เรียนของครู และการมปี ฏสิ ัมพนั ธ์ในห้องเรียนเชงิ บวก ส่งเสริมใหค้ รูรกั เดก็ เด็กรักครู เป็นตน้

2

โรงเรียนบ้านปากคลองโรงนาค ได้ตระหนักและเห็นความสำคัญในเรื่องดังกล่าว จึงจำเป็นที่ต้อง
ดำเนินกิจกรรมจัดสภาพแวดล้อมทางกายภาพและสังคมที่เอื้อต่อการเรียนรู้อย่างเป็นระบบ ต่อเนื่อง เพ่ือ
พฒั นาสถานศึกษาใหส้ อดรบั กับเหตุการณ์ทเี่ ปลี่ยนแปลงและสง่ ผลต่อการพฒั นาคุณภาพผ้เู รยี นรอบดา้ น

๔. จุดประสงคแ์ ละเปา้ หมายของการดำเนินการ
๔.๑ จดุ ประสงค์ของการดำเนนิ งาน
เพ่ือพัฒนาสถานศึกษาใหส้ ภาพแวดล้อมทางกายภาพและสงั คมทเี่ อื้อต่อการจดั การเรยี นรอู้ ยา่ งมี

คณุ ภาพ

๔.๒ เป้าหมายของการดำเนนิ งาน
สถานศกึ ษามสี ภาพแวดล้อมทางกายภาพและสงั คมท่ีเอือ้ ต่อการจดั การเรยี นรู้อยา่ งมคี ณุ ภาพ

เพอื่ ยกระดับสัมฤทธทิ์ างการเรยี นของผ้เู รียน

๕. ขนั้ ตอนการดำเนินงาน
๕.๑ การออกแบบผลงาน/นวัตกรรม

มีการดำเนนิ การวธิ กี ารและลำดับข้ันตอนในการออกแบบผลงาน “Environment” มดี ังน้ี
๕.๑.๑ ศกึ ษาแนวคดิ /ทฤษฎีท่เี กย่ี วข้องกับการจดั สภาพแวดล้อมทเ่ี อือ้ ต่อการเรยี นรู้ทง้ั

ทางด้านกายภาพและจติ วทิ ยาทส่ี ่งผลต่อการเรียนรู้ของผเู้ รียนประกอบดว้ ย เสียง แสงสว่าง อณุ หภูมิ
ความสะอาด และความปลอดภัยภายในโรงเรยี น

๕.๑.๒ มกี ารวิเคราะห์ตรวจสอบเก่ียวกับสภาพปญั หาที่เกดิ ขึน้ ภายในโรงเรียนเพ่ือนำผลไปใช้
ในการพฒั นาสภาพแวดลอ้ มของโรงเรียน

๕.๑.๓ มกี ารประชมุ ปรกึ ษาหารือเกยี่ วกับการดำเนนิ งานการจดั สภาพแวดลอ้ มทางกายภาพ
และจติ วิทยาที่ส่งผลต่อการเรียนรขู้ องผเู้ รียน

๕.๑.๔ มีการวางแผนสภาพแวดล้อมทางกายภาพและจติ วิทยาภายในโรงเรียน ที่สอดคล้อง
กับบริบทและลกั ษณะของสภาพแวดลอ้ มภายในโรงเรยี น เพอ่ื นำไปสกู่ ารจดั การเรียนรอู้ ย่างมคี ุณภาพ

๕.๒ การดำเนนิ งานตามกจิ กรรม ตามวงจรคุณภาพเดมมิ่ง (Deming Cycle หรอื PDCA )
คอื วงจรการบรหิ ารงานคณุ ภาพ ประกอบดว้ ย

๕.๒.๑ ข้นั วางแผน ศกึ ษาหลักการท่เี กย่ี วข้องกบั การจัดสภาพแวดลอ้ มทเี่ อือ้ ต่อการเรยี นรู้
ท้ังทางด้านกายภาพและจิตวิทยาทสี่ ่งผลต่อการเรยี นรู้ของผ้เู รียนประกอบดว้ ย เสยี ง แสงสวา่ ง
อณุ หภมู ิ ความสะอาด และความปลอดภยั ภายในโรงเรียน

๕.๒.๒ ขนั้ ดำเนนิ การ โดยมกี ารดำเนินการการจดั กจิ กรรมทีเ่ กี่ยวข้องกบั การจดั
สภาพแวดล้อมทเี่ อื้อต่อการเรียนรูท้ ง้ั ทางดา้ นกายภาพและจติ วิทยาท่ีสง่ ผลตอ่ การเรียนร้ขู องผเู้ รยี น
ประกอบด้วย เสยี ง แสงสวา่ ง อณุ หภมู ิ ความสะอาด และความปลอดภัยภายในโรงเรยี น

๕.๒.๓ ข้ันตรวจสอบประเมินผล จากการจัดกิจกรรมตามหน่วยการเรียนรตู้ ามหลกั การ
และแนวทางในการจัดทีเ่ กีย่ วข้องกบั การจดั สภาพแวดล้อมทเ่ี อื้อต่อการเรียนรทู้ ้ังทางด้านกายภาพ
และจิตวิทยาทสี่ ่งผลต่อการเรียนรู้ของผเู้ รียนประกอบดว้ ย เสียง แสงสวา่ ง อุณหภมู ิ ความสะอาด
และความปลอดภยั ภายในโรงเรยี นตามสภาพจรงิ ดว้ ยวิธกี ารทีห่ ลากหลายและเหมาะสม

3

๕.๒.๔ ขั้นปรับปรุงและพัฒนาสภาพแวดล้อมท่ีเอือ้ ต่อการเรียนรู้ทงั้ ทางด้านกายภาพและ
จิตวทิ ยาท่ีสง่ ผลต่อการเรยี นรู้ของผ้เู รยี น
๕.๓ ประสทิ ธิภาพของการดำเนินงาน
การจัดสภาพแวดลอ้ มการเรยี นรู้ (Learning Environment ) ของโรงเรยี นบา้ นปากคลองโรงนาค
ส่งผลใหโ้ รงเรียนเปน็ ห้องเรยี นคณุ ภาพ ห้องเรยี นถูกสขุ ลกั ษณะ มีแสงสวา่ งพอเพียง สะอาด สงบ อากาศ
ถา่ ยเท มสี ่งิ อำนวยความสะดวกท่ีมีคุณภาพเหมาะสมและสนบั สนุนการเรยี นรู้ มบี รรยากาศในการเรียนทด่ี ี ก็
จะสง่ ผลทางบวกต่อผเู้ รยี น ทำใหผ้ เู้ รยี นเรยี นรู้อยา่ งมีความสุข มคี วามตั้งใจและกระตือรือร้นในการเรยี น
ห้องเรยี นคุณภาพ เปน็ หอ้ งเรียนทมี่ กี ารจัดสภาพแวดลอ้ มภายในและภายนอกท่เี อื้อตอ่ คุณภาพ
นักเรียนเกดิ ข้ึนในช้ันเรียนอย่างแท้จริง มีครผู ้สู อนจดั การเรียนรู้ไดค้ ณุ ภาพมาตรฐาน และนักเรียนมีคณุ ภาพ
ตามมาตรฐานการศกึ ษาและมาตรฐานตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพ้ืนฐานพทุ ธศักราช ๒๕๕๑ ซึง่ มี
ความสำคญั ต่อการวางรากฐานของการพัฒนาคุณภาพการศกึ ษาใหเ้ กดิ ความสมดลุ ในคุณภาพผ้เู รียน สามารถ
พัฒนาผู้เรียนให้มคี ุณลกั ษณะทีพ่ ึงประสงค์ เพอ่ื ใหส้ ามารถดำรงตนอย่ใู นสังคมได้อย่างเป็นปกติสุข
๕.๔ การใชท้ รัพยากร
สภาพแวดล้อมการเรยี นรสู้ นบั สนุนและอำนวยความสะดวกในการเรียนการสอน สภาพแวดลอ้ มการ
เรียนรทู้ ีเ่ หมาะสม เช่นหอ้ งเรียนมคี วามสะดวกสบาย มีอุปกรณแ์ ละส่ือการเรียนการสอนครบถว้ น ทำใหผ้ ู้เรียน
มคี วามสขุ ในการเรียน ผสู้ อนก็มีความสุขในการสอน ส่ิงตา่ ง ๆ เหลา่ น้กี ็จะชว่ ยสนับสนนุ และสง่ เสรมิ ให้การ
เรยี นการสอนดำเนนิ ไปดว้ ยความราบร่นื สะดวก รวดเร็ว ตามแผนทว่ี างไว้
๖. ผลการดำเนนิ งาน / ผลสมั ฤทธิ์ / ประโยชน์ทไ่ี ดร้ ับ
๖.๑ ประโยชนท่ีไดร้ บั
สถานศกึ ษามสี ภาพแวดล้อมทางกายภาพและสังคมที่เอ้ือต่อการจัดการเรียนรู้ที่มีคุณภาพ

ผู้บริหาร คณะครู และบคุ ลากรทางการศึกษาได้ศกึ ษาและพัฒนาตนเองในด้านการพัฒนา
สภาพแวดลอ้ มภายในโรงเรียนทั้งดา้ นกายภาพและจิตวิทยา จากการเข้าร่วมอบรมเชิงปฏบิ ตั ิการ การดำเนนิ
โครงการหรือกิจกรรมทีเ่ กยี่ วขอ้ ง

๗. ผลสำเร็จของจัดสภาพแวดลอ้ ม

๑. ผเู้ รียนตระหนกั ถึงคุณค่าของการรักษาสภาพแวดล้อมภายในโรงเรยี นใหอ้ ยูใ่ นสภาพท่ีดีตลอดเวลา
เพอ่ื ส่งเสรมิ ประสิทธภิ าพการเรียนรู้ของตวั ผเู้ รียนเอง

๒. ผู้เรยี นมจี ติ อาสา ให้ความรว่ มมือในการพัฒนาสภาพแวดลอ้ มภายในโรงเรยี นทั้งด้านกายภาพและ
จติ วิทยา จนเกิดเป็นค่านิยม และอตั ลักษณ์ของผู้เรยี นโรงเรยี นบ้านปากคลองโรงนาค
๘. บทเรยี นท่ไี ดร้ ับ (Lesson Learned)

๑. ผบู้ ริหาร คณะครู บคุ ลากรทางการศึกษา ผ้เู รยี น ผู้ปกครอง ชมุ ชน และหนว่ ยงานภายนอก ทุก
ภาคส่วนล้วนมีบทบาทและความสำคัญอย่างยง่ิ ในการพัฒนาสภาพแวดล้อมภายในโรงเรยี นท้งั ด้านกายภาพ
และจิตวิทยา ทงั้ การใหค้ วามร่วมมอื จติ อาสาในการพัฒนาบริเวณตา่ งๆ ตลอดจนการสนับสนนุ ดา้ น

งบประมาณ องค์ความรู้ เครอื่ งมอื และอปุ กรณ์ต่างๆ ในการดำเนนิ โครงการการพัฒนาสภาพแวดล้อม
ภายในโรงเรยี นทง้ั ด้านกายภาพและจิตวิทยา

4

ภาคผนวก

5

การพัฒนาครูและบคุ ลากร

6

การพัฒนาครูและบคุ ลากร

7

การพัฒนาครูและบคุ ลากร

8

การพัฒนาครูและบคุ ลากร

9

การพัฒนาครูและบคุ ลากร

10

การพฒั นาครแู ละบคุ ลากร

11

การพฒั นาครแู ละบคุ ลากร

12

ภาพกจิ กรรม

13

ภาพกจิ กรรม

14

ภาพกจิ กรรม

15

ภาพกจิ กรรม

16

ภาพกจิ กรรม

17

ภาพกจิ กรรม

18

ภาพกจิ กรรม

19

ภาพกจิ กรรม

20