food culture005-3

วั ฒ น ธ ร ร ม อ า ห า ร ไ ท ย

Thai Food
Culture

อ า ห า ร กั บ ชี วิ ต

Eat To Live



อาหารถือเป็นปัจจัยสี่ที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตอยู่ ดัง
จะเห็นได้ว่า ทุกช่วงเวลาของชีวิตหรือกิจกรรมต่างๆ
มักจะมีอาหารเข้ามาเป็นส่วนประกอบด้วยเสมอ
ตั้งแต่เกิด เจริญเติบโต เข้าสู่วัยรุ่น วัยเจริญพันธุ์
วัยกลางคน วัยทอง วัยชรา การจะเติบโตมาอย่าง
แข็งแรงและมีความสุขล้วนมีเหตุผลบางประการที่
เกี่ยวข้องกับอาหารการกินของเจ้าของชีวิตนั้น

วัฒนธรรมอาหารไทย

ตามภูมิภาค เกิด บวช แต่งงาน ขึ้นบ้านใหม่ เจ็บป่วย ตาย

ตามประเพณี อาหาร การถนอม รสชาติ การปรุง ประเพณี ชาติพันธุ์
ช่วงชีวิต ตามฤดูกาล อาหาร อาหาร ตามเดือน

วัฒนธรรมอาหารไทย

ตามภูมิภาค เกิด บวช แต่งงาน ขึ้นบ้านใหม่ เจ็บป่วย ตาย

ตามประเพณี อาหาร การถนอม รสชาติ การปรุง ประเพณี ชาติพันธุ์
ช่วงชีวิต ตามฤดูกาล อาหาร อาหาร ตามเดือน

วัฒนธรรมการกิน

ตามประเพณี
ช่วงชีวิต ภูมิปัญญาอาหารใน
ประเพณีและ

พิธีกรรมช่วงชีวิต

แกงผักหวานป่า ข้าวจี่ อาหารที่มาจากงานบุญ งูสิง ลูกยอ
กินจะ1ทวำันใหก้่คอลนอไปดคง่าลยอด เป็นธาตุร้อนอาจทำให้แท้งได้
และยังพ้องเสียงกับคำว่า
สิงห์ จะทำให้ทารกแข็งแรง

มีโปรตีนสูง

อาหารที่พบ ควรทาน
ในประเพณี ไม่ควรทาน
เกี่ยวกับ
การเกิด

น้ำ้มะพร้าว ไข่ต้ม ปลาช่อนย่าง ผลไม้แฝด หัวปลี
ทำให้ทารกผิวพรรณดี หากรับประทานไข่ต้ม เพราะคนโบราณเชื่อว่าทาน เป็นอาหารต้องห้าม
จะทำให้ลูกผิวขาวสวย เนื่องจากเชื่อกันว่า
ไม่มีไขติดตามตัว แล้วจะได้ลูกแฝด เมื่อถึงเวลาที่คลอดลูกนั้น
จะเป็นอันตรายต่อมารดา จะส่งผลให้รกขึ้นปิด
ขนมปาด เนื่องจากจะทำให้คลอดยาก ลิ้นหัวใจ หรืออาการรกบิน
โดยพิธีกวนขนมปาดหรือการคนขนมปาดนั้น ซึ่งเป็นอาการที่รกไม่ออกมาตาม
เป็นประเพณีในท้องถิ่นที่สําคัญของชาวล้านนา อาหารเส้น ปรกติภายหลังคลอด
เป็นกุศโลบายเพื่อการรวมลูกหลานหรือคนในท้องถิ่น หากเป็นงานอวมงคลจะ
เพราะการทําขนนปาดนั้นต้องอาศัยกําลังคนและอาศัยระยะเวลาในการทํา ไม่“นเิพยมราทํะาถอือาหว่าารคที่นมีตลัากยษจณะไมะ่เหป็มนดเสห้่นวสงา”ย

อาหารที่พบ อาหารที่พบ
ในประเพณี ในประเพณี
เกี่ยวกับ เกี่ยวกับ
การบวช การตาย

ขนมข้าวเหนียงแดง ฟัก หยวก
ในงานบวชจะจัดทําไว้เพื่อเตรียมไว้สําหรับทําบุญและแจกจ่ายให้เพื่อน้าน เพื่อแสดง ซึ่งเชื่อว่าในอดีตคนโบราณจะใช้ของเหล่านี้
ในการดูดกลิ่นดูดน้ําเหลืองของศพในโลงจึงไม่ควรนํามาทําอาหาร
น้ําใจไมตรี และถือเป็นโอกาสในการอวดฝีมือการทําขนมไปในตัวด้วย

ลาบ ขนมกง
ขนมจีน มีชื่อที่พ้อง สามัคคีกลมเกลียวกัน ขนมสามเกลอ ควสขืา่นอมคมรัวเกหาทีมน่ีแหยนมว่นแาเยกห้ถวนึีงยวน้ลำพำลเรดงิีกยเรลวืองกัเนรือ
หมายถึงความรักที่ยืดยา เสียงกับคําว่า ลาภ ห่อหมก เหมือนวงกลม กลมเกลียว ของคู่บ่าวสาว
วยั่งยืนของคู่ เออออ ห่อหมก ขนมจีบ ขนมเม็ดขนุน แน่นเหนียว
แกงขนุน ลอดช่อง มีความเชื่อว่าจะทําให้ มีความหมายเดียว
คู่บ่าวสาวมีชีวิตที่หวานชื่น ขนมตระกูลทอง
มีความเกื้อหนุนจุนเจือ ชีวิตคู่ลื่นไหล เหมือนกับตอนแรกจีบกัน กับแกงขนุน

อาหารที่พบ ไม่ควร ควร
ในประเพณี
เกี่ยวกับ
การแต่งงาน

ข้าวต้ม หมี่กรอบ

แกงหอยขม ตีนไก่ ต้มยำต่างๆ

ชิ้นลาบ สื่อความหมายถึง ขนมตระกูลทอง
ความมั่งมี โชคลาภต่างๆ

อาหารที่พบ ควร
ในประเพณี
เกี่ยวกับ
การขึ้นบ้าน
ใหม่

แกงอ่อม ลาบไก่ชิ้น สื่อความหมายถึง
มีความหมายว่าผู้รับประทานจะทําการอันใดก็ง่าย ความมั่งมี โชคลาภต่างๆ

เหมือนเคี้ยวเนื้อในแกงอ่อม

กินอาหาร
เป็นยา

ลดน้ำตาลในเลือด แก้วิงเวียน แก้ท้องร่วง แก้ท้องผูก แก้หวัด

วัฒนธรรมอาหารไทย

ตามภูมิภาค เกิด บวช แต่งงาน ขึ้นบ้านใหม่ เจ็บป่วย ตาย

ตามประเพณี อาหาร การถนอม รสชาติ การปรุง ประเพณี ชาติพันธุ์
ช่วงชีวิต ตามฤดูกาล อาหาร อาหาร ตามเดือน

วัฒนธรรมอาหารไทย

ตามภูมิภาค เกิด บวช แต่งงาน ขึ้นบ้านใหม่ เจ็บป่วย ตาย

ตามประเพณี อาหาร การถนอม รสชาติ การปรุง ประเพณี ชาติพันธุ์
ช่วงชีวิต ตามฤดูกาล อาหาร อาหาร ตามเดือน

ไข่รังผึ้ง แมงนูน หรือ แมงอีนูน แมงมันและไข่แมงมัน

อาหาร ฤดูร้อน ฤดูหนาว
ตามฤดูกาล ก.พ-พ.ค. ต.ค.-ม.ค.
ภาคเหนือ
ฤดูฝน
พ.ค-ต.ค.

อึ่ง จิ้งหรีด แกงกระด้าง

เห็ดผึ้ง เห็ดน้ำหมาก แมงเขียว กบ อึ่ง ไข่รังผึ้ง งู

อาหาร ฤพ.ดูคฝ-นต.ค.
ตามฤดูกาล
ภาคอีสาน

เห็ดโคน แมงนูนหรือแมงอีนูน แมงกุดจี่ เขียด กุ้งนา ปูนา

ข้าวแช่ ฟักเขียวปลาแห้ง เมี่ยงคำ
แตงโมปลาแห้ง

อาหาร ฤดูร้อน
ตามฤดูกาล ก.พ-พ.ค.
ภาคกลาง
ฤดูฝน
พ.ค-ต.ค.
ฤดูหนาว

ข้าวเหนียวมะม่วง ข้าวเหนียวแก้ว ขนมปากหม้อ

ฤดูร้อน ธ.ค. มี.ค. ส.ค. ฤดูฝน ต.ค. มิ.ย.
ก.พ. ม.ค. เม.ย. พ.ค. พ.ค.

อาหาร ฤดูฝน ก.ค. ก.ย.
ตามฤดูกาล
ภาคใต้

ฤดูหนาว พ.ย.
ต.ค.

แกงทุเรียนดิบ ปลาคก ปลาตะเพียนน้ำเค็ม แกงส้มผักกระชับ ข้าวกระยาคู ปลาหมึกผัดวุ้นเส้นกะปิ

อาหาร ฤดูร้อน
ตามฤดูกาล ก.พ-พ.ค.
ภาคตะวัน ไม่ระบุแน่ชัด
ออก

อาหารภาคตะวันออกมีคอน ไก่ผัดกระวาน น้ำพริกกะทิ ข้าวคลุกพริกเกลือ คางกุ้งทอดยำแห้ง ปลาสลิดบางบ่อ
วเัซต็ปถุตด์ิขบอ3งอปารหะาเภรทที่คครืออบอคาหลุามร
ทะเล สมุนไพรป่า และผลไม้

วัฒนธรรมอาหารไทย

ตามภูมิภาค เกิด บวช แต่งงาน ขึ้นบ้านใหม่ เจ็บป่วย ตาย

ตามประเพณี อาหาร การถนอม รสชาติ การปรุง ประเพณี ชาติพันธุ์
ช่วงชีวิต ตามฤดูกาล อาหาร อาหาร ตามเดือน

วิธีการปรุงอาหารของภาคต่างๆที่มีลักษณะร่วมกัน

ปิ้ ง ย่าง ยำ และ พล่า แกง หลน อาหารของคาว
ทำให้สุกด้วยการอังไฟ ถ้าเป็นผักก็รวม ที่ปรุงเป็นน้ำ มีชื่อ
ผักหลายชนิด ต่างๆ กันตามวิธีปรุง
และของประสม

ผัด คือนำอาหารใส่ลงใน ต้ม ตุ๋น ทอด ทําให้สุก
กระทะที่มีนํ้ามันหรือนํ้า การทำให้สุกด้วยการ ด้วยนํ้ามันเดือด
เล็กน้อย ตั้งไฟแล้วพลิก ใส่ลงไปตั้งไฟพร้อม
กลับไปมาจนสุก กับน้ำ

นึ่ง ทําให้สุกหรือร้อน อบ ทําให้ร้อนหรือสุก ตำ รวมไปถึง
ด้วยไอนํ้าร้อนในหวดหรือ ด้วยไอนํ้าหรือไอไฟใน การตำน้ำพริก
ลังถึง ที่ที่ความร้อนออกไม่ได้ ต่างๆ

วัฒนธรรมอาหารไทย

ตามภูมิภาค เกิด บวช แต่งงาน ขึ้นบ้านใหม่ เจ็บป่วย ตาย

ตามประเพณี อาหาร การถนอม รสชาติ การปรุง ประเพณี ชาติพันธุ์
ช่วงชีวิต ตามฤดูกาล อาหาร อาหาร ตามเดือน

เผ็ด
7.4%

เผ็ด เค็ม
28.6% 28.6%

หวาน เค็ม
18.5% 37%

ภาคเหนือ ภาคอีสาน

หวาน
14.3%

เปรี้ยว สัดส่วนรสชาติอาหาร เปรี้ยว
28.6%

37% ในแต่ละภาคโดยสังเขป เผ็ด เค็ม

10% 10%

เผ็ด เค็ม

25% 25% เผ็ด เค็ม
31.3%
31.3%

ภาคกลาง ภาคใต้ ภาคตะวัน
ออกหวาน
เปรี้ยว
40% 40%

หวาน เปรี้ยว หวาน
25% 25% 6.3%

เปรี้ยว
31.3%

วัฒนธรรมอาหารไทย

ตามภูมิภาค เกิด บวช แต่งงาน ขึ้นบ้านใหม่ เจ็บป่วย ตาย

ตามประเพณี อาหาร การถนอม รสชาติ การปรุง ประเพณี ชาติพันธุ์
ช่วงชีวิต ตามฤดูกาล อาหาร อาหาร ตามเดือน

การถนอมอาหาร

วัฒนธรรมอาหารไทย

ตามภูมิภาค เกิด บวช แต่งงาน ขึ้นบ้านใหม่ เจ็บป่วย ตาย

ตามประเพณี อาหาร การถนอม รสชาติ การปรุง ประเพณี ชาติพันธุ์
ช่วงชีวิต ตามฤดูกาล อาหาร อาหาร ตามเดือน





พิธีตานข้าวใหม่ เป็นกุศโลบาย ประเพณีปอยน้อย ข้าวมธุปายวาิสสาเปข็นบูชอาาหารวิเศษ  บุญเข้าพรรษา สลากภุต ลอยยี่เป็ง
สอนลูกหลานให้มีความกตัญญู เป็นการแห่เด็กชายซึ่ง ผเพราะเป็นอาหารที่พระพุทธเจ้า ขนมที่คนล้านนานิยมทำกัน เป็นช่วงที่ชาวบ้านหยุดพักจากทำนา อาหารถวายพระสงฆ์ประกอบด้วย
จะบรรพชาเป็นสามเณร พระสงฆ์ก็จำพรรษาอยู่ในวัดเพราะ แกงอ่อม แกงฮังเล ห่อนึ่งและลาบ
ต่อผู้มีพระคุณ การเล(ี้กยับงขอ้าาวหา12รเตอ็มย่ารูงป)แบบ ทรงเสวยก่อนจะตรัสรู้ ในช่วงงานเทศกาลก็คือ อยู่ในช่วงเข้าพรรษา ชาวบ้านจะถวาน้ำ
ไม่ใช้สัตว์ที่กินข้าว แโดลยะกพับ่อทัแ้งม่1จ2ะตอ้อย่งาปง้ใอห้นคขร้าบว ขนมจ็อก หรือขนมเทียน ขนมประ(กขอนบมดเ้ทวียยนข)นมจ็อก
บ้างเรียกว่า ขนมนมสาว ข้าวสุก ข้าวสาร แคบหมู แหนม ข้าวต้ม ถั่วแปบ ข้าวต้มหัวหงอก
ทำขนม
จอก ไส้อั่ว หมูหนึ่ง ปลานึ่ง
ขนดปาด
อาหาร
ป12ระเดเพือณนี
ภาคเหนือ
ม.ค. ม.ค.
ก.พ. ก.พ.ประเพณีงานปอยหลวง ปี๋ ใหม่เมือง จาคะข้าว คือการถวายข้าวเปล่า ออกพรรษา ฮ้องขวัญข้าว
มี.ค. มี.ค.ทำบุญเพื่อเฉลิมฉลองศาสนสมบัติต่างๆอาหารท้องถิ่นตามความเชื่อประเพณีไหว้พระธาตุ อาหารแด่พระสงฆ์คนเฒ่าจำศีล เป็นการรับเสด็จพระพุทธเจ้า ข้าวต้ม เผือก มัน ไข่ ขันธ์ ๕
เม.ย. เม.ย.ที่สร้างทั้งกำลังกายและกำลังใจอาหารที่นำมาตักบาตร คืออุบาสกอุบาสิกาผู้มีอายุหมดภาระหน้าที่ ขวดน้ำ แก้วแหวนเงินทอง
พ.ค. พ.ค.ทำขนมปาด ขนมแคบ ขนมจอกพร้อมรับศกใหม่อย่างเบิกบาน กลับจากสวรรค์ แป้ง หวี กระจก ผ้าสไบ อาจ
มิ.ย. มิ.ย.หรือขนมเทียนนิยมกินแกงบ่าหนุน และลาบหมู นิยมถวายข้าวต้มกล้วย
ก.ค. ก.ค. มีเพิ่มเติมตามพื้นที่
ส.ค. ส.ค. แบบจาวเหนือ
ก.ย. ก.ย.
ต.ค. ต.ค.
พ.ย. พ.ย.
ธ.ค. ธ.ค.
ก็เป็นอาหารทั่วไปตามจิตศรัทธา ทางบ้านจึงพากันเข้าสู่พระศาสนา
นิยมถวายคือ ข้าวเหนียวนึ่งหรือข้าวเจ้า
แกงอ่อม แกงฮังเล น้ำพริกปลาร้ากับผักนึ่ง
จิ้นลาบ จิ้นฮุ่ม หรือ หมูเค็ม
การทำบุญผะเหวด
เป็นการทำบุญเนื่องด้วยการรำลึก
ถึงอดีตชาติสุดท้ายของพระโคตมพุทธเจ้า บุญเข้าพรรษา บุญข้าวสาก
เมื่อคราวเสวยพระชาติเป็นพระเวสสันดร คล้ายคลึงกับภาคเหนือ เป็นประเพณีการทำบุญที่จัดขึ้นเพื่ออุทิศ
บุญคูนลาน บุญบั้งไฟ คือมักจะถวายข้าวต้มมัดที่ทำ ส่วนกุศลให้กับผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว บุญกฐิน
อาหารตามความเหมาะสม และได้บำเพ็ญทานบารมีอย่างแก่กล้า อาหารไม่ปรากฏว่า กันภายในครัวเรือนแก่พระสงฆ์ และเพื่ออุทิศส่วนกุศลให้กับ มักจะมีการตั้งโรงทานขึ้น
อาหารที่ถวายส่วนใหญ่คือข้าวพันก้อน สัตว์นรกหรือเปรต อาหารแล้วแต่เจ้าภาพจะจัดสรรค์
มีอย่างใดเด่น

อาหาร
ป12ระเดเพือณนี
ภาคอีสาน

บุญสงกรานต์ บุญข้าวประดับดิน บุญเข้ากรรม จัดทำโดย
บุญข้
าวจี่ ส่วนใหญ่เป็นอาหารพื้นบ้าน บุญซําฮะหรือชําระ เพื่ออุทิศบุญกุศลให้กับผู้ล่วงลับไปแล้ว บุญออกพรรษา พระภิกษุ ผู้ต้องอาบัติสังฆ

เกิดตามความเชื่อที่ว่าเมื่อถึงเดือนเจ็ด สิ่งที่ถวาย ข้าวและอาหารคาวหวาน ชาวบ้านจะนำเอาอาหารไปวัดกัน
ต้องทําบุญชําระจิตใจให้สะอาดและเพื่อ พร้อมหมากพลู บุหรี่ที่ห่อด้วยใบตอง ตามแต่สะดวกขอ
งแต่ละครัวเรือน าทิเสส คือ อาบัติขนาด
ปัดเป่ารังควาญสิ่งไม่เป็นมงคลออกจากหมู่บ้าน กล้วย นำไปวางไว้ตามใต้ต้นไม้ กลาง ต้องปฏิบัติวุฏฐาน
แจละมะีเกคารืร่อจังดบอัตาหรพารลใีสส
่ักงเรวะยทสงิ่งสศาัมกเดหิ์สลิี่ทยธมิ์หรือวางตไวา้ตมาบมริพเื้วนณดิกนำเแรีพยงกววั่ดา บ"้หา่งอข้าวน้อย
วิธี ชาวบ้านถวายตาม
จิตศรัทธา

ปีใหม่ มาฆบูชา แรกไถนา 7 จตักบาตรดอกไม้
เป็นเทศกาลเฉลิมฉลองกัน นิยมทำกับข้าวมาใส่บาตรพระสงฆ์ เป็นการถวายอาหาร ะเป็นการตักบาตร ถวาย
ตามแต่ความสะดวกของผู้ถวาย อย่างแก่พระโคเพื่อเสี่ยงทาย
อาหารตามแต่แต่ละ สภาพภูมิอากาศในการทำการเกษตร ดอกไม้ ข้าวสารและ การตักบาตรธารณะ คือ
ครัวเรือนจะชอบใจ ได้แก่ ข้าว ข้าวโพด ถั่ว งา อาหารแห้งเป็นหลัก ชาวบ้านใส่บาตรด้วยกระยาสารท
น้ำ หญ้า เหล้า ไม่ปรากฏเทศกาล
ห่อด้วยใบตองกับกล้วยไข่

อาหาร
1ป2ระเดเพือณนี
ภาคกลาง

เวียนเทียน สงกรานต์ ถวายสลากภัต ทิ้งกระจาดวัดพนัญเชิง ตักบาตรเทโว ลอยกระทง
ไม่ปรากฎอาหารที่ ไม่ปรากฏอาหารที่ เป็นการนำอาหารคาวหวาน เป็นการทำบุญให้ทานแก่ภูตผีไม่มีญาติ (ข้าวต้มห่อดข้้วาวยตใ้บมมลูะกพโรย้านวไว้หางยาว) ไม่ปรากฏอาหารที่โดดเด่น
ตามแต่สะดวกมาถวายเพล
โดดเด่นแน่ชัด โดดเด่นแน่ชัด ทำโดยการนำข้าวสารอาหารแห้งที่ ชัดเจน
แก่พระสงฆ์ มีผู้บริจาคไปวางไว้บนหิ้ง
และจะมีท่านยมคอยทำหน้าที่
แจกจ่ายอาหารแก่ภูตผีเร่ร่อนให้ได้รับ
โดยทั่วๆกัน
พิธีพราหมณ์ ทำขวัญข้าว
เป็นการแสดงการละเล่นเพื่อให้ สำหรับสิ่งของประกอบในพิธี สารทเดือนสิบ
ด้วยตามความเชื่อแม่โพสพเป็นผู้หญิง สลากภัต ไม่ปรากฏเทศกาล เป็นเหมือนพิธีต้อนรับบรรพบุรุษกลับจากทั้งนรก ไม่ปรากฏเทศกาล
เทพยดาพึงพอใจ จึงเชื่อว่าท่านอยากทานอาหารเหมือนคนท้อง เป็นการนำอาหารคาวหวาน
อาหารที่ใช้ส่วนใหญ่มักจะเป็น จึงถวายอาหารคาวหวานและผลไม้รสเปรี้ยว ตามแต่สะดวกมาถวายเพล และสวรรค์ จะมีขนมต่างๆมากมาย
ของเซ่นไหว้ที่ใช้
ในพิธีพราหมณ์ เพื่อเเทนส่งของเครื่องใช้
แก่พระสงฆ์
อาหารและยานพาหนะให้แก่เหล่าบรรพบุรุษ

อาหาร
1ป2ระเดเพือณนี
ภาคใต้

ประเพณีแห่ผ้าขึ้นธาตุ หมายถึง สงกรานต์ เข้าพรรษา ทำขวัญข้าว ขนมต้ม เป็นขนมประจำงาน ให้ทานไฟ
การนำผ้าผืนยาวขึ้นไปห่มองค์ ไม่ปรากฏอาหารที่ นิยมตักบาตรธูปเทียน สำหรับสิ่งของประกอบในพิธี ประเพณีชักพระ เกิดจากโกลิยะเศรษฐี จอม
พระบรมธาตุเจดีย์ในวันสำคัญทางศาสนา และดอกไม้เป็นส่วนใหญ่ ด้วยตามความเชื่อแม่โพสพเป็นผู้หญิง
ไม่ปรากฏอาหารที่โดดเด่นแน่ชัด โดดเด่นแน่ชัด ไม่ปรากฏอาหารที่ดดเด่นแน่ชัด จึงเชื่อว่าท่านอยากทานอาหารเหมือนคนท้อง เหตุผลคือเพื่อโยนใส่ลงในบาตรให้ ตระหนี่ที่อยากกินขนม
จึงถวายอาหารคาวหวานและผลไม้รสเปรี้ยว แก่พระพุทธเจ้าเนื่องจากเข้าไม่ถึง เบื้องในสมัยพุทธกาล

ตัวของพระองค์เพราะ
มีผู้มารับเสด็จกลับจากสวรรค์อย่าง
เนืองแน่

วัฒนธรรมอาหารไทย

ตามภูมิภาค เกิด บวช แต่งงาน ขึ้นบ้านใหม่ เจ็บป่วย ตาย

ตามประเพณี อาหาร การถนอม รสชาติ การปรุง ประเพณี ชาติพันธุ์
ช่วงชีวิต ตามฤดูกาล อาหาร อาหาร ตามเดือน

ชาติพันธุ์ทั้งหมดในประเทศไทย

นโปดัรบยะตเัใ้ทชง้ศขแ้อไตท่มอูยลดีจปตัาจกกจลุศุบู่มันนชยม์าีมตกิาพลุนัุ่มนษชธยุ์ามวตีิคิทพวัยนาามธสุิ์หร6ิลน3าธกกรหล(ุล่อมางใยนคแ์ปกลราะะรตเัมท้งหศถิา่ไนทชฐนยา)นกระจายอยู่ในจังหวัดต่างๆ ของ

เผือก หน่อไม้ สัตว์ป่า

มลาบรี

ข้าวยั้ว มัน กล้วย ผึ้ง
การเอาข้าวเหนียวทั้งสีขาวและสีดำ น้ำพริกผักชี
มีเพียง ผักชี เกลือ และ
ที่หุงสุกใหม่มาบดให้ละเอียด พริกขี้หนู โขลกรวมกัน
ห่อด้วยใบตองแล้วกดให้แบน
ทำให้มีทั้งข้าวยั้วสีขาวและสีดำ

เวลากินก็เอาไปย่างให้ร้อน
แล้วโรยน้ำตาลอ้อยป่น

ม้ง อูรักลาโว้ย

ต้มไก่สมุนไพรม้ง ส่วนใหญ่จะเป็นอาหารที่ใช้ในพิธีกรรม ที่ดูจะมีความโดดเด่น
ทเ้ปอ็นงอถิา่นหชานริทดี่ปต่ราะงกๆอบมดา้วกยกพวื่าชส10มุนชไนพิดร ได้แก่ไก่ขาวดิบตากแห้ง ข้าวสารคลุกขมิ้น
ว่านขท้าอดงไ(ใมบz่ไeมด่้jว5nงtโช(sดtนhsิยดuhมaีuไพดืan้ชแjtสurก่hมaุตoนgะgไ)ไพ)คจิรแรง้ทลีจ(ู่สะtไวฉำa่่าคuั(นญjkนdo้แำuเtลลba็ะก)wเ(ยop้ชsaว)wนjดัq่วaib)
คล้ายๆประเพณีเดือนสิบของภาคใต้ทั่วไปที่อุทิศให้ผู้ล่วงลับ
ส่วนอาหารการกินก็ปกติ อาหารทะเล เลี้ยงหมู ไก่ ไว้ประกอบอาหาร

ข้าวเจ้าที่นึ่งด้วย ด้วยความเชื่อที่ว่าส้มป่อย ไก แนกะล้อ ปลาก่อ(ช่อน)
น้ าตาลอ้อย จะช่วยกำจัดสิ่งชั่วร้ายและ พริกหยวกยัดไส้ชะอม ย่างเกลือ

สำหรับหญิงตั้งครรภ์

ความอัปมงคลออกไปจากชีวิต

ก่อ(อึมปี้ )

แกงกะทิใส่ไก่กับ ข้าวเหนียวมูน ปลาตะโอน ข้าวห่อ ข้าวต้มใบกะพ้อ
ฟักและแฟง
ปลากั้งต้มเค็ม ปลากั้ง ขนมเทียน

กะซอง ก.พ. ก.ค. ก.ย.
ม.ค.

กะยัน, แลเคอ กะแย, กะยา, คะยาห์, บเว ทั้งนี้เนื่องจากชุมชนกะแยนั้นอยู่ร่วมปะปน ติดต่อสัมพันธ์กับคนไท
ใหญ่ อีกทั้งจังหวัดแม่ฮ่องสอนนั้นเป็นสังคมวัฒนธรรมไทใหญ่ ซึ่งมี
หมาก อิทธิพลต่อวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์อื่น ๆ
ข้าวเบ๊อะ ที่มีจำนวนประชากรน้อยกว่าทวัฒนธรรมไทใหญ่เป็นวัฒนธรรมหลัก
ข้าวเบ๊อะจะเป็นการรวบรวมอาหาร พืช ผัก ผลไม้ ของเมืองแม่ฮ่องสอนนั้นได้บดบัง ครอบงำกลืนกินวัฒนธรรมย่อย
เนื้อสัตว์ที่มีอยู่ เท่าที่หาได้ใส่รวมกันลงไปในหม้อ ของกลุ่มชาติพันธุ์อื่น ๆ ทั้งด้านภาษา พิธีกรรม อาหาร ฯลฯ
พร้อมด้วยข้าวสารเล็กน้อย ต้มจนเดือดแล้วใส่เครื่องปรุงชนิดต่าง ๆ ที่มีในไร่ ประกอบกับการส่งเสริมการท่องเที่ยง โดยเฉพาะการยกชูเรื่องความ
หลากหลายของกลุ่มชาติพันธุ์ ส่งผลให้เกิดการผสมผสานและกลืน
กลายทางวัฒนธรรมในสังคมร่วมสมัย
ไม่ปรากฏอาหารที่มีเอกลักษณืโดดเด่น

ข้าวเบ๊อะ
ทำไร่ ข้าวเบ๊อะจะเป็นการรวบรวมอาหาร พืช ผัก ผลไม้

เนื้อสัตว์ที่มีอยู่ เท่าที่หาได้ใส่รวมกันลงไปในหม้อ
พร้อมด้วยข้าวสารเล็กน้อย ต้มจนเดือดแล้วใส่เครื่องปรุงชนิดต่าง ๆ ที่มีในไร่

กะเลิง กะเหรี่ยง, ปกาเกอะญอ

น้ำพริกผัก ขาดไม่ได้ ปศุสัตว์ แกงฟักเขียว น้ำพริกผัก ขาดไม่ได้

กะเหรี่ยงโพล่ง กูย, กวย ไม่ปรากฏอาหารที่มีลักษณะโดดเด่น

อาหารในพิธีกรรม แกงฟักทอง
ส่วนใหญ่แล้วมักจะเป็นลาบควาย อตัางหปาลรปาดรุ๊กะเภ(หทลหาลมาปมลไาด้ดแุกก่) ตตัังงกบะอเหนน่(ห(หลลามามบหอนนู))

ขมุ, กำมุ, ตะมอย อาหารประเภทน้ำพริก ไ(ดน้้แำพก่รริกูจปำลงาาย) (น้ำพริก)
รูจำงายก๊ะ

อ(กกตาุอ่อหนงงาตยัรตวนปะเปลร(ั็ะงแกเกภม(ังแทกปกแจลงกะีอ)หงานกศ่ไัอดอย้)งแอซกกยู่ะ่อใโกนลง๊อระรูง)ะ(แกแกมะกอเเหงงลนบออ่้อน((นแแ()กแกงกกงหอปงนงอลู้ต)นาดะ)ุโกล(๊อ)ะั้นก(แตอักวงงใตหุผ่นัญก่(กอแาากดศัง)ยตุอ่นยู)่ที่ไม้ซาง)

ข้าวแรมฟืนไทเขิน

ไม่ปรากฏอาหารที่มีลักษณะ ดูรายละเอียด ดูรายละเอียด
โดดเด่น เพิ่มเติม เพิ่มเติม
แต่สันนิษฐานว่ามีลักษณะ ที่การแบ่ง ที่การแบ่ง
คล้ายคลึงกับอาหาร กัมพูชา อาหารตาม อาหารตาม
ภูมิภาค ภูมิภาค
ขแมร์ลือ ขึน, ไทขึน, ไทเขิน
คนใต้

คนอีสาน

อาหารจีนฮ่อ ซุปข้าว
แป้ง ขนมโหยวเซียง ข้าวซอยยำ

จีนยูนนาน

รเนืา้ยอนกึ่างรซอูโารห่วาร(แที่กสืงบขท้าอวดแแป้ลงะ)นิปยัจมจุกบัันนคชือาวเจนืี้นอฮน่้อำแมีดคุงณเภนื้าอพเปชื่ีอวิตยทีเ่ตด้ีาขึ้หนู้ จวุึ้งนนเิสย้นม ข้าวซอย
ทำเมนูอาหารแปดชนิด โดยเพิ่มเติมอาหารจำพวกปลา กุ้ง หอย เข้าไป

ชอง, ตัมเร็จ

น้ำผึ้ง สัตว์ป่า ทำไร่

ชาวซะโอจประกอบอาหารที่หาได้จากธรรมชาติและอาหารประจำตามฤดูกาล โดย
จะปเพรละิกงอเบมื่ออากห่อานรทไีม่ค่มรีัเวตหารตื้ออสง่วในช้กที้่อโลน่งหขินอง3ใตก้้ถอุนนบม้าานทำใเชป้็ถน่าเนตหาเรืรอียไมก้วฟ่ืาน3เป็เนส้เาชื้อ แกงหนามยอก แกงหน่อไม้ใส่ไก่ ปลาเค็มโรยพริก

ส่วนผสมหลักจะใช้พริกแกง กะปิมอญ หลามบอน

ซะโอจ, ชอง

แก(ชงิ่วยพอูดดงหั่ลว)าย แกงไก่ใส่หวาย ต้มต้นบุก ข้าวต้มมัดคลุกมะพร้าว
ต้มเต่าร้างใส่ใบย่านาง

ซำเร, สําเหร เช่นเดียวกับ โซ่ (ทะวืง)
คนไทยทั่วไป

ซั่วไก่ ตำเมี่ยงข่า ขนมแหนบ
ในโอกาสพิเศษก็จะฆ่าควาย
และวัวมาทำเป็นอาหาร

ญ้อ, ย้อ, ญ่อ ลาบเทา แกงเห็ด ป่นเห็ดปลวก ซุปดอกกะเจียว
คั่วแมงจินูน หมกฮวก ต้มอึ่ง ป่นกบ เป็นต้น

อาหารของชาวญ้อในปัจจุบันมีความ ซั่วหมากโม ป่นกบ
คคืลอ้าเนย้คนลรแึสงลชกะัฝาบตาอิดา"ขตหมาามรนพธำื้รนเรผถิ็ม่ดนชตาอีาตสิม"านเปทัร่ีว้ยไปว

พริกตำและแกงกบ กุ้งตัวเล็ก

ญัฮกุร, เนียะกุร ไม่ปรากฏอาหารที่มีลักษณะ ตึ่งนั้ง, คนจีน เญอ
โดดเด่น
อาหารจีนแต้จิ๋ว อาหารจีนกวางตุ้ง
อาหารการกินไม่แตกต่างจากชาวบ้านไทยพื้นบ้านทั่วไป
ซึ่งทานข้าวเจ้า ผัก น้ำพริก แกงพื้นถิ่น หรืออาหารที่ได้จากป่ ดีหมูกินกับสุรา

ดาระอั้ง

หนังพอง หนังปอง

ไต, คนไต

อาหารไทใหญ่บางเมนูก็มีความ ถั่วเน่า อุ๊บไก่ ข้าวแรมฟืน
คล้ายคลึงกับอาหารคนเมืองล้านนา
เช่น น้ำพริกอ่อง แกงฮังเล แกงขนุน

น้ำพริกและผักจิ้ม แกงหมี่ ข้าวแผะ

ไทยโคราช

พริกกะเกลือ ดอกตะเกียด ตั๊กแตนหมก

ขั่วหมี่ ดูรายละเอียด
เพิ่มเติม
ไทยเบิ้ง ไทยภาคกลาง ที่การแบ่ง ไทยมุสลิม มีหลายกลุ่ม
อาหารตาม รอการศึกษาที่
ภูมิภาค ลงลึก
ในรายละเอียด
ข้าวเหนียวและผักที่หาได้ หุงผัก เนื้อหมาผัดกุยช่าย ลู่ส้ม ขมไก่ ข้าวแกงท่าง ต่อไป
มีแนวทางกิน
ไทหย่า, ไตหย่า นามธารี, ซิกข์นามธารี มังสวิรัติ

ใช้ไม้ไผ่หุงข้าวแทนหม้อ นิยมรับประทานอาหารที่ทำจากพืชผักมากกว่าเนื้อสัตว์
อีกทั้งมีข้อห้ามลูกที่มีผัวหรือเมีย (สะใภ้หรือเขย) โดยให้เหตุผลว่าบำรุงสุขภาพดีกว่าเนื้อสัตว์
ร่วมวงกินข้าวร่วมกับพ่อแม่
บรู ส่วนลูกที่ยังเป็นโสดกินข้าวร่วมกับพ่อแม่ได้
ลูก ๆ ที่มีครอบครัวแล้วจะกินข้าวรวมกันเป็นคู่ ๆ พร้อมด้วยลูกของตน
ปะโอ
ทำการเกษตร สัตว์ป่า ลาบพริก
บีซู
ปลัง, คาปลัง ไม่ปรากฏอาหารที่มีลักษณะ
ผู้ย้อย, ย้อยโดดเด่น

ผักป่า สัตว์ป่า ข้าวโคป ข้าวต้มผัด ข้าวดำ ข้าวแดง เมี่ยง ให้ผีกิน ข้าวต้มเขาควาย ลาบปะไพ

ผู้ไท, ภูไท

อาหารการกินของชาวโย้ยในปัจจุบันมีความ
คล้ายคลึงกับอาหารพื้นถิ่นอีสานทั่วไป

ปลาร้า ปลาส้ม ข้าวยั้ว น้ำพริกผักชี
การเอาข้าวเหนียวทั้งสีขาวและสีดำที่หุงสุกใหม่ มีเพียง ผักชี เกลือ และ
มาบดให้ละเอียด ห่อด้วยใบตองแล้วกดให้แบน พริกขี้หนู โขลกรวมกัน
ทำให้มีทั้งข้าวยั้วสีขาวและสีดำ เวลากินก็เอาไปย่างให้ร้อน
แล้วโรยน้ำตาลอ้อยป่น

พวน, ไทพวน มอญ,รามัญ
ม้ง
มอแกน, บะซิง ต้มไก่สมุนไพรม้ง
ทเ้ปอ็นงอถิา่นหชานริทดี่ปต่ราะงกๆอบมดา้วกยกพวื่าชส10มุนชไนพิดร
ว่านขท้าอดงไ(ใมบz่ไeมด่้jว5nงtโช(sดtนhsิยดuhมaีuไพดืan้ชแjtสurก่hมaุตoนgะgไ)ไพ)คจิรแรง้ทลีจ(ู่สะtไวฉำa่่าคuั(นญjkนdo้แำuเtลลba็ะก)wเ(ยop้ชsaว)wนjดัq่วaib)

เผือก อาหารทะเล มะตาด

อาหารก็มีความคล้ายคลึงกับคนไทย ปลาร้า แป้งทอด

มอแกลน, ชาวบก ไม่ปรากฏอาหารที่มีลักษณะ
โดดเด่น

และอีกมากมาย ปัจจุบันมีลักษณะคล้ายตลึง
กับอาหารของชาวไทย

เผือก หน่อไม้ สัตว์ป่า

มานิ


ใช้น้ำมันหมูในภกายารในปหระมูก่บอ้าบนอาหารที่หาได้หยั่วมัเนจี๊ยะ กล้วย ผึ้ง

เมี่ยน, อิ้วเมี่ยน ยวน, คนเมือง
ยอง, คนยอ
ง
ดูรายละเอียดเพิ่มเติม ไม่ปรากฏอาหารที่มีลักษณะ
ที่การแบ่งอาหารตามภูมิภาค โดดเด่น
เพราะมีความคล้ายคลึง
กับอาหารภาคเหนือมาก

เผือก หน่อไม้ สัตว์ป่า

มลาบรี

มัน กล้วย ผึ้ง

พิซซ่าลัวะ ข้าวปุ๊ก ข้าวต้มเขาควาย

น้ำพริกถั่วเน่า

ลัวะ, เลอเวือะ ชาวลาวแง้วปัจจุบันส่วนใหญ่รับลาวแง้ว
ประทานอาหารเหมือนคนไทยภาค
แกงนางหวาน แกงไข่ผำ แจ่วหม้อ แจ่วมักเขียเคีย กลาง และด้วยการตั้งบ้านเรือนอยู่
ริมน้ำจึงมีการถนอมอาหารโดย
เฉพาะการทำปลาร้า ปลาส้ม และทุก
มื้อต้องมีเมนู น้ำพริก ผักสด ผักต้ม
เป็นหลัก

แจ่วมักเขียเคียข้าวเหนียวหัวหงอกปลาทอด

ลาวครั่ง


ข้าวเม่า ผักจุ๊บ แกงเปอะใส่กะทิ ขนมก้นกระทะ
แกงเปอะ
ข้าวต้มหัวหงอก

ลาวโซ่ง, ไทดำ ลาวตี้

แกงเปอะ ปลาร้า ป่นปลา

ลาวเวียง, ลาวกลาง ลาหู่, ลาฮู ไม่ปรากฏอาหารที่มีลักษณะ
โดดเด่น

จ๊ะสู่ เนื้อไก่กระดูกดำ น้ำปู๋ ข้าวเหนียวา
สำหรับหญิงที่ให้กำเนิดบุตร
คล้ายคลึงกับอาหารล้านนา

ลีซู
ลื้อ, ไ
ทลื้อ

ก้อย ลาบเลือด ข้าวเหนียวคลุกน้ำตาล สว้าไก่
เช่นเดียวกับชาวอีสานทั่วไป
เช่นเดียวกับชาวอีสานทั่วไป

แสก, แทรก โส้, โซร, ซี

หยวกกล้วยดอง หน่อไม้ดอง ผักกาด
ดอง กึเนอะ คั่วเนื้อสุนัข

ไม่ปรากฏอาหารที่มีลักษณะ รายละเอียดเยอะ
โดดเด่น รอการศึกษาแบบ
เหวียต
เกี่ยวไม่ปรากฏ อ่อเ
ญอ อุก๋
อง เจาะลึกต่อไป
อาหารที่มี ออแรนายู

ลักษณะ
โดดเด่น

แกง ต้ม ผัด แอ็บ ไม่ปรากฏอาหารที่มีลักษณะ
มักจะมีวิธีปรุงเพียงเท่านี้ และนำไปดำเนินการกับ โดดเด่น
อ่า
ข่า
ผักป่า ข้าว หรือสัตว์ที่หามาได้ 3 วิธี คือ การดอง หมัก
ชาวอ่าข่ามีวิธีการถนอมอาหาร
และรมควัน

อูรักลาโว้ย

ส่วนใหญ่จะเป็นอาหารที่ใช้ในพิธีกรรม ที่ดูจะมีความโดดเด่น
ได้แก่ไก่ขาวดิบตากแห้ง ข้าวสารคลุกขมิ้น

คล้ายๆประเพณีเดือนสิบของภาคใต้ทั่วไปที่อุทิศให้ผู้ล่วงลับ
ส่วนอาหารการกินก็ปกติ อาหารทะเล เลี้ยงหมู ไก่ ไว้ประกอบอาหาร

วั ฒ น ธ ร ร ม อ า ห า ร ไ ท ย

In the future....