KONSEP PERPADUAN, KESEPADUAN, PENYATUPADUAN

MPU21032 PENGHAYATAN ETIKA DAN PERADABAN | DSB1A PERPADUAN
KESEPADUAN
PENYATUPADUAN

PENSYARAH: USTAZ MOHD RUSDAN BIN HASAN

ANNUAL REPORT 2022

AHLI KUMPULAN
NUR FARAHIN BINTI ZULKARNAIN

(17DSB21F2014)
SHALINI A/P S.NADZAN

(17DSB21F2025)
JACRYSHA GYNIA ANAK GAWAN

(17DSB21F2013)
MUHAMMAD AFIQ AIMAN BIN MOHD AZIZI

(17DSB21F2003)
MUHAMMAD SYAHMI BIN ROSLAN

(17DSB21F2004)

MPU 21032 PENGHAYATAN ETIKA & PERADABAN| DSB1A
2

ANNUAL REPORT 2022

ISI KANDUNGAN

01. PENGENALAN
02. MAKSUD WAJAH POSITIVE NEGATIVE
03. KONSEP (PERPADUAN, KESEPADUAN

DAN PENYATUPADUAN)
04. APA ITU: PERPADUAN, KESEPADUAN DAN
PENYATUPADUAN
05. SATU NEGARA SATU AKAR
06. KESEPADUAN SOSIAL
07. CARA MENYELESAIKAN MASALAH
KOTRADIKSI
08. CONTOH DI MALAYSIA
09. DEFISIT SOSIAL
10. PERLEMBAGAAN PERSEKUTUAN
11. DASAR PERPADUAN NEGARA
12. PEMBOLEH DAYA PERPADUAN
13. KESIMPULAN
14. RUJUKAN

3

ANNUAL REPORT 2022

PENGENALAN

Negara bekas tanah jajahan, sep-
erti Malaysia dan Indonesia, sen-
antiasa berdepan dengan cabaran
‘unity in diversity’ yang tertampil da-
lam fenomena sosial yang kita kenal
sebagai ‘kepelbagaian.’

PERPADUAN kita idamkan di Malaysia
tetapi masih belum tercapai. Yang kita
capai dan dakap dengan penuh debaran
dan cabaran ialah suatu proses berben-
tuk KESEPADUAN.Untuk menenangkan
debaran itu kita senantiasa berusaha
mencari jalan ka ara PENYATUPADUAN.

Semua ini kita lakukan berdasarkan ga
prinsip sekaligus proses utama, iaitu,
TAWAR-MENAWAR (Bargaining), BE-
RUNDING (Negotiation) dan PERAN-
TARAAN (Mediaon). Apa yang kita capai
selama ini adalah berasaskan PLATFORM
INTEGRASI yang telah kita sama-sama
bina, ada yang berjaya, ada yang gagal,
tetapi kita tidak pernah berhenti menco-
ba. Keganasan bukan pilihan kita. Harmo-
ni, kestabilan dan keamanan tetap men-
jadi santapan hidup seharian kita dalam
mengurus perbedaan sesama kita dalam
4 sebuah masyarakat berbilang kaum.

ANNUAL REPORT 2022

Wajah positif datangnya daripa- WAJAH POSITIVE
da kepelbagaian yang diremeh- WAJAH NEGATIVE
kan,dirayakan (celebrating di- WAJAH IDAMAN
versity) dan dikomersialkan.
bertikam lidah dan fitnah memfit-
Berbilion ringgit,misalnya, boleh nah yang dibakar pula oleh khabar
diperoleh dengan ‘menjual kepel- angin. Prejudis dan stereotaip pula
bagaian’ ini melalui program seper- terus mengipas emosi ke suhu
ti “Tahun Melawat Malaysia 2014.” panas dan boleh mencairkan ra-
Makanya pendapatan ini menyum- sionaliti, meningkatkan ketegan-
bang terus kepada ekonomi ne- gan,mencabar harmoni dan meng-
gara. Oleh itu, kita labur beratus gegar stability.
juta ringgit untuk merayakan dan
menjayakan usaha menjalan kepel- Wajah idaman yang muncul dari-
bagaian ini. pada kepelbagaian ini adalah rasa
rindu dan ingin akan suatu bentuk
Wajah negatif yang menjelma ber- perpaduan yang paling ideal, iai-
sama fenomena kepelbagaian ada- tu,unity in uniformity,atau ‘per-
lah berpunca daripada perbedaan paduan dalam kesatuan.’ Keinginan
yang ada dalam berbagai bentuk idealistik ini sering diungkapkan
dalam masyarakat. Setiap bentuk terus menerus dan berulang kali
itu mempunyai potensi menimbul- dalam ucapan ahli politik dan pem-
kan konflik, pertelingkahan, impin dan juga terdapat dalam lir-
ik pelbagai lagu bersifat patriotik,
iaitu, kata-kata “satu negara, satu
bangsa, satu bahasa.”

5

ANNUAL REPORT 2022

KONSEP Negara bekas tanah jajahan, seperti
Malaysia dan Indonesia, senantiasa ber-

PERPADUAN depan dengan cabaran unity in diversity
yang tertampil dalam fenomena sosial
KESEPADUAN
yang kita kenal sebagai kepelbagaian.

PENYATUPADUAN Fenomena ini menonjolkan perbezaan,
kelainan, malah sering diungkapkan se-
bagai keunikan.

Sebenarnya, kedua negara ini tiada Kerana ianya adalah merupakan sua-
pilihan. Keadaan Kemajemukan ini tu pernyataan emosi dan psikologikal
bukan yang diinginkan tetapi dipak- yang mengartikulasikan suatu hara-
sakan dan adalah akibat langsung pan yang sangat besar dan sangat diid-
daripada pembentukan plural society amkan. Sesiapa yang mengucapkan-
dalam era penjajahan. Maka Indone- nya tahu bahawa idealisme unity in
sia terkenal dengan Bhinneka Tung- uniformity adalah satu angan-angan,
gal Ika dan Malaysia dengan Malaysia tetapi mempunyai nilai politik yang
Truly Asia. tinggi dan berkesan untuk memobilis-
asi sokongan padu daripada anggota
Unity in diversity sekaligus kepel- masyarakat untuk sesuatu agenda
bagaian membawa penjelmaan tiga atau kepentingan, sama ada bersifat
wajah satu wajah positif, satu konflik suku kaum, negara, rantau, mahu pun
dan satu wajah idaman. Penyuaraan dalam hubungan Timur-Barat
psychic yang bersifat merindui dan
mengidamkan unity in uniformity ini
berterusan?

6

ANNUAL REPORT 2022

Kerana ianya adalah merupakan suatu
pernyataan emosi dan psikologikal yang
mengartikulasikan suatu harapan yang
sangat besar dan sangat diidamkan. Se-
siapa yang mengucapkannya tahu baha-
wa idealisme unity in uniformity adalah
satu angan-angan, tetapi mempunyai
nilai politik yang tinggi dan berkesan
untuk memobilisasi sokongan padu dar-
ipada anggota masyarakat untuk ses-
uatu agenda atau kepentingan, sama
ada bersifat suku kaum, negara, rantau,
mahu pun dalam hubungan Timur-Barat

PERPADUAN KESEPADUAN PENYATUPADUAN

Kesatuan. Ia merupakan Keadaan bersepadu, men- Proses menyatupadukan.
matlamat akhir yang diidam- jadi kesatuan yang utuh. Usaha berterusan pada per-

kan dalam sebuah negara Keadaan aman, stabil, ingkat semua lapisan
yang berbilang etnik teruta- makmur dan sejahtera yang masyarakat untuk menyele-
dicapai tetapi masih diakui saikan defisit sosial berwa-
ma di Malaysia.
masih terdapat hanakan tapak integrasi

7

ANNUAL REPORT 2022

SATU NEGARA
SATU AKAR

Tiga konsep keramat ‘per- Bertolak daripada tiga konsep
paduan, kesepaduan dan keramat ini sebagai suatu kerang-
penyatupaduan’ adalahper- ka besarlagi luas akan dapat pula
mulaan melihat dan meny- nanti kita mengupas satu persatu
usun segala yang rumit dan apakah isusosial, ekonomi, politik
pelbagai dalam dan lain-lain lagi isu yang sering
sosiological imagination mendugakehidupan manusia ber-
kita berkait dengan masyar- masyarakat.
akat plural/majmuk.
Kepada masyarakat yang dibe-
Namun dalam tempohberkenaan, biar- bankan oleh cabaran alamiah, sep-
pun Malaysia tidak mencapai PERPAD- ertitsunami, gunung berapi, angin
UAN, negara Malaysia tetap menjadi puting beliung, kebakaran hutan
danbanjir besar-besaran, perlunya
pujian dunia, konsep keramat dijadikan konsep-
landasan untuk tindakan pemuli-
han sangat adalah sangat penting,
keranapemulihan itu bukan hanya
bersifat fizikal tetapi juga bersifat
individual(mental dan emosi) dan
juga bersifat sosiologikal kerana
ia melibatkansemua anggota mas-
yarakat secara kolektif.

8

ANNUAL REPORT 2022

KESEPADUAN SOSIAL

taraf kebendaan yang Akses kepada kemudahan
berkualiti, seperti mempun- yang boleh menjamin dan
yai indeks kualitihidup yang mempertahankualiti hidup

sederhana ke tinggi. dan mobiliti sosial.

interaktif aktif berlandas- wujudnya usaha positif ke
kan jaringan dan pertukaran arah penglibatan semua
pihak dalamkegiatan arus
hubunganyang positif .
perdana.

9

ANNUAL REPORT 2022

PENYELESAIAN PERPADUAN
KONTRADIKSI
Sebilangan besar negara di dunia juga
Proses penyelesaian setiap kontra- menginginkan PERPADUAN. Oleh sebab
diksi ini, sama ada yang besar ma- sukar untuk mencapainya dan mengambil
hupun yang khusus, telah pun ber- waktu, segala usaha yang dilaksanakan ha-
laku sekian lamanya di Malaysia, nya boleh membawa KESEPADUAN, yang
semenjak sebelum merdeka lagi, dianggap sebagai tahap sebelum atau pra-
melalui Formula B&N (BN bukan syarat kepada PERPADUAN.
Barisan Nasional), iaitu “Formula of
Bargaining & Negotiation”. Prinsip
dan ikhtiar “runding dan tolak an-
sur” inilah yang mendasari proses
PENYATUPADUAN (reconciliation)
di Malaysia sehingga ke saat ini.

Dalam kata lain, PENYATUPADUAN ialah
usaha berterusan pada peringkat semua
lapisan masyarakat, bukan sahaja sebelum
merdeka tetapi terus dilaksanakan hingga
kini. Usaha ini tidak boleh dihentikan ker-
ana sifat kepelbagaian itu mengundang
potensi konflik dan potensi komersial se-
kali gus. Maka, pemerintah harus fokus
terhadap hal ini. Dalam kata lain, Malaysia
ialah “work-in-progress”, oleh sebab itu
ia perlu dijaga seperti menatang minyak
yang penuh.

10

ANNUAL REPORT 2022

KESEPADUAN PENYATUPADUAN

Dalam tahap ini, banyak perkara yang Usaha inilah yang bergerak sebagai proses
mesti diselesaikan kerana terdapat pel- PENYATUPADUAN. Proses ini tidak akan
bagai kontradiksi yang terkandung dalam berhenti, kerana selagi ada kepelbagaian,
KESEPADUAN itu. selagi itu usaha PENYATUPADUAN mesti
diteruskan.

11

ANNUAL REPORT 2022 Secara umumnya, terdapat terdapat isu dan
cabaran yang sering berlegar dalam masyarakat
DEFISIT tetapi dikatakan sebagai masalah perpaduan da-
SOSIAL lam konteks yang kurang tepat. Melalui beber-
apa sesi konsultasi yang menyeluruh, pelbagai
isu dan cabaran telah dibangkitkan oleh rakyat
Malaysia yang dapat dikategorikan kepada

10 perkara di bawah defisit sosial iaitu :

1) ETNISITI 2) AGAMA

Kepelbagaian dan kerencaman etnisiti. Kurang kefahaman dan sensetiviti antara
Kepelbagaian etnisiti sering kali dianggap penganut pelbagai agama. Perbezaan pe-
sebagai batasan utama yang menggugat gangan agama ternyata salah faham se-
perpaduan. Realitinya, perpaduan ialah bagai sempadan yang menghalang per-
perkara yang perlu diurus dan diperting- paduan dalam masyarakat kerana dilihat
katkan melalui pelbagai mekanisme. dalam konteks yang kurang tepat dan
kurangnya sensetiviti serta kefahaman
3) KELAS SOSIAL berkenaan dengan agama yang berbeza.

Jurang kelas sosial berdasarkan etnik, 4) PENDIDIKAN
keturunan, pekerjaan dan ekonomi. Tidak
dinafikan bahawa sistem sosial masyar- Ketidakseragaman aliran, kandungan dan
akat mempunyai hierarki kelas sosial yang penyampaian sistem Pendidikan. Kewu-
disebabkan oleh struktur etnik, keturun- judan institusi sekolah pelbagai aliran di
an, pekerjaan, jawatan mahupun ekonomi. negara ini (seperti sekolah vernacular,
Perkara ini seharusnya tidak menjadi sekolah agama dan sekolah antarabagsa)
penghalang kepada perpaduan kerana set- sering kali difahami sebagai kekangan ke-
iap kelas sosial masyarakat saling meleng- pada usaha pemupukan perpaduan kepa-
kapi dari segi peranan dan tanggungjawab. da rakyat kerana dilihat konteks pemisa-
han berdasarkan etnik.

12

5) BAHASA ANNUAL REPORT 2022

Jurang nilai, ideologi, semangat jati diri dan 6) JURANG GENERASI
budaya antara generasi yang kian melebar.
Masyarakat Malaysia kini mempunyai pel- Jurang gender dalam pelaksanaan mobi-
bagai lapisan generasi yang berstruktur lisasi agenda perpaduan. Walaupun isu
dalam konteks usia, pendidikan, pekerjaan, gender sering kali diungkapkan sebagai
ideologi, dan budaya yang menyebabkan perbezaan kesaksamaan hak antara lelaki
berlakunya pertembungan dari segi nilai, dengan Wanita, dalam konteks perpaduan
budaya, semangat jati diri dan tahap to- persoalan gender sepatutnya dilihat dalam
lenrasi. skop peranan dan kapasiti lelaki dan wan-
ita untuk menjayakan agenda perpaduan
7) GENDER pada peringkat individu, keluarga dan ko-
muniti.
Jurang gender dalam pelaksanaan mobi-
lisasi agenda perpaduan. Walaupun isu 8) POLITIK FEDER-
gender sering kali diungkapkan sebagai
perbezaan kesaksamaan hak antara lelaki Politik federalism yang perlu ditadbir da-
dengan Wanita, dalam konteks perpaduan lam konteks hak, peranan dan tanggung-
persoalan gender sepatutnya dilihat dalam jawab masing-masing. Pentadbiran dan
skop peranan dan kapasiti lelaki dan wan- sistem tadbir urus pada peringkat Perse-
ita untuk menjayakan agenda perpaduan kutuan dan negeri perlu dilihat dari as-
pada peringkat individu, keluarga dan ko- pek sempadan politik, ekonomi dan sosial
muniti. kerana terdapat perkara yang telah diper-
setujui sebagai urusan peringkat negeri
9) RUANG BANDAR-DESA (seperti agama dan tanah).

Jurang pembangunan infrastruktur dan 10) MEDIA
kesedaran berhubung dengan peranan
ruang bandar-desa. Ruang bandar dan Penyalahgunaan dan pengawalan informa-
desa sering dibezakan melalui kekangan si. Hebahan maklumat yang amat pantas
fizikal dan infrastruktur yang telah men- merupakan cabaran utama yang dihadapi
corakkan ciri sosial masyarakat dan aktiv- oleh semua negara. Penyalahgunaan me-
iti ekonomi. dia massa dan digital oleh pihak yang tidak
bertanggungjawab pula boleh menggugat
kestabilan perpaduan.

13

ANNUAL REPORT 2022

PERLEMBAGAAN
PERSEKUTUAN

Perlembagaan Persekutuan Malaysia ialah undnag-undang tertinggi negara dan
telah menjadi asas kepada pembentukan negara ini serta identiti Malaysia. Se-
jarah penggubalan Perlembagaan Persekutuan perlu dihayati dan difahami oleh
semua rakyat kerana melibatkan tolak ansur, kompromi, dan pengorbanan semua
pihak serta berlandaskan proses persetujuan timbal balik atau perkongsian kua-
sa antara pelbagai etnik.

5 perkara asas (grundnom) yan telah dipersetujui iaitu:

Perkara 3(1): Islam ialah agama bagi Persekutuan, tetapi agama-agama
lain boleh diamalkan dengan aman dan damai di mana-mana bahagian
Persekutuan.
Perkara 152(1): Bahasa Melayu sebagai Bahasa Kebangsaan dan Bahasa
rasmi, namun Bahasa Ibunda kaum lain boleh diajar dan digunakan.

Perkara 153: Kedudukan istimewa orang Melayu dan anak negeri Sabah
dan Sarawak diiktiraf, namun kepentingan kaum lain juga dilindungi.

Perkara 181: Kedaulatan Raja-Raja Melayu dijunjung.

Bahagian III: Hak kewarganegaraan diberikan kepada mereka yang
mempunyai kelayakan di bawah Perlembagaan Persekutuan.

14

ANNUAL REPORT 2022

DASAR PERPADUAN
NEGARA

PATRIOTISME DAN EKOSISTEM PERPADUAN
DEMOKRASI
1. Memanapkan keberkesanan komunikasi
1. Meningkatkan literasi pemahaman bagi meningkatkan kesedaran sosial dalam
dan masyarakat.
penghayatan Perlembagaan Perse- 2. Mengekalkan, membina dan mengukuh-
ktutuan dan Rukun Negara sebagai kan tapak integrasi perpaduan.
asas amalan 3. Memperkasakan jentera perpaduan
hidup melalui kerjasama strategik.
2. Meningkatkan pemahaman dan 4. Memantapkan dan memperkasakan in-
penghayatan sejarah Malaysia stitusi keluarga dan kemuniti.
3. Memperkukuh integrasi nasional 5. Meningkatkan penguatkuasaan undan-
gundang serta keberkesanan mekanisme
IDENTITI NASIONAL pemantauan.
6. Memperkukuhkan peranan pemimpim
1. Mengukuhkan peranan Bahasa sebagai sebagai pemangkin perpaduan.
medium integrasi perpaduan.
2. Mengukuhkan kefahaman agama, bu- 15
daya dan adat resam pelbagai etnik.
3. Membentuk masyarakat berkeperibadi-
an tinggi, berintegriti dan berakhlak mulia.

ANNUAL REPORT 2022

PEMBOLEH DAYA
PERPADUAN

Selain teras perpaduan serta strategi yang digariskan di da-
lam dasar ini, terdapat beberapa pemboleh daya perpaduan
yang telah dikenal pasti turut menyumbang kepada kemak-
muran rakyat dan secara tidak langsung memberi kesan ke-
pada perpaduan.

Meningkatkan Memperkasakan
peluang ekonomi kumpulan
yang saksama minoriti dan

PEMBOLEH DAYA 1 PEMBOLEH DAYA 2

Agenda pembangunan yang ada Kumpulan B40, rentan ekonomi,mas-
diteruskan dengan memberi tump- yarakat orang asli, bumiputera Sabah
uan kepada golongan yang terping- dan Sarawak, orang (OKU),belia, wan-
gir, wilayah terpencil serta negeri ita, kanakkanak dan warga emas tidak
yang ketinggalan dari aspek pem- tercicir daripada aruspembangunan.

bangunan.

16

ANNUAL REPORT 2022

“Tuan Puteri dari kayangan,
Senyuman manis seperti
madu;
Bermacam-macam keturunan
bukan halangan,
Untuk membina bangsa
yang padu.

Mengukuhkan Merapatkan
jaringan jurang
perlindungan pembangunan

PEMBOLEH DAYA 3 PEMBOLEH DAYA 4

Perlindungan dan jeringan sosial Prinsip ekonomi teragih, pembangunnan
yang lebih kukuh harus disediakan infrastruktur yang lebih luas dan mening-
agar kumpulan yang mudah terkesan katkan akses serta kebolehcapaian fizikla
mampu berdiri sendiri dalam keadaan
sukar, spertimana yang telah berlaku dan komunikasi digital.
semasa penularan wabak COVID-19.

17

ANNUAL REPORT 2022

KESIMPULAN

Petang hari pergi ke Masyarakat Malaysia adalah
pekan, sebuah negara yang unik yang me
Pulang membawa miliki kepelbagaian dan keragaman
sebungkus laksa; masyarakat dan budaya. Justeru,
Hidup muhibah perlu usaha yang serius dan berterusan
diamalkan, perlu untuk membangunkan sebuah
Di negara masyarakat yang kompleks dan
Malaysia berbilang beragam ini menjadi sebuah mas-
bangsa. yarakat yang progresif dan dina-
mik iaitu sebuah bangsa Malaysia.
18
Bangsa Malaysia yang bersatu padu
adalah sebahagian bear daripada kon-
sep sebuah negara idaman. la mampu
dicapai dengan pendekatan yang holistik
dan komprehensif iaitu menerusi perpad-
uan, kesepaduan dan penyatupaduan

ANNUAL REPORT 2022

SUMBER RUJUKAN

Prof. Madya Dr. Kassim bin Thukiman .(2020).Perpaduan Nasional Citra Malaysia.
https://news.utm.my/ms/2020/07/perpaduan-nasional-citra-malaysia/

Shamsul AB. (2014).Perpaduan, Kesepaduan dan Penyatupaduan: Satu Negara,
Satu Kata Akar, Tiga Konsep Keramat.

Shamsul Amri Baharuddin. Anis Yusal Yusoff. (2014). PERPADUAN, KESEPADU-
AN, PENYATUPADUAN Satu Negara, Satu Kata Akar, Tiga Konsep Keramat.

CHONG WANN YEE’s. Wajah kepelbagaian dan simbol penyatupaduan.
https://www.openlearning.com/content/58d4b01a5aa80a7d089eb7a8/

Prof Madya Dr. Kartini Aboo Talib @ Khalid.(2019).Defisit Sosial dan Usaha Pen-
yatupaduan Malaysia. https://www.jpnin.gov.my/sites/default/files/Seminar%20
IPNas_PM%20Dr.%20Kartini.pdf

Oleh Saiful Bahri Kamaruddin .(2014).Malaysia Hampir Capai Kesepaduan So-
sial, Kata Prof Ulung Shamsul Amri. https://www.ukm.my/news/arkib-berita/
year-2014/januari-2014/malaysia-hampir-capai-kesepaduan-sosial-kata-prof-ul-
ung-shamsul-amri/

Jabatan Perpaduan Negara Dan Integrasi Nasional. Hebahan: Memohon Maklum-
Balas Bserkenaan DenganBlueprint Pelan Perpaduan, Kesepaduan Dan Penyatu-
paduan Malaysia (PPKPM). https://www.perpaduan.gov.my/ms/node/23564.

19