หน่วยที่ 2 ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับการคำนวณโหลด

แผนการจัดการเรยี นรทู้ ี่ 2 หน่วยท่ี 2 หนา้ ที่ 1/5

วชิ า การประมาณการตดิ ตงั้ ไฟฟา้ รหัสวชิ า 2104–2010 เวลาเรยี นรวม 72 คาบ

ชื่อหน่วย ความรู้พน้ื ฐานเกีย่ วกบั การคำนวณโหลด สอนครั้งท่ี ทฤษฎี 2 คาบ
3–4/18 ปฏบิ ตั ิ 6 คาบ

หวั ข้อเร่อื ง 2.2 มาตรฐานวสั ดอุ ุปกรณ์
2.4 วงจรยอ่ ยและตัวนำประธานหรอื สายเมน
2.1 มาตรฐานสายไฟฟา้

2.3 มาตรฐานช่องเดินสาย

2.5 การเลือกขนาดเคร่อื งวัดหน่วยไฟฟ้า

แนวคดิ สำคญั

มาตรฐานสายไฟฟ้าตาม มอก. 11–2553 มาตรฐานวัสดุอุปกรณ์ตาม มอก. ท่ีเกี่ยวข้องและใช้บ่อย
คือ สวิตช์ เต้ารับ และท่อ รวมทั้งวงจรย่อย ตัวนำประธานหรือสายเมน เซอรก์ ิตเบรกเกอร์ และระบบสาย
ดิน การเลือกขนาดเคร่ืองวัดหน่วยไฟฟ้า ที่กล่าวมานั้นใช้ศึกษาเป็นความรู้พ้ืนฐานที่เกี่ยวข้องกับ
รายละเอยี ดขอ้ กำหนดในแบบไฟฟ้าที่จะใชป้ ระมาณราคาต่อไป

สมรรถนะย่อย

1. แสดงความร้พู นื้ ฐานเก่ยี วกับการคำนวณโหลด

2. คำนวณโหลด เลอื กใช้ขนาดเซอรก์ ติ เบรกเกอร์ วธิ ีเดินสาย ชนดิ และขนาดสายไฟฟา้

จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤติกรรม

ดา้ นความรู้
1. บอกชนดิ ของสายไฟฟ้าทีน่ ิยมใชไ้ มน่ ้อยกว่า 4 ชนิดได้
2. เลอื กใชส้ ายไฟฟา้ ตามมาตรฐานการตดิ ต้ังไฟฟ้าได้
3. เลอื กใชส้ วติ ช์และเต้ารับตามมาตรฐานการตดิ ตง้ั ไฟฟ้าได้
4. เลือกใช้ชอ่ งเดินสายตามมาตรฐานการติดตงั้ ไฟฟา้ ได้
5. คำนวณวงจรยอ่ ยแสงสวา่ ง เลือกใชข้ นาดเซอร์กิตเบรกเกอร์ วิธเี ดินสาย
ชนิดและขนาดสายไฟฟา้ ได้
6. คำนวณวงจรย่อยกำลงั เลือกใช้ขนาดเซอรก์ ิตเบรกเกอร์ วิธีเดินสาย
ชนิดและขนาดสายไฟฟ้าได้
7. คำนวณวงจรย่อยเฉพาะ เลอื กใช้ขนาดเซอรก์ ติ เบรกเกอร์ วธิ เี ดนิ สาย
ชนดิ และขนาดสายไฟฟา้ ได้
8. คำนวณโหลดสายเมนและเลอื กขนาดสายเมนได้
9. เลอื กใช้ขนาดสายต่อหลักดินได้
10. เลือกใชข้ นาดเคร่ืองวดั หนว่ ยไฟฟา้ ตามการไฟฟ้าส่วนภมู ิภาคได้

การประมาณการติดตั้งไฟฟ้า (2104–2010) แผนการจัดการเรยี นรูท้ ่ี 2 หน้าที่ 2/5

ด้านทักษะ
คำนวณโหลด เลือกใช้ขนาดเซอรก์ ิตเบรกเกอร์ วธิ ีเดินสาย ชนิดและขนาดสายไฟฟ้าจากแบบ-

ไฟฟา้ ท่ีกำหนดให้ได้

ดา้ นคุณธรรม จรยิ ธรรม/บูรณาการคา่ นยิ มหลกั 12 ประการ

แสดงออกถึงความมีวินัย ความซ่ือสัตย์สุจริต ความสนใจใฝ่รู้ ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ และความ
เชอื่ ม่ันในตนเอง

เนอ้ื หาสาระ

2.1 มาตรฐานสายไฟฟา้
2.1.1 ขอ้ กำหนดสายไฟฟ้าตามมาตรฐาน วสท. พ.ศ. 2556 (EIT Standard 2001–56)
1. สายไฟฟา้ หุ้มฉนวน
2. สายไฟฟา้ เปลือย
2.1.2 การกำหนดสีของสายไฟฟ้าหมุ้ ฉนวนระบบแรงต่ำ
2.1.3 ขนาดกระแสของสายไฟฟา้ ตามมาตรฐาน มอก. 11–2553
2.1.4 ข้อกำหนดการใชง้ านของสายไฟฟ้าตามมาตรฐาน มอก. 11–2553
2.1.5 การเทยี บเคียงสายไฟฟ้าตามมาตรฐานมอก. 11–2531 และ มอก. 11–2553

2.2 มาตรฐานวสั ดุอุปกรณ์
2.2.1 สวิตช์ (Switch)
2.2.2 เต้ารับ (Receptacle)
2.2.3 เซอร์กติ เบรกเกอร์ (Circuit Breaker)

2.3 มาตรฐานช่องเดินสาย
2.3.1 ท่อเหลก็ สำหรับใช้รอ้ ยสายไฟฟา้
2.3.2 ท่อพีวซี สี ำหรบั ใช้ร้อยสายไฟฟา้
2.3.3 จำนวนสายไฟฟา้ สงู สดุ ท่ีให้ใชใ้ นทอ่ โลหะ

2.4 วงจรย่อยและตวั นำประธานหรอื สายเมน
2.4.1 วงจรย่อยแสงสวา่ ง
2.4.2 วงจรย่อยเตา้ รับ
2.4.3 วงจรยอ่ ยเฉพาะ (เครือ่ งทำน้ำอ่นุ )
2.4.4 วงจรย่อยเฉพาะ (เคร่อื งปรับอากาศ)
2.4.5 การคำนวณโหลดสายเมน
2.4.6 การต่อลงดนิ ของบริภัณฑ์ไฟฟา้

2.5 การเลอื กขนาดเคร่ืองวัดหนว่ ยไฟฟ้า

การประมาณการติดตั้งไฟฟา้ (2104–2010) แผนการจัดการเรยี นรู้ท่ี 2 หน้าที่ 3/5

เม่อื เลือกขนาดตวั นำประธานหรือสายเมนและเคร่อื งป้องกันกระแสเกินแล้ว การพิจารณาเลือก
ขนาดเคร่ืองวัดหน่วยไฟฟ้า (กิโลวัตต์ฮาวร์มิเตอร์) ต้องไม่เกินขนาดที่การไฟฟ้าฯ ระบุไว้สำหรับเคร่ืองวัด
หน่วยไฟฟา้ แตล่ ะขนาดดว้ ย

กจิ กรรมการเรียนรู้ (ครงั้ ที่ 3/18, คาบท่ี 9–12/72)

ข้นั นำเขา้ สูบ่ ทเรยี น (Motivation)
1. ครตู รวจสอบรายชือ่ นักเรียนและขานชอื่ นกั เรยี น
2. ครูเตรียมความพร้อมของนักเรียนและถามทบทวนเน้ือหาของการสอนคร้ังท่ี 2 เกี่ยวกับ
สัญลักษณใ์ นแบบไฟฟ้าทจ่ี ะเชอ่ื มโยงมายังมาตรฐานวสั ดอุ ุปกรณ์
3. นักเรยี นทำแบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยที่ 2
4. ครูนำเข้าสู่บทเรยี น และครูแจ้งจดุ ประสงค์การเรียน
ขั้นใหเ้ น้อื หา (Information)
5. ครูสอนเน้ือหาสาระหัวข้อ 2.1–2.3 โดยการบรรยาย ถาม–ตอบ และยกตัวอย่างวัสดุอุปกรณ์
ไฟฟา้ ทนี่ ยิ มใชแ้ ละทพ่ี ฒั นาขึ้นมาใหม่ ๆ
ขน้ั แกป้ ญั หา (Application)
6. นักเรียนทำแบบฝกึ หดั ท่ี 2.1 เมอื่ แลว้ เสรจ็ นำสง่ ครูผสู้ อน
7. ครูอธบิ ายการปฏิบตั ิตามใบปฏบิ ัตงิ านที่ 2.1
8. ให้นกั เรียนทำตามใบปฏิบตั ิงานที่ 2.1 งานคำนวณโหลดจากแบบไฟฟ้า ขณะนักเรียนปฏิบัติงาน
ครูจะสงั เกตการทำงาน เมอ่ื แลว้ เสรจ็ นำส่งครผู ู้สอน
ขนั้ สำเร็จผล (Progress)
9. ครแู ละนกั เรยี นร่วมกนั เฉลยแบบฝึกหดั ท่ี 2.1 และร่วมอภิปรายสรุปผล
10. ครปู ระเมนิ ผลตามแบบประเมนิ ผลปฏิบัตงิ านที่ 2.1 และสรปุ ผล

กจิ กรรมการเรียนรู้ (ครงั้ ท่ี 4/18, คาบที่ 13–16/72)

ขั้นนำเข้าสบู่ ทเรียน (Motivation)
1. ครูตรวจสอบรายชอื่ นกั เรียนและขานชอื่ นักเรียน
2. ครูเตรียมความพร้อมของนักเรียนและถามทบทวนเนื้อหาของการสอนครั้งท่ี 3 เกี่ยวกับ
มาตรฐานวสั ดุอุปกรณแ์ ละการคำนวณโหลดแตล่ ะวงจรย่อย
3. ครนู ำเขา้ สู่บทเรยี น และครูแจง้ จดุ ประสงคก์ ารเรยี น
ขน้ั ให้เนื้อหา (Information)
4. ครูสอนเน้ือหาสาระหัวข้อ 2.4–2.5 โดยการบรรยาย ถาม–ตอบ และคำนวณโหลดจากแบบ
ไฟฟ้าจรงิ ของบา้ นพักอาศยั ชั้นเดียว
ข้นั แกป้ ัญหา (Application)
6. นกั เรยี นทำแบบฝึกหดั ท่ี 2.2 เมื่อแล้วเสร็จ นำสง่ ครูผูส้ อน

การประมาณการติดต้งั ไฟฟ้า (2104–2010) แผนการจัดการเรียนรูท้ ่ี 2 หน้าที่ 4/5

7. ครอู ธิบายการปฏิบตั ิตามใบปฏบิ ตั ิงานท่ี 2.2
8. ให้นักเรยี นทำตามใบปฏิบตั ิงานที่ 2.2 งานคำนวณโหลดจากแบบไฟฟ้า ขณะนักเรียนปฏิบตั ิงาน
ครูจะสังเกตการทำงาน เมอ่ื แลว้ เสร็จนำสง่ ครูผู้สอน
ขน้ั สำเรจ็ ผล (Progress)
9. ครูและนกั เรยี นร่วมกันเฉลยแบบฝกึ หัดที่ 2.2 และรว่ มอภิปรายสรุปผล
10. ครูประเมินผลตามแบบประเมินผลปฏบิ ัติงานท่ี 2.2 และสรุปผล
11. นักเรียนทำแบบทดสอบหลงั เรียนหน่วยท่ี 2

สอื่ และแหล่งการเรียนรู้

1. ส่ือการเรียนรู้ หนังสือเรียนวิชาการประมาณการติดต้ังไฟฟ้า หน่วยท่ี 2, Microsoft Word
ประกอบการสอน และแบบทดสอบก่อนเรียน และหลังเรยี น

2. แหลง่ การเรียนรู้ หนังสือ วารสารเก่ยี วกบั การคำนวณโหลด อินเทอรเ์ น็ต www.google.com

การวัดและการประเมินผล

การวัดผล การประเมนิ ผล

(ใช้เครื่องมือ) (นำผลเทียบกบั เกณฑแ์ ละแปลความหมาย)

1. แบบทดสอบกอ่ นเรยี น (Pre–test) หน่วยท่ี 2 (ไว้เปรียบเทียบกบั คะแนนสอบหลังเรียน)

2. แบบฝึกหดั ท่ี 2.1–2.2 เกณฑ์ผ่าน 50%

3. ใบปฏิบัตงิ านท่ี 2.1–2.2 และแบบประเมนิ เกณฑผ์ ่าน 50%

4. แบบทดสอบหลงั เรียน (Post–test) หนว่ ยท่ี 2 เกณฑ์ผา่ น 50%

5. แบบประเมนิ คณุ ธรรม จรยิ ธรรม และคา่ นยิ มฯ เกณฑผ์ ่าน 60%

งานทม่ี อบหมาย

งานที่มอบหมายนอกเหนือเวลาเรยี น ใหค้ ้นคว้าวสั ดุอุปกรณ์ทางไฟฟา้ ทาง www.google.com

และเขียนสรปุ สาระสำคัญท่ีได้ลงในสมุดพร้อมอา้ งองิ ทม่ี า นำส่งครูผู้สอนในการเรยี นครัง้ ที่ 4

ผลงาน/ชนิ้ งาน/ความสำเร็จของผู้เรยี น

1. ผลการทำและนำเสนอแบบฝึกหดั ที่ 2.1–2.2
2. คะแนนจากแบบทดสอบหลังเรียน (Post–test) หน่วยที่ 2
3. ผลการปฏิบัติงานที่ 2.1–2.2

เอกสารอ้างอิง

ชลชัย ธรรมวิวฒั นุกูร. (2546). การออกแบบและตดิ ต้ังระบบไฟฟา้ . กรงุ เทพฯ : เอม็ แอนดอ์ ี.
ทอ่ รอ้ ยสายไฟฟา้ . (2560). (ออนไลน)์ . เข้าถงึ ได้จาก : www.klangfaifa.com.

(สืบค้น : 13 มี.ค. 2560).
ธำรงศักดิ์ หมินกา้ หรีม. (2560). การประมาณการตดิ ต้ังไฟฟา้ . นนทบรุ ี : ศูนยห์ นงั สือเมืองไทย.

การประมาณการตดิ ต้งั ไฟฟา้ (2104–2010) แผนการจดั การเรียนรู้ที่ 2 หนา้ ที่ 5/5

บันทกึ หลงั การสอน

1. ผลการจัดการเรียนร้ตู ามแผน
.........................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................. ............................
.........................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................ .........................

2. ผลการเรยี นของนักเรยี น/ผลการสอนของครู/ปัญหาท่ีพบ
.........................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................
........................................................................................................................... ..............................................
.........................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................

3. แนวทางการแก้ปญั หา
....................................................................................................... ..................................................................
.................................................................................................................................................................. .......
.........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................... ...............................................................
..................................................................................................................................................................... ....
.........................................................................................................................................................................

ลงชื่อ............................................... ลงชอื่ ...............................................
(...............................................) (......................................)
ตวั แทนนักเรยี น ครผู สู้ อน