หลักสูตรแจ่วบอง

คำนำ แจ่วบอง เป็นอาหารอีสานชนิดหนึ่งที่ได้รับความนิยมอย่างมาก นิยมรับประทานคู่กับข้าวเหนียว ไก่ย่าง ลาบ น้ำตก รสชาติของแจ่วบองนั้นเผ็ด เปรี้ยว เค็ม หวาน กลมกล่อม สามารถเก็บไว้ทานได้นาน หลักสูตรแจ่วบอง นี้จัดทำขึ้นเพื่อเป็นแนวทางในการเรียนรู้เกี่ยวกับแจ่วบอง ครอบคลุมเนื้อหาตั้งแต่ ความเป็นมา ประเภท ลักษณะทั่วไป สูตรและวิธีการทำ เทคนิคการปรุงรส การเก็บรักษา ไปจนถึงกิจกรรมการ เรียนรู้สื่อการสอน การวัดผลและประเมินผล วัตถุประสงค์ของหลักสูตรเพื่อให้ผู้เรียนมีความรู้เกี่ยวกับแจ่วบอง เพื่อให้ผู้เรียนสามารถทำแจ่วบองได้ เพื่อให้ผู้เรียนสามารถนำแจ่วบองไปประกอบอาชีพหรือใช้ประโยชน์ส่วนตัวได้เพื่อส่งเสริมวัฒนธรรมอาหารอีสาน กลุ่มเป้าหมายนักเรียนนักศึกษาบุคคลทั่วไปที่สนใจเรียนรู้เกี่ยวกับอาหารอีสานผู้ประกอบการร้านอาหารอีสาน โครงสร้างหลักสูตร หลักสูตรแจ่วบอง แบ่งออกเป็น 7 บท ดังนี้บทที่ 1: บทนำ บทที่ 2: เนื้อหา 2.1 แจ่ว บอง: นิยาม ประเภท และลักษณะทั่วไป 2.2 วัตถุดิบและอุปกรณ์ที่ใช้2.3 วิธีการทำแจ่วบอง 2.4 เทคนิคการปรุง รส2.5 การเก็บรักษา บทที่ 3: กิจกรรมการเรียนรู้3.1 การสาธิตวิธีการทำแจ่วบอง 3.2 การฝึกปฏิบัติทำแจ่วบอง 3.3 การนำเสนอผลงาน3.4 การประเมินผลบทที่ 4: สื่อการสอน 4.1 เอกสารประกอบการเรียนรู้4.2 สื่อโสต ทัศน์4.3 อุปกรณ์การทำแจ่วบอง บทที่ 5: การวัดผลและประเมินผล 5.1 เกณฑ์การวัดผลและประเมินผล 5.2 วิธีการวัดผลและประเมินผล 5.3 เครื่องมือวัดผลและประเมินผล บทที่ 6: เอกสารอ้างอิงบทที่ 7: ภาคผนวก 7.1 ใบรายการวัตถุดิบและอุปกรณ์7.2 ตัวอย่างใบงานฝึกปฏิบัติ7.3 ตัวอย่างใบประเมินผล วิธีการใช้หลักสูตร ศึกษาเนื้อหาในหลักสูตรให้เข้าใจ เตรียมวัตถุดิบและอุปกรณ์ให้พร้อม ฝึกปฏิบัติทำแจ่ว บองตามขั้นตอนในหลักสูตร นำเสนอผลงานการทำแจ่วบอง ประเมินผลการเรียนรู้ ผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่าหลักสูตรแจ่วบองนี้จะเป็นประโยชน์ต่อผู้เรียน และช่วยให้ผู้เรียนสามารถ เรียนรู้เกี่ยวกับแจ่วบอง ทำแจ่วบองได้และนำไปประกอบอาชีพหรือใช้ประโยชน์ส่วนตัวได้ ขอแสดงความนับถือ วิทยา วรพันธุ์ สารบัญ

1. บทนำ • 1.1 ความเป็นมาและความสำคัญของหลักสูตร • 1.2 จุดมุ่งหมายของหลักสูตร • 1.3 กลุ่มเป้าหมาย • 1.4 ระยะเวลาการจัดการเรียนรู้ • 1.5 ผู้รับผิดชอบจัดทำหลักสูตร 2. เนื้อหา • 2.1 แจ่วบอง: นิยาม ประเภท และลักษณะทั่วไป • 2.2 วัตถุดิบและอุปกรณ์ที่ใช้ • 2.3 วิธีการทำแจ่วบอง • 2.4 เทคนิคการปรุงรส • 2.5 การเก็บรักษา 3. กิจกรรมการเรียนรู้ • 3.1 การสาธิตวิธีการทำแจ่วบอง • 3.2 การฝึกปฏิบัติทำแจ่วบอง • 3.3 การนำเสนอผลงาน • 3.4 การประเมินผล 4. สื่อการสอน • 4.1 เอกสารประกอบการเรียนรู้ • 4.2 สื่อโสตทัศน์ • 4.3 อุปกรณ์การทำแจ่วบอง 5. การวัดผลและประเมินผล • 5.1 เกณฑ์การวัดผลและประเมินผล • 5.2 วิธีการวัดผลและประเมินผล • 5.3 เครื่องมือวัดผลและประเมินผล 6. เอกสารอ้างอิง 7. ภาคผนวก • 7.1 ใบรายการวัตถุดิบและอุปกรณ์ • 7.2 ตัวอย่างใบงานฝึกปฏิบัติ • 7.3 ตัวอย่างใบประเมินผล

1. บทนำ 1.1 ความเป็นมาและความสำคัญของหลักสูตร แจ่วบอง เป็นอาหารพื้นเมืองอีสานที่มีเอกลักษณ์รสชาติอร่อย และได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย หลักสูตรนี้จัดทำขึ้นเพื่อมุ่งหวังให้ผู้เรียนมีความรู้ทักษะ และความเข้าใจเกี่ยวกับแจ่วบอง • ความรู้: ผู้เรียนจะได้เรียนรู้เกี่ยวกับประวัติความเป็นมา ประเภท ลักษณะทั่วไป • ทักษะ: ผู้เรียนจะได้ฝึกทักษะการทำแจ่วบอง • ความเข้าใจ: ผู้เรียนจะได้เข้าใจถึงวิธีการทำ เทคนิคการปรุงรส 1.2 จุดมุ่งหมายของหลักสูตร • เพื่อให้ผู้เรียนมีความรู้เกี่ยวกับแจ่วบอง • เพื่อให้ผู้เรียนสามารถทำแจ่วบองได้ • เพื่อให้ผู้เรียนสามารถนำแจ่วบองไปประกอบอาชีพหรือใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวันได้ 1.3 กลุ่มเป้าหมาย หลักสูตรนี้เหมาะสำหรับผู้สนใจทั่วไป • ผู้ที่ต้องการเรียนรู้วิธีการทำแจ่วบอง • ผู้ที่ต้องการนำแจ่วบองไปประกอบอาชีพ • ผู้ที่ต้องการใช้แจ่วบองในชีวิตประจำวัน 1.4 ระยะเวลาการจัดการเรียนรู้ ระยะเวลาการจัดการเรียนรู้ขึ้นอยู่กับรูปแบบการจัดการเรียนรู้ • รูปแบบการอบรมระยะสั้น: 1 - 3 วัน • รูปแบบการเรียนรู้แบบปกติ: 1 ภาคเรียน

1.5 ผู้รับผิดชอบจัดทำหลักสูตร

2. เนื้อหา 2.1 แจ่วบอง: นิยาม ประเภท และลักษณะทั่วไป แจ่วบอง หมายถึง อาหารอีสานชนิดหนึ่ง • ทำจากเนื้อสัตว์ที่ต้มหรือย่างสับละเอียด • ผสมกับเครื่องเทศต่างๆ เช่น พริกป่น กระเทียม หอมแดง ต้นหอม ผักชี • ปรุงรสด้วยน้ำปลาร้า เกลือ น้ำตาล ประเภทของแจ่วบอง • แจ่วบองเนื้อ • แจ่วบองหมู • แจ่วบองไก่ • แจ่วบองปลา • แจ่วบองผสม ลักษณะทั่วไปของแจ่วบอง • มีสีเหลืองหรือสีน้ำตาลอ่อน • มีกลิ่นหอมเครื่องเทศ • มีรสชาติเผ็ด เปรี้ยว เค็ม หวาน • สามารถเก็บไว้ทานได้นาน 2.2 วัตถุดิบและอุปกรณ์ที่ใช้ วัตถุดิบ • เนื้อสัตว์เช่น เนื้อวัว หมูไก่ ปลา • เครื่องเทศ เช่น พริกป่น กระเทียม หอมแดง ต้นหอม ผักชี • น้ำปลาร้า • เกลือ • น้ำตาล อุปกรณ์ • มีด

• เขียง • ครก • สาก • หม้อ • ตะหลิว • ภาชนะสำหรับเก็บ 2.3 วิธีการทำแจ่วบอง 1. ต้มหรือย่างเนื้อสัตว์ให้สุก 2. สับเนื้อสัตว์ให้ละเอียด 3. ตำเครื่องเทศให้ละเอียด 4. ผสมเนื้อสัตว์เครื่องเทศ น้ำปลาร้า เกลือ น้ำตาล 5. คลุกเคล้าให้เข้ากัน 6. ใส่ภาชนะสำหรับเก็บ 7. ปิดฝาให้สนิท หมายเหตุ: • สามารถปรับปริมาณเครื่องเทศได้ตามชอบ • สามารถใส่เครื่องเทศชนิดอื่นๆ เพิ่มเติมได้เช่น มะขามเปียก มะนาว • ควรเก็บแจ่วบองไว้ในตู้เย็น 2.4 เทคนิคการปรุงรส • รสเผ็ด: ปรับปริมาณพริกป่น • รสเปรี้ยว: ปรุงรสด้วยน้ำมะขามเปียกหรือมะนาว • รสเค็ม: ปรุงรสด้วยเกลือ • รสหวาน: ปรุงรสด้วยน้ำตาล

2.5 การเก็บรักษา • แจ่วบองสามารถเก็บไว้ในตู้เย็นได้นาน 1 - 2 สัปดาห์ • แจ่วบองสามารถเก็บไว้ในช่องแช่แข็งได้นาน 1 - 2 เดือน หมายเหตุ: • ควรเก็บแจ่วบองไว้ในภาชนะที่ปิดสนิท • ไม่ควรเก็บแจ่วบองไว้ในที่ที่โดนแสงแดดโดยตรง

3. กิจกรรมการเรียนรู้ 3.1 การสาธิตวิธีการทำแจ่วบอง • ครูหรือวิทยากรสาธิตวิธีการทำแจ่วบองให้ผู้เรียนดู • อธิบายขั้นตอนการทำอย่างละเอียด • ตอบคำถามผู้เรียน 3.2 การฝึกปฏิบัติทำแจ่วบอง • ผู้เรียนแบ่งกลุ่ม ฝึกปฏิบัติทำแจ่วบอง • ครูหรือวิทยากรดูแลและให้คำแนะนำ • ผู้เรียนบันทึกขั้นตอนการทำและสูตรอาหาร 3.3 การนำเสนอผลงาน • แต่ละกลุ่มนำเสนอแจ่วบองที่ทำ • อธิบายขั้นตอนการทำ • บอกเล่าประสบการณ์และสิ่งที่ได้เรียนรู้ 3.4 การประเมินผล • ประเมินผลการฝึกปฏิบัติทำแจ่วบอง • ประเมินผลการนำเสนอผลงาน • ประเมินผลทักษะการทำงานเป็นกลุ่ม ตัวอย่างเครื่องมือประเมินผล • เกณฑ์การประเมินผล • ใบประเมินผลการฝึกปฏิบัติ • ใบประเมินผลการนำเสนอผลงาน หมายเหตุ:

• กิจกรรมการเรียนรู้สามารถปรับเปลี่ยนได้ตามความเหมาะสม • ครูหรือวิทยากรควรเลือกกิจกรรมการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับกลุ่มเป้าหมาย 4. สื่อการสอน 4.1 เอกสารประกอบการเรียนรู้ • ใบความรู้เกี่ยวกับแจ่วบอง • สูตรอาหารแจ่วบอง • ตัวอย่างใบงานฝึกปฏิบัติ • เกณฑ์การประเมินผล 4.2 สื่อโสตทัศน์ • วิดีโอสาธิตวิธีการทำแจ่วบอง • รูปภาพแจ่วบอง 4.3 อุปกรณ์การทำแจ่วบอง • มีด • เขียง • ครก • สาก • หม้อ • ตะหลิว • ภาชนะสำหรับเก็บ แหล่งค้นหาสื่อการสอน • [URL ที่ไม่ถูกต้องถูกนำออกแล้ว]่วบอง • [URL ที่ไม่ถูกต้องถูกนำออกแล้ว]ิธีทำแจ่วบอง

• เว็บไซต์เกี่ยวกับอาหารอีสาน หมายเหตุ: • ครูหรือวิทยากรควรเลือกสื่อการสอนที่เหมาะสมกับกลุ่มเป้าหมาย • สามารถจัดทำสื่อการสอนเพิ่มเติมได้ตามความต้องการ หากมีคำถามเพิ่มเติม ถามผมได้เลยครับ 5. การวัดผลและประเมินผล 5.1 เกณฑ์การวัดผลและประเมินผล ตัวอย่างเกณฑ์การวัดผลและประเมินผล หัวข้อ การ ประเมิน ระดับดีเยี่ยม (5 คะแนน) ระดับดี (4 คะแนน) ระดับพอใช้ (3 คะแนน) ระดับพัฒนา ต่อ (2 คะแนน) ระดับไม่ผ่าน (1 คะแนน) ความรู้ เกี่ยวกับ แจ่วบอง สามารถ อธิบายความ เป็นมา ประเภท ลักษณะทั่วไป ของแจ่วบอ งได้อย่าง ถูกต้อง สามารถอธิบาย ความเป็นมา ประเภท ลักษณะทั่วไป ของแจ่วบองได้ ค่อนข้างถูกต้อง สามารถ อธิบายความ เป็นมา ประเภท ลักษณะทั่วไป ของแจ่วบอง ได้บ้าง อธิบายความ เป็นมา ประเภท ลักษณะทั่วไป ของแจ่วบอง ได้ไม่ถูกต้อง ไม่สามารถ อธิบายความ เป็นมา ประเภท ลักษณะทั่วไป ของแจ่วบอง ได้ ทักษะ การทำ แจ่วบอง สามารถทำแจ่ว บองได้ตาม ขั้นตอน โดยไม่ ต้องมีการ ช่วยเหลือ สามารถทำแจ่ว บองได้ตาม ขั้นตอน โดยมี การช่วยเหลือ บ้าง สามารถทำ แจ่วบองได้ ตามขั้นตอน แต่มี ข้อผิดพลาด บางประการ ทำแจ่วบองได้ ไม่ตามขั้นตอน มีข้อผิดพลาด หลายประการ ไม่สามารถทำ แจ่วบองได้

ผลงาน แจ่วบอง แจ่วบองมี รสชาติอร่อย สีสันน่า รับประทาน เก็บไว้ได้นาน แจ่วบองมี รสชาติอร่อย สีสันน่า รับประทาน เก็บไว้ได้ พอประมาณ แจ่วบองมี รสชาติพอใช้ สีสันไม่น่า รับประทาน เก็บไว้ได้ไม่ นาน แจ่วบองมี รสชาติไม่ อร่อย สีสันไม่ น่ารับประทาน เก็บไว้ไม่ได้ แจ่วบองมี รสชาติไม่ อร่อย สีสันไม่ น่ารับประทาน ทำไม่ได้ การ นำเสนอ ผลงาน นำเสนอ ผลงานได้ ชัดเจน ครบถ้วน น่าสนใจ ตอบ คำถามได้ นำเสนอผลงาน ได้ค่อนข้าง ชัดเจน ครบถ้วน น่าสนใจ ตอบ คำถามได้บ้าง นำเสนอ ผลงานได้ไม่ ชัดเจน ไม่ ครบถ้วน ไม่ น่าสนใจ ตอบ คำถามไม่ได้ นำเสนอ ผลงานได้ไม่ ชัดเจน ไม่ ครบถ้วน ไม่ น่าสนใจ ตอบ คำถามไม่ได้ ไม่สามารถ นำเสนอ ผลงานได้ หมายเหตุ: • เกณฑ์การวัดผลและประเมินผลนี้เป็นเพียงตัวอย่าง • ครูหรือวิทยากรสามารถปรับเกณฑ์การวัดผลและประเมินผลให้เหมาะสมกับกลุ่มเป้าหมาย 5.2 วิธีการวัดผลและประเมินผล • การสังเกต: สังเกตพฤติกรรมผู้เรียนขณะฝึกปฏิบัติทำแจ่วบอง • การทดสอบ: ทดสอบความรู้เกี่ยวกับแจ่วบอง • การนำเสนอผลงาน: ประเมินผลการนำเสนอผลงาน • การประเมินผลกลุ่ม: ประเมินผลทักษะการทำงานเป็นกลุ่ม 5.3 เครื่องมือวัดผลและประเมินผล • เกณฑ์การประเมินผล • ใบประเมินผลการฝึกปฏิบัติ • ใบประเมินผลการนำเสนอผลงาน • ข้อสอบ หมายเหตุ:

• ครูหรือวิทยากรควรเลือกเครื่องมือวัดผลและประเมินผลที่เหมาะสมกับวิธีการวัดผลและประเมินผล หากมีคำถามเพิ่มเติม ถามผมได้เลยครับ 6. เอกสารอ้างอิง • หนังสือ o แจ่วบอง: สูตรเด็ดเคล็ดลับอร่อย โดย อาจารย์เรือนทอง ทองคำศรี o อาหารอีสาน สูตรเด็ดจากแม่บ้านอีสาน โดย ศุภลักษณ์วงศ์สุวรรณ • เว็บไซต์ o https://irinagyurjinyan.wordpress.com/2022/04/12/%D1%83%D1%80%D0%BE%D0 %BA-19/่วบอง o https://irinagyurjinyan.wordpress.com/2022/04/12/%D1%83%D1%80%D0%BE%D0 %BA-19/ิธีทำแจ่วบอง o [URL ที่ไม่ถูกต้องถูกนำออกแล้ว]่วบอง หมายเหตุ: • เอกสารอ้างอิงนี้เป็นเพียงตัวอย่าง • ผู้จัดทำหลักสูตรสามารถเพิ่มเอกสารอ้างอิงอื่นๆ เพิ่มเติมได้ตามความต้องการ หากมีคำถามเพิ่มเติม ถามผมได้เลยครับ

7. ภาคผนวก 7.1 ใบรายการวัตถุดิบและอุปกรณ์ ใบรายการวัตถุดิบและอุปกรณ์ หลักสูตร: แจ่วบอง จำนวนผู้เรียน: ... คน รายการวัตถุดิบ รายการ ปริมาณ หน่วย เนื้อสัตว์ (เช่น เนื้อวัว หมู ไก่ ปลา) ... กิโลกรัม พริกป่น ... ช้อนโต๊ะ กระเทียม ... กลีบ หอมแดง ... หัว ต้นหอม ... ต้น ผักชี ... ต้น น้ำปลาร้า ... ช้อนโต๊ะ เกลือ ... ช้อนชา น้ำตาล ... ช้อนชา

รายการอุปกรณ์ รายการ จำนวน มีด ... เขียง ... ครก ... สาก ... หม้อ ... ตะหลิว ... ภาชนะสำหรับเก็บ ... หมายเหตุ: • ปริมาณวัตถุดิบและอุปกรณ์สามารถปรับเปลี่ยนได้ตามจำนวนผู้เรียน • ครูหรือวิทยากรควรเตรียมวัตถุดิบและอุปกรณ์ให้พร้อมก่อนเริ่มการเรียนรู้ 7.2 ตัวอย่างใบงานฝึกปฏิบัติ ใบงานฝึกปฏิบัติ หลักสูตร: แจ่วบอง ชื่อผู้เรียน: ... วันที่: ... หัวข้อ: ฝึกปฏิบัติทำแจ่วบอง ขั้นตอนการทำ 1. ต้มหรือย่างเนื้อสัตว์ให้สุก 2. สับเนื้อสัตว์ให้ละเอียด

3. ตำเครื่องเทศให้ละเอียด 4. ผสมเนื้อสัตว์เครื่องเทศ น้ำปลาร้า เกลือ น้ำตาล 5. คลุกเคล้าให้เข้ากัน 6. ใส่ภาชนะสำหรับเก็บ 7. ปิดฝาให้สนิท คำถาม 1. แจ่วบองมีประเภทอะไรบ้าง? 2. แจ่วบองมีรสชาติอย่างไร? 3. แจ่วบองสามารถเก็บรักษาไว้ได้นานแค่ไหน? 4. อะไรคือข้อควรระวังในการเก็บรักษาแจ่วบอง? หมายเหตุ: • ครูหรือวิทยากรสามารถปรับเนื้อหาในใบงานฝึกปฏิบัติให้เหมาะสมกับกลุ่มเป้าหมาย • ใบงานฝึกปฏิบัติควรมีช่องให้ผู้เรียนบันทึกขั้นตอนการทำและตอบคำถาม 7.3 ตัวอย่างใบประเมินผล ใบประเมินผล หลักสูตร: แจ่วบอง ชื่อผู้เรียน: ... วันที่: ... หัวข้อ: การประเมินผลการฝึกปฏิบัติทำแจ่วบอง เกณฑ์การประเมิน หัวข้อการ ประเมิน ระดับดีเยี่ยม (5 คะแนน) ระดับดี (4 คะแนน) ระดับพอใช้ (3 คะแนน) ระดับพัฒนาต่อ (2 คะแนน) ระดับไม่ ผ่าน (1 คะแนน) การเตรียม วัตถุดิบและ อุปกรณ์ เตรียมวัตถุดิบ และอุปกรณ์ ครบถ้วน ถูกต้อง เตรียมวัตถุดิบ และอุปกรณ์ ครบถ้วน แต่ไม่ ถูกต้องทั้งหมด เตรียม วัตถุดิบและ อุปกรณ์ไม่ ครบถ้วน เตรียมวัตถุดิบ และอุปกรณ์ไม่ ครบถ้วน และ ไม่ถูกต้อง ไม่เตรียม วัตถุดิบ และ อุปกรณ์

ขั้นตอนการ ทำ ทำตาม ขั้นตอนการ ทำอย่าง ถูกต้อง ทำตามขั้นตอน การทำค่อนข้าง ถูกต้อง ทำตาม ขั้นตอนการ ทำไม่ถูกต้อง ทำตามขั้นตอน การทำไม่ ถูกต้องหลาย ประการ ทำไม่ได้ รสชาติ แจ่วบองมี รสชาติอร่อย แจ่วบองมี รสชาติพอใช้ แจ่วบองมี รสชาติไม่ อร่อย แจ่วบองมี รสชาติไม