ประเพณีแซนโฎนตา “ประเพณีแซนโฎนตา” เทศกาลงานทำ�บุญอุทิศและสารทแห่ง ความกตัญญูกตเวทิตาต่อบรรพบุรุษของชาวเขมรป่าดง*ในจังหวัด แถบอีสานใต้และที่มีชายแดนติดต่อกับประเทศกัมพูชา” ประเพณีบุญแซนโฎนตา เป็นวัฒนธรรมประเพณีอันดีงามของ คนไทยในท้องถิ่นที่พูดภาษาเขมร และภาษากูย แถบจังหวัดใน ภาคอีสานตอนใต้จัดทำ�ขึ้นเพื่อแสดงความกตัญญูกตเวทีต่อ บรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว ซึ่งในภาษาเขมรเรียกว่า “บุญประเพณี แซนโฎนตา” ประเพณีนี้ได้สืบทอดต่อกันมาตั้งแต่สมัยโบราณ จนถึงปัจจุบัน
พิธีทำ บุญตักบาตรข้าสารอาหารแห้ง แด่พระภิกษุสามเณร จำ�นวน 10 รูป เป็นการทำ�บุญให้กับบรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้วโดยการ จะเตรียมข้าวสารอาหารแห้งไปทำ�บุญที่วัดในตอนเช้า เป็น ประเพณีดั้งเดิมที่ประชาชนชาวไทยเชื้อสายเขมรได้ถือปฏิบัติ สืบทอดกันมาอย่างต่อเนื่องยาวนาน เป็นการทำ�บุญให้แก่ บรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว ให้ได้รับกุศลผลบุญ ที่ลูกหลาน ได้อุทิศให้ซึ่งตรงกับวันแรม 14 ค่ำ� เดือน 10 ของทุกปีหยุด ภารกิจหน้าที่การงานทั้งหมด และนัดหมายไปรวมกัน ณ บ้านที่เป็นศูนย์กลางของครอบครัว
พิธีบวงสรวงศาลหลักเมืองอำ�เภอขุขันธ์ ศรีสะเกษ พ่อเมืองเปิดงานประเพณีแซนโฏนตาขุขันธ์ยิ่งใหญ่ ตระการตา ขณะที่สาวชาวขุขันธ์เชื้อสายเขมรโบราณกว่า 300 คน พากันมารำ�บวงสรวงและพากันจัดทำ�เครื่องบวงสรวงเซ่นไหว้ บรรพบุรุษอย่างสวยงามมาร่วมพิธีจำ�นวนมาก จึงถือว่าการจัด งานเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวที่ไม่ต้องลงทุนอะไรมากและ ยังรักษาวัฒนธรรมประเพณีดั้งเดิมได้เป็นอย่างดี กล้วยแสนหวี กลายเป็นกล้วยล้านหวีเพราะมีการตั้งร้านค้ามากมาย ทุกร้าน จะมีกล้วยที่คัดมาอย่างสวย ให้ได้ซื้อไปเซ่นไหว้ ถือเป็นงานที่น่า สนใจและน่ามาท่องเที่ยวเป็นอย่างมาก
พิธีบวงสรวงเซ่นไหว้บรรพบุรุษ สำ�หรับการประกอบพิธีเซ่นไหว้บรรพบุรุษ หรือแซนโฎนตานั้น จะเริ่มตั้งแต่วันแรม 13 ค่ำ� ชาวบ้านจะทำ�ความสะอาดบ้านเรือน ของตนเป็นพิเศษ และเตรียมเครื่องสักการะเซ่นไหว้ประกอบ ด้วยเครื่องสักการบูชา อาทิธูปเทียน ข้าวตอกดอกไม้น้ำ�อบ เสื้อ ซิ่นสไบ ผ้าขาวม้า ฯลฯ และเครื่องเซ่นไหว้หรือเครื่องกระยาสังเวย ทั้งอาหารคาวหวาน ไก่ย่าง ปลาย่าง ผัด แกง และอาหารประเภท ข้าวต้ม เช่น ข้าวต้มหมูข้าวต้มด่าง ข้าวต้มมะพร้าว รวมถึงขนม เช่น ขนมเทียน ข้าวเม่า กระยาสารท ผลไม้และกล้วยสุกชนิด ต่างๆ เครื่องดื่มทั้งเหล้า น้ำ�อัดลม น้ำ�สะอาด เครื่องเซ่นเหล่านี้ แต่ละบ้านจะช่วยกันจัดหาจัดทำ�ขึ้น ซึ่งล้วนแล้วแต่เป็นอาหาร คาวหวานและผลไม้ที่ปู่ย่าตายายญาติพี่น้องที่ล่วงลับไปแล้วเคย ชอบ รวมทั้งเตรียมเสื่อสาดปูทับด้วยผ้าขาวเตรียมไว้
การประกวดกล้วยงามเมืองขุขันธ์ ซึ่งการประกวดกล้วยงามเมืองขุขันธ์ปี2565 เป็นกิจกรรมที่สำ�คัญ อีกกิจกรรมหนึ่งเป็นการสนับสนุนส่งเสริมในเกษตรกรในอำ�เภอ ขุขันธ์ได้นำ�ผลผลิตทางการเกษตรคือกล้วยชนิดต่างมาประกวด และเป็นการประชาสัมพันธ์ผลิตผล ความอุดมสมบูรณ์กล้วย ใน อำ�เภอขุขันธ์ซึ่งถือเป็นพืชผลทางการเกษตรที่มึความสำ�คัญมาใน การจัดงานครั้งนี้และอีกทั้งยังเพิ่มมูลค่าให้พืชผลทางการเกษตร โดยเกณฑ์การตัดสิน มีดังนี้ 1.ความสมบูรณ์ของเครีอและผลกล้วย 2.ความสะอาดของเครือและผลกล้วย 3.กล้วยต้องไม่มีเมล็ด โครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบฯที่ได้ มีผลผลิตออกสู่ชุมชน หลังจากได้ เริ่ม โครงการมาเป็นเวลาเพียง 1 ปีกว่าเท่านั้นซึ่งทางสำ�นักงานพัฒนา ชุมชนอำ�เภอขุขันธ์ได้ส่งเสริม สนับสนุน และติดตามให้คำ�แนะนำ�ใน การขับเคลื่อนกิจกรรมในโครงการทั้งนี้เพื่อให้โครงการ โคกหนองนา กรมการพัฒนาชุมชน ได้เป็นศูนย์เรียนรู้ในการดำ�รงชีพเพื่อยกระดับ พัฒนาคุณภาพ ชีวิตของครัวเรือนรวมถึงชุมชน พร้อมกับสามารถ พึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน
เพื่อสืบสาน รักษา และต่อยอดสินค้าภูมิปัญญาของชาวศรีสะเกษ สำ�นักงานพัฒนาชุมชนอำ�เภอขุขันธ์โดยนายสุรัตน์อินทร์แก้วพัฒนาการ อำ�เภอขุขันธ์จึงได้ดำ�เนินการจัดทำ�โครงการการประกวดผ้าอัตลักษณ์ และผ้าแส่วของอำ�เภอขุขันธ์ขึ้นเพื่อสืบสาน รักษา และต่อยอดสินค้า ภูมิปัญญาของชาวอำ�เภอขุขันธ์พร้อมทั้งเป็นการส่งเสริมยกระดับผ้า เพิ่ม มูลค่าผลิตภัณฑ์ การประกวดแส่วผ้า ทอผ้าพื้นเมือง ทักษะฝีมือผู้ผลิตผ้า รวมถึงคุณภาพของผลิตภัณฑ์อีกทั้งยังจะ ได้เห็นการแต่งกายของชาวเมืองที่ใส่เสื้อ “อาวเก๊บ” หรือเสื้อผ้าไหม ย้อมมะเกลือให้เป็นสีดำ�แล้วทอลายเรียกว่าลายลูกแก้ว และมีการ “เทอแซว” หรือการเย็บหรือถักตะเข็บลายตีนตะขาบอย่าง ประณีตสวยงามทั้งหญิงและชายอีกด้วย
การประกวดเครื่องเซ่นไหว้ การประกวดขบวนแห่
กิจกรรมสาธิตการทำ�ข้าวต้ม ข้าวต้มมัด หรือภาษาเขมร เรียกว่า “บายเบ็ณฑ์” ซึ่งหมาย ถึงข้าวที่ปั้นเป็นก้อนเพื่อใช้ ใส่บาตรพระบ้างก็ว่าเป็นการ ทำ�ตามพุทธประวัติทีี่นาง วิสาขาปั้นข้าวมธุปายาสถวาย พระพุทธเจ้าเป็นจำ�นวน 49 ข้าวต้มใบมะพร้าวอ่อน ขนมอัน ซอมสเลิ๊กโดง หรือเรียกอีกชื่อ หนึ่ง“ข้าวต้มใบมะพร้าว” เป็นขนม ประเภทนำ�ไปใช้พิธีมงคลเปรียบ เทียบถึงความเหนียวแน่น ขนม อันซอมสเลิ๊กโดง มีกลิ่นหอมจาก เนื้ออมะพร้าว มีรสหวานจาก กล้วยน้ำ�ตาลและกะทิมะพร้าวสด
กิจกรรมการแสดงศิลปวัฒนธรรมพื้ถิ่นและ การจัดแสดง จำ�หน่ายสินค้าผลิตภัณฑ์ OTOP จังหวัดศรีสะเกษ