ไส้เดือนฝอยศัตรูพืชควบคุมแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน

คู่มอื (เลม่ ท่ี 3)
บญั ชีรายช่ือศัตรูพืชควบคมุ สำหรับพืชนำเข้า

แห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน
ไส้เดือนฝอย (nematode)

(线虫)
中华人民共和国进境植物检疫性有害生物名录

Catalogue of quarantine pests for import plants
to the People’s Republic of China

จดั ทำโดย
นางสาวสุภาพร ฟ้าเลิศ ผู้ช่วยนายตรวจพืช
นางสาวศภุ สริ ิ เชวงเผ่าพนั ธุ์ นักวิชาการเกษตรปฏบิ ตั กิ าร

ไสเ้ ดอื นฝอยศตั รพู ชื ควบคุมของสาธารณรัฐประชาชนจนี 1

ดา่ นตรวจพชื เชยี งแสน

คำนำ

คู่มือบัญชีรายชื่อศัตรูพืชควบคุมสำหรับพืชนำเข้าแห่งสาธารณรัฐ
ประชาชนจีนคณะผู้จัดทำอยู่ใน ฝ่ายวิชาการ ด่านตรวจพืชเชียงแสน ได้จัดทำข้ึน
โดยมีวตั ถุประสงคเ์ ผยแพรค่ วามร้เู กยี่ วกับชนิดศัตรพู ืชกักกันของประเทศจีนให้กับ
พนกั งานเจา้ หนา้ ที่เพอื่ ใช้ประกอบในการตรวจสอบศัตรพู ชื ท่ีอาจติดไปกับสินค้าเกษตร
ที่ต้องการส่งออกไปยังประเทศจีน หากจีนมีการตรวจพบศัตรูพืชควบคุมดังกล่าว
ติดไปกบั สินค้า จีนจะทำหนังสือแจ้งเตือน (notification) มายงั ประเทศไทย และ/หรือ
มมี าตรการด้านสขุ อนามัยพชื เพิม่ ข้ึน เช่น การทำทรตี เมนท์ การปฏเิ สธการนำเข้า
สินค้าหรือส่งกลับ ซึ่งทำให้สินค้าส่งถึงมือผู้รับปลายทางล่าช้าหรือเกิดความเสียหาย
รวมถงึ เกดิ ผลกระทบในการสง่ ออกของประเทศไทยในครั้งถัดไป

รายชื่อทั้งหมดของศัตรูพืชควบคุมสำหรับพืชนำเข้าแห่งสาธารณรัฐ
ประชาชนจนี ทีค่ ณะผจู้ ัดทำฯ ได้รวบรวมน้ี มาจากเอกสารของสำนักงานที่ปรึกษา
การเกษตรต่างประเทศ ประจำกรุงปักกิ่ง ซึ่งเป็นหน่วยงานที่ได้ติดตามและตรวจสอบ
การประกาศปรับปรุงรายชื่อบัญชีรายชื่อศัตรูพืชควบคุมสำห รับพืชนำเข้าแห่ง
สาธารณรฐั ประชาชนจนี บนเว็บไซตก์ รมกักกนั พืชและสัตว์ สำนักงานการศลุ กากรแห่ง
สาธารณรัฐประชาชนจีน (General Administration of Customs of People’s
Republic of China: GACC) เมื่อวันที่ 9 เมษายน 2564 ตามประกาศเลขที่ 413
ที่กระทรวงเกษตรและกิจการชนบทแ ห่งสาธารณรัฐประชาชนจี น
(Ministry Agriculture and Rural Affairs of the People’s Republic of China: MARA)
และสำนกั งานการศลุ กากรแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีนได้ร่วมกนั กำหนดขนึ้ และ
ประกาศใหม้ ีผลบงั คับใช้

ชนิดศัตรูพืชแบ่งออกเปน็ 7 ประเภท ได้แก่ 1) ศัตรูพืชประเภทแมลง
จำนวน 148 รายการ 2) ศัตรูพืชประเภทสตั ว์อ่อน จำนวน 9 รายการ 3) ศัตรูพืช
ประเภทเชื้อรา จำนวน 127 รายการ 4) ศัตรูพืชประเภทโพรคาริโอติก จำนวน 59 รายการ
5) ศัตรูพืชประเภทไส้เดือนฝอย จำนวน 20 รายการ 6) ศัตรูพืชประเภทไวรัส
และไวรอยด์ จำนวน 41 รายการ และ 7) ศัตรูพืชประเภทวัชพืช จำนวน 42 รายการ
รวมท้งั สิ้น 446 รายการ

ไสเ้ ดอื นฝอยศัตรพู ืชควบคมุ ของสาธารณรัฐประชาชนจีน ก
ดา่ นตรวจพชื เชยี งแสน

คู่มือที่จัดทำในคร้ังนี้สว่ นหนึ่ง ได้รับการสนับสนุนงบจากแผนการใชจ้ ่ายเงิน
ตามระเบียบกรมวิชาการเกษตร ว่าด้วยค่าตรวจสอบศัตรูพืช พ.ศ.2563 มีทั้งหมด
7 เล่ม และในรอบนี้เผยแพร่ความรู้ในเล่มที่ 3 คือ ไส้เดือนฝอย ส่วนคู่มืออื่นๆ
จะเผยแพร่ในลำดับถดั ไปและหวังเป็นอยา่ งยิ่งว่าจะเป็นประโยชนแ์ ก่ตัวผู้อ่านไม่มาก
ก็น้อย และโปรดตดิ ตามฉบับต่อไปจนครบท้ังหมดเพอ่ื ประโยชน์ทางด้านกกั กันพชื

คณะผู้จดั ทำ
ด่านตรวจพืชเชียงแสน
เดอื นกมุ ภาพันธ์ 2565

ไส้เดือนฝอยศัตรพู ชื ควบคุมของสาธารณรฐั ประชาชนจนี ข
ดา่ นตรวจพชื เชยี งแสน

สารบาญ หน้า
เรอื่ ง ก
คำนำ ค
สารบาญ 1
รายชอื่ ไส้เดือนฝอยและคำอ่านภาษาจนี 3
Anguina agrosis (Steinbuch) Filipjev 4
Aphelenchoides fragariae (Ritzema Bos) Christie 5
Aphelenchoides ritzemabosi (Schwartz) Steiner et
Bührer 6
Bursaphelenchus cocophilus (Cobb) Baujard 7
Bursaphelenchus xylophilus (Steiner et Bührer ) Nickle 9
Ditylenchus angustus (Butler ) Filipjev 10
Ditylenchus destructor Thorne 11
Ditylenchus dipsaci (Kühn ) Filipjev 12
Globodera pallida (Stone ) Behrens 13
Globodera rostochiensis (Wollenweber) Behrens 14
Heterodera schachtii Schmidt 15
Longidorus (Filipjev) Micoletzky 16
Meloidogyne Goeldi (non-Chinese species) 19
Nacobbus abberrans (Thorne ) Thorne et Allen 21
Paralongidorus maximus (Bütschli ) Siddiqi 22
Paratrichodorus Siddiqi 23
Pratylenchus Filipjev 24
Radopholus similis (Cobb) Thorne 26
Trichodorus Cobb 27
Xiphinema Cobb 28
เอกสารอา้ งองิ

ไสเ้ ดอื นฝอยศตั รูพืชควบคมุ ของสาธารณรฐั ประชาชนจนี ค
ดา่ นตรวจพชื เชยี งแสน

รายช่อื ไสเ้ ดือนฝอยศัตรพู ืชควบคุมสำหรับพืชนำเขา้ สู่

สาธารณรฐั ประชาชนจนี

Nematode 线虫 (เซ่ียนฉง)

ลำดับ Scientific name Chinese name

1 Anguina agrosis (Steinbuch) Filipjev 剪股颗粒线虫
2 (เจีย๋ นก๋เู ข๋อลเ่ี ซย่ี นฉง)
3 Aphelenchoides fragariae (Ritzema Bos) Christie
草莓滑刃线虫
4 Aphelenchoides ritzemabosi (Schwartz) Steiner et (เฉา๋ เหมยฮว๋าเหริ่นเซี่ยนฉง)
5 Bührer 菊花滑刃线虫
Bursaphelenchus cocophilus (Cobb) Baujard (จูฮ๋ วาเหริน่ เซีย่ นฉง)
6
7 Bursaphelenchus xylophilus (Steiner et Bührer ) 椰子红环腐线虫
8 Nickle (เยจหึ งหวนฟวู เซี่ยนฉง)
9 Ditylenchus angustus (Butler ) Filipjev 松材线虫
10 (ซงฉายเซีย่ นฉง)
11 Ditylenchus destructor Thorne
12 水稻茎线虫
13 Ditylenchus dipsaci (Kühn ) Filipjev (สยุ่ เต้าจิงเซย่ี นฉง)
14 腐烂茎线虫
15 Globodera pallida (Stone ) Behrens (ฟูวเลย่ี นจงิ เซ่ียนฉง)
16 鳞球茎茎线虫
Globodera rostochiensis (Wollenweber) Behrens (หลนิ ฉวิ จงิ จงิ เซย่ี นฉง)

Heterodera schachtii Schmidt 马铃薯白线虫
(หมา๋ หลงิ ฉปู ๋ายเซย่ี นฉง)
Longidorus (Filipjev) Micoletzky 马铃薯金线虫
(หมา๋ หลงิ ฉู่จนิ เซีย่ นฉง)
Meloidogyne Goeldi (non-Chinese species)
甜菜胞囊线虫
Nacobbus abberrans (Thorne ) Thorne et Allen (เท๋ียนช่ายเปาหนางเซีย่ นฉง)
长针线虫属
Paralongidorus maximus (Bütschli ) Siddiqi (จา๋ งเจนิ เซ่ยี นฉงฉวู )
根结线虫属
Paratrichodorus Siddiqi (เกินเจย๋ี เซ่ียนฉงฉู๋ว)

异常珍珠线虫
(อ่ีฉางเจนิ จเู ซ่ยี นฉง)
最大拟长针线虫
(จยุ้ ตา้ หนจี่ ๋างเจนิ เซย่ี นฉง)
拟毛刺线虫属
(หนเ่ี หม๋าซือ่ เซยี่ นฉงฉวู๋ )

ไสเ้ ดอื นฝอยศตั รพู ชื ควบคมุ ของสาธารณรัฐประชาชนจนี 1

ดา่ นตรวจพชื เชยี งแสน

รายช่ือไส้เดอื นฝอยศัตรูพชื ควบคมุ สำหรบั พชื นำเขา้ สู่
สาธารณรฐั ประชาชนจนี (ต่อ)

Nematode 线虫 (เซ่ยี นฉง)

ลำดับ Scientific name Chinese name

17 Pratylenchus Filipjev 短体线虫

(ตว่ นถีเซีย่ นฉง)

18 Radopholus similis (Cobb) Thorne 香蕉穿孔线虫

(เซียงเจยี วชวนโขงเซยี่ นฉง)

19 Trichodorus Cobb 毛刺线虫属
(เหมาซอื่ เซีย่ นฉง)

20 Xiphinema Cobb 剑线虫属
(เจย่ี นเซยี่ นฉงฉู๋ว)

ไสเ้ ดอื นฝอยศตั รพู ืชควบคมุ ของสาธารณรัฐประชาชนจีน 2

ด่านตรวจพชื เชยี งแสน

1. ช่ือสามญั (Common name): Bent seed gall nematode
ชือ่ วทิ ยาศาสตร์ (Scientific name): Anguina agrosis (Steinbuch)
Filipjev
ชอ่ื วทิ ยาศาสตร์ของจนี (Chinese name): 剪股颗粒线虫
พชื อาศัย (Host): ธญั พชื
ไส้เดือนฝอยมีความจำเพาะเจาะจงกับพืชอาศัย สามารถเข้าทำลาย

และก่อให้เกิดอาการในดอกไม้และพืชตระกูลหญ้าได้หลายชนิด เช่น ในช่อดอก
ของ fowl bluegrass; Poa palustris L. พบว่า ตัวอ่อนระยะที่ 2 ยังคงเจริญอยู่
ในปม (gall) และมีผลก่อให้เมล็ดยืดยาวมากกว่าปกติ (ภาพที่ 1) ประเทศแถบ
แปซิฟิกตะวันตกเฉียงเหนือ สหรัฐอเมริกา และนิวซีแลนด์ให้ความสำคัญกับ
ไสเ้ ดือนฝอย A. agrosis [1]

ภาพที่ 1 (บน) ลักษณะช่อดอกของ fowl bluegrass ที่ถูกเข้าทำลายโดย
Anguina agrosis (Steinbuch) เทียบกับช่อดอกปกติ (ซ้าย) และ (ล่าง) ลักษณะ
อาการของโรคและไสเ้ ดอื นฝอยตวั อ่อนระยะท่ี 2 ภายใตก้ ลอ้ งจุลทรรศน์

ไส้เดอื นฝอยศัตรูพชื ควบคุมของสาธารณรฐั ประชาชนจีน 3

ด่านตรวจพชื เชยี งแสน

2. ชอ่ื สามญั (Common name): Leaf and bud nematodes ‘LBN’
ชอื่ วทิ ยาศาสตร์ (Scientific name): Aphelenchoides fragariae
(Ritzema Bos) Christie
ชื่อวทิ ยาศาสตรข์ องจนี (Chinese name): 草莓滑刃线虫
พชื อาศยั (Host): ไมป้ ระดบั (ornamental plant)
ไส้เดือนฝอยเข้าทำลายพืชทางใบและตาดอก ลักษณะอาการที่

แสดงออกมาจะแตกต่างกันไปตามชนิดของไม้ดอกทีเ่ ข้าทำลาย เมื่อเข้าทำลายจะ
ทำให้เกิดแผลได้ เช่น ในพืช Hosta และ Salvia หรือทำให้ผลเปลี่ยนสีได้ เช่น
ในพืช Begonia, Buddleja และ Weigela โดยท่วั ไปท่สี ามารถพบเหน็ บนใบไดค้ อื
ใบมลี ักษณะเป็นจุดสีเหลืองกอ่ นจากนั้นจะกลายเปน็ จุดเนือ้ เยอ่ื ตาย ซงึ่ มักมีผลทำ
ให้พชื ชนดิ นั้นไมส่ ามารถนำออกมาขายตามท้องตลาดได้ [2]

ภาพที่ 2 ลกั ษณะสณั ฐานวทิ ยาของไส้เดอื นฝอย Aphelenchoides fragariae A,
B: แสดงส่วนหน้า stylet (st), stylet knobs (sk), lip region (lr), และ median
bulb (mb) C: แสดง vulval (vo) และ post-uterine sac (psu) D: บริเวณส่วน
หลังหรือส่วนปลายแสดง anus (ao) และ tail terminus กับ mucro (mu) E:
แสดงอวัยวะสืบพนั ธุเ์ พศผู้ spicules (sp) [3]

ไส้เดือนฝอยศัตรูพืชควบคุมของสาธารณรัฐประชาชนจนี 4

ด่านตรวจพชื เชยี งแสน

3. ชอ่ื สามญั (Common name): Foliar nematode
ชอื่ วทิ ยาศาสตร์ (Scientific name): Aphelenchoides ritzemabosi
(Schwartz) Steiner et Bührer
ชื่อวิทยาศาสตร์ของจีน (Chinese name): 菊花滑刃线虫
พชื อาศัย (Host): สามารถเขา้ ทำลายพชื ได้มากกวา่ 200 ชนิด
ลักษณะอาการที่เด่นชัดเมื่อถูกไส้เดือนฝอยเข้าทำลายคือ บริเวณ

เส้นกลางใบจะปรากฏแผลล้อมรอบ ใบเปลี่ยนสีและหลุดร่วงลงมาในที่สุด
เนื่องจากไส้เดือนฝอยมีพืชอาศัยที่กว้างและอาศัยอยู่ในใบพืช มีผลให้ยากต่อการ
ควบคุมจดั การ [4]

ภาพที่ 3 ลักษณะรูปร่างของไส้เดือนฝอย Aphelenchoides ritzemabosi
(Schwartz) ภายใต้กล้องจุลทรรศน์ (compound light microscope) [5]

ภาพที่ 4 ลกั ษณะใบสตรอวเ์ บอรร์ ีที่ถกู เข้าทำลายโดย Aphelenchoides sp. [5]

ไสเ้ ดอื นฝอยศตั รพู ชื ควบคมุ ของสาธารณรัฐประชาชนจนี 5

ด่านตรวจพชื เชยี งแสน

4. ชอื่ สามญั (Common name): Red ring nematode
ช่ือวทิ ยาศาสตร์ (Scientific name): Bursaphelenchus cocophilus
(Cobb) Baujard
ช่อื วิทยาศาสตร์ของจนี (Chinese name): 椰子红环腐线虫
พชื อาศยั (Host): พืชผลปาล์มน้ำมัน และไมใ้ นปา่
มีการรายงานโรควงแหวนแดงในเขตพื้นที่อเมริกากลาง กัมพูชา และ

แคริบเบียนตอนใต้ ลักษณะอาการที่พบในต้นปาล์มน้ำมันเขตกัมพูชาพบ ใบมี
ขนาดสั้นลง สีใบเปลี่ยนเป็นสีแดง (ทองแดง) หรือใบเหลือง แต่อย่างไรก็ตาม
อาการท่ีเกดิ จากการเข้าทำลายนี้มีลกั ษณะคล้ายกบั การเข้าทำลายของเชือ้ สาเหตุ
อื่นอยู่มาก อาการทีพ่ บบ่อยคอื ใบอ่อนมักมีอาการใบเหลือง ใบล่างแห้งตาย ก้าน
ใบแตกและใบพับ ภายในกา้ นใบอาจพบจุดสีนำ้ ตาลหรือน้ำตาลแดง บริเวณลำต้น
หากทำการตัดดูจะพบเปน็ วงแหวนสนี ้ำตาลหรอื น้ำตาลแดง โดยปกติไส้เดือนฝอย
สามารถอาศัยอยบู่ รเิ วณลำตน้ หรอื ราก [6]

ภาพที่ 5 ลักษณะอาการของต้นปาล์มนำ้ มนั ที่ถกู เข้าทำลายโดย
Bursaphelenchus cocophilus

ภาพที่ 6 ลักษณะรูปรา่ งของไส้เดือนฝอยเพศผู้ Bursaphelenchus cocophilus
ภายใต้กล้องจุลทรรศน์ (compound light microscope) A-B: Scale bar = 20 µm
และ C: Scale bar = 100 µm

ไส้เดอื นฝอยศตั รพู ชื ควบคุมของสาธารณรฐั ประชาชนจีน 6

ดา่ นตรวจพชื เชยี งแสน

5. ชอ่ื สามญั (Common name): Pine wilt nematode
ช่ือวิทยาศาสตร์ (Scientific name): Bursaphelenchus xylophilus
(Steiner et Bührer ) Nickle
ชื่อวิทยาศาสตร์ของจนี (Chinese name): 松材线虫
พืชอาศัย (Host): ต้นสน
ใบเปลยี่ นสจี ากสเี ขียวกลายเปน็ สีเขียวอ่อนซดี หรือเขยี วมะนาว เหลอื ง

และกลายเป็นสนี ้ำตาลในที่สดุ และร่วง กิ่งหรือลำตน้ จะแหง้ ไมป่ รากฏให้เหน็ อย่าง
ชัดเจน และจะตายในที่สุดภายในเวลาไม่กี่เดือน ไส้เดือนฝอย B. Xylophilus
เขา้ ทำลายพชื โดยอาศัยวงศ์ด้วงหนวดยาว (longhorned beetle; Anoplophora
glabripennis) หรือดว้ งสนเลือ่ ยดำเป็นพาหะ [7]

ภาพท่ี 7 ลกั ษณะอาการของตน้ สนทถ่ี กู เข้าทำลายโดย Bursaphelenchus
xylophilus [8]

ไส้เดอื นฝอยศัตรูพืชควบคุมของสาธารณรัฐประชาชนจีน 7

ด่านตรวจพชื เชยี งแสน

ภาพท่ี 8 ลักษณะรปู ร่างของไส้เดอื นฝอย Bursaphelenchus xylophilus ภายใต้
กล้องจุลทรรศน์ (compound light microscope) ตัวอย่างจากเกาะมาเดรา
ประเทศโปรตุเกส; VF: vulval flap; Cu: cucullus.[9]

ไส้เดือนฝอยศตั รพู ชื ควบคุมของสาธารณรัฐประชาชนจีน 8

ดา่ นตรวจพชื เชยี งแสน

6. ช่ือสามญั (Common name): Rice stem nematode
ชอ่ื วิทยาศาสตร์ (Scientific name): Ditylenchus angustus (Butler )
Filipjev
ชอื่ วิทยาศาสตร์ของจีน (Chinese name): 水稻茎线虫
พืชอาศยั (Host): ขา้ ว
ไส้เดือนฝอยจะเข้าทำลายต้นข้าวบริเวณข้อต่อ (collar region)

จากนัน้ จะเคลื่อนตวั ไปตามการเจริญของยอดแลว้ กดั กินเนือ้ เยื่อภายใน มีผลทำให้
ฝัก ใบม้วนและผิดรูป ในช่วงระยะการเจริญเติบโต ทางลำต้นและใบจะพบจุดสี
ขาวบรเิ วณฐานใบ คล้ายกับคราบสีน้ำตาลบนใบและเปลือกใบ หากอาการรนุ แรง
จะพบลักษณะอาการของใบธงมว้ นงอบิดเบี้ยวผดิ รูป [10]

ภาพที่ 9 ลักษณะระดับอาการของข้าวที่ถูกเข้าทำลายโดย Ditylenchus angustus
ในระดับ 0 – 16 (จากนอ้ ยไปมาก)

ไส้เดือนฝอยศัตรพู ชื ควบคุมของสาธารณรัฐประชาชนจนี 9

ดา่ นตรวจพชื เชยี งแสน

7. ชอ่ื สามญั (Common name): -
ชอื่ วทิ ยาศาสตร์ (Scientific name): Ditylenchus destructor Thorne
ช่อื วิทยาศาสตร์ของจีน (Chinese name): 腐烂茎线虫
พชื อาศยั (Host): พืชหลากหลายชนิด
เกิดการเปลี่ยนสีและเนื้อเยื่อมีการเน่าเปื่อย (หัว ไหล เหง้า และราก)

สำหรับการวินิจฉัยไส้เดือนฝอยอย่างชัดเจนสามารถตามอ่านได้จาก IPPC
diagnostic protocol [11]

ในมันฝรั่งอาการที่สามารถพบได้คือ มักพบอาการจุดสีขาวภายใต้ผิว
ของหัวมันฝรั่ง หัวที่มีอาการรุนแรงจะพบอาการผิวหัวมันยุบตัวลง แตกเป็น
รอยร้าวและ/หรือพบมีลักษณะคล้ายเป็นสะเก็ด เมื่อทำการผ่าหัวดูจะพบว่า
ภายในเนื้อเยื่อมีลักษณะเป็นสีน้ำตาลเข้มถึงดำ และเป็นรูพรุน โดยทั่วไปมักมี
เชื้อราและแบคทเี รยี เข้าทำลายร่วมด้วย [12]

ภาพท่ี 10 ลกั ษณะอาการของหัวมนั ฝร่ังทีถ่ กู เข้าทำลายโดย Ditylenchus destructor

ไสเ้ ดือนฝอยศัตรูพชื ควบคมุ ของสาธารณรฐั ประชาชนจนี 10

ด่านตรวจพชื เชยี งแสน

8. ชอื่ สามญั (Common name): -
ชื่อวทิ ยาศาสตร์ (Scientific name): Ditylenchus dipsaci (Kühn )
Filipjev
ชื่อวิทยาศาสตรข์ องจีน (Chinese name): 鳞球茎茎线虫
พืชอาศัย (Host): พชื หลากหลายชนดิ
ลักษณะอาการโดยทั่วไปจะพบอาการบวม บิดเบี้ยว มีการเปลี่ยนสี

และทำให้ส่วนของพืชที่อยู่เหนือดินหยุดการเจริญเติบโตกลายเป็นแคระแกร็น
(ภาพที่ 11) หัวมีจุดเนื้อเยื่อตายและมีอาการเน่า ไส้เดือนฝอยมักจะออกจาก
เน้ือเย่ือพชื ก่อนท่ีตน้ พืชจะตาย

ในถั่วจะพบว่าเมล็ดจะมีขนาดเล็กลง (เช่น M. sativa, A. cepa,
Trifolium spp.) ซึ่งปกติมักจะไม่พบอาการที่สามารถเห็นได้ชัดเจน จะสามารถ
พบได้ในถั่วที่มีขนาดใหญ่ เช่น มีจุดสีที่แตกต่างออกไปจากสีปกติ หรือการยุบตวั
ของเนื้อเยอ่ื เมล็ด (ภาพที่ 12) [12]

ภาพท่ี 11 ลักษณะอาการของต้นถ่วั ท่ถี กู เข้าทำลายโดย Ditylenchus dipsaci

ภาพที่ 12 ลกั ษณะอาการของเมลด็ ถว่ั ทถ่ี กู เขา้ ทำลายโดย Ditylenchus dipsaci

ไสเ้ ดอื นฝอยศัตรพู ชื ควบคมุ ของสาธารณรฐั ประชาชนจีน 11

ดา่ นตรวจพชื เชยี งแสน

9. ชื่อสามญั (Common name): White potato cyst nematode
ช่ือวทิ ยาศาสตร์ (Scientific name): Globodera pallida (Stone )
Behrens
ชอ่ื วิทยาศาสตร์ของจนี (Chinese name): 马铃薯白线虫
พืชอาศัย (host): Solanaceae
ไส้เดือนฝอยเข้าทำลายมันฝรั่งหรือพืชอื่นๆ ทางราก จากนั้นส่งผลให้

เกิดอาการใบเหี่ยวและเปลี่ยนสีไปจากปกติ รากมีอาการบวมเป็นก้อนเล็กๆ
(root cyst) ปรากฏออกมา (ภาพที่ 14B) และส่งผลให้ตน้ พชื แคระแกร็น ผลผลิต
มปี ริมาณนอ้ ยลง (ภาพท่ี 13) [13] cysts มรี ูปรา่ งกลมคอ่ นขา้ งกลมถึงกลมและมสี ี
นำ้ ตาลออ่ นถึงน้ำตาลเข้ม (ภาพที่ 14)

ภาพที่ 13 ลกั ษณะของตน้ มนั ฝรงั่ ท่ีถูกเข้าทำลายโดย Globodera pallida [14]

ภาพที่ 14 ลกั ษณะรูปร่างของไสเ้ ดอื นฝอย Globodera pallida [13]

ไสเ้ ดือนฝอยศตั รูพืชควบคมุ ของสาธารณรัฐประชาชนจนี 12

ด่านตรวจพชื เชยี งแสน

10. ชื่อสามญั (Common name): Yellow potato cyst nematode
ช่อื วทิ ยาศาสตร์ (Scientific name): Globodera rostochiensis
(Wollenweber) Behrens
ชื่อวทิ ยาศาสตร์ของจีน (Chinese name): 马铃薯金线虫
พชื อาศยั (host): Solanaceae
ลักษณะอาการจะคล้ายกับไส้เดือนฝอยในกลุ่มเดียวกันไม่มี

อาการจำเพาะเจาะจง ซึ่งโดยทั่วไปจะพบอาการเป็นหย่อมๆ ในแปลงปลูกมี
ลักษณะอาการใบเหลืองและเหี่ยว ต้นแคระแกร็น หัวมีขนาดเลก็ หากนำตัวอย่าง
ที่แยกมาจากดินหรอื ชิน้ พืชจะพบว่า ในดินมักจะเจอเพศผู้ ส่วนเพศเมียมกั จะเจอ
ในรากของพืช [15]

ภาพท่ี 15 ลักษณะอาการของตน้ มนั ฝร่งั ทถ่ี ูกเข้าทำลายโดยไสเ้ ดือนฝอย
Globodera rostochiensis [16]

ภาพที่ 16 ลักษณะรปู ร่าง Yellow potato cyst nematode Globodera
rostochiensis (เพศเมยี : บน และเพศผ:ู้ ล่าง) [16, 17]

ไส้เดอื นฝอยศตั รูพชื ควบคมุ ของสาธารณรัฐประชาชนจนี 13

ด่านตรวจพชื เชยี งแสน

11. ชอ่ื สามญั (Common name): Sugar beet cyst nematode (SBCN)
ชอ่ื วทิ ยาศาสตร์ (Scientific name): Heterodera schachtii Schmidt
ชื่อวทิ ยาศาสตร์ของจนี (Chinese name): 甜菜胞囊线虫
พชื อาศยั (host): Sugar beet (Beta vulgaris L.) และ root crop
ไส้เดือนฝอยชนิดนี้ถือเป็นศัตรูพืชหลักในการเข้าทำลายหัวบีท

โดยเฉพาะอย่างยิ่ง Beta vulgaris L. เข้าทำลายพืชได้โดยไส้เดือนฝอยใน
ระยะที่ 2 (J2) จะแทงผ่านรากพืช ซึ่งมีผลในการชะลอการเจริญเติบโต ใบเหี่ยว
รากเจรญิ เติบโตผิดปกติ [18, 20]

ภาพท่ี 17 ลักษณะของหัวบีทท่ีถูกเข้าทำลายโดย Heterodera schachtii (ซ้าย)
เปรียบเทียบกับหัวบีทที่มีการใช้เชื้อรา Lecanicillium muscarium ทดสอบ
ควบคุม H. Schachtii (ขวา) [19]

ภาพที่ 18 ลักษณะรูปร่างของไส้เดือนฝอย Heterodera schachtii Schmidt
A: Head region,. B: Tail region, C: Top view showing the fenestra region.
และ D: Prominent but scattered bullae [20]

ไส้เดือนฝอยศตั รพู ชื ควบคุมของสาธารณรัฐประชาชนจนี 14

ดา่ นตรวจพชื เชยี งแสน

12. ชือ่ สามญั (Common name): -
ชอ่ื วทิ ยาศาสตร์ (Scientific name): Longidorus (Filipjev) Micoletzky
(The species transmit viruses)
ชอ่ื วทิ ยาศาสตรข์ องจีน (Chinese name): 长针线虫属（传毒种

类）

พชื อาศัย (host): พืชหลากหลายชนิด
สปีชีส์ของ Longidorus มีประมาณ 144 สปีชีส์ และบางสปีชีส์นั้นยัง

สามารถเป็นพาหะไวรัส nepoviruses เข้าทำลายพืชได้ [21] ซึ่งในปี
พ.ศ. 2018 ประเทศจีนได้ประกาศพบเจอไส้เดือนฝอยจีนัส Longidorus จำนวน
2 สปีชีส์ คือ L. pius และ L. diadecturus พบเจอในเขตมนฑลเจ้อเจียง และ
อู่ฮัน่ ซึง่ แยกไส้เดอื นฝอยมาได้จากพชื อาราเลยี (Fatsia japonica) จากก่อนหน้า
พ บ 1 3 ส ป ี ช ี ส ์ ไ ด ้ แ ก ่ L. hangzhouensis, L. camelliae, L. fangi,
L. henanus, L. litchii, L. jiangsuensis, L. fursti, L. jonesi, L. pawneensis,
L. macromucronatus, L. martini, L. moniloides Heyns และ L. pisi [22]

ภาพท่ี 19 ลกั ษณะรูปรา่ งของไส้เดอื นฝอย Fatsia japonica ในแตล่ ะระยะ
ที่แยกตวั อยา่ งมาจากพืชอาราเลีย (Fatsia japonica) ในเขตมนฑลเจอ้ เจยี ง

ไส้เดือนฝอยศัตรูพชื ควบคมุ ของสาธารณรฐั ประชาชนจีน 15

ด่านตรวจพชื เชยี งแสน

13. ชอ่ื สามญั (Common name): Root-knot nematodes (RKN)
ชื่อวิทยาศาสตร์ (Scientific name): Meloidogyne Goeldi
(non-Chinese species)
ชอ่ื วิทยาศาสตรข์ องจนี (Chinese name): 根结线虫属（非中国

种）

พชื อาศยั (host): พืชหลากหลายชนิด
ในการวินิจฉัยไส้เดือนฝอยชนดิ นี้ถือว่ายังคงเป็นเรื่องที่ซับซ้อน ซึ่งใน

ปัจจบุ ันมปี ระมาณ 50 สปีชีส์ ที่ทำการตรวจสอบจำแนกชนิดโดยอาศัยเทคนคิ ทาง
ชีวโมเลกุล [23] ใน ค.ศ.2017 ประเทศจีนมีการค้นพบไส้เดือนฝอย
Meloidogyne aberrans sp. nov. เ ข ้ า ท ำ ล า ย ต ้ น ก ี ว ี ส า ย พ ั น ธ ุ ์ ป่ า
(Actinidia chinensis Planch) จากเดิมที่จะพบ M. incognita, M. incognita,
M. hapla, M. javanica, M. arenaria, M. ethiopica และ M. actinidiae เป็น
กลุ่มไส้เดือนฝอยหลักที่เข้าทำลายกีวี ลักษณะอาการที่พบโดยทั่วไปคล้ายกับ
พืชที่ขาดธาตุอาหาร แคระแกร็น ผลมีขนาดเล็ก [24] นอกจากนี้ยังมี
รายงานพบไส้เดือนฝอย Meloidogyne vitis sp. nov. ในองุ่นแดงเขตมนฑลยูนนาน
โดยลักษณะอาการขององุ่นที่ถูกเข้าทำลายจะมีอาการใบเหลืองและร่วง
แคระแกร็น ผลมีขนาดเลก็ และให้ผลผลิตลดลง รากจะบิดเบ้ยี วและเปน็ ปม [25]

ภาพที่ 20 ลักษณะของกวี ีท่ีถกู เขา้ ทำลายโดย Meloidogyne aberrans sp. nov

ไสเ้ ดอื นฝอยศตั รูพชื ควบคุมของสาธารณรัฐประชาชนจีน 16

ดา่ นตรวจพชื เชยี งแสน

ภาพที่ 21 ลกั ษณะรปู รา่ งของไส้เดือนฝอยเพศผ้ขู อง Meloidogyne aberrans sp. nov.

ภาพท่ี 22 ลกั ษณะรูปร่างของไสเ้ ดือนฝอยเพศเมียของ Meloidogyne aberrans sp. nov.

ไส้เดือนฝอยศตั รพู ืชควบคุมของสาธารณรัฐประชาชนจีน 17

ด่านตรวจพชื เชยี งแสน

ภาพที่ 23 ลักษณะอาการของรากองุ่นแดง (Vitis vinifera) ที่ถูกเข้าทำลายโดย
ไสเ้ ดือนฝอย Meloidogyne vitis sp. nov.

ไสเ้ ดอื นฝอยศัตรูพืชควบคมุ ของสาธารณรัฐประชาชนจนี 18

ดา่ นตรวจพชื เชยี งแสน

14. ชือ่ สามญั (Common name): False root-knot nematode
ชอ่ื วิทยาศาสตร์ (Scientific name): Nacobbus abberrans (Thorne )
Thorne et Allen
ชือ่ วิทยาศาสตรข์ องจีน (Chinese name): 异常珍珠线虫
พืชอาศัย (host): ไส้เดอื นฝอยสามารถเข้าทำลายพืชได้หลายชนิด เชน่ มันฝรงั่
แครอท พรกิ และกะหล่ำปลี
ไส้เดือนฝอยจะเข้าทำลายพืชบริเวณรากทำให้รากมีขนาดเล็กลงและ

ปรากฏเปน็ ปมเลก็ ๆ ขึ้นมา ส่งผลใหผ้ ลผลิตลดลงได้ 60 – 90 เปอรเ์ ซน็ ต์ ลักษณะ
รูปร่างสีของไส้เดือนฝอยเป็นสีดำและมักจะไม่เคลื่อนไหว อวัยวะภายใน
แยกวินิจฉัยไดย้ าก [26]

ภาพท่ี 24 ลกั ษณะของรากที่ถูกเข้าทำลายโดยไส้เดือนฝอย Nacobbus abberrans

ไส้เดอื นฝอยศัตรูพชื ควบคมุ ของสาธารณรฐั ประชาชนจีน 19

ด่านตรวจพชื เชยี งแสน

ภาพที่ 25 ลกั ษณะรูปรา่ งของไสเ้ ดอื นฝอย Nacobbus aberrans ในแต่ละระยะ [27]

ไส้เดอื นฝอยศัตรพู ืชควบคุมของสาธารณรฐั ประชาชนจนี 20

ดา่ นตรวจพชื เชยี งแสน

15. ชื่อสามญั (Common name): -
ชื่อวทิ ยาศาสตร์: Paralongidorus maximus (Bütschli ) Siddiqi
ชือ่ วิทยาศาสตร์ของจีน (Chinese name): 最大拟长针线虫
พชื อาศัย (host): ไส้เดือนฝอย P. maximus สามารถพบได้ทั่วไปในเขตทวปี

ยุโรป และเข้าทำลายกลมุ่ ของไม้ป่า เชน่ ตน้ องุ่น ตน้ เกาลดั (Castanea spp.)
ตน้ วอลนตั (Juglans regia L.) และกลมุ่ ของพชื ผกั [28]

เป็นไส้เดือนฝอยที่มีขนาดค่อนข้างใหญ่ อาศัยอยู่ในดินอย่างอิสระ
ซึ่งจะเขา้ ทำลายพชื ผา่ นทางราก จากน้นั มผี ลทำให้รากเกิดอาการบวมอย่างเห็นได้
ชัดเจน [29]

ภาพที่ 26 ลกั ษณะหัวหรือสว่ นหน้าของไสเ้ ดอื นฝอย Paralongidorus maximus
(Bütschli ) Siddiqi ภายใตก้ ล้อง SEM

ไส้เดือนฝอยศตั รพู ชื ควบคมุ ของสาธารณรัฐประชาชนจนี 21

ด่านตรวจพชื เชยี งแสน

16. ช่อื สามญั (Common name): Stubby-root nematode
ชอื่ วทิ ยาศาสตร์ (Scientific name): Paratrichodorus Siddiqi
(The species transmit viruses)
ช่ือวทิ ยาศาสตรข์ องจีน (Chinese name): 拟毛刺线虫属 （传毒种

类）

พชื อาศัย (host): สามารถเข้าทำลายพชื ได้มากกวา่ 100 ชนดิ พืชที่สำคญั
เช่น ถัว่ ขา้ วโพด และมะเขอื เทศ เป็นตน้

ไส้เดือนฝอยชนิดนี้จัดอยู่ในกลุ่ม family Trichodoridae โดยทั่วไป
มักเรียกไส้เดือนฝอยในกลุ่มนี้ว่า ‘stubby-root’ เพราะว่าไส้เดือนฝอยจะเข้า
ทำลายพืชผ่านทางราก เกิดการหยุดชะงักการเจริญเติบโตของราก
หรือทำให้รากมีขนาดสั้นลง ในรัฐฟลอริดาสามารถพบเจอ Nanidorus minor
( syn. Paratrichodorus minor, Paratrichodorus christiei, Trichodorus minor
และ Trichodorus christiei) นอกจากนี้ยังสามารถพบได้ในเขตร้อนหรือกึ่งเขต
ร้อนทั่วโลก ไส้เดือนฝอยจัดเป็นกลุ่มที่เข้าทำลายรากโดยตรงและยังสามารถเปน็
พาหะนำพาไวรสั เข้าสพู่ ืชได้อีกด้วย [30]

ภาพที่ 27 ลักษณะอาการของรากข้าวโพดที่ถูกเข้าทำลายโดยไส้เดือนฝอย
Paratrichodorus minor (ซา้ ย) และลกั ษณะรปู รา่ งของไส้เดือนฝอยเพศผู้ (ขวา)

ไส้เดือนฝอยศัตรูพืชควบคุมของสาธารณรฐั ประชาชนจีน 22

ดา่ นตรวจพชื เชยี งแสน

17. ชอ่ื สามญั (Common name): Root-lesion nematode
ช่อื วิทยาศาสตร์ (Scientific name): Pratylenchus Filipjev
(non-Chinese species)
ชือ่ วทิ ยาศาสตรข์ องจนี (Chinese name): 短体线虫 （非中国种）
พืชอาศยั (host): พชื หลากหลายชนดิ
Pratylenchus ถือเป็นไส้เดือนฝอยศัตรูพืชที่สำคัญของอ้อย

(Saccharum sinensis Roxb.) ในประเทศจีนพบอยู่ 3 สปีชีส์ คือ P. zeae,
P. thornei และ P. parazeae n. sp. ชนิดอื่นๆ ที่พบในพืช เช่น P. brachyurus
และ P. scribneri ในข้าวโพด P. coffeae ในถั่วเหลือง P. loosi ในชา และ
P. neglectus ในกลุ่มของหญา้

ลักษณะอาการของอ้อยที่ถูกเข้าทำลายโดยไส้เดือนฝอย P. parazeae n. sp.
และ P. zeae ซ่งึ ไสเ้ ดือนฝอยจะเขา้ ทำลายบริเวณปลายราก ทำให้มีแผลสีน้ำตาล
ถึงน้ำตาลเข้มบริเวณราก และปรากฏจุดเนื้อเยื่อตายขนาดใหญ่ ต้นแคระแกร็น
และใบมสี ีเหลอื งคล้ายอาการขาดน้ำหรอื ขาดธาตุอาหาร [31]

ภาพที่ 28 ลักษณะของรากอ้อยจากเมืองกวางซีที่ถูกเข้าทำลายโดย
ไส้เดือนฝอย Pratylenchus parazeae n. sp. และ P. zeae (ซา้ ย) และตำแหน่ง
และตัวของไส้เดอื นฝอย P. parazeae n. sp. ภายในเนื้อเย่ือ (ขวา)

ไสเ้ ดือนฝอยศัตรพู ืชควบคมุ ของสาธารณรัฐประชาชนจีน 23

ดา่ นตรวจพชื เชยี งแสน

18. ชอื่ สามญั (Common name): Burrowing nematode
ช่อื วทิ ยาศาสตร์ (Scientific name): Radopholus similis (Cobb) Thorne
ชื่อวทิ ยาศาสตรข์ องจีน (Chinese name): 香蕉穿孔线虫
พืชอาศัย (host): กล้วย (Musa spp.), พริกไทย, พชื ตระกลู สม้ และกาแฟ
ไส้เดือนฝอยจะเข้าทำลายพืชบริเวณรากแล้วทำให้เกิดแผลสีน้ำตาล

แดงเข้ม [32] ลักษณะอาการบริเวณเหนือดินที่สามารถพบเจอได้คือ ชะงักการ
เจริญเติบโต แคระแกร็น ใบมีขนาดเล็กลง ใบเหลืองและร่วง เหี่ยว และผลผลิต
ลดลง [33]

ภาพที่ 29 ลักษณะอาการของรากกลว้ ยในแต่ละระยะท่ีถูกเข้าทำลายโดยไส้เดอื นฝอย
Radopholus similis [32]

ไสเ้ ดอื นฝอยศตั รูพืชควบคมุ ของสาธารณรฐั ประชาชนจีน 24

ด่านตรวจพชื เชยี งแสน

ภาพท่ี 30 ลักษณะรูปร่างไส้เดือนฝอย Radopholus similis ภายใต้กลอ้ ง BF
microscopic [32]

ไสเ้ ดือนฝอยศตั รูพืชควบคมุ ของสาธารณรฐั ประชาชนจีน 25

ดา่ นตรวจพชื เชยี งแสน

19. ชอ่ื สามญั (Common name): Stubby-root nematode
ชอ่ื วทิ ยาศาสตร์ (Scientific name): Trichodorus Cobb
(The species transmit viruses)
ช่ือวทิ ยาศาสตรข์ องจีน (Chinese name): 毛刺线虫属（传毒种

类）

พชื อาศยั (host): พชื หลากหลายชนดิ
ไส้เดอื นฝอยจดั อยู่ในกลุม่ family Trichodoridae สามารถเข้าทำลาย

พชื ทางรากและทำให้พืชเกิดอาการชะงกั การเจรญิ เตบิ โต แคระแกรน็ เปน็ ศัตรูพืช
ที่สำคัญในหญ้าแฝก แต่ก็สามารถเข้าทำลายพืชอื่นได้ ส่วนใหญ่เป็นพาหะนำพา
ไวรัส tobraviruses ก่อให้เกิดโรคพืชที่สำคัญ ได้แก่ Tobacco rattle virus,
Pea early-browning virus และ Pepper ringspot virus [34]

ภาพท่ี 31 ลักษณะรูปร่างไส้เดอื นฝอยเพศผู้ Trichodorus obtusus Cobb (ซ้าย)
และเพศเมยี (ขวา) [35]

ไสเ้ ดือนฝอยศัตรพู ชื ควบคมุ ของสาธารณรัฐประชาชนจนี 26

ดา่ นตรวจพชื เชยี งแสน

20. ช่ือสามญั (Common name): Dagger nematodes
ชื่อวิทยาศาสตร์: Xiphinema Cobb (The species transmit viruses)
ช่ือวิทยาศาสตรข์ องจีน (Chinese name): 剑线虫属（传毒种类）
พืชอาศยั (host): มะกอก และพืชหลายชนดิ
ไส้เดือนฝอยจีนัส Xiphinema ถูกแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มหลัก

คือ Xiphinema non-americanum ประกอบด้วยมากกว่า 215 สปีชีส์
และ Xiphinema americanum ซึ่งประกอบด้วย 60 สปีชีส์ ซึ่งสามารถเป็น
พาหะนำพาไวรัส เช่น Cherry rasp leaf virus, Tomato ringspot virus และ
Tobacco ringspot virus โดยก่อให้เกิดอาการหลักๆ คือ อาการด่างและเหี่ยว
[36, 37]

ภาพที่ 32 ลกั ษณะการเข้าทำลายของไส้เดือนฝอย Xiphinema sp. บริเวณราก (ซ้าย)
และอาการทแี่ สดงออก (ขวา) [37]

ไสเ้ ดอื นฝอยศตั รพู ชื ควบคุมของสาธารณรัฐประชาชนจีน 27

ดา่ นตรวจพชื เชยี งแสน

เอกสารอา้ งองิ
[1] Tatiana V.R., and Sergei A.S. 2020. First report of the bent seed gall
nematode, Anguina agrostis (Steinbuch, 1799) Filipjev, 1936 from Poa
palustris L. in Wyoming, USA. J Nematol; 52: e2020-121. doi:
10.21307/jofnem-2020-121.

[ 2 ] Idowu J.R. and Evans A. 2021. Use of acibenzolar-S-methyl and
other novel products for the management of Aphelenchoides
fragariae on ornamental plants in glasshouse and commercial
conditions. Crop Protection; 141, 105467. doi.org/10.1016/j.cr
opro.2020.105467

[ 3 ] Khan Z., Son S.H., Moon H.S., Kim S.G., Shin H.D., Jeon Y.H., and
Kim Y. H. 2 0 0 7 . Description of a Foliar Nematode, Aphelenchoides
fragariae (Nematoda: Aphelenchida) with Additional Characteristics
from Korea. Journal of Asia-Pacific Entomology, 1 0 ( 4 ) , 3 1 3 – 3 1 5 .
doi:10.1016/s1226-8615(08)60368-4

[4] Aneta C.S.,•Aleksandra B., and Gabriel T. 2017. Management of foliar
nematode Aphelenchoides ritzemabosion Anemone hupehensis using
plant extracts and pesticides. J Plant Dis ProtDOI 10.1007/s41348-017-
0106-8.

[ 5 ] APHELENCHOIDES RITZEMABOSI. แ ห ล ่ ง อ ้ า ง อ ิ ง : https://xn--
8 0 apgfhelckg6 l.xn--p1 ai/love/aphelenchoides-ritzemabosi.php. 12
กุมภาพันธ์ 2565.

[ 6 ] Greicy A.S., Donald R.O., Hector C.M., Yuri M., Gerardo L., and
Francia V.D.A. 2020. Molecular identification of Bursaphelenchus
cocophilus associated to oil palm (Elaeis guineensis) crops in Tibu
(North Santander, Colombia). Journal of Nematology; (52) 117, DOI:
10.2130/jofnem-2020-117

ไส้เดอื นฝอยศตั รูพชื ควบคุมของสาธารณรัฐประชาชนจีน 28

ดา่ นตรวจพชื เชยี งแสน

[7] Tattar T.A. 1989. Nematodes. Diseases of Shade Trees, 33–46.
doi:10.1016/b978-0-12-684351-4.50010-7

[8] Colorado State University. 2022. Pine Wilt Disease. แหล่งอ้างอิง:
https://extension.colostate.edu/topic-areas/yard-garden/pine-wilt-
disease-2-915/. 12 กุมภาพนั ธ์ 2565.

[9] Fonseca L., Cardoso J.M.S., Lopes A., Pestana M., Abreu F., Nunes
N., Mota M., and Abrantes I. 2012. The pinewood nematode,
Bursaphelenchus xylophilus, in Madeira Island. HELMINTHOLOGIA, 49,
2: 96 – 103, The pinewood nematode, Bursaphelenchus xylophilus, in
Madeira Island

[10] Khanam S., Akanda A. M., Ali M. A., Kyndt T., and Gheysen G. 2016.
Identification of Bangladeshi rice varieties resistant to ufra disease
caused by the nematode Ditylenchus angustus. Crop Protection, 7 9 ,
162–169. doi:10.1016/j.cropro.2015.09.009

[11] EPPO. 2016. PM 7/129 (1) DNA barcoding as an identification tool
for a number of regulated pests. Bulletin OEPP/EPPO Bulletin 46, 501–
537.

[12] PM 7/87 (2) Ditylenchus destructor and Ditylenchus dipsaci. 2017.
EPPO Bulletin, 4 7 ( 3 ) , 4 0 1 – 4 1 9 . Portico. https://doi.org
/10.1111/epp.12433

[13] Djebroune C.G., de Andrade E., Camacho M. J., Rusinque L., and
Inácio M. L. 2021. Integrative Morphometric and Molecular Approach
to Update the Impact and Distribution of Potato Cyst Nematodes
Globodera rostochiensis and Globodera pallida (Tylenchida:
Heteroderidae) in Algeria. Pathogens, 1 0 ( 2 ) , 2 1 6 . https://doi.or
g/10.3390/pathogens10020

ไส้เดอื นฝอยศัตรพู ืชควบคุมของสาธารณรัฐประชาชนจีน 29

ดา่ นตรวจพชื เชยี งแสน

[ 1 4 ] Department of Agriculture, Water and the Environment. 2021.
Potato cyst nematode. แ ห ล ่ ง อ ้ า ง อ ิ ง : https://www.awe.gov.au/
biosecurity-trade/pests-diseases-weeds/plant/potato-cyst-nematode.
12 กมุ ภาพนั ธ์ 2565.
[15] Evans K. 1982. Effects of infestation with Globodera rostochiensis
(Wollenweber) Behrens Rol on the growth of four potato cultivars.
Crop Protection, 1(2), 169–179. doi:10.1016/0261-2194(82)90039-4
[ 1 6 ] Invasive. Org. 2018. potato cyst nematode Globodera
rostochiensis (Wollenweber) Behrens. แ ห ล ่ ง อ้ า ง อ ิง : https://www.inv
asive .org/browse/subthumb.cfm?sub=4905&org=2318. 12 กุมภาพันธ์
2565.
[ 1 7 ] Forestry. Images. 2018. potato cyst nematode (Globodera
rostochiensis). แ ห ล ่ ง อ ้ า ง อ ิ ง : https://www.forestryimages.org /brows
e/detail.cfm?imgnum=1356146. 12 กมุ ภาพนั ธ์ 2565.
[18] Esfahani M. N., Naderi, R., and University, P. N. 2020) Analysis of
molecular characterizations of beets, Beta vulgaris in response to cyst
nematodes, Heterodera schachtii. Physiological and Molecular Plant
Pathology, 101518. doi:10.1016/j.pmpp.2020.101518
[19] Manzoor H., Miloslav Z., and Pavel R. 2017. Effect of some
Nematophagous Fungi on Reproduction of a Nematode Pest,
Heterodera schachtii, and Growth of Sugar Beet. Pakistan J. Zool.,
vol. 49(1), 189-196.

ไส้เดอื นฝอยศัตรพู ชื ควบคุมของสาธารณรัฐประชาชนจนี 30

ด่านตรวจพชื เชยี งแสน

[ 2 0 ] Abraham O.M., Hyoung-Rai K., Youngjoon K., Young Ho K., Jae-
Kook L., and Dong W. 2018. Morphological and Molecular
Characterization of Heterodera schachtii and the Newly Recorded Cyst
Nematode, H. trifolii Associated with Chinese Cabbage in Korea. Plant
Pathol. J. 34(4) : 297-307, https://doi.org/10.5423 /PPJ.OA.
12.2017.0262

[21] Wilfrida D., and Robbins R. T. 2007. The Who, What and Where of
Longidoridae and Trichodoridae. The Journal of Nematology. 39(4):
295–297.

[22] Eda M.B., Zhongling T., Ruihang C., Xiaolin L., and Jingwu Z. 2018.
Description of two new records of genus Longidorus (Nematoda:
Dorylaimida) in China. Journal of Zhejiang University (Agriculture & Life
Sciences), 44(1): 31-40. DOI:10.3785/j.issn.1008-9209.2017.03.211

[ 2 3 ] Antonio A.Y., Carolina C.N., Gracia L., Hava F.R., and Juan E. P.R.
2018. Diversity of root-knot nematodes of the genus Meloidogyne
Göeldi, 1892 (Nematoda: Meloidogynidae) associated with olive plants
and environmental cues regarding their distribution in southern Spain.
PLoS One, 13(6): e0198236, doi: 10.1371/journal. pone.0198236.

[ 2 4 ] Tao Y, Xu C, Yuan C, Wang H, Lin B, Zhuo K, et al. 2017
Meloidogyne aberrans sp. nov. (Nematoda: Meloidogynidae), a new
root-knot nematode parasitizing kiwifruit in China. PLoS ONE 12(8):
e0182627. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0182627

[25] Yang Y, Hu X, Liu P, Chen L, Peng H, Wang Q, et al. 2021. A new
root-knot nematode, Meloidogyne vitis sp. nov. (Nematoda:
Meloidogynidae), parasitizing grape in Yunnan. PLoS ONE 1 6 ( 2 ) :
e0245201. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0245201

ไสเ้ ดือนฝอยศตั รพู ชื ควบคุมของสาธารณรฐั ประชาชนจนี 31

ดา่ นตรวจพชื เชยี งแสน

[26] Mugniéry D., and Phillips M. S. 2007. The Nematode Parasites of
Potato. Potato Biology and Biotechnology, 569–594. doi:10.1016/b978-
044451018-1/50068-3

[27] Ricardo M.S., and James G.B. 2000. Differential behaviour of the
survival stages of Nacobbus aberrans(Nemata: Pratylenchidae) under
sub-optimal environments. Nematology, 2(2), 211-215, DOI:10.1163/15
6854100508944.

[28] Barsi L., Répási V., Nagy P., Agostinelli A., and Coiro M.I. 2007. A
new record of Paralongidorus rex Andrássy, 1986 from Hungary and
comments on head morphology of P. maximus (Bütschli, 1874)
Siddiqi, 1964 (Nematoda: Dorylaimida). Nematol. Medit., 35: 61-67.

[ 2 9 ] Plant Parasites of Europe leafminers, galls and fungi. 2018.
Paralongidorus maximus (Bütschli, 1874). แหล่งอ้างอิง: https://bladmi
neerders.nl/parasites/animalia/nematoda/tylenchida/longidoridae/pa
ralongidorus/paralongidorus-maximus/. 12 กุมภาพันธ์ 2565.

[30] UF/IFAS University of Florida. 2004. common name: a stubby-root
nematode scientific name: Nanidorus minor (Colbran) Siddiqi (syn.
Paratrichodorus minor, Paratrichodorus christiei, Trichodorus minor,
Trichodorus christiei) (Nematoda: Adenophorea: Triplonchida:
Diphtherophorina: Trichodoridea: Trichodoridae). แ ห ล ่ ง อ ้ า ง อ ิ ง :
https://entnemdept.ufl.edu/creatures/nematode/stubbyroot/paratric
hodorus_minor.htm. 12 กุมภาพนั ธ์ 2565.

[ 31] Wang H., Zhuo K., Ye W., and Liao J. 2015. Morphological and
molecular charaterisation of Pratylenchus parazeae n. sp. (Nematoda:
Pratylenchidae) parasitizing sugarcane in China. European Journal of
Plant Pathology, 143(1), 173–191. doi:10.1007/s10658-015-0674-z

ไส้เดือนฝอยศัตรูพชื ควบคุมของสาธารณรฐั ประชาชนจนี 32

ดา่ นตรวจพชื เชยี งแสน

[ 3 2 ] Holscher D.; Dhakshinamoorthy S.; Alexandrov T.; Becker M.;
Bretschneide T.; Buerkert A.; Crecelius A. C.; De Waele D.; Elsen A.;
Heckel D. G.; Heklau H.; Hertweck C.; Kai M.; Knop K.; Krafft C.; Maddula,
R. K.; Matthau, C.; Popp J.; Schneider B.; Schubert U. S.; Sikora R. A.;
Svato A., and Swennen R. L. 2014. Phenalenone-type phytoalexins
mediate resistance of banana plants (Musa spp.) to the burrowing
nematode Radopholus similis. Proceedings of the National Academy
of Sciences, 111(1), 105–110. doi:10.1073/pnas.1314168110

[ 3 3 ] ProMusa improving the understanding of banana. 2018.
Radopholus similis. แ ห ล ่ ง อ ้ า ง อ ิ ง : https://www.promusa.org/Radop
holus+similis. 12 กมุ ภาพันธ์ 2565.

[ 3 4 ] Kumar S., Subbotin S.A. 2012. Molecular characterization and
diagnostics of stubby root and virus vector nematodes of the family
Trichodoridae (Nematoda: Triplonchida) using ribosomal RNA
genes<span></span>.,aop(aop),0–0.doi:10.1111/j.1365-3059.2012.02
598.x

[35] UF/IFAS University of Florida. 2004. common name: a stubby-root

nematode scientific name: Trichodorus obtusus Cobb (syn

Trichodorus proximus) (Nematoda: Adenophorea: Triplonchida:

Diphtherophorina: Trichodoridea: richodoridae). แ ห ล ่ ง อ ้ า ง อ ิ ง :

https://entnemdeptufl.edu/creatures/nematode/stubbyroot

/trichodorus_obtusus.htm

[ 3 6 ] Archidona-Yuste A, Navas-Cortés JA, Cantalapiedra-Navarrete C,
Palomares-Rius JE, Castillo P. 2 0 1 6 . Remarkable Diversity and
Prevalence of Dagger Nematodes of the Genus Xiphinema Cobb, 1913
( Nematoda: Longidoridae) in Olives Revealed by Integrative

ไสเ้ ดือนฝอยศัตรูพชื ควบคุมของสาธารณรัฐประชาชนจนี 33

ดา่ นตรวจพชื เชยี งแสน

Approaches. PLoS ONE 1 1 ( 1 1 ) : e0 1 6 5 4 1 2 . https://doi.org/
10.1371/journal.pone.0165412
[ 3 7 ] UF/IFAS University of Florida. 2004. common name: dagger
nematode scientific name: Xiphinema spp. (Cobb, 1913) Inglis, 1983
(Nematoda: Enoplea: Dorylaimia: Dorylaimina: Xiphinematinae). แหล่ง
อ ้ า ง อ ิ ง : https://entnemdept.ufl.edu/creatures/nematode/dagger_
nematode.htm. 12 กมุ ภาพันธ์ 2565.

ไสเ้ ดือนฝอยศัตรูพืชควบคุมของสาธารณรฐั ประชาชนจีน 34

ด่านตรวจพชื เชยี งแสน