เครื่องหมายวิชาพิเศษลูกเสือสำรอง1

คมู่ ือ
ผูก้ ำกบั และรองผกู้ ำกับ

ลกู เสือสำรอง
โรงเรียนศรหี ฤทัย

สารบัญ หนา้

 ประวัตคิ วามเป็นมาของลูกเสอื สำรอง 1
 ความมุง่ หมายของการลกู เสือสำรอง 2
 คตพิ จน์ / คำปฏญิ าณ และ กฎของลูกเสอื สำรอง 2
 พธิ ีการลกู เสือสำรอง - การทำแกรนดฮ์ าวล์ 2
 บญั ชตี รวจสอบเกยี่ วกับทกั ษะขั้นพ้นื ฐาน 4
 เครอ่ื งหมายวชิ าพเิ ศษลูกเสอื สำรอง 10
10
- ป.1 1. จติ รกร 11
2. นักอา่ นหนงั สอื 11
3. การช่วยเหลืองานบา้ น 11
12
- ป.2 4. นกั ปฐมพยาบาล 12
5. นักธรรมชาติศึกษา 13
6. การอนุรักษธ์ รรมชาติ 14
14
- ป.3 7. นักแสดงการบันเทงิ
8. นกั สำรวจ 15
9. นกั ถ่ายภาพ 15
16
วิชาอนื่ ๆ 16
10. นกั อ่านแผนท่ี 16
11. นกั กรีฑา 16
12. นักจักรยานสองล้อ 17
13. นกั สารพัดชา่ ง 17
14. งานอดิเรก 18
15. นกั ว่ายนำ้ 18
16. ผ้ชู ว่ ยคนตกนำ้ 18
17. นกั วทิ ยาศาสตร์
18. นกั กฬี า

เครอื่ งหมายลกู เสอื สัมพนั ธ์
ทม่ี า

1
ประวัติความเปน็ มาของลูกเสือสำรอง
ลกู เสือสำรองมชี ื่อในภาษาอังกฤษทแ่ี ปลวา่ “ลกู หมาป่า” หมายถงึ หมาป่าทมี่ ีอายนุ ้อย ส่วนคำว่า
“ลูกเสือ” หมายถงึ นักสอดแนมและเป็นผู้พิสจู น์ตวั เองว่าเป็นคนเก่งท่สี ุดจนไดร้ บั ฉายาวา่ “หมาปา่ ” ลกู เสือเด็ก ๆ จงึ
ไดช้ ื่อว่า “ลูกหมาปา่ ” ทเ่ี ราเรียกวา่ “ลกู เสอื สำรอง”
ลอรด์ เบเดน โพเอลล์ หรอื ท่เี รียกส้ัน ๆ ว่า “บี.พ.ี ” แหง่ กิลเวลล์ เปน็ ผู้ให้กำเนิดการลูกเสอื วงการ
ลูกเสือโดยทวั่ ไปถอื ว่าการที่ บี.พี. นำเด็กไปทดลองอย่คู า่ ยพักแรมที่เกาะบราวน์ซี เมื่อปี ค.ศ.1907 (พ.ศ.
2450) เปน็ การเร่มิ ต้นของการลูกเสอื โลก จงึ บันดาลใหเ้ กิดลกู เสือสามญั และเพื่อเปน็ การวางรากฐานกิจการลูกเสือใน
จิตใจของเดก็ ต้งั แตเ่ ยาวว์ ยั บี.พ.ี จงึ ไดจ้ ัดต้ังกองลกู เสือสำรองขน้ึ เม่อื ค.ศ.1916 (พ.ศ.2459) โดยรบั เดก็ ตง้ั แต่
อายุ 8 ขวบขนึ้ ไป การฝึกอบรมใหล้ ูกเสือสำรองรจู้ ักปรับตัวเองให้เปน็ ผ้มู ีระเบยี บวินยั โดยใหเ้ ร่ิมเรียนร้จู ากการเข้า
ร่วมปฏบิ ัติกจิ กรรม โดยรว่ มมือทำงานในกองลกู เสือสำรองซง่ึ เรียกวา่ “แพ็ค” ลอรด์ เบเดน โพเอลล์ นำนยิ ายเร่อื ง
ป่าดงพงพขี องริดยาร์ด คิปลง่ิ มาเลา่ ใหเ้ ด็กฟงั เป็นอทุ าหรณเ์ พื่อใหเ้ ด็กรู้จักคิด รูจ้ ักเชื่อฟังผู้ใหญ่ และรูห้ น้าท่ขี อง
ตนเอง สำหรบั ประเทศไทย ไดจ้ ัดตั้งกองลูกเสือสำรองข้นึ เปน็ กองแรก เมื่อวนั ท่ี 5 สงิ หาคม 2501

2
ความมุ่งหมายของการลูกเสือสำรอง คือ เพื่อสง่ เสริมการพัฒนาเดก็ ในวยั ลูกเสอื สำรองทั้งในทางกาย สตปิ ญั ญา
จิตใจ และศลี ธรรม โดยถือว่าเปน็ สว่ นหนึง่ ของแผนการฝกึ อบรมที่ต่อเนื่องกันกับของเด็กในวยั ต่างๆ ที่อย่ใู นขบวนการ
ลกู เสือ

คตพิ จนข์ องลกู เสือสำรอง
"ทำดที ส่ี ดุ "

คำปฏิญาณของลูกเสือสำรอง
ขา้ ขอสัญญาว่า

ขอ้ 1 ข้าจะจงรักภักดตี ่อชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์
ขอ้ 2 ขา้ จะยดึ มน่ั ในกฎของลูกเสอื สำรอง และบำเพ็ญประโยชน์ต่อผู้อ่นื ทุกวัน

กฎของลูกเสือสำรอง
ข้อ 1 ลูกเสือสำรองทำตามลูกเสือรนุ่ พี่
ข้อ 2 ลกู เสือสำรองไม่ทำตามใจตนเอง

ประโยชน์จากกจิ กรรมลกู เสอื ทเี่ ด็กชายจะได้รับระหวา่ งที่เขาอยู่ในวยั เด็ก คือความสำเรจ็ ในการท่ผี ู้กำกับ
ลกู เสือสามารถส่งตัวเดก็ ไปเป็นสมาชกิ ของกองลกู เสือสามัญ ซึง่ ถอื ได้วา่ เปน็ ความสำเร็จของเขาอีกขน้ั หนึ่ง

พธิ กี ารลูกเสือสำรอง - การทำแกรนดฮ์ าวล์

ที่มา : สารานกุ รมลูกเสือ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย เลม่ ท่ี ๒

ความหมาย
การทำแกรนด์ฮาวล์ หมายถึง การทำความเคารพเป็นหมู่ โดยการเปลง่ เสียงและประกอบด้วยทา่ ทางที่

แสดงออกสอดคล้องกบั เสยี งทเ่ี ปล่งออกมา เป็นการทำความเคารพของลูกเสือสำรองพร้อมกัน ทั้งกองต่อหนา้ ผู้กำกับ
ลูกเสือหรอื รองผูก้ ำกบั ลกู เสือ ซงึ่ สวมบทบาทเปน็ หวั หน้าฝูงหมาป่า (อาเคล่า) ซ่ึงมีความเป็นมาจากนิทานป่าดงพงพี
เร่อื ง เมาคลีลูกหมาป่า เปน็ การเลียนแบบสัตว์ คอื ฝูงหมาป่าที่แสดงออกถงึ ความพร้อมเพรียงและความมรี ะเบยี บวินัย

ความเป็นมา
เปน็ การรวมตวั ของฝงู หมาป่าท่บี รเิ วณผาประชุมในป่า “ซโี อนี” (SEE-O-NEE PARK) ในลกั ษณะรูปแบบ

วงกลม (Rock Circle) โดยท่ีบรรดาฝงู หมาป่าเหลา่ นั้นจะนั่งล้อมเป็นวงกลม เมื่ออาเคลา่ (AKELA) หวั หน้าฝงู หมาป่า
ปรากฏตวั หมาปา่ ทัง้ ฝูงจะหอนขึน้ พร้อมกัน เพ่ือเป็นการต้อนรบั และใหเ้ กยี รติแกห่ ัวหน้าหมาป่าดว้ ยเสียงอนั ดังและ
พร้อมเพรียง ซ่ึงแสดงออกถงึ ความเคารพ ศรัทธาต่อผู้นำของพวกเขาเป็นการเหา่ หอนท่ีย่ิงใหญ่ (Grand Howl) ซึง่ ถอื
เป็นตน้ แบบของพิธีการลูกเสือสำรองท่นี ำมาประยุกต์ใชใ้ นกองลูกเสือสำรอง เรียกว่า “การทำแกรนด์ฮาวล์” (Grand
Howl)

3
การทำความเคารพเป็นหมู่

การทำแกรนด์ฮาวล์ มวี ิธีการและขัน้ ตอนท่ตี ่อเนื่องและมคี วามสอดคลอ้ งทง้ั การเปล่งเสียงกิรยิ า การออก
ทา่ ทาง บคุ ลิกภาพของผเู้ รียก (ผ้กู ำกบั ลกู เสือ) ที่ต้องมีความสง่าผา่ เผย และแสดงถงึ ความน่ายำเกรง จึงจะทำให้การทำ
แกรนด์ฮาวลเ์ ป็นไปอย่างน่าศรทั ธา โดยปฏบิ ัตเิ รยี งตามข้ันตอนดังต่อไปน้ีคือ

1. ผู้เรยี ก (ผ้กู ำกบั ลกู เสือ) จะต้องเลอื กทจ่ี ะยนื เรียกใหเ้ หมาะสม สายตาสามารถมองเห็นเดก็ ทุกคนไดอ้ ยา่ ง
ชัดเจน (ลูกเสือสำรอง/ฝงู หมาป่า)

2. ผกู้ ำกบั ลกู เสอื เปล่งเสยี งเรียก (ดัง) แพ๊ก-แพ๊ก-แพ๊ก 3 ครงั้ โดยเสยี งเรียก “แพ๊ก” ครั้งสุดทา้ ย (ครั้งท่ี 3)
ใหเ้ ปล่งเสียงดังและหนักแนน่ กวา่ คร้ังท่ี 1 และ ครั้งท่ี 2 พร้อมกับทำสัญญาณมือแกว่งรอบตัวเป็นรูปวงกลม

3. ลกู เสือสำรองเมือ่ ไดย้ นิ เสยี งเรยี กของผู้กำกับลกู เสือ ลูกเสือทุกคนจะต้องขานรับพร้อมกันทันทีด้วยเสยี งดัง
เชน่ กนั ว่า “แพก๊ ” แลว้ วงิ่ มาเข้าแถวเป็นรปู วงกลมเลก็ (Rock Circle) รอบตัวผกู้ ำกับลูกเสอื ให้หัวไหล่ชดิ กนั (นายหมู่
ของหมู่บรกิ ารยนื อยตู่ รงหนา้ ผู้กำกับลูกเสือ) จากนัน้ ก็เรยี งไปตามลำดับ

4. ผกู้ ำกับลูกเสือมองดกู ารยืนของลูกเสือใหเ้ รยี บร้อย สวยงาม และอยใู่ นความพร้อม แล้วผายมอื ทง้ั สอง
ออกไปข้าง ๆ ลำตวั เล็กน้อย โดยนิ้วทงั้ ห้าเรียงชิดตดิ กนั หงายฝ่ามือขนึ้ แล้วลดมือลงอยู่ในท่าตรง

5. ลกู เสอื สำรองเมื่อเหน็ สัญญาณน้ี ทุกคนจบั มือกนั ถอยหลัง ขยายวงเลก็ ออกไปเป็นรปู วงกลมใหญ่ (Parade
Circle) จนแขนตงึ ทุกคนปล่อยมือลงมาอย่ใู นท่าตรง และจดั วงกลมให้เรยี บร้อย (ผู้กำกับลกู เสอื ต้องช่วยจัดดว้ ย)

6. ผู้กำกับลกู เสือจัดแถวรูปวงกลมใหเ้ รียบรอ้ ย แล้วจึงกางแขนทัง้ สองขา้ งขน้ึ เสมอหัวไหลเ่ ปน็ มมุ ฉากกบั ลำตัว
และขนานกบั พนื้ ฝ่ามือแบหงายขน้ึ นว้ิ ทงั้ ห้านิว้ เรยี งชิดติดกัน พลกิ ฝา่ มือคว่ำลงและงองุ้ม ใหต้ ั้งฉากกบั แขน (เป็น
สัญญาณมือใหล้ กู เสือทุกคนน่ังลง)

7. ลูกเสือสำรองทุกคนเมอ่ื เห็นสญั ญาณมือของผูก้ ำกบั ลกู เสอื ให้รบี ย่อตวั น่ังลงทันทบี นสน้ เท้าทงั้ สอง แขนทั้ง
สองข้างเหยยี ดตรงท่ิมลงพื้นดิน ขาทงั้ สองข้างแบะออก ให้แขนทง้ั สองข้างอยู่ตรงกลางระหวา่ งขา มือทัง้ สองข้างทท่ี ่ิมลง
พืน้ ดินต้องขนานกัน นวิ้ ชี้และนิ้วกลางท้ังสองมอื เหยียดชดิ ติดกันและแตะพ้ืนดนิ น้วิ อ่นื ๆ พบั งอไว้ในอุ้งมือ (ใช้
นวิ้ หวั แม่มอื กดนว้ิ กลางและน้ิวก้อยไว)้

8. ผู้กำกบั ลูกเสอื มองดูลกู เสอื ทุกคนอย่ใู นความเรยี บร้อยและพร้อมเพรยี งแล้ว จึงพลกิ ฝา่ มอื ท้งั สองหงายขึ้น
ปลายมือเหยียดตรง นิ้วท้ังหา้ เรียงชิดติดกนั (เปน็ สัญญาณมือให้ลูกเสือเปล่งเสียงร้องพร้อมกนั )

9. ลกู เสอื ทกุ คนเม่ือเหน็ สญั ญาณมอื น้ี ต่างเปลง่ เสยี งร้องโดยพรอ้ มเพรยี งกันวา่ “อา-เค-ลา่ , เรา-จะ-ทำ-ดี-ท-่ี
สดุ ” พอสน้ิ คำว่า “สุด” ใหล้ ูกเสอื ทุกคนกระโดดลุกขน้ึ ยืนโดยพร้อมเพรยี งกัน เท้าทง้ั สองชดิ ตดิ กนั พร้อมกบั ยกมือทั้ง
สองแนบศรี ษะทงั้ สองข้าง แต่ใหอ้ ยู่เหนือใบหู น้ิวช้ีและนว้ิ กลางชดิ ตดิ กนั (ลักษณะหูหมาปา่ )

10. นายหม่ลู ูกเสือท่ีทำหน้าท่ีหมบู่ ริการในวนั น้ัน (มตี ำแหน่งการยนื ตรงหนา้ ผู้กำกบั ลกู เสือ) จะเปล่งเสียงขนึ้ วา่
“จงทำด-ี จงทำดี-จงทำดี” 3 คร้งั ดงั ๆ โดยการรอ้ งให้หนั หนา้ ไปทางด้านซ้าย-ตรงหน้า-และขวา ตดิ ต่อกัน แลว้ หันหนา้
กลับมามองตรงหน้าผู้กำกบั ลูกเสอื ตามเดิม (เวลารอ้ งไม่ตอ้ งผงกศรี ษะ)

11. เมือ่ สน้ิ คำเปล่งเสยี งรอ้ ง ครงั้ ท่ี 3 แล้ว ให้ลูกเสือสำรองทกุ คนลดมือซ้ายลงมาแนบลำตวั ทนั ที มือแนบ
ลำตัว ขณะเดียวกนั ให้ลด-ปรบั มอื มาทำทา่ วนั ทยหัตถ์ แลว้ เปลง่ เสียงรอ้ งอนั ดงั พรอ้ มกนั วา่ “เราจะทำดี-จะทำด-ี จะทำ
ดี” 3 ครั้ง (ขณะท่ีลูกเสือสำรองเปล่งเสยี งร้อง ใหผ้ ู้กำกับลูกเสอื ทำวนั ทยหัตถ์รับตามแบบลูกเสือสำรอง (สองน้วิ ) แลว้
กลา่ วคำวา่ “ขอบใจแพก๊ -ขอบใจลูกเสือทุกคน-ลูกเสือจงโชคดี-ลกู เสอื จงมีสขุ และพบกันใหม”่ ในระหวา่ งทำพิธีแกรนด์

4
ฮาวล์ ตงั้ แต่เรม่ิ ตน้ จนเสร็จสิน้ ใหร้ องผู้กำกบั ลูกเสอื ท้งั สองคนที่ยืนอย่ดู ้านหลงั ผู้กำกับลกู เสอื นอกวงกลมของลูกเสอื
สำรอง ชว่ ยเป็นพี่เล้ยี งและควบคมุ ดแู ลลกู เสือสำรอง ทุกคนใหอ้ ยู่ในระเบยี บวินยั ตลอดเวลา

ทำเม่ือไร
- เมื่อมกี ารเปิด-ปดิ การประชมุ กอง (Pack Meeting)
- เมื่อมีผบู้ งั คบั บญั ชาลูกเสอื หรือแขกผู้มเี กยี รติมาเย่ียมกองลูกเสือสำรอง
- เมอื่ มีพธิ กี ารต่าง ๆ ของลูกเสอื สำรอง เช่น พธิ ีเข้าประจำกอง พิธสี ่งลูกเสือสำรองไปเป็นลูกเสือสามญั
- เมื่อพาลูกเสอื สำรองไปอยู่ค่ายพกั แรม (Pack Holiday)
- เม่ือจดั กจิ กรรมให้ลกู เสือสำรอง เพื่อเปน็ การทบทวนบทเรยี น ตลอดจนทักษะตา่ ง ๆ ของลกู เสือสำรอง
ประจำปี (Special Pack Meeting)
- โอกาสอืน่ ๆ ทีเ่ หมาะสม

คณุ ประโยชนข์ องการทำแกรนด์ฮาวล์
1. เปน็ การสร้างให้ลกู เสือมวี ินยั และความพรอ้ มเพรยี งอยู่ตลอดเวลา
2. สร้างให้เกดิ ทกั ษะ ความสัมพนั ธร์ ะหว่างลูกเสือดว้ ยกนั เหมือนฝงู หมาป่าท่ีมาจากครอบครวั เดียวกนั (The

Group as The Family Unit)
3. เป็นการเสรมิ สรา้ งความภูมิใจให้กบั ลูกเสอื สำรอง ที่ได้รว่ มพิธตี ามข้นั ตอนทุกข้ันตอนของพธิ ีการลกู เสือ

สำรอง
4. ลกู เสอื ได้กลา่ วปณธิ านถึงความตัง้ ใจที่จะทำความดี ตามคติพจน์ของลูกเสือสำรอง เป็นการปลูกฝงั

พฤติกรรมท่ีดีให้แกเ่ ด็ก ๆ ต้ังแตเ่ ยาวว์ ยั

บัญชตี รวจสอบเกี่ยวกบั ทกั ษะขัน้ พนื้ ฐาน
สำหรับผู้กำกับลูกเสือสำรองเก่ียวกับหลักสูตรการฝึกอบรมลูกเสือสำรอง

ทกั ษะเป็นปจั จัยสำคัญของผู้กำกบั ลูกเสอื สำรอง ในการทจี่ ะสามารถดำเนินการฝกึ อบรมเด็กได้สำเร็จตาม
หลกั สูตรทก่ี ำหนดไว้ อย่างไรกด็ กี ่อนทจ่ี ะปฏิบตั ใิ นเร่อื งน้ี ตวั ผูก้ ำกับฯ จะต้องมีความรู้เกีย่ วกบั ทกั ษะหลาย ๆ อย่าง

บัญชตี รวจสอบทักษะข้างลา่ งน้ี มีจดุ มงุ่ หมายอยู่ 2 ประการ คือ
(1) เพอื่ ช่วยใหท้ ่านพสิ ูจน์ได้วา่ วิชาใดที่ท่านมีความรูแ้ ละทักษะ ซึง่ สามารถนำไปใช้ได้ทันที และ
(2) เพือ่ ชว่ ยใหท้ า่ นชลี้ งไปไดว้ า่ วชิ าใดที่ท่านยงั ต้องการพฒั นาความรู้ และทกั ษะเปน็ การเพิม่ เติม

หมายเหตุ ทักษะบางอย่างเป็นเพียงขั้นต้น (แต่เอามารวมเข้าไวใ้ นทีน่ ้ี เพื่อให้รายการตรวจสอบสมบรู ณ์ข้นึ )

5

คำอธิบาย เครือ่ งหมาย  หมายถึง ข้าพเจ้าเขา้ ใจ และสามารถปฏบิ ัตไิ ด้ 
เคร่ืองหมาย  หมายถึง ขา้ พเจา้ ยังตอ้ งการไดร้ ับการฝกึ อบรมอกี

หนว่ ยวิชาหรือทกั ษะ
1. อนามัย (ดาวดวงท่ี 1)
(ก) ร้จู ักวิธีและเหตผุ ลในการรักษาฟนั มือ เทา้ และเล็บให้สะอาด
(ข) รูจ้ ักวธิ หี ายใจอยา่ งถกู ตอ้ ง และรจู้ กั วิธีป้องกนั โรคหวดั ไม่ให้แพรอ่ อกไป
(ค) แสดงวธิ ปี ฏบิ ตั ใิ นเม่ือมแี ผลถลอกเล็กน้อยและเขา้ ใจถึงความสำคญั ในการท่ีจะขอความช่วยเหลือ
จากผใู้ หญ่ ในเมื่อมีอุบัตเิ หตุเกิดขึน้
อนามยั (ดาวดวงท่ี 2)
(ก) รูจ้ ักความสำคัญของการนอนหลับสนิทในตอนกลางคืน
(ข) แสดงวิธปี ฏบิ ตั ใิ นกรณีที่จมูกเลอื ดกำเดาออก
(ค) รูจ้ กั ความสำคัญของการขอความชว่ ยเหลือจากผใู้ หญใ่ นเมอ่ื มีอุบัติเหตุเกดิ ข้ึน
อนามัย (ดาวดวงท่ี 3)
(ก) ร้จู กั ความสำคัญของการขอความชว่ ยเหลือจากผูใ้ หญ่ในเม่อื มีอบุ ัติเหตุเกดิ ข้นึ
(ข) จดั ทำถงุ หรอื ท่เี ก็บอปุ กรณ์ปจั จุบันพยาบาลสำหรับตนเองและเพ่ือน นำตดิ ตวั ไปเมื่อมกี ารเดนิ ทาง
ออกไปนอกสถานท่ี
(ค) รู้จักวธิ ปี ฏบิ ตั เิ ม่ือถกู แมลงกัดหรือต่อย
(ง) รจู้ ักวิธีปฏิบตั ิอยา่ งงา่ ย ๆ ในเม่ือถูกไฟไหม้หรือน้ำร้อนลวก

2. ความสามารถในเชงิ ทกั ษะ (ดาวดวงที่ 1)
(ก) ขว้างและรับลูกบอลระหวา่ ง 2 คน ซงึ่ อยหู่ ่างกนั อยา่ งน้อย 5 เมตร (16 ฟุต) ใหไ้ ด้ 8 ครั้ง ใน
10 คร้ัง
(ข) ปฏบิ ัตกิ ิจกรรมตอ่ ไปนีใ้ ห้ได้ 2 อย่าง คือ มว้ นหนา้ กระโดดกบข้ามลูกเสือที่มีขนาดเดียวกันได้ ขึ้น
ต้นไมห้ รือไตเ่ ชอื กให้ไดส้ งู อย่างน้อย 3 เมตร (10 ฟุต)
ความสามารถในเชิงทักษะ (ดาวดวงท่ี 2)
(ก) ว่ายน้ำได้ไกล 10 เมตร หรือ (ข) ภายในระยะเวลาอยา่ งน้อย 3 เดอื น โดยการฝึกอยา่ ง
สมำ่ เสมอ สามารถปฏิบัตกิ ิจกรรมตอ่ ไปน้ีให้ดีขึน้ 3 อย่าง คอื
1. กระโดดเชือกเข้าชิดกันโดยแกว่งเชือกดว้ ยตนเองไปขา้ งหนา้ 15 ครง้ั ไปข้างหลัง 15 ครง้ั
2. เดินทรงตวั บนไม้ หรอื กำแพงอิฐ มีความกว้างไมเ่ กิน 13 ซม.(5 นิว้ ) สงู ประมาณ 30 ซม. (1
ฟุต) เปน็ ระยะทางอยา่ งน้อย 4.5 เมตร (15 ฟตุ )
3. หงายมอื ทงั้ สองจบั ราวไม้สูงอยา่ งน้อยเทา่ กบั บั้นเอวของตน แลว้ มว้ นตวั ไปข้างหน้าข้ามราวไมน้ ั้น
4. ข้นึ บนั ไดทีย่ กเคล่อื นท่ไี ด้ และร้จู ักวางบันไดให้มั่นคง เพ่อื ความปลอดภยั
5. เลยี้ งลกู บอลดว้ ยเทา้ อย่างเร็ว อ้อมเครื่องกีดขวางอย่างนอ้ ย6 อยา่ ง ในระยะทางไม่เกนิ 18 เมตร
(20 หลา)

6

หน่วยวิชาหรือทกั ษะ 

ความสามารถในเชงิ ทกั ษะ (ดาวดวงท่ี 3)

(ก) วา่ ยน้ำได้ไกล 25 เมตร หรือ (ข) ภายในระยะเวลาอยา่ งน้อย 3 เดอื น โดยการฝึกอย่างสมำ่ เสมอ

สามารถปฏิบัตกิ จิ กรรมต่อไปนใี้ หด้ ีขึน้ 3 อยา่ งคือ

1. ว่งิ 50 เมตร

2. ว่ิงหรอื กระโดดไกล

3. ขว้างลกู บอลไกลพอสมควร

4. กระโดดข้ามร้ัวหรือเครอื่ งกีดขวางสูงไม่เกินบ้นั เอวของตน

3. การสำรวจ (ดาวดวงที่ 1)
รู้จักท่ตี ง้ั ของสถานบริการทส่ี ำคัญในท้องถิ่นใกล้เคยี ง เชน่ วดั โรงเรียน สถานตี ำรวจ สถานี

อนามัย โรงพยาบาล สำนกั งานแพทย์ สถานีดับเพลงิ โทรศพั ท์ ท่ีทำการไปรษณียแ์ ละเวลาเกบ็
จดหมายจากตู้ไปรษณยี ์ ที่จอดรถประจำทาง สถานีรถไฟ ที่จอดรถรบั จา้ งท่ใี กลท้ ่สี ดุ และรู้จกั ขอ
ความชว่ ยเหลือจากผูใ้ หญ่ ตำรวจหรือหน่วยดับเพลิง
การสำรวจ (ดาวดวงที่ 2)

ไปเยือนสถานที่ในท้องถิ่นทน่ี า่ สนใจแห่งหนึ่งแล้วกลับมารายงานวา่ ได้พบเหน็ อะไรบา้ ง
การสำรวจ (ดาวดวงท่ี 3)
(ก) เขา้ ใจวธิ ดี นู าฬิกา และสามารถนบั เวลา 24 ช่วั โมง
(ข) วางแผนรว่ มกบั ผู้กำกับเก่ียวกับการเดนิ ทาง และค่าใชจ้ า่ ยสำหรบั กอง หรอื หม่ลู กู เสอื สำรองใน
การออกไปนอกสถานท่ีพร้อมกบั ผ้กู ำกบั

4. การคน้ หาธรรมชาติ (ดาวดวงท่ี 1)
เลือกสัตว์ ต้นไม้ ปลา หรือนก อยา่ งใดอยา่ งหนึง่ ทไ่ี ดเ้ คยเหน็ และคน้ หาเร่อื งราวเกย่ี วกบั ส่งิ

นัน้ ๆ ใหม้ ากท่ีสดุ เท่าท่ีจะสามารถจะทำได้
การคน้ หาธรรมชาติ (ดาวดวงที่ 2)
(ก) เพาะถวั่ งอก หรือเมล็ดพันธพุ์ ืชอย่างอื่นที่งอกง่าย
(ข) รจู้ ักชนิดของอาหารที่พงึ ใหแ้ ก่สัตว์เลย้ี ง
การคน้ หาธรรมชาติ (ดาวดวงท่ี 3)

แสดงความสนใจและเขา้ ใจเร่ืองราวต่าง ๆ เกีย่ วกับธรรมชาติในบางประการ โดยจดั ทำสมดุ
ภาพหรือสะสมสงิ่ ของต่าง ๆ เชน่ สภาพดนิ ฟา้ อากาศชายทะเล แมลง ท้องฟ้าในตอนกลางคืน
สิง่ มชี วี ิตในสระนำ้ ฯลฯ

หนว่ ยวชิ าหรือทกั ษะ 7
5. ความปลอดภัย (ดาวดวงท่ี 1) 
(ก) เข้าใจสาเหตุต่าง ๆ ทท่ี ำให้เกิดอุบัติเหตใุ นบ้านและอนั ตรายทเ่ี กดิ จากไฟ
(ข) รจู้ ักและปฏบิ ัตติ ามกฎจราจรทางบก สำหรบั ผ้เู ดินทางเทา้
ความปลอดภัย (ดาวดวงท่ี 2)
ร้จู ักหลกั แหลง่ ความปลอดภัยทางนำ้
ความปลอดภัย (ดาวดวงท่ี 3)
(ก) รูจ้ กั กฎจราจร
(ข) โดยการทำเปน็ ตวั อยา่ ง นำลูกเสอื สำรองที่อายุน้อยกวา่ ให้รจู้ ักความปลอดภยั ในการใชถ้ นน
(ค) อธบิ ายถึงสิ่งที่ควรทำเมื่อทง้ิ บ้านไวโ้ ดยไมม่ คี นอยู่

6. บริการ (ดาวดวงท่ี 1)
(ก) รู้จกั เก็บรกั ษาเสอื้ ผ้าและรองเทา้ ของตนให้สะอาดเรยี บร้อย
(ข) รจู้ ักตม้ น้ำรอ้ นและทำความสะอาดเครื่องใช้ต่าง ๆ เม่ือใช้แล้ว
บริการ (ดาวดวงท่ี 2)
(ก) สามารถจดจำและสง่ ข่าวซ่งึ ประกอบดว้ ยวันท่ี ตัวเลข และช่อื ตา่ ง ๆ
(ข) สามารถใชโ้ ทรศัพทส์ าธารณะ และสมุดโทรศพั ทอ์ ยา่ งถกู ต้อง
(ค) ในกรณที ่มี ีเหตุฉกุ เฉินเกิดขึน้ รูจ้ ักวิธตี ิดต่อสง่ ข่าวให้ผ้ใู หญ่หรอื เจ้าหนา้ ท่ีทราบ
บริการ (ดาวดวงท่ี 3)

ด้วยความชว่ ยเหลือของผู้กำกับ วางแผนและดำเนินการใหบ้ ริการแก่ผู้อืน่ โดยตนเองหรอื ร่วมกบั
เพือ่ นลูกเสอื สำรองอ่นื

7. ธงและประเทศต่าง ๆ (ดาวดวงที่ 1)
(ก) สามารถร้องเพลงชาติ และสรรเสริญพระบารมี และรู้จักวิธปี ฏิบตั ใิ นเมือ่ มีการบรรเลงเพลงชาติ
หรอื สรรเสรญิ พระบารมี
(ข) รูเ้ รือ่ งราวเกีย่ วกับพระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยู่หวั รชั กาลปัจจุบันพอสมควร
(ค) รปู้ ระวัตธิ งชาติไทยโดยสงั เขป กับร้สู ว่ นประกอบความหมายและวิธชี ักธงชาตไิ ทย
(ง) ร้จู กั ธงคณะลกู เสือโลกและธงชาตขิ องประเทศอ่นื อีก 2 ประเทศ
ธงและประเทศตา่ ง ๆ (ดาวดวงที่ 2)
(ก) รู้จักวิธีชักธงชาติข้นึ สู่เสา เชิญธงชาติลงและเกบ็ รักษาธงชาติให้เรียบรอ้ ยอยู่ในสถานท่อี นั เหมาะสม
(ข) สามารถเขียนภาพธงคณะลกู เสอื โลก
(ค) รู้จักทีต่ ้ังและสามารถเขียนภาพธงชาติของประเทศอืน่ ๆ รวม 4 ประเทศ
ธงและประเทศต่าง ๆ (ดาวดวงที่ 3)
(ก) รู้จักธงลูกเสือประเภทตา่ ง ๆ ธงลกู เสือประจำจังหวดั และธงคณะลกู เสือแหง่ ชาติ
(ข) รู้จักที่ตั้งและสามารถเขยี นภาพธงชาตขิ องประเทศอืน่ ๆ รวม 8 ประเทศ

8

หน่วยวชิ าหรือทกั ษะ 

8. การฝีมือ (ดาวดวงที่ 1)

ทำหนุ่ จำลองหรือส่งิ ของอย่างงา่ ย ๆ จากเศษวสั ดุ

การฝีมือ (ดาวดวงท่ี 2)

ทำส่งิ ตอ่ ไปน้ีอย่างน้อย 2 อย่าง

(ก) ว่าว (ข) พับกระดาษหรือผ้าเปน็ รูปต่าง ๆ เชน่ หมวก ดอกบัว กระทง นก ฯลฯ

(ค) ไม้สูงสำหรบั เดิน (ง) นาฬกิ าแดด

การฝมี ือ (ดาวดวงที่ 3)

(ก) ประดิษฐ์สิ่งของจากวสั ดุท่เี ปน็ ไม้ โลหะ หรือวัสดุอย่างอนื่ โดยใช้เคร่อื งมือท่ีเหมาะสม

(ข) ร้จู ักวธิ ีใช้และรักษาเคร่ืองมือต่อไปน้ี คือ มดี พบั กรรไกร ค้อน เลอ่ื ย และไขควง

9. กจิ กรรมกลางแจ้ง (ดาวดวงท่ี 1)
เดนิ สะกดรอยตามเคร่อื งหมายที่กำหนดไว้

กิจกรรมกลางแจง้ (ดาวดวงท่ี 2)
(ก) ก่อไฟ และปรงุ อาหารอย่างใดอย่างหน่งึ โดยใชไ้ ฟนั้น
(ข) รู้จักวธิ ีดบั ไฟ และทำสถานที่ก่อไฟให้สะอาดเรยี บร้อย เม่ือ เสร็จงานแลว้
กิจกรรมกลางแจง้ (ดาวดวงท่ี 3)
(ก) รูจ้ กั ทิศท้ัง 8 และวธิ อี า่ นเขม็ ทิศ
(ข) สามารถหาเสน้ ทางในระยะประมาณ 400 เมตร โดยใช้เขม็ ทศิ

10. การบันเทิง (ดาวดวงที่ 1)
แสดงเงยี บตามลำพัง หรือกับเพื่อนลูกเสอื สำรองอีกคนหนึง่
การบนั เทงิ (ดาวดวงท่ี 2)
กระทำกจิ กรรมตอ่ ไปน้ีอยา่ งน้อย 2 อยา่ ง ตามลำพังหรอื กบั เพือ่ นลูกเสอื สำรองอีกคนหน่งึ

(ก) แสดงกล
(ข) เล่านทิ านหรอื ท่องกลอนหรือแสดงท่าทางขบขัน
(ค) ร้องเพลง
(ง) เล่นดนตรี
(จ) แสดงการม้วนตวั ทา่ ต่าง ๆ
การบนั เทงิ (ดาวดวงท่ี 3)
เลือกกระทำกจิ กรรมตอ่ ไปนี้อย่างใดอยา่ งหน่ึง
(ก) จดั และเข้าร่วมในการแสดงละครกับเพ่ือนลูกเสือสำรองอนื่
(ข) จดั ใหม้ กี ารร้องเพลงหรอื ฟ้อนรำโดยมดี นตรปี ระกอบ
(ค) ทำหุ่นและเชิดหนุ่ เร่ืองสั้น ๆ กบั เพ่ือนลูกเสือสำรองอืน่

9

หนว่ ยวชิ าหรือทักษะ 
11. การผูกเง่ือน (ดาวดวงที่ 1)
(ก) ผูกเงื่อนพริ อด เง่ือนขดั สมาธิ และร้จู กั วธิ ีใชเ้ งือ่ น ดงั กล่าว
(ข) รู้จกั วธิ ีเกบ็ เชือกอย่างง่าย ๆ
การผูกเงื่อน (ดาวดวงท่ี 2)
(ก) ผกู เงื่อนบ่วงสายธนู เงอ่ื นผูกกระหวัดไม้ และรจู้ ักวิธใี ช้เง่ือน ดงั กล่าว
(ข) ทบทวนการผูกเง่ือนพิรอด และเงอื่ นขัดสมาธิ ที่ไดเ้ คยเรยี นมา แลว้ ตามหลกั สตู รดาวดวงที่ 1
การผูกเง่ือน (ดาวดวงท่ี 3)
(ก) ผกู เง่ือนบว่ งสายธนู และสาธิตวิธใี ช้

1. ผูกรอบตัวเอง
2. ผกู รอบตัวคนอ่ืน
3. ผกู เปน็ ห่วงเพอื่ โยนให้คนอ่ืน
(ข) ผูกเงื่อนกระหวดั ไม้ 2 ช้ัน
(ค) ขดเชือกยาวหรือสายยางเส้นหนึ่งใหเ้ รียบรอ้ ย
(ง) ทบทวนการผูกเง่ือนต่าง ๆ ทไี่ ดเ้ คยเรียนมาแล้วตามหลกั สูตรดาวดวงที่ 1 และท่ี 2

12. คำปฏิญาณและกฎของลกู เสือสำรอง (ดาวดวงที่ 1)
ปฏิบตั ิตามคำปฏญิ าณและกฎของลกู เสือสำรองอย่างดที ่ีสดุ
คำปฏิญาณและกฎของลูกเสือสำรอง (ดาวดวงที่ 2)
แสดงว่าไดพ้ ยายามปฏิบตั ิตามคำปฏิญาณและกฎของลูกเสือสำรองอยเู่ สมอ
คำปฏญิ าณและกฎของลกู เสือสำรอง (ดาวดวงที่ 3)
ทบทวนคำปฏิญาณและกฎของลกู เสอื สำรองกับเข้าใจ ความหมายของคำปฏิญาณ และกฎแจม่ แจ้งกวา่
แตก่ ่อน และแสดงวา่ ได้ใช้ความพยายามแท้จรงิ ในการปฏิบตั ติ ามคำปฏญิ าณ และกฎของลูกเสือ
สำรองตลอดเวลา

10

เครอ่ื งหมายวิชาพิเศษลกู เสือสำรอง

เปน็ การทดสอบ เพ่ือเสริมสร้างทักษะให้แก่เด็ก ตามความสามารถทีแ่ ตกต่างกันออกไป เช่น วชิ าจติ รกร
นักกรีฑา นักอ่านหนังสือ นักธรรมชาติศกึ ษา ฯลฯ วชิ าพิเศษของลกู เสือสำรอง มีท้ังหมด 18 วชิ า ในระหวา่ งที่
ลกู เสอื กำลงั เรยี นหลักสตู รดาวดวงท่ี 1 - 3 ผ้กู ำกับอาจให้ลูกเสอื เลือกเรยี นได้ตามความถนัดชั้นละ 2 วชิ า สว่ น
ลกู เสือสำรองที่ได้ดาวดวงท่ี 3 แล้วสามารถเลอื กเรียนวิชาพิเศษได้ทกุ วิชา

เครอ่ื งหมายวิชาพเิ ศษลกู เสือสำรอง มุ่งหมายท่ีจะให้การฝึกอบรมทีส่ งู ขึ้นในกิจกรรมทัง้ 12 เรอื่ ง ตามท่ีได้
กำหนดไว้ในหลกั สูตรดาวดวงที่ 1 - 3 เมอ่ื ลูกเสือเรยี นและสอบวิชาพเิ ศษได้แล้ว ควรใหม้ ีพธิ ีประดับเคร่ืองหมายวิชา
พเิ ศษ ทั้งน้ีลูกเสือจะเกิดความภาคภมู ใิ จในความสามารถของตนเอง เครื่องหมายวชิ าพเิ ศษลกู เสือสำรอง ถ้าสอบได้
ไม่เกนิ 9 วชิ า ใหต้ ดิ ท่ีแขนเสือ้ ข้างขวา ถึงกลางระหว่างไหล่กบั ศอกเรยี งกันเปน็ แถวตามแนวนอน แถวใดเกนิ 3
วิชา ให้ขึน้ แถวใหม่ เวน้ ระยะระหวา่ งเครื่องหมาย และระหว่างแถว 1 เซนตเิ มตร ถ้าสอบไดเ้ กนิ 9 วชิ า ให้มี
สะพายจากบ่าซา้ ยไปประจบกนั ทใี่ ต้เอวขวา ทำดว้ ยต่วนหรอื สักหลาดสีเหลืองกวา้ ง 8 เซนตเิ มตร ขลบิ ริมทบข้างละ
1 เซนติเมตร และปักเคร่ืองหมายวิชาพเิ ศษ

หลกั สูตรเครอ่ื งหมายวชิ าพิเศษ มที ง้ั หมด 18 วิชา ผู้กำกบั ควรจะจัดสอบตามความเหมาะสมกบั วยั ของเดก็
เพอื่ ใหเ้ ด็กแสดงทักษะ และความสามารถของตนเอง เปน็ การพฒั นาเด็กใหม้ ีความพยายามตลอดจนเกิดความ
ภาคภูมใิ จในการทีส่ อบไดเ้ ครื่องหมายพเิ ศษแผนการฝึกอบรมลูกเสือสำรองท่ีระดับสูงข้นึ ตามวยั และสมรรถภาพของ
เดก็ แต่ละคน แบง่ ตามลำดับขั้น คอื เตรียมลูกเสือสำรอง หลกั สูตรดาวดวงที่ 1, 2 และ 3

ป.1
1. จติ รกร

เลอื กทำเร่ืองต่อไปน้ี 3 เรอื่ ง
1. เขียนภาพตามความนึกคดิ ของตน ต่อหน้ากรรมการ ดว้ ยดินสอ พกู่ ัน
หรอื ปากกาแสดงถงึ เหตกุ ารณ์ บุคคล หรอื สถานที่ ตามเรอื่ งงา่ ยๆท่ี กรรมการเลา่ ให้ฟัง
ขนาดของภาพต้องไมเ่ ล็กกวา่ 18.13 ซม. (2x5 นิ้ว)
2. ออกแบบและทำบัตรอวยพร 1 บัตร
3. ทำหุน่ จำลองด้วยดินเหนยี ว ดนิ นำ้ มนั หรอื วัสดอุ ย่างอ่ืนขนาด ไมเ่ ล็กกว่า 10 ซม. (4 นวิ้ ) ส่เี หลีย่ มจัตรุ สั
4. ทำสิง่ ของประเภทสวยงามดว้ ยหวาย ไมไ้ ผ่ หนงั ไม้ลวด ผา้ ฝ้าย ผา้ ไหม หรอื วสั ดุทเ่ี หมาะสมอย่างอน่ื โดย
ไดร้ บั ความเห็นชอบล่วงหนา้ จาก กรรมการแลว้
5. แกะแบบพมิ พ์ (เช่นใชม้ นั เทศ หรือวัสดุอย่างอื่น) แล้วพิมพ์ลงบน กระดาษหรือผ้า
6. ทำเคร่ืองเลน่ ท่ีใชป้ ระโยชน์ไดข้ นาดโตพอสมควร

11
2. นักอ่านหนังสือ

1. ทำบญั ชหี นังสอื ท่ีไดอ้ ่านมาแล้วในรอบปรี ะบุชื่อผูแ้ ตง่ และสามารถ เล่าเรื่องจาก
หนงั สือ 3 เล่มให้กรรมการฟัง หนงั สือ 3 เลม่ นใ้ี ห้ลูกเสอื เลือกเอง อยา่ งนอ้ ยเล่มหน่ึงจะต้อง
เป็นนทิ านและอกี เล่มหนงึ่ เป็นสารคดี หนงั สอื ท้ัง 3 เลม่ ดงั กล่าว ต้องมมี าตรฐานดีพอสมควร
โดยคำนึงถึงวัย และพฒั นาการของลกู เสือ

2. แสดงใหเ้ หน็ ว่าเข้าใจวธิ ีรักษาหนังสือให้อยู่ในสภาพอนั ดี
3. แสดงใหเ้ ห็นวา่ สามารถใช้พจนานกุ รมและสมุดแผนที่
4. อธิบายให้กรรมการทราบถึงวิธจี ัดหนงั สอื ในห้องสมุด และวิธีทจ่ี ะหา หนังสือเล่มหนึ่งตามท่ีกำหนดใหจ้ าก
หอ้ งสมุด

3. การชว่ ยเหลืองานบ้าน
1. ตม้ ข้าวตม้ หงุ ข้าวหรือนึ่งข้าว ตม้ หรอื ทอดไข่ ทำกบั ข้าวอยา่ งอนื่

อย่างน้อย 1 อยา่ ง
2. จัดทีร่ บั ประทานอาหารและเลยี้ งอาหารอย่างนอ้ ย 3 คน

(อาจทำ พร้อมกบั ข้อ 1 ข้างต้น)
3. ทำความสะอาดถ้วยชามภายหลังการรับประทานอาหาร และแสดงวธิ ีจดั การกบั ภาชนะหุงตม้

มดี ถ้วยแก้ว ฯลฯ
4. ซักและรดี ผา้ ผูกคอลูกเสือของตน
5. ติดกระดมุ หรือเครื่องหมายลกู เสอื กับเส้ือเคร่ืองแบบ
6. จัดปแู ละเก็บทีน่ อน
7. ทำความสะอาดหนา้ ต่างและเครือ่ งใช้ที่เป็น โลหะ
8. ทำความสะอาดและจัดหอ้ งใหเ้ รยี บร้อย

ป.2
4. นกั ปฐมพยาบาล

1. รู้จกั ขอบเขตของการปฐมพยาบาล และความจำเป็นทีจ่ ะตอ้ ง
ขอความชว่ ยเหลอื จากผูใ้ หญ่

2. รจู้ กั วธิ ีห้าม โลหิต โดยใชน้ ิ้วมือกดลงบนบาดแผล
3. ร้จู กั ความสำคัญของการรักษาความสะอาด และสาธิตวธิ ีแต่งแผลที่ ถกู ของมีคมบาดเล็กนอ้ ย และแผล
ถลอก โดยใช้ผ้ากอซและผา้ พันแผลชนิดม้วน รจู้ ักใช้และเอาผา้ ยาปิดแผลออก
4. สาธิตวธิ ใี ชผ้ ้าสามเหลีย่ มสำหรบั คลอ้ งแขน และพันแผลทหี่ ัวเข่า
5. สาธิตวิธีทำให้คนไขร้ สู้ ึกสบาย
6.รจู้ ักสาเหตธุ รรมดาท่ีทำให้เกดิ ไฟลวก น้ำร้อนลวก และวธิ ปี ้องกัน รู้จกั วธิ ีดับไฟที่ไหม้ผ้า ตลอดจนวิธรี กั ษา
บาดแผลทีเ่ กิดจากไฟลวกและนำ้ ร้อน ลวกอยา่ งงา่ ยๆ

12

5. นักธรรมชาติศกึ ษา
เลือกทำเพียง 2 ข้อต่อไปน้ี

1. (ก) ศึกษา และทำสมุดบันทึกเปน็ ระยะเวลาอย่างน้อย 1 เดือน
เกย่ี วกับสิง่ ตา่ งๆ ต่อไปนี้ 3 อย่าง

ต้นไม้และไม้พมุ่ สง่ิ ทเี่ ปน็ ประโยชน์ และศัตรขู องสวน ดอกไมป้ า่
ตน้ เฟนิ หรอื หญ้า หรือพชื อยา่ งอื่น ชวี ติ นก ชีวติ ตามชายทะเล ในสระหรือแม่น้ำ
ผเี สื้อ หรอื แมลง หนิ หรอื ซากสัตว์และตน้ ไม้ท่ีเหลืออยู่ในหิน สตั ว์ป่า (พน้ื เมอื ง) หรอื

(ข) เขา้ รว่ มในการเดินทางไปสำรวจ เก่ียวกับการศกึ ษาธรรมชาติ 2 คร้งั และมีสมดุ บันทึกเกย่ี วกับการ
สำรวจแตล่ ะคร้งั ด้วย

2. (ก) มีสมุดบันทึกเกีย่ วกับสัตว์ในสวนสตั ว์ 6 ชนดิ ทไ่ี มใ่ ชส่ ตั ว์ พนื้ เมือง รู้จกั ถ่นิ กำเนิดและรายละเอยี ด
เกยี่ วกับการเล้ยี งสัตวเ์ หล่านนั้ ที่จำเป็น ตอ้ งเอาใจใสเ่ ปน็ พเิ ศษ หรือ

(ข) ไปเยือนสวนสัตว์ หรอื ได้เห็นภาพยนตร์เกี่ยวกบั สัตว์ป่าแลว้ เลา่ ให้ กรรมการฟังโดยตลอด
3. มีสตั ว์เล้ยี ง 1 ตัว และดูแลมันเปน็ เวลาอยา่ งน้อย 6 เดอื น มสี มดุ บนั ทึกเกี่ยวกบั การใหอ้ าหารและวธิ ีดูแล
สัตว์เลยี้ ง รูจ้ กั โรคธรรมดาทเ่ี กดิ แก่สตั ว์ เล้ียงนั้น ตลอดจนวธิ ดี ูแลเปน็ พิเศษกอ่ นและภายหลังทีส่ ตั ว์น้ันเกดิ
4. ดแู ลรกั ษาส่วนหนึง่ ของสวนเป็นเวลาอยา่ งนอ้ ย 3 เดือน รู้จกั เครือ่ งมอื ท่ีจำเป็นต้องใช้ ตลอดจนวธิ ีใช้และ
การดูแลรกั ษาเครื่องมือเหลา่ นน้ั ทำการเพาะ ปลูกพชื บางอย่างในสวน ให้เหมาะแกฤ่ ดูกาล

6. การอนุรกั ษ์ธรรมชาติ
ปฏบิ ตั ติ ามโครงการเหล่าน้ีในฐานะทเ่ี ป็นสมาชิกของกลมุ่ และมิใช่ กระทำโดยตนเอง

ตามลำพงั กลมุ่ น้จี ะเป็นกองหรอื หมู่ลูกเสือของตนก็ได้
1. ชว่ ยกลมุ่ ปฏบิ ัติงานต่อไปน้ี 2 โครงการ เช่น

1.1 (ก) ทำความสะอาด คู สระ หรือห้วย
(ข) ทำ จัดตั้งและดูแลรกั ษาที่เล้ียงนก ทีใ่ ห้อาหารนก และท่ใี ห้นกนอน
(ค) ทำแปลงเพาะปลกู และดูแลรักษา สวนผกั กบั จดั ทำปุย๋ หมกั
(ง) การสำรวจธรรมชาติ
(จ) แผนการรณรงค์กำจัดขยะมลู ฝอยและสิ่งปฏิกลู
(ฉ) ปลกู ตน้ พทุ ธรกั ษา หรอื ไม้ดอกแปลงหนึ่ง และจดสถิติผ้ทู ่ไี ปชม

โครงการอน่ื อาจจัดทำได้โดยทำความตกลงกับผู้กำกับลูกเสือสำรอง
2. เดนิ ทางไปสำรวจในชนบทกบั กล่มุ และ

(ก) หาตัวอย่าง 2-3 อยา่ ง ทแ่ี สดงว่าคน ได้ทำลายธรรมชาติและตัว อย่างอืน่ ทแ่ี สดงวา่ คนได้ปรบั ปรงุ ธรรมชาติ
ใหด้ ีขน้ึ

(ข) รู้จกั ระเบยี บของทอ้ งถ่ิน และเหตผุ ลตา่ งๆท่ีก่อใหเ้ กิดระเบยี บกับ แสดงวา่ ตนไดป้ ฏิบัตติ ามระเบยี บนั้น
อย่างดีที่สุด

13
3. ปฏิบตั เิ ร่อื งตอ่ ไปน้ี

(ก) คน้ หาสาเหตุเก่ียวกับสตั ว์ นก พชื ปลา ฯลฯ ภายในประเทศ ซึ่งตกอยใู่ นอนั ตรายท่จี ะสูญพันธ์ุ หาวธิ แี กไ้ ข
เพอ่ื ชว่ ยชวี ติ ส่ิงนน้ั ๆและถ้า สามารถทำไดใ้ ห้ขอคำแนะนําจากผู้เช่ียวชาญในเร่ืองนด้ี ้วย

(ข) ค้นหาสาเหตุวา่ สัตวแ์ ละพืชอะไรในโลก ซ่ึงตกอยใู่ นอันตรายทจี่ ะ สญู พนั ธ์ุ กับให้ศึกษาดว้ ยว่า ไดม้ ีการ
แกไ้ ขปัญหาน้ีอยา่ งไร

(ค) ชี้แจงใหผ้ ู้อื่นเข้าใจในเร่ืองการอนุรักษธ์ รรมชาติ
1. โดยทำป้ายแสดงหรือโฆษณา
2. โดยการพูดกบั เด็กและผู้ใหญ่ในโอกาสอันควร

4. คน้ หาร่วมกบั กลุ่มเก่ียวกับวิถขี องธรรมชาติในเร่ืองต่อไปนี้ เร่ือง เช่น
(ก) สังเกตวา่ ตน้ ไม้ ผีเสื้อ กบ หรอื ส่งิ ทม่ี ชี ีวิตอยา่ งอ่นื เจรญิ เตบิ โตข้นึ ไดอ้ ย่างไร ทำรายงานขอ้ สงั เกตโดยใช้

แผนภูมิสมุดบันทกึ ภาพถ่าย หรือภาพ เขียน
(ข) ไปเยือนสวนสตั ว์ และทำสมดุ บันทึกเก่ียวกบั นสิ ัยในการกนิ อาหาร ของสตั ว์ หรือนกชนิดใดชนดิ หนึ่ง
(ค) ทำการทดลองอย่างหนง่ึ ซึ่งแสดงถงึ ผลรา้ ยต่างๆของสงิ่ เปน็ พิษใน นำ้ หรือในอากาศ กับทำแผนภมู แิ สดงผล

การคน้ คว้าด้วย
(ง) สังเกต และบนั ทึกผลการเปล่ยี นแปลงของธรรมชาติ ณ ชายทะเล แหง่ หน่งึ
โครงการอืน่ อาจจัดทำได้โดยทำความตกลงกบั ผู้กำกบั ลูกเสอื สำรอง

5. ปรบั ปรุงบริเวณสิง่ แวดลอ้ มของตนใหด้ ขี น้ึ โดย
(ก) ปลกู ต้นไมห้ รือไม้พุ่ม
(ข) ปลูกหญ้าในบริเวณท่ีไมม่ ีพืชปกคลุม หรือ
(ค) ปลกู พชื ในกระถางภายในอาคาร

หมายเหตุ เมื่อลกู เสือสำรองได้รับการส่งเสริมให้ปฏิบัติงาน ตามโครงการ ใกล้นำ้ เช่น ทำความสะอาดคู หรือสระ
ผู้กำกบั ตอ้ งจดั ให้มีการควบคุมดูแลรกั ษาความปลอดภัยของลูกเสือสำรอง
ในการปฏิบัติงานตามโครงการนน้ั ๆ

ป.3
7. นักแสดงการบันเทงิ

ใหเ้ ลือกปฏิบตั ิหมวดละหน่งึ อยา่ งตอ่ ไปน้ี
หมวด ก.

1. แต่งบทละครพูดเร่ืองหนงึ่ และจัดให้มีการแสดงเรื่องนนั้
2. ทำหนา้ ท่ีผู้กำกับเวที สำหรบั การแสดงการบนั เทิงของกองลูกเสอื สำรอง
หมวด ข.
1. จดั ให้เด็กกลมุ่ หน่งึ ร้องเพลง 1 เพลง
2. แสดงนาํ เดก็ กลุ่มหนึ่งให้ราํ วงหรอื ฟ้อนรําพื้นเมอื ง
3. ประดิษฐ์เคร่ืองดนตรีหรือเครื่องใหจ้ งั หวะอย่างงา่ ยๆ แล้วใช้ เครือ่ งนัน้ ประกอบการรอ้ งเพลง 1 เพลง

14

หมวด ค.
1. รอ้ งเพลงพนื้ เมือง 2 เพลง
2. แสดงกล 3 อยา่ ง
3. เลา่ เรอื่ งใดเรื่องหน่งึ ใชเ้ วลาอย่างน้อย 5 นาที
4. เลน่ ดนตรีอยา่ งงา่ ยๆ 1 เพลง
5. แสดงการม้วนตัวทา่ ตา่ งๆ

หมายเหตุ การแสดงการบันเทงิ อ่นื ๆ ที่มีมาตรฐานพอทดั เทยี มกัน ถ้ากรรมการยอมรับก่อนเริม่ แสดงกน็ บั ว่าใชไ้ ด้

8. นักสำรวจ
1. อธิบายใหก้ รรมการทราบถึงการเตรยี มงานที่จำเป็นสำหรับการเดินทางไป

สำรวจในชนบทเปน็ เวลา 1 วนั เชน่ คา่ ใชจ้ า่ ยในการเดนิ ทาง เสอื้ ผา้ ทเ่ี หมาะสม
รองเท้า เครื่องใช้ในการปฐมพยาบาลและอาหาร

2. เข้าร่วมในการเดินทางไปสำรวจของกองลกู เสือสำรอง 2 ครัง้
ซึง่ ครง้ั หน่งึ ต้องเป็นการเดินทางไปสำรวจนอกสถานทีโ่ ดยตลอด

3. สร้างท่ีพักอยา่ งงา่ ยๆ 1 หลัง โดยใชว้ สั ดุธรรมชาติ
4. กอ่ ไฟกลางแจ้งและใช้กาหรอื หมอ้ ตม้ นำ้ ร้อน
5. หาทางไปยงั สถานทีแ่ หง่ หนง่ึ ในเมืองหรือชนบทไกล 1 กม. โดย ปฏบิ ัตติ ามคำชี้แจงท่ีกรรมการกำหนดให้
(ด้วยการบอกทิศทางตามเข็มทิศ เครื่องหมายบนพื้นดนิ หรือข้างทาง วตั ถุอันเปน็ ทหี่ มาย หรอื สง่ิ ต่างๆเหล่านี้ รวมกนั )

9. นักถา่ ยภาพ
1. ถ่ายภาพ 12 ภาพ หรอื ถ่ายภาพยนตรม์ ีความยาว 2 นาที บันทกึ เหตุการณ์

หรอื การออกนอกสถานที่ ภาพเหล่าน้คี วรเปน็ ภาพแสดงเรื่องตา่ งๆ (เช่น ภมู ิประเทศ
บคุ คลและพฤติการณ์) และอาจเป็นภาพสีหรือภาพ ขาวดำ ส่วนการล้างฟลิ ม์ และ
อดั ภาพน้นั จะจดั ทำท่ีบ้านหรือจ้างผูอ้ ่นื ก็ได้ ภาพทั้ง 12 ภาพ หรอื ภาพยนตร์
นน้ั ไมจ่ ำเปน็ ต้องถ่ายใน โอกาส เดยี วกนั

2. รูจ้ กั ส่วนประกอบท่ีสำคัญของกลอ้ งถ่ายรปู (คือ ความเร็วของเครื่อง ปดิ เปดิ หน้ากล้องถ่ายรปู การเลือ่ น
เลนส์ และหน้ากล้องใหร้ ูปชดั ) และฟลิ ์ม ถ่ายรูป อธบิ ายถงึ วิธีใชก้ ล้องถ่ายรูปหรือกลอ้ งถ่ายภาพยนตร์ เพื่อใหไ้ ด้ผลดี
ทางเทคนิค

3. ทำกรอบภาพหรอื ฉายภาพเลือ่ น เพื่อบรรยายถึงเหตุการณ์หรอื การออกนอกสถานที่ดังกลา่ วในข้อ 1 ให้
ลูกเสอื สำรองอน่ื ฟัง

หรือ

15

10. นักอ่านแผนที่
1. รจู้ ักเคร่อื งหมายสำคัญตา่ งๆ ทีใ่ ช้ในการทำแผนทที่ ้องถ่ิน สามารถ ชีแ้ ผนที่ว่าบ้าน

ของตนและท่ีต้ังกองลกู เสืออยู่ทไ่ี หน อธิบายถึงความสำคญั ของสถานท่ตี า่ งๆ ในท้องถ่นิ
ท่ีปรากฏในแผนท่ี

2. ทำหุ่นจำลองตามมาตราสว่ นเนนิ เขาสงู 85 เมตร( 250 ฟุต) โดยแสดง
ความสงู ตำของแผน่ ดนิ เป็นช้ันๆ ช้นั ละ 13 เมตร ( 50 ฟตุ )

3. เขา้ ใจทกุ ส่ิงทุกอยา่ งในข้อ 1 และข้อ 2 สามารถอธบิ ายให้กรรมการเข้าใจวา่ เหน็ อะไรบ้างตามถนน
ระยะทาง 5 กม. (3 ไมล์) โดยดจู ากแผนทสี่ งั เขป

4. รจู้ กั วางแผนท่ใี ห้ถูกทศิ และรู้วิธใี ช้เข็มทิศ
5. อ่านแผนท่ีประเทศไทย รู้จักทตี่ งั้ ของจงั หวดั ต่างๆตลอดจนชื่อของแม่น้ำ และภเู ขาท่ีสำคัญ

11. นกั กรฑี า
เครื่องหมายนีม้ ี 3 ช้นั เมื่อทำได้ถงึ มาตรฐานดงั ที่กำหนดไว้สำหรบั ชนั้ ใดชนั้ หนึ่ง จะไดร้ บั เครื่อง หมายวิชา

พเิ ศษดังนี้
ขนั้ ต้น - พ้นื สีแดง
ขนั้ กลาง - พ้นื สีเหลอื ง
ข้นั สงู - พนื้ สเี ขยี ว
การประดบั เครอื่ งหมายน้ี ให้ประดบั ได้เพียงอย่างเดียว

ทุกคนต้องกระทำทั้ง 4 ประเภท ผทู้ ่ไี ดค้ ะแนนรวม 24 - 29 คะแนน ถอื ว่าได้ ข้นั ตน้ ได้คะแนนรวม 30 - 33
คะแนน ถือว่าได้ขั้นกลาง ได้คะแนนรวม 34 - 40 คะแนน ถอื ว่าได้ข้ันสงู

ที่ รายการ 5 คะแนน 7 คะแนน 10 คะแนน
1 วง่ิ 50 เมตร 11 วนิ าที 10 วนิ าที 9 วินาที
2 ขว้างลูกเทนนิส 18 เมตร 24 เมตร 30 เมตร
3 กระโดดสงู 0.76 เมตร 0.86 เมตร 0.96 เมตร
4 กระโดดไกล 2 เมตร 2.5 เมตร 3 เมตร

16
12. นกั จักรยานสองล้อ

1. เป็นเจ้าของ หรือมีจกั รยานสองลอ้ คันหน่ึงขนาดพอเหมาะสมสำหรับ ใชเ้ ป็นประจำ
2. สามารถขึน้ ลงรถจักรยาน ไดอ้ ยา่ งเรียบร้อย
3. สามารถทำความสะอาด หยอดนำ้ มนั เครือ่ งและสบู ลมยาง รถจกั รยาน
4. เขา้ ใจความจำเป็นในการรักษารถจักรยาน ใหอ้ ยู่ในสภาพอนั ดี
สำหรับการขบั ขี่ไปตามถนน
5. เขา้ ใจความจำเป็นในการใส่กญุ แจรถจักรยานเมื่อปล่อยท้งิ ไวโ้ ดย ไมม่ ผี ้ดู ูแล
6. เข้าใจวธิ ปี ะยางท่ีมีรรู ัว่ และสามารถชว่ ยผูอ้ ่นื ได้
7. ภายใตก้ ารควบคุม ข่ีจกั รยานไปตามระยะทางที่กำหนด และแสดงว่า มคี วามร้ใู นการใช้สัญญาณต่างๆกบั
ปฏิบตั ติ ามกฎจราจรได้อย่างถูกตอ้ ง (ระยะ ทางท่ีกำหนดน้ัน ถ้าสามารถทำได้ควรประกอบด้วยทางสแี่ ยก ทางคนเดิน
เท้า ข้ามถนน การเลี้ยวขวา และการเลี้ยวกลบั หลัง)

13. นกั สารพดั ชา่ ง
1. ร้จู ักวธิ ีปฏบิ ตั ิเมอื่ ท่อน้ำประปาแตก หรือท่อแก๊สรั่ว กบั รูจ้ กั วธิ ปี ฏบิ ตั ิ เมื่อตอ้ งมกี าร

ตัดกระแสไฟฟ้า และรู้จักวธิ ีปิดสวิตช์รวมสายไฟในบ้าน
2. รจู้ ักวิธปี ฏบิ ตั เิ ม่ือเกดิ ไฟไหม้
3. ประดิษฐ์สิง่ ของทีม่ ีประโยชน์สำหรบั ใชใ้ นคูหาลกู เสือสำรอง หรือ ทีบ่ า้ น
4. สาธติ การใชแ้ ละวธิ ีรักษาเครื่องมือต่อไปน้ี คือ ค้อน เลอ่ื ย ไขควง ประแจปากตาย คีมปากคีบ
5. ทำกรงเลีย้ งนก หรือทำท่ีใหอ้ าหารนก แล้ววางไว้ในที่อันเหมาะสม
6. สาธิตวธิ ีเตรยี มและทาสผี นงั กบั ทำความสะอาดแปรงทาสที ่ีใช้แล้ว

14. งานอดเิ รก
แสดงความสนใจต่อเน่ืองกนั ในงานอดิเรกอยา่ งหนงึ่ เป็นระยะเวลา อย่างน้อย 3

เดือน สามารถสาธิตและสนทนากับกรรมการในเร่ืองงานอดเิ รกนัน้ ดว้ ย
หมายเหตุ งานอดิเรกทเ่ี หมาะสม อาจเป็นเรื่องการสะสม เล่นหมากรกุ ร้องเพลง เลน่ ดนตรี ฯลฯ

15. นกั วา่ ยน้ำ
เครอ่ื งหมายน้ีมี 3 ข้นั เม่ือผ่านการทดสอบข้ันต้น จะไดร้ บั เครอื่ งหมายพื้นสีแดง เมือ่ ผา่ นการทดสอบขัน้ ตน้

และขัน้ กลาง จะได้รบั เคร่ืองหมายพืน้ สีเหลือง เม่ือผ่านการทดสอบข้นั ตน้ ขั้นกลางและข้ันสูง จะไดร้ บั เคร่ืองหมายพ้ืนสี
เขยี ว การประดับเครื่องหมายนใ้ี หป้ ระดบั ได้เพียงอยา่ งเดยี ว
ข้นั ต้น ปฏบิ ตั ิดงั ต่อไปน้ี

1. กระโดดหรือพงุ่ ตัวจากขอบสระ
2. การบริหารรา่ งกายเพื่อชว่ ยการหายใจ
3. ว่ายนำ้ ระยะทาง 25 เมตร

17

ข้ันกลาง ปฏิบัตดิ งั ต่อไปนี้
1. วา่ ยน้ำระยะทาง 25 เมตร โดยมีเสอ้ื เช้ิตและกางเกงขาสั้นตลอดทาง

ไม่หยุดเลยและใช้วิธวี ่ายน้ำแบบเดยี วไปโดยตลอด กบั ลอยคอยในน้ำเปน็ เวลา 1 นาที
2. พ่งุ ตัวจากท่ีสงู ประมาณ 1.25 เมตร( 4 ฟตุ ) โดยมเี สื้อเช้ติ และ กางเกงขาส้ัน

แล้วถอดเครื่องแต่งกายในน้ำโดยร่างกายไม่จดพน้ื หรอื ขอบสระ
3. เริ่มการแขง่ วา่ ยน้ำระยะทาง 25 เมตร โดยพุง่ ตัวลงแล้ววา่ ยแบบฟรีสไตล์ กรรเชียง กบหรอื ผีเสอ้ื

ขั้นสงู ปฏบิ ตั ิดงั ต่อไปน้ี
1. แต่งกายดว้ ยกางเกงขาสนั้ เส้อื เชิ้ต หรอื กางเกงนอน
(ก) กระโดดจากทสี่ ูงไม่น้อยกวา่ 2 เมตร (5 ฟตุ )
(ข) ลอยคออยใู่ นนำ้ ตัวตั้งตรงเปน็ เวลา 3 นาที
(ค) ถอดเคร่ืองแต่งกายในน้ำ
2. ว่ายน้ำระยะทาง 400เมตร ในระหว่างทางให้ดำนำ้ คร้ังหนง่ึ

และใหว้ า่ ยนำ้ ใต้พน้ื น้ำระยะทางอยา่ งน้อย 5 เมตร
3. ข้ึนจากนำ้ โดยไม่มกี ารช่วยเหลือใดๆ เช่น ขน้ั บนั ได ฯลฯ

16. ผชู้ ่วยคนตกนำ้
1. ไดร้ บั เครือ่ งหมายนักว่ายน้ำ (ขัน้ สงู )
2. ว่ายน้ำแบบนอนหงายระยะทาง 40 เมตร โดยมีเสอื้ เชิต้ และกางเกงขาสั้น
3. สาธิตในนำ้ ถึงวิธชี ว่ ยคนตกนำ้ 9 วธิ ี และวิธีแก้ไขตนเองใหพ้ ้นอันตราย

จากการเข้าชว่ ย 1 วิธี โดยผู้ตกนำ้ มีขนาดเดียวกับผู้เขา้ ชว่ ย
4. รู้จกั ทฤษฎแี ละสามารถสาธติ วิธีชว่ ยคนตกนำ้ ใหห้ ายใจ

17. นักวิทยาศาสตร์
1. สาธติ การทดลองอย่างงา่ ยๆ 2 อย่างตามแต่จะเลือก อธิบายใหก้ รรมการเข้าใจวา่

ไดท้ ำอะไร และพิสจู นอ์ ะไร (การทดลองจะเปน็ เร่ืองอะไร ก็ไดท้ ีส่ นใจและควรจะมีพ้นื ฐาน
อยูท่ ีก่ ารค้นพบของตนเอง)

2. เลือกทำการทดลองตอ่ ไปนี้ 2 อย่าง ให้เปน็ ผลสำเร็จ
(ก) ทำหนุ่ จำลอง (บา้ น เวทลี ะคร กระโจมไฟ ฯลฯ) เดนิ สาย

ไฟฟ้าและโคมไฟโดยมีแบตเตอร่ีและสวิตช์ด้วย
(ข) ทำเคร่ืองร่อนจากกระดาษแขง็ ทดสอบดวู ่า ทำอยา่ งไรจึง จะไดผ้ ลดที ส่ี ุด คืออยูใ่ นอากาศได้นาน

ทสี่ ดุ บนิ ไปได้ไกลทสี่ ุด ควบคุม ให้หมุนและทำเปน็ วงได้งา่ ยท่ีสุด อภิปรายผลงานกับกรรมการ
(ค) แสดงว่า แสงสขี าวเกดิ ขน้ึ จากสีหลายสี
(ง) ทำกลอ้ งเพรสโคพ (Periscope) คือกลอ้ งหกั สายตาใหโ้ ค้ง เปน็ มมุ ฉาก หรือกลอ้ งจุลทรรศน์

(Microscope) เล่าให้กรรมการทราบถงึ การปฏบิ ตั ิงานของกลอ้ งเชน่ วา่ น้ี

18
(จ) ทำเคร่ืองมือทีต่ ้องการ และบนั ทึกสถิติไว้ในเวลาเดียวกัน แต่ละวัน เปน็ เวลา 1 สัปดาห์ เก่ยี วกับ
ทศิ ทางและความเร็วของลม ทัศนวสิ ยั ของอากาศ ปรมิ าณนำ้ ฝน ความช่ืน เมฆ และอณุ หภูมิ
(ฉ) ค้นหาว่าอะไรจะเกิดขึ้น เมอื่ พืชขาดแสงสวา่ งและนำ้ อภิปรายกบั กรรมการถึงส่งิ ทไี่ ด้ค้นพบ
(ช) ทำนำ้ ยาเคมอี ยา่ งข้นอย่างหนงึ่ อยา่ งใดให้เกิดเปน็ ผลึก (ซ) ทำการทดลองซึ่งพิสจู นว์ ่าโลหะ
ขยายตวั เมื่อถกู ความร้อน
(ญ) ทำนำ้ หมึกทเ่ี ขยี นแล้วมองไมเ่ ห็นแสดงใหเ้ ห็นประโยชน์ และอธบิ ายถึงการปฏบิ ตั งิ านของนำ้ หมกึ
ชนิดนี้
(ฎ) แสดงว่าเสยี งเดนิ ทางได้

18. นักกีฬา
1. มีความรูอ้ ย่างกวา้ งขวาง เกย่ี วกับกีฬา 2 ชนดิ เช่น ฟตุ บอล บาสเกตบอล ยโู ด

ตะกร้อ แบดมินตัน เทนนิส ปิงปอง เปน็ ตน้
2. แสดงสมรรถภาพพอสมควรในการเล่นกีฬา และเล่นกฬี าประเภท

หน่ึงประเภทใดอย่างสม่ำเสมอ
3. แสดงว่าร้จู ักวธิ ีดแู ลรกั ษาอุปกรณ์ และเคร่ืองแตง่ กายที่จำเป็น สำหรับการเล่นกฬี าที่เลือกตามข้อ 2 เช่น สบู

ลมลูกฟุตบอลและดูแลรักษา รองเท้าฟุตบอลของตน
4. แสดงน้ำใจนักกีฬาท่ีดใี นการเลน่ เกม และกจิ กรรมต่างๆ ของลูกเสอื สำรอง
5. รู้จักความสำคัญของการอาบน้ำภายหลงั การเล่นกีฬา ถา้ สามารถทำได้ หรืออย่างน้อยทส่ี ดุ รูจ้ กั เปลย่ี น

เส้อื ผา้ ท่สี วมใส่ในการเลน่ กีฬากบั รู้จักความสำคัญของการรักษาเท้าใหส้ ะอาด หมายเหู สำหรับการทดสอบข้อ 2 ตอ้ งมี
ใบรับรองจากผู้กำกับลูกเสอื สำรอง หรอื ครู และสำหรับการ ทดสอบข้อ 4 ตอ้ งมใี บรบั รองจากผู้กำกับลูกเสือสำรอง

เคร่อื งหมายลกู เสือสมั พนั ธ์
ลักษณะ เปน็ รปู ลูกเสอื กระโดดข้ามหว่ งสีทองสามหว่ ง บนพืน้ สีเขยี ว ผู้กำกับลูกเสือสำรองเปน็ ผูร้ ับผดิ ชอบใน

การใหเ้ ครื่องหมายน้ี และควร หาทางสง่ เสรมิ ใหล้ ูกเสือสำรองทุกคนปฏิบัติงาน เพอื่ ให้เข้าเกณฑท์ จ่ี ะรบั เคร่อื งหมายนี้
1. มอี ายอุ ยา่ งน้อย 10 ปี 6 เดือน และสอบได้ดาวดวงท่ี 3 แล้ว
2. ทำความค้นุ เคยกับผู้กำกบั ลกู เสือสามัญ และผู้ท่ีกำลงั เป็นลกู เสือสามัญกอ่ นท่ี

ตนเองจะเขา้ เปน็ ลูกเสือสามัญ
3. เข้ารว่ มในกจิ กรรมกลางแจ้งของกองลูกเสือสามญั อยา่ งน้อยหนึ่งครั้ง
4. มีความรู้ทัว่ ไปเกีย่ วกับขบวนการลกู เสอื และพฒั นาการของกจิ การ ลูกเสือโลก
5. รจู้ กั คำปฏญิ าณและกฎของลกู เสอื สามญั

ทมี่ า : http://www.krutujao.com/data/194.scout%20samlong.htm
ข้อบังคบั คณะลูกเสอื แห่งชาติ วา่ ด้วย การปกครอง หลักสตู รและวิชาพิเศษลูกเสือสำรอง (ฉบับที่ 10) พ.ศ.2522

รวบรวมโดย : ม.ปรตั ถกร รตฤิ ทยาวงศ์ (ม.สร)