50 Life is Happiness
ของฝากสาหรบั คนวถิ ีสุข เพ่ือสรา้ งสังคมแห่งความสุข
มนษุ ย์ อยู่รวมกันเปน็ สังคม
มนุษย์ มีความรบั ผิดชอบเพ่ือปฏิบตั ิในขณะอยูใ่ นสังคม
มนษุ ย์ ปฏิบัติตามหน้าทตี่ ามทไ่ี ด้รบั มอบความรบั ผิดชอบ
สังคมมนุษย์ จงึ ต้องมีมนษุ ย์ทมี่ ีคณุ ภาพ ประกอบด้วยความรแู้ ละคณุ ธรรม
สังคมมนุษย์ จะสมดุลได้ เม่ือมนุษย์ได้ทาหน้าท่ีของแต่ ละคน
แต่ละหน่วยย่อยได้สมบูรณ์
สังคมเปน็ สุข เป็นผลมาจากหน่วยย่อยในสังคม ทาหน้าท่ไี ด้มีประสิทธภิ าพ
ในหน่วยยอ่ ย มีองค์ประกอบเปน็ มนุษยท์ ม่ี ีคุณภาพ ทาหน้าทถ่ี กู ต้อง
สังคมแห่งความสุข เกิดข้ึนได้จากคนในสังคม ต่างมีความสุข
จากการให้หรอื การทาประโยชน์ต่อผู้อื่น
ผู้คนอยากชว่ ยเหลือซงึ่ กันและกัน เอ้ือเฟ้ ือเผ่ือแผ่ เอื้ออาทรแบ่งปนั
รว่ มมือกัน ไม่ขดั แย้ง เกิดความสามัคคีเปน็ อันหนง่ึ อันเดียวกัน
วธิ กี ารสรา้ งสังคมแห่งประโยชน์สุข คือ
1. สรา้ งสมาชกิ ของสังคมแห่งประโยชน์สุข
ให้มีลักษณะนิสัยส่วนตัวมุ่งประโยชน์สุข
ให้ตระหนักคุณค่าของตนเองและการให้
มีการรกั ษาสภาพคุณความดีให้ต่อเนื่อง ย่งั ยนื
2. สรา้ งชุมชนและองค์กรของสังคมแห่งประโยชน์สุข
ด้วยการสรา้ งผู้นา แกนนา และต้นแบบ ให้เรยี นรูจ้ ากต้นแบบ
ให้โอกาสเรยี นรู้ ด้วยกิจกรรม เพ่ือประโยชน์สาธารณะ กาหนดเป็นมาตรฐาน
การปฏิบตั ิงาน
3. การขยายสู่สังคมให้ได้ผลกวา้ งขวาง
ด้วยการเผยแพรส่ ื่อสาร เรอ่ ื งของการทาดี การบาเพ็ญประโยชน์
จติ อาสา เผยแพรส่ ู่สังคม สรา้ งกระแสสังคมแห่งประโยชน์สุข หาคนคิดดี ชว่ ยกันทา
เปน็ ใครก็ได้ทมี่ ีพลงั จติ คิดกศุ ล จูงใจให้ทา สาหรบั ผู้คิดดีแต่ยงั ไม่มีเวลาลงมือทา
Life is Happiness 51
สุขที่ 4
การใชช้ วี ติ แบบพอดี 5 ประการ
ตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง
52 Life is Happiness
1. ความพอดีด้านเศรษฐกิจ
ความพอดีด้านเศรษฐกิจนั้น จาเปน็ ต้องมุ่งลดรายจา่ ยก่อน มีรายได้เทา่ ไหร่
ต้องจดั การให้ได้ ไม่ใชด่ ูตัวอย่างคนอื่น ต้องยึดหลัก พออยู่ พอกิน พอใช้ ไม่ใชจ้ า่ ย
เกินตัว เกินฐานะท่ีหามาได้ หารายได้ให้อยู่ได้ และหาเพิ่มอย่างค่อยเป็น ค่อยไป
พรอ้ มทง้ั หลีกเล่ียง การก่อหนี้ทไ่ี ม่มีผลตอบแทน
2. ความพอดีด้านเทคโนโลยี
ในส่วนของความพอดีด้านเทคโนโลยีน้ัน หมายถึงการรูจ้ ักใช้เทคโนโลยี
ให้เหมาะสม สอดคล้องต่อความต้องการและสภาพแวดล้อม ต้องคัดสรรเทคโนโลยี
ทจี่ ะใชใ้ ห้เกิดประโยชน์จรงิ ๆ สอดคล้องกับความสาคัญ และก่อเกิดประโยชน์สาหรบั
คนหมู่มาก โดยพฒั นาเทคโนโลยีจากภูมิปญั ญาชาวบ้านของเราเองก่อน
3. ความพอดีด้านทรพั ยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
เราต้องเลิกนิสัยการใชท้ รพั ยากรอย่างล้างผลาญ กินท้ิงกินขว้าง ฟุ่มเฟือย
เลอื กใชท้ รพั ยากรทม่ี ีอยู่ให้เกิดประโยชน์และความยั่งยืนสูงสุด จะต้องรจู้ กั ใช้ จดั การ
อย่างฉลาดและรอบคอบ อย่าเป็นแค่นักอนุรกั ษ์ ต้องบรหิ ารจัดการให้เป็น ให้เรา
ใชไ้ ด้อย่างไม่รูจ้ บ รกั ษา ฟ้ ืนฟูและพัฒนาทรพั ยากร พรอ้ มเลือกใชท้ รพั ยากรที่มีอยู่
ให้เปน็ ระวงั ไม่ให้กิจกรรมกระทบส่ิงแวดลอ้ ม อาทเิ ชน่ ขยะ น้าเน่าเสีย ฯลฯ
Life is Happiness 53
4. ความพอดีด้านสังคม
พูดถึงการทเ่ี ราไม่ได้อยูต่ ัวคนเดียวบนโลกใบน้ี ฉะน้ันเราดีเพียงคนเดียว ยงั
ไ ม่ พ อ แ ต่ เร า จ ะ ต้ อ ง มี ค ว า ม สั ม พั น ธ์กั บ ค น อ่ื น ต้ อ ง ช่ว ย เ ห ลื อ เ ก้ื อ กู ล กั น
รจู้ กั สามัคคี เชอื่ มโยงเครอื ขา่ ย เพ่ือสรา้ งความเข็มแขง็ ให้กับครอบครวั และชุมชน
5. ความพอดีด้านจติ ใจ
ในส่วนของความพอดีด้านจิตใจน้ัน คือการที่เราต้องไม่ดูท่ีคนอ่ืน ให้ดูท่ี
ตัวเราเอง ต้องมีจติ ใจเข็มแข็ง ไม่ใชห่ ลงไหลไปตามกิเลส ตัณหา ต้องพึ่งตนเองได้
มีจติ สานึกทด่ี ี มองโลกอยา่ งสรา้ งสรรค์ เอื้อเฟ้ ือ เผ่ือแผ่ และรจู้ กั ประนีประนอม
54 Life is Happiness
Life is Happiness 55
สุขที่ 5
สุขวถิ ี : อยูอ่ ย่างสุข แบบพอดี
56 Life is Happiness
...ไม่มีใครใหญก่ ว่าโลงหรอก มองให้ทะลุ
อยากอย่างไรให้สงบ...
นายปรชี า เรอื งจนั ทร์
อดีตผู้วา่ ราชการจงั หวัดพิษณโุ ลก
Life is Happiness 57
นายปรชี า เรอื งจนั ทร์
อดีตผู้ว่าราชการจงั หวดั พิษณุโลก
ดร.ปรชี า เรอื งจนั ทร์ อดีตผู้ว่าราชการจงั หวัดพิจติ ร เป็นลูกชาวนา ภายหลัง
ถอดหัวโขนในตาแหน่งพ่อเมืองหลายจังหวัด (จังหวัดพิจิตร, ภูเก็ต, นครสวรรค์
และ จังหวัดพิษณุโลก) ได้มาใชช้ วี ติ เรยี บง่ายเป็นชาวนา ชาวสวนท่ีบ้านเกิด โดย
อาศัยอยู่ท่ี “คุ้มสังฆทาน” ตาบลคลองคะเชนทร์ อาเภอเมืองพิจิตร จังหวัดพิจิตร
กับนางปยิ ธดิ า เรอื งจนั ทร์ ภรรยา ทส่ี รา้ งในพื้นทเี่ กือบ 1 ไร่
ในอาชพี รบั ราชการ 37 ปี
บูรณาการองค์ความรูท้ ี่เรยี นวชิ าการอย่างเดียวไม่พอ วชิ าชพี ต้องมี สุดทา้ ย
วชิ าชีวติ ถึงจะเก่งวชิ าการและวชิ าชีพ แต่วชิ าชีวติ ติดลบจบเลย ทาให้ชาวบ้าน
เขาขนาดไหนก็ใชว่ ่าจะถูกใจทุกคน ผมเชอ่ื ว่าทุกคนต้องเหยียบดิน ผมไม่ใชเ่ ทวดา
ผมเป็นคนนะ เน่ียมันก็ถูกไงผมให้เกียรติคนด้วยครบั คุณใหญ่มาจากไหนก็ช่าง
ผมเคยบอกใคร ๆ คุณใหญ่มายังไง ผมไม่สนใจคุณ ไม่ใหญ่กว่าโรง ผมจะต่อโรงขาย
ให้ได้ก็แล้วกันน่ะน่ี พูดภาษานักเลงไหม ก็ต้องติดดิน เดินดิน เปน็ คนตรง ๆ พูดอะไร
ตรง ๆ แล้วชวี ติ การทางานในเส้นทางอาชพี ราชการเราต้องเจอปัญหา เพราะเราเปน็
คนพูดตรง ๆ ก็แน่นอน ธรรมชาติคนเน่ียมันมีท้ังชอบไม่ชอบ ใช่ ไม่ใช่ เป็นปกติ
จะให้ทุกคนชอบเป็นไปไม่ได้ ยิ่งทางานกับมวลชน ก็ต้องมีท้ังพระเดชและพระคุณ
แต่ย่ิงใชพ้ ระคุณมากเท่าไหร่ ก็ย่ิงมีบารมีมากเท่าน้ัน แต่ถ้าไม่ใชพ้ ระเดชเลย บารมี
ก็ไม่เกิด เพราะเราไม่สามารถแก้ปัญหาได้ พระพุทธเจ้าสอนว่า มีเกิด มีต้ังอยู่
มีดับไป ทกุ คนเกิดมาตาย แต่หลกั ยึดก็คือ การทาเพ่ือคนอ่ืน ดังคากลา่ วทวี่ ่า ทาเพอ่ื
ออกมันเบา ทาเพ่ือเอามันหนัก เพราะคิดท่ีจะเอาอย่างเดียวมันหนัก ยิ่งคิดเยอะ
ย่งิ เครยี ด แต่การทยี่ ิ่งให้ การทเี่ ราทาบุญ เราเห็นประชาชนมีความสุข เราก็ชน่ื ใจ
เวลาทางานไม่ได้มองว่าตนเองเป็นผู้ว่า ฯ ก็สมมติตัวเองว่าตัวเองเป็น
ชาวบา้ น ถ้าทกุ ข์ขนาดน้ีเขาจะต้องการอะไร เพราะฉะนั้น จงึ สามารถตอบสนองความ
ต้องการทแี่ ทจ้ รงิ ตอบสนองตรงตามความรสู้ ึกของชาวบา้ นได้
58 Life is Happiness
อย่าเอาความถูกใจมาทาลายความถูกต้อง โลกถึงจะอยู่ได้ เพราะถ้าเอาถกู ใจ
คน 100 คน ก็ต้อง 100 ใจ หลักการทางานคือ 1.ยึดนโยบายของรฐั 2.ต้องยึด
ระเบียบกฎหมาย ถ้าข้อ 1.ค้านกับระเบียบกฎหมาย ก็ต้องยึดกฎหมายเป็นตัวตั้ง
ทาให้เข้ากันให้ได้ 3.การใชด้ ุลพินิจของเจา้ พนักงาน ใชไ้ ด้แค่ไหน เพียงใด มันถึงจะ
เหมาะสม โดยดุลพินิจต้องนงิ่
“ถ้าอยากทา” ทาเดี๋ยวนี้ อย่าผลัดวัน เพราะพรงุ่ น้ีอาจไม่ได้หายใจ
ผลัดเพยี งพรงุ่ นี้ก็สายเกิน
ถ้าเราอยากหาความสุข ไม่ต้องไปเนรมิตรท่ีไหนหรอก อยู่กับธรรมชาติ
อยู่กับตัวเราเอง หาตัวเองให้เจอ ไม่ต้องเอาอย่างใคร อย่ายึดติดว่าฉันเปน็ คนใหญ่
คนโต มีตาแหน่งใหญ่โต ผู้ว่า ฯ ก็คน ทาอะไรก็ได้ ร้องเพลงได้ ร้องไห้เป็น
มีจติ สานึก ...ไม่มีใครใหญ่กว่าโรงหรอก มองให้ทะลุ อยากอยา่ งไรให้สงบ...
ความอยากมีทุกคน จะพยายามยังไงความอยากให้มันสงบ โดยเฉพาะทา
แบบนี้ คนอยากทาทาเกษตรอย่าหวังรวย รวยทาเกษตรแค่คิดว่าจะรวยก็จนแล้ว
คนประเทศไทยเมื่อก่อนไม่ได้ทาค้าขาย ทาข้าวเพ่ือกินแล้วก็แบ่งปัน มาบ้านผม
เอาผ้าไหมมาแลกข้าวบ้านผมไม่กิน สมัยก่อนเขามาขายเอาผ้ามาด้วย จะเข้าไปกิน
ข้าวเหนียวเอาข้าวเหนียวไปให้เขา เขาจะเอาไปแลกกันอย่างนี้ เราก็ได้มาเพราะเรา
แบ่งปันกัน เป็นสังคมแลกเปลี่ยนกัน คุณไม่ซ้ือกินเมื่อไหรค่ ุณก็มีเงนิ แล้ว ท่ีคุณ
เสียเงนิ ทกุ วนั น้ีคณุ ต้องซอ้ื เขากิน
ถ้าเราคิดเป็นอย่างน้ีนะองค์ความรู้ ท่ีบรรพบุรุษสอนมา ลูก หลาน ชาวนา
ใครไม่รผู้ มเชอ่ื วา่ ไม่มีแต่ไม่ทา
ต้นแบบชวี ติ คือพ่อแม่ แต่ว่าต้นแบบในการทางานราชการ ต้นแบบที่สูงสุด
ชวี ติ ก็คือ เดินตามรอยเบื้องพระยุคลบาท พระบรมราชโองการทุกองค์ท่ีได้ศึกษา
ทุกอย่างน่ันคือปราชญ์ น่ันคือสุดยอดของนักปกครองท่ีสมบูรณ์แบบ เวลานั่งฟัง
ได้ยินแล้วต้องไปทาเด๋ียวน้ี ถึงคิดแล้วต้องทาเดี๋ยวนี้อย่าไปคอย
Life is Happiness 59
พระองค์ท่านพูดดี ทาดี ท่านสอนว่าไม่เพียงแต่พูดดี “แต่ท่านสอนให้เราจา
ทา่ นทาให้เราดู ทา่ นอยู่ให้เราเห็น” ชดั เจนอยู่แล้ว คนไทยเดินตามรอยเบ้ืองพระยุคลบาท
ทุกคน ยิ่งข้าราชการต้องเดินตามรอยเบื้องพระยุคลบาท เพราะท่านคือข้าราชการ
ของแผ่นดิน เปน็ ขา้ ของแผ่นดินเปน็ ข้าราชการในพระบาทสมเด็จพระเจา้ อยู่หัว
หลายคนอยากหันมาทาเกษตรบ้าง แต่ว่าสุดทา้ ยก็เป็นแค่ความอยาก มันก็
ยงั ไม่ได้ลงมือทา เอาแต่อ้างวา่ เพราะไม่มีเวลา ทจ่ี รงิ แลว้ เวลาคือส่ิงทย่ี ุติธรรมทส่ี ุดใน
โลก คนทกุ คนอยากได้ความยุติธรรม มันมีอยู่ทีเ่ ดียวคือ “เวลา” เวลาให้กับทกุ ๆ คน
วันละ 24 ชวั่ โมง อย่าไปกลัว ต้องกล้า ก็ให้คุณบรหิ ารจัดการให้เป็น บางคนคิดว่า
ความพอเพียงคือป่าเขาลาเนาไพร ไปมองชาวไร่ชาวนา แต่ความเป็นจรงิ แล้ว
เศรษฐกิจพอเพียงคือ หลักการดาเนินชีวติ ของคนธรรมดา ธรรมดานั่นก็หมายถึง
ใครก็ได้ แต่คนไทยมองเห็นปกติวา่ พอเพยี งแบบว่าไปทาเศรษฐกิจพอเพียง ก็ต้องไป
ทาเกษตร คิดได้แค่น้ีแหละ ถ้าคิดได้แค่น้ีผมยังถือว่าไม่ได้เรอ่ ื ง แค่เกษตรไปก็ยัง
แบ่งปันให้กับสังคมด้วย การท่ีจะเป็นอาจารย์สอนเอง หรอื ว่าแบ่งปันเรอ่ ื งราวดี ๆ
กับสังคมผ่านการทาการเกษตร การยึดการใช้ชีวติ การยึดอาชีพท่ีถือว่าอยู่ใน
สายเลือดนะครบั ถ้าถือว่าเป็นต้นแบบของใครหลายคน โดยเฉพาะการบรหิ าร
จัดการเวลา คนเรามี 24 ช่ัวโมงเท่ากัน ข้ึนอยู่กับว่าเราให้ความสาคัญอะไร
มากกว่ากัน และทสี่ าคัญคนดีต้องมาก่อนคนเก่งนะค
60 Life is Happiness
“ความสุข” ก็คือ เราจะอยู่ในสังคมนี้อย่างไร ทจ่ี ะเป็นการอยู่ที่
ไมเ่ บยี ดเบยี นตนเอง ไม่ทาให้ตนเองเดือดรอ้ น ไม่เบยี ดเบียน
คนอ่ืน ทาให้เขาเดือดรอ้ น อยู่ด้วยกันอย่างเอ้ืออาทร ชว่ ยเหลือ
เกื้อกูลซง่ึ กันและกัน ถ้าทาได้อย่างนี้ก็มีความสุขแล้ว
ด.ต.สุคนธ์ เรงิ ฤทธ์ิ
อดีตขา้ ราชการตารวจ
Life is Happiness 61
ศูนย์เรยี นรเู้ กษตรอินทรยี ์วถิ ีสุขภาพ บ้านสวนนา้ ฟ้า
ความเปน็ มา
ต้ังอยู่ท่ีบ้านเลขท่ี 297 หมู่ท่ี 1 ตาบลหนองหญ้าลาด อาเภอกันทรลักษ์
จังหวัดศรสี ะเกษ ดาเนินการโดย ด.ต.สุคนธ์ เรงิ ฤทธิ์ อดีตข้าราชการตารวจ สถานี
ตารวจภูธรอาเภอกันทรลักษ์ จงั หวัดศรสี ะเกษ ตลอดเวลารบั ราชการ 28 ปี (2527 -
2555) ได้ทาหน้าทอี่ ยา่ งสมภาคภมู ิ ก่อนผันตัวเองมาเปน็ เกษตรกรอยา่ งเต็มตัว
ทาไมถึงได้มาทา
จรงิ ๆ แล้วได้เรม่ ิ เตรยี มการและวางพ้ืนฐานมาตั้งแต่ปี 2550 และได้ลาออก
จากราชการมาทากสิกรรมธรรมชาติอย่างเต็มตัวในปี 2555 ด้วยเหตุผลท่ีว่าถ้าเป็น
ข้าราชการหลังเกษียณแล้วก็อยากอยู่กับสวนไรน่ า แต่ถ้าถึงตอนน้ันอายุ 60 ปี
จะเอาแรงท่ไี หนไปทา ประกอบกับชว่ งนั้นกระแสเกี่ยวกับภาวะโลกรอ้ น กาลังมาแรง
เลยคิดว่าถ้าเราจะมีส่วนช่วยโลกต้องทาอย่างไร ช่วยกันปลูกป่าสรา้ งออกซิเจน
ประกอบกับเราก็มีใจรกั ในเรอ่ ื งการทาการเกษตรปลอดสารพิษเปน็ ทนุ เดิมอยู่แลว้
แรงบันดาลใจ
มองว่าโลกน้ีมันรอ้ น เมื่อก่อนมีการประโคมข่าว มีกระแสเก่ียวกับภาวะ
โลกรอ้ น มีการตัดไม้ทาลายป่า ถมทะเล ปล่อยก๊าซเรอื นกระจก และอะไรต่าง ๆ
ท่ีเป็นข่าวมารว่ ม 10 ปี เลยคิดว่าถ้าเราจะมีส่วนชว่ ยโลกต้องทาอย่างไร ช่วยกันปลูกป่า
สรา้ งออกซิเจน และเราก็มีท่ีว่างอยู่ท่ีของครอบครวั ทานาได้เพียง 10 - 20%
เพราะได้พื้นดินส่วนใหญ่เป็นหิน หน้าฝนน้าก็ท่วม ชาวบ้านใช้เป็นท่ีเล้ียงวัว เลี้ยงควาย
ก็เลยคิดว่าปลูกป่าดีกว่า เพ่ือช่วยลดภาวะโลกร้อน ตอนน้ันยังเป็นตารวจอยู่
แบกอุดมการณ์มา เพื่อจะช่วยโลก เก้ือกูลโลก เราก็สรา้ งป่า สรา้ งความเขียวขจี
มาแรก ๆ ก็ลงต้นไม้รอบ ๆ สวนก่อน และปลูกเพิ่มไปเรอ่ ื ย ๆ ชาวบ้านท่ีเขาเคยมา
เลี้ยงวัว เลี้ยงควาย ก็บอกว่าเขาจะไปเล้ียงท่ีไหน ก็เป็นปัญหาอีก มันก็เป็นปัญหา
กับคนท่ีเคยใชพ้ ้ืนที่ของเรา ตอนหลังเรามาปลูก พอมีวัวมาเหยียบต้นไม้ก็บอกเขา
ทีหลังก็มัดด้วยนะไม่ต้องปล่อยไปท่ัว ค่อย ๆ ปรบั กระบวนการกับชาวบ้าน ปัญหาก็
62 Life is Happiness
หมดไป แต่ความลาบากในการพฒั นาของทแ่ี ปลงน้ี เพราะวา่ สภาพโครงสรา้ งของดิน
ไม่เอื้ออานวย ต้องใชค้ วามพยายามอย่างมาก บังเอิญว่าตัวเองเปน็ คนใส่ใจ ทาอะไร
ก็ทุ่มเท เรยี นรูเ้ รอ่ ื งต่าง ๆ ก็มาปรบั โครงสรา้ งของดินต้ังแต่ขนฟางเขา้ ใส่ ทาปุ๋ยหมัก
ทาปุ๋ยชีวภาพบารุง ปลูกพืชหน้าดิน มาทาเกษตรไม่ใช้สารเคมี และเพื่อพิสูจน์ว่า
การทาตามศาสตรพ์ ระราชา เพื่อการพัฒนาที่ย่ังยืน มันได้ผลจรงิ ก็มาขุดแหล่งน้า
ทาคลองไส้ไก่ ปลูกต้นไม้ ปลูกพืชผักต่าง ๆ มีคลอง มีหนอง มีสวน มีไร่ มีอาชีพ
เกิดข้ึนในพืน้ ที่ ดูแลว้ ก็เหมือนโคก หนอง นาโมเดล เม่ือก่อนไม่มีนะ เรอ่ ื งโคก หนอง นา ทน่ี ี่
ก็กลายเปน็ ศูนยเ์ รยี นรอู้ ีกแห่งหนง่ึ ในพนื้ ที่
กิจกรรมทด่ี าเนินการ
1. เพื่อสรา้ งความรม่ รน่ ื เน้นไม้เศรษฐกิจและให้รม่ เงา เชน่ ปลูกปา่ แรก ๆ ก็ลง
ไม้สัก ไม้อ่ืน ๆ นอกจากนั้นก็จะเปน็ ไม้ผล ไม้ยืนต้นหรอื พชื อายุยาวและผลไม้
ต่าง ๆ ไม่ว่าจะเปน็ มะพรา้ ว มะม่วง ลาไยและอ่ืน ๆ อีกหลายชนิด โดยเฉพาะ
มะพรา้ ว ลงเยอะมากเข้าใจว่ามะพรา้ วมันดูแลง่าย ปลูกแล้วก็รอแต่มาเก็บ
ผลผลิตได้หมดเลยนะ มะพรา้ วอ่อนก็ขายได้ มะพรา้ วแก่ก็ขายได้เพาะพันธุ์
ขายก็ได้ ก้านมะพรา้ วทาไม้กวาดก็ได้ แต่เวลาทาจรงิ ไม่ใชอ่ ย่างนั้น พอเรม่ ิ โต
รากไปเจอหินตายไปเยอะ เหลอื อยู่ประมาณ 200 - 300 ต้น
2. ปลูกพชื สมุนไพรต่าง ๆ โดยจะเน้นแบบอินทรยี ์ทงั้ หมด ซงึ่ จะทาเปน็ ตัวอย่าง
ให้เห็นว่าไม่ใช้สารเคมี ก็สามารถเจรญิ เติบโต และให้ผลผลิตได้ดีกว่า
ใชส้ ารเคมี
3. ทานา เพาะเห็ดชนิดต่าง ๆ ปลูกพืชผักตามฤดูกาล พืชหมุนเวยี นบารุงดิน
ไม่ใชส้ ารเคมีในการผลติ ทกุ ข้ันตอน
4. เปน็ แหลง่ ศึกษาเรยี นรู้ ดูงาน เปน็ ศูนย์เรยี นรกู้ ารทาการเกษตรปลอดสารพิษ
แบบครบวงจร ตอนนี้มีทัง้ ผัก ผลไม้ พืชระยะสั้น ระยะกลาง ระยะยาว มีการ
แปรรูปผลผลิตและจาหน่ายผลผลิต เรามองว่าการทาด้วยมือ ปลอดภัย
เราเชอ่ื ม่ันว่าสิ่งท่ีเราทาเราทาด้วยจิตใจท่ีดี ปรารถนาให้ทุกคนมีสุขภาพดี
ไม่ใชส้ ารเคมีในการผลิตทกุ ขัน้ ตอน
Life is Happiness 63
5. เป็นแหล่งศึกษาเรยี นรู้ ดูงานโคก หนอง นาโมเดล เกษตรทฤษฎีใหม่
การเพม่ิ รายได้ ลดรายจา่ ยในครวั เรอื น
6. เปน็ ศูนย์ส่งเสรมิ สุขภาพแบบองค์รวม โดยแบ่งพื้นที่ประมาณ 10ไร่ ในการ
ดูแลสุขภาพผู้คนโดยเปดิ เปน็ ศูนย์สุขภาพทางเลือก ในชว่ งทีไ่ ม่มีโรคระบาด
ในแต่ละเดือนจะมีผู้คนมาไม่ต่ากว่า 5 ประเทศ ทุกอาทิตย์จะมีคนมาทั้งใน
ประเทศและต่างประเทศ มาดูแลสุขภาพในแนวนี้ไม่ต่ากว่า 50 - 70 คน
ต่อสัปดาห์
การขยายผลการดาเนินงาน
1. เป็นแหล่งศึกษาเรยี นรู้ ดูงาน เป็นศูนย์เรยี นรูก้ ารทาการเกษตรปลอด
สารพิษแบบครบวงจร ทั้งในชุมชนและนอกชุมชน มีผู้นาเอาหลักการ
และวธิ กี ารไปปฏิบัติจนประสบผลสาเรจ็ จานวนมาก
2. เปน็ วทิ ยากรให้กับชุมชน กลุ่ม องค์กร เครอื ข่ายต่าง ๆ และเป็นต้นแบบ
ในการดาเนินการ
3. ขยายผลการดาเนินงานทาการเกษตรปลอดสารพิษแบบเบ็ดเสร็จ
ครบวงจร จากต้นน้าคือ การปลูกแบบอินทรยี ์ ไม่ใช้สารเคมีในการ
ดาเนินการทกุ ขัน้ ตอน กลางนา้ คือ การแปรรปู ผลผลติ ทไ่ี ด้เปน็ ผลิตภัณฑ์
ต่างไม่ว่าจะเป็นการแปรรูปพืชผักผลไม้ และผลิตภัณฑ์สมุนไพรต่าง ๆ
ส่วนปลายน้าคือ การจาหน่ายผลผลติ และผลิตภัณฑ์แปรรปู ต่าง ๆ
ทาแล้วได้อะไร
1. เกิดความสุขทง้ั ต่อตนเอง ครอบครวั และชุมชน และสังคม เพราะผลผลติ
ท่ีเราทาเป็นแบบอินทรยี ์เรามองว่าเราผลิตเองด้วยมือ ปลอดภัย
เราเชอ่ื ม่ันวา่ สิ่งทเี่ ราทาเราทาด้วยจติ ใจทด่ี ี ปรารถนาให้ทกุ คนมีสุขภาพดี
ไม่ใช้สารเคมีในการผลิตทุกขั้นตอน มีคุณภาพ ผู้ที่บรโิ ภคผลผลิต
เหลา่ นั้น ไม่ได้นาสารพษิ เข้าสู่รา่ งกาย ซง่ึ จะเปน็ ผลดีต่อสุขภาพ
64 Life is Happiness
2. เรามีสถานท่ีจาหน่ายผลผลิตการเกษตรของเราเอง ซง่ึ เกษตรกรท่ัวไป
ก็สามารถนาผลผลิตมาจาหน่ายได้ แต่ผลผลิตท่ีจะนามาจาหน่ายน้ัน
ต้องไม่ใช้สารเคมีและยาฆ่าแมลง ซ่ึงน่ันก็จะเป็นการขยายผลและ
ส่งเสรมิ ให้มีการทาการเกษตรแบบอินทรยี ์มากข้ึนไปในตัว ส่วนคนทั่วไป
และบุคคลในสังคมท่ีเป็นผู้บรโิ ภคก็จะได้ประโยชน์จากการบรโิ ภค
ผลผลติ ทม่ี ีคณุ ภาพ ปลอดสารพษิ ไม่เปน็ อันตรายต่อสุขภาพ
นิยามคาว่า “ความสุข”
“ความสุข” ก็คือ เราจะอยู่ในสังคมน้ีอย่างไรที่จะเป็นการอยู่ท่ีไม่เบียดเบียน
ตนเอง ไม่ทาให้ตนเองเดือดรอ้ น ไม่เบียดเบียนคนอ่ืน ทาให้เขาเดือดรอ้ น อยูด่ ้วยกัน
อย่างเอื้ออาทร ชว่ ยเหลอื เก้ือกูลซง่ึ กันและกัน ถ้าทาได้อยา่ งนี้ก็มีความสุขแล้ว
Life is Happiness 65
66 Life is Happiness
“ความสุขท่ีเกิดจากการทางานอย่างแท้จรงิ
คือการแบ่งปนั และสรา้ งสรรค์งานพัฒนาให้เป็นจรงิ
ภายใต้อุดมการณ์งานพัฒนาท่ีมุ่งมั่น”
นายธนกร ตราครบุร ี
นักวชิ าการพฒั นาชุมชนปฏิบตั ิการ
Life is Happiness 67
นายธนกร ตราครบุร ีนักวชิ าการพัฒนาชุมชนปฏิบัติการ
ขออนญุ าตแบ่งปนั “ความสุข” บนแนวความคิดของตนเอง สักหน่อยนะครบั
“หากคณุ มีความฝัน คุณจะมีเวลาอีกเหลอื เฟือทง้ั ชวี ติ เพื่อศึกษา วางแผน
และเตรยี มพรอ้ มเพอ่ื มัน ซงึ่ สิ่งทคี่ ุณควรทาตอนนี้ คือเรม่ ิ ลงมือทา”
18 กุมภาพันธ์ 2561 ได้มีโอกาสเข้ารว่ มโครงการ CD Talent จัดโดย
กรมการพัฒนาชุมชนรว่ มกับมูลนิธคิ นกล้าคืนถ่ิน เข้ารว่ มอบรม 4 คืน 5 วัน คาถาม
ตอนแรกก่อนเข้ารว่ มอบรม คือจะได้อะไรมากจากโครงการแบบน้ี สมัครเข้าอบรม
แบบมีคาถามในใจ แต่อยากหาคาตอบจึงเดินทางไปเข้ารว่ มอบรม กิจกรรมตลอด
ระยะเวลา 4 คืน 5 วัน เปน็ บรรยากาศทแี่ ปลกและใหม่ วทิ ยากรคณุ ครูสุพจน์ โคมณี
และทีมงานสอนดีมากครับ สอนจากส่ิงที่ทาและให้ลงมือทา เพ่ือให้เก็บเกี่ยว
ประสบการณ์ ผมได้แนวความคิดจากโครงการน้ีในหลาย ๆ ส่ิง หลาย ๆ อย่าง
แล้วนากลับมาใช้เป็นเคร่อื งมือในการลงพื้นที่ เพ่ือคลุกคลีกับชาวบ้านและ
พาชาวบ้านทาเรอ่ ื งเกษตรอินทรยี ์
13 มีนาคม 2561 เร่มิ ลงมือปฏิบัติ โดยได้เร่มิ ลงแปลงท่ีบ้าน (บ้านที่
ขอนแก่น) และเลือกแปลงในชุมชนด้วย เพราะแปลงท่ีบ้านไม่มีคนดูแล และแปลง
ทน่ี ี่ใกล้ชุมชน การทท่ี าแปลงตรงนี้ทาให้ได้องค์ความรูเ้ พ่ิมขึ้นจากชาวบ้านและหลังที่
กลับจากการบ่มเพาะโครงการ CD Talent ก็ได้พลังและได้อาวุธติดมือเรา เราได้
เห็นส่ิงท่ีเป็นจรงิ และเราทาให้ชาวบ้านได้ แล้วนามาประยุกต์กับการทางานของเรา
โดยได้ขยายครอบคลุมท้ังตาบล และที่ตรงน้ีได้เป็นศูนย์เรยี นรูใ้ ห้ชาวบ้านได้มาดู
ให้เขาเขา้ ใจวา่ แม้เราไม่มีหน่วยงานราชการเข้ามาชว่ ยเราก็สามารถทาได้
โดยโครงการ CD Talent มันจุดประกายให้คิดว่ายังมีอีกหลายอย่างที่เรา
สามารถทาให้ชาวบ้านได้ และที่สาคัญในเร่อื งแนวคิดว่าเราควรจะเร่มิ ทางาน
จากจุดไหน เช่น การเลือกการทางานกับผู้นาท่ีให้ความรว่ มมือกับเรา งานก็จะยิ่ง
สาเรจ็ ลลุ ่วงไปได้ด้วยดี
68 Life is Happiness
การท่ีพาชาวบ้านคนแรกในตาบลโนนสาราญทา คือ การผลิตปุ๋ยอินทรยี ์
คุณภาพดี นั่นคือ ปุ๋ยมูลไส้เดือน เลือกน้องอ้อย เป็นชาวบ้านต้นแบบ ซึ่งไม่เคย
เล้ียงไส้เดือนมาก่อน ทาให้ศึกษาข้อมูลจากอินเตอรเ์ น็ตและทา่ นผู้รู้ ทาให้ตนเองได้
เรยี นรู้ว่า “ความสาเร็จไม่ได้มาจากความบังเอิญ แต่มาจาก ความเสียสละ
ขยันหม่ันเพียร ศึกษาเรยี นรูอ้ ยา่ งหนัก และเหนือสิ่งอื่นใด มันมาจากความรกั ในสิ่งที่
กาลังทา หรอื เรยี นรอู้ ยูน่ ่ันเอง”
ผมเรยี นรูไ้ ปพรอ้ มกับการสอนชาวบ้าน จากชาวบ้าน 1 คน สู่ 1 หมู่บ้าน
จาก 1 หมู่บ้าน สู่ 1 ตาบล จาก 1 ตาบล สู่ 1 อาเภอ จาก 1 อาเภอ สู่ 1 จังหวัด
ต้องขอขอบพระคุณท่านผู้ว่าราขการจังหวัดชยั ภูมิในขณะนั้น (นาย...) และ ป.มาด
(เลขาทา่ นผู้ว่าราชการจงั หวดั ) ทที่ าให้ผมมีกาลงั ใจทจ่ี ะทาดีเพ่อื สังคม
ส่ังสมประสบการณ์มาเรอ่ ื ย ๆ บวกกับเจอกัลยาณมิตรท่ีดี พบเจอปราชญ์
เรอ่ ื งปลูกผักสลัดก็แอบศึกษาและนาองค์ความรูม้ าสอนชาวบ้าน 1.ปลูกผักปลอด
สารพิษ ต่อเน่ืองจาก 2.การเล้ียงไส้เดือนพันธุ์ AF มีโอกาสได้รูจ้ กั ปราชญ์ 3.การทา
น้าสลัด ก็เรม่ ิ พาชาวบ้านแปรรปู จากผักปลอดสารพษิ 4.ทาสลัดโรลจาหน่าย มีโอกาส
ได้รูจ้ ักปราชญ์เรอ่ ื งการปลูกมะเด่ือฝรง่ั ตอนน้ีกาลังศึกษาการปลูกมะเดื่อฝรั่ง
อยา่ งจรงิ จงั
เดือนพฤษภาคม ปี พ.ศ. 2562 ได้ยา้ ยมาอยูท่ บี่ า้ นตนเอง ได้สรา้ งอาณาจกั ร
บรเิ วณรอบ ๆ บ้านในเนื้อท่ี 1 งาน สรา้ งเป็นศูนย์เรยี นรูน้ ้อย ๆ เลี้ยงไส้เดือน ทาปุย๋
ใบไม้หมักใชเ้ อง การทา EM การทาจุลินทรยี ์ ปลกู ผักปลอดสารพิษ เชน่ พรกิ มะนาว
มะเขือ มะละกอ กะเพรา มันเทศ มะเดื่อฝรงั่ ผักหวานป่า และอื่น ๆ อีกมาก ซงึ่ การ
ย้ายมาจที่จงั หวัดขอนแก่นมาให้ได้ขยายและพัฒนาองค์ความรูต้ ่าง ๆ ไปพรอ้ มกับ
ชาวบ้าน โดยเฉพาะบ้านเปือยน้อยที่ได้เข้าไปพัฒนา และส่งเสรมิ จนได้รบั รางวัล
ผู้นาการเปลีย่ นแปลงระดับจงั หวดั เปน็ ตัวแทนเข้าประกวดในระดับเขตตรวจราชการ ที่ 12
สรา้ งมูลค่าจากสิ่งที่ตนเองลงมือทา ต้ังแต่ พฤษภาคม 2564 กุมภาพันธ์
2563 รวมระยะเวลา 10 เดือนพอดี ได้สรา้ งรายได้และองค์ความรตู้ ่าง ๆ มากมาย
ไม่ว่าจะเป็นการขายมูลไส้เดือน การขายก่ิงตอนมะเดื่อฝรงั่ การขายก่ิงตอนมะนาว
Life is Happiness 69
การแปรรูปผักปลอดสารพิษเป็นสลัดโรล ขายสรา้ งรายได้ทุกเชา้ การขายผักปลอด
สารพิษ ส่วนไส้เดือนเราไม่ขาย เราเน้นการแบ่งปันโดยการแลกเปล่ียนขี้วัว
กับชาวบ้านทส่ี นใจ เราให้ฟรแี ต่ต้องนาขว้ี วั มาแลก
ในปี 2564 ได้มีแนวคิดจะทาโคก หนอง นา โดยได้เรม่ ิ ศึกษาไปพรอ้ มกับ
การดาเนินงานโครงการพัฒนาพื้นท่ีต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชวี ติ ตามหลักทฤษฎี
ใหม่ประยุกต์สู่ โคก หนอง นา โมเดล ของกรมการพัฒนาชุมชน ประกอบกับได้รบั
สนับสนุนงบประมาณจากโครงการค้นหานวัตกรรมส่งเสรมิ อาชีพสมาชิก และ
ครอบครวั สมาชิก “สอ.พช.ยุค New Normal” เพื่อส่งเสรมิ อาชีพให้สมาชิก และ
ครอบครวั ซง่ึ เป็นบุคลากรของกรมการพัฒนาชุมชน ของสหกรณ์ออมทรพั ย์กรมการ
พัฒนาชุมชน จานวน 10,000 บาท ทาให้สามารถขุดแปลงโคก หนอง นา ในพ้ืนที่
3 ไร่ และอยู่ในระหว่างการปรบั ภูมิสภาพในแปลง ซงึ่ การทาแปลงโคก หนอง นา น้ี
ผมมีแนวคิดว่าอยากเรยี นรูห้ ลักในการทาเกษตรทฤษฎีใหม่ รูปแบบประยุกต์ โคก
หนอง นา โมเดล อยากทาให้ครอบครวั มีความสุข เกิดการเรยี นรูเ้ รอ่ ื งหลักพอเพียง
อย่างจรงิ จัง เรม่ ิ ตั้งแต่การออกแบบพ้ืนท่ีการกักเก็บน้า ท่ีจะเอาไว้ใชใ้ นการเกษตร
การปลูกต้นไม้เพื่อให้เป็นประโยชน์กับคนรุน่ หลังเรา การทานาในรูปแบบเกษตร
อินทรยี ์อย่างแท้จรงิ การผลิตปุ๋ยอินทรยี ์ผ่านการเล้ียงไส้เดือนพันธุ์ AF และอื่น ๆ
อีกมากมาย อยากทาให้พ้ืนที่ 3 ไร่ เป็นพ้ืนทีข่ องการแบ่งปันความสุขให้ทุก ๆ คนมา
เรยี นรูร้ ว่ มกันในการทาการเกษตรแบบพอเพียง ตามหลักคาสอนของพ่อหลวง ร.9
อยากแบ่งปันความรูผ้ ่านช่องทางต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นทาง Facebook Youtube
เพ่ือสรา้ งศรทั ธาให้เกิดขึ้นในงานพัฒนาชุมชน ผ่านตัวตนของเราและครอบครวั
เปน็ แบบอยา่ งให้ชาวบา้ นในหมู่บ้านและบุคคลทว่ั ไปทสี่ นใจ ได้ดาเนินตามส่ิงทีเ่ ราได้
ทาไปครบั
ดังน้ัน ความพอเพียงทเี่ รม่ ิ เกิดขึ้นในใจ ทาให้เรม่ ิ คิดวา่ วนั หนง่ึ เราคงไม่อยาก
ไปไหนแล้ว เราไม่ได้คาดหวังกับตาแหน่งทางการงานที่สูงข้ึน เรามีความต้ังม่ันท่ีจะ
เป็นพัฒนากรในพ้ืนที่ อยากรงั สรรค์งานเพื่อประโยชน์สุขของชาวบ้าน อยากทาให้
การพัฒนาเกิดข้ึนอย่างย่ังยืน เราคงไม่อยากมาน่ังเขียนรายงานหลอกลวงอะไร
เพ่ือให้คนยกย่อง เราไม่อยากให้เงนิ เดือนมาซอ้ื เวลาชวี ติ ของเราเอง เพ่ือตาแหน่ง
70 Life is Happiness
ท่ีสูงขึ้นและหลอกลวง สิ่งท่ียึดมั่นผมคือครอบครวั และลูกชายของผม ซงึ่ เป็นดาวซนิ โดรม
ทาให้สิ่งทผ่ี มกาลังทาอยู่ ทง้ั ในเรอ่ ื งของการงานในการทางานในพ้ืนท่ี และการสรา้ ง
ต้นแบบที่บ้านพักของตนเอง ผมมีความต้ังใจทางานอย่างเต็มความสามารถ และเต็มรอ้ ย
ทกุ ครงั้ ผมเชอ่ื เรอ่ ื งการทาความดีก็จะส่งผลให้ลูกผมมีพฒั นาการข้ึนทด่ี ีขึ้น และมันก็
เป็นอย่างน้ันจรงิ ๆ ผมมีความภาคภูมิใจในคาว่า “พัฒนากร คือ ศรทั ธาท่ีเดินได้
เสมอ” ผมภูมิใจที่ยึดมั่นคาสอนของอาจารย์ท่ีสอนผมมา 2 ท่าน คือ ทา่ น อ.กู้เกียรติ
ญาติเสมอ และ อ.นายพิพัฒน์ จันทมณีสมบูรณ์ คือต้องเป็นพัฒนากร ท่ีแตกต่าง
ผมเลือกมาทางานท่ีกรมการพัฒนาชุมชน เพราะมีความรูส้ ึกว่าพัฒนากร คือศรทั ธา
ทเ่ี ดินได้และศรทั ธาจะมีจรงิ หรอื ไม่จรงิ ก็อยูท่ ่ีตัวเรา ถ้าเราเข้ามาทาให้มันมีจรงิ มันก็
จะมีจรงิ เราไม่ได้โลกสวยนะ แต่อันน้ีคือส่ิงที่ต้ังปณิธานไว้จรงิ ๆ ความสุขที่แทจ้ รงิ
คือการได้ทาและได้แบ่งปัน ขอเวลาอีกไม่นาน เราจะทาเกษตรอินทรยี ์แบบยั่งยืน
และออกมาเปน็ แบบอย่าง ให้ชาวบา้ นได้เห็นและทาตามได้บา้ งครบั
...ความสุขท่ีเกิดจากการทางานอย่างแทจ้ รงิ
คือการแบ่งปนั และสรา้ งสรรค์งานพัฒนาให้เปน็ จรงิ
ภายใต้อุดมการณ์งานพัฒนาท่ีมุ่งม่นั
“เส้นชยั ไม่มาก็ต้องไปหามัน... ศรทั ธาท่เี ดินได้ ศรทั ธาไม่มที อ้ ”...
Life is Happiness 71
72 Life is Happiness
“ความสุขที่ว่า คือ
ได้ชว่ ยกันทา ชว่ ยกันแก้ไข”
นายสมมาตร บุญฤทธิ์
อาชพี เกษตรกร
Life is Happiness 73
นายสมมาตร บุญฤทธิ์
“เศรษฐกิจพอเพียงไม่ใชท่ างเลอื ก แต่คอื ทางรอด”
นายสมมาตร บุญฤทธิ์ อาชพี เกษตรกร ตาบลมหาชยั อาเภอไทรงาม จงั หวัด
กาแพงเพชร จบการศึกษาระดับประโยควชิ าชีพชน้ั สูง (ปวส.) ชา่ งโลหะวทิ ยา จาก
พระนครเหนือ พ้ืนเพเดิมเป็นคนจังหวัดนนทบุร ี มีภรรยาช่ือ นางปราณี บุญฤทธ์ิ
มีบุตร 2 คน เป็นชาย 1 คน หญิง 1 คน ปัจจุบันอาศัยอยู่ที่หมู่ 8 ตาบลมหาชัย
อาเภอไทรงาม จงั หวัดกาแพงเพชร
นายสมมาตร บุญฤทธิ์ ผู้ยึดหลักความพอประมาณ ความมีเหตุผล ความมี
ภู มิ คุ้ ม กั น ที่ดี ใ ฝ่ ห า ค ว า ม รู้อ ยู่เ ส ม อ โ ด ย มี แ น ว คิ ด ว่ า ค น เร า อ ยู่ กั บ ที่ไ ม่ ไ ด้
ต้องเปล่ียนแปลงอยู่เสมอ และประพฤติตนต้ังอยู่ในคุณธรรม ไม่เน้นวธิ ีทาให้มี
รายได้เพิ่ม แต่ให้ความสาคัญกับการลดรายจา่ ย
ก่อนจะมาประกอบอาชพี เป็นเกษตรกร เคยประกอบอาชพี เป็นชา่ งโรงงาน
บรษิ ัทของญ่ีปุ่นแห่งหนึ่งในกรุงเทพ ฯ เป็นมนุษย์เงนิ เดือนอยู่ 10 ปี ระหว่างนั้น
ได้เดินทางไปดูงานกับบรษิ ัทท่ีประเทศญี่ปุ่น ระหว่างที่ได้ดูงานน้ันพบว่า ทาไมชวี ติ
เกษตรกรญ่ีปุ่น เขามีความสุขในการดาเนินชวี ติ ของเขามาก แถมสินค้าการเกษตร
ท่ีนั้นราคาสูงมาก แต่ซงึ่ ต่างจากบ้านเรามาก ประจบเหมาะกับในชว่ งนั้น ประมาณปี
2540 เกิดวฤิ ตเศรษฐกิจขึ้นในประเทศไทย ทาให้อาชพี มนุษย์เงนิ เดือนที่ทาอยู่เรม่ ิ
ไม่ม่ันคง จงึ ตัดสินใจลาออกมาทาสวนผลไม้ที่จังหวัดกาแพงเพชร ซง่ึ เป็นบ้านเกิด
ของภรรยา ตอนน้ันก็ได้ซอื้ ท่ีดิน 2 ไร่ 2 งาน เพ่ือทาสวนผลไม้ แต่พอทาเข้าจรงิ ๆ
แล้วผลไม่เปน็ อยา่ งที่คาดหวงั ราคาผลไม้ตกต่า เน่ืองด้วยไม่มีความรู้ ทาตามกระแส
จึงเป็นเหตุให้ล้มเลวในอาชีพ แต่จะหันหลังกลับไปทางานบรษิ ัทแบบเดิม ก็ค่อน
ข้างยาก จงึ ได้หันเข้าสู่การเป็นนักการเมืองท้องถ่ิน เน่ืองจากมีความรู้ ความสามารถ
และได้รบั การสนับสนุนจากชาวบ้านในพ้ืนที่ ซง่ึ การเข้าสู่วงการน้ีได้ 4 ปี ก็รูส้ ึกว่า
มันไม่ตอบโจทย์กับตนเอง ทาให้เรม่ ิ หันกลับมาทาอาชีพเกษตรอีกครง้ั แต่ก็ยัง
ไม่ประสบความสาเรจ็ แต่ก็ยังไม่ย่อทอ้
74 Life is Happiness
ด้วยเหตุบังเอิญท่พี บกับพัฒนาการอาเภอไทรงาม (นายเจดิ ศักดิ์ สะอาดบุญเรอื ง)
ได้ชกั ชวนให้ไปเรยี นรูเ้ รอ่ ื งปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง ณ ศูนย์ศึกษาและพัฒนา
ชุมชนจงั หวัดพิษณุโลก หลังจากได้ไปเรยี นรูม้ าแล้วตนก็ยังไม่เข้าใจ แต่ชวี ติ มันต้อง
หาทางออก จงึ เรม่ ิ ปรกึ ษากับภรรยา และเรม่ ิ ลงมือทาตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจ
พอเพียง ท่ีในหลวงรชั การท่ี ๙ โดยเรม่ ิ จากตนเองก่อน จึงเรม่ ิ วเิ คราะห์ตนเอง
โดยจากการทาบัญชีครวั เรอื นของตนเอง เพื่อท่ีจะได้รูว้ ่าที่เราเป็นหนี้เป็นสิน
เยอะแยะ และที่เราหากินแล้วฝืดเคืองน้ันมาจากอะไร จึงพบว่ารายจ่ายส่วนใหญ่
มาจากการกินที่เราต้องไปซอ้ื หาจากที่ต่าง ๆ เมื่อเห็นรายจา่ ยที่มากมายจากการกิน
ก็เรม่ ิ ต้ังใจอีกครง้ั ว่าเราต้องลดรายจ่ายจากการกินพวกน้ี ด้วยการปลูกผักกินเอง
พรอ้ มทั้งปรบั การประกอบอาชพี เดิมที่ปลูกแค่ผลไม้อย่างเดียว เราก็จะมีรายได้เพียงแค่
1 - 2 ครง้ั มาเป็นการทาแบบผสมผสาน โดยท่ีเราปลูกผักด้วย ทานาด้วย และก็ยัง
ปลูกผลไม้ของเราไปด้วย มันเรม่ ิ ลงตัว ทาให้เราไม่ต้องซอื้ ทุกอย่าง หลังจากน้ันชวี ติ
ก็เรม่ ิ ดีข้ึน ไม่ลาบากเหมือนก่อน จากคาบอกเล่าของนายสมมาตร น้ันบอกว่าการทา
เกษตรในวถิ ีแบบของผมนั้นไม่ใช่เกษตรอินทรยี ์ แต่เป็นเน้นหลักมีเหตุ มีผล
ลดการพ่ึงพาจากภายนอก จาเป็นก็ใช่ ไม่จาเป็นก็ไม่ใช่ ซงึ่ จะเห็นได้ว่าพ้ืนท่ีของผม
ปลกู องนุ่ ได้ ปลกู ไม้ผลอ่ืน ๆ ก็ปลูกได้ ทานาขา้ วก็ทาได้ โดยต้นทนุ ถกู กว่าทอ่ี ื่น ๆ
โดยลดต้นทุนที่เรม่ ิ ทาน้ัน เรม่ ิ จากการปลูกชมพู่ ซึ่งจากเดิม ปลูกมากถึง
20 ไร่ ลดเหลือเพียง 6 ไรเ่ ท่านั้น ทาให้แรงงานเพียง 2 คน คือตนเองกับภรรยา
สามารถดูแลได้อย่างมีประสิทธภิ าพ หากปลูกมากกว่าน้ีจะดูแลได้ไม่ทั่วถึง ต้องจา้ ง
แรงงานเพิ่ม ซงึ่ ทาให้ต้นทนุ สูงข้ึน นอกจากการปลูกชมพู่เป็นหลักแล้ว นายสมมาตร
ยังวางแผนทาการเกษตรอีกหลายชนิด เช่น เพาะเห็ดฟาง เลี้ยง ปลา เล้ียงหมู
(หมูหลุม) ทาปุ๋ยอินทรยี ์ น้าหมัก และน้าส้มควันไม้ไว้ใช้เอง เน้นการลงมือ
ด้วยตนเอง พ่ึงพาตนเอง มีการปลูกพืชแบบผสมผสาน การขยายพันธุไ์ ม้ผล รวมถึง
มีการใชป้ ระโยชน์จากวสั ดุทางการเกษตรให้ค้มุ ค่า ใชห้ ลกั ความสมดุลทางธรรมชาติ
นายสมมาตรยังกลา่ วต่ออีกวา่ หากให้มองกลับไปในชวี ติ ปจั จุบันอาจเหน่ือย
กวา่ เดิม แต่ความเหน่ือยของผมในวนั นี้ กินข้าว อาบนา้ อาบทา่ ก็มีความสุขแล้ว ไม่ได้
เครยี ดอะไร ตอนเชา้ ก็ออกไปทางานปกติ ซง่ึ มันต่างกับการทางานบรษิ ัท ตอนน้ัน
Life is Happiness 75
เงนิ เดือนอาจจะสูงก็จรงิ แต่ต้องตื่นตีส่ี นอนเที่ยงคืน เชา้ ขึ้นมาก็วุ่นวายอยู่กับคน
มากมาย ทาให้ไม่มีความสุข ชวี ติ เหมือนคนติดคุก แต่กลับกันปัจจุบัน ก็มีคนเข้ามา
วุ่นวายกับเรามากอยู่เหมือนกัน แต่มันมีความสุข ความสุขทีว่ ่าได้ชว่ ยกันทา ชว่ ยกัน
แก้ไข เชน่ เม่ือมีคนเข้ามาหา มาบอก มาเล่าว่าตอนนี้ปลูกพรกิ อยู่แล้วมันไม่ดี ไม่ข้ึน
ไม่งาม ปลูกองุ่นไม่ขึ้น เราต้องทาอย่างไร เราก็ชว่ ยหาวธิ ี บอกวธิ ที ี่เราทา เราแก้ไข
ซงึ่ มีหลายคนบอกผมว่าทาไมไม่หวงมาบอกมาชว่ ยทาไม ผมก็บอกเขาไปว่าจะหวงไว้
ตายก็เอาอะไรไปไม่ได้ ความรูก้ ็เหมือนกัน ตายไปก็เอาไปไม่ได้ สู้เราเอาไปสอนลูก
สอนหลาน สอนคนอื่นให้มันยังคงอยู่ต่อไป เพราะบางอย่างทผ่ี มเห็นมามันตายไปกับ
เจา้ ของ ความคิดสุดทา้ ยอันที่มันจะเปน็ ประโยชน์ก็หายไป ซงึ่ มันน่าเสียดาย สู้เราทงิ้
ไวใ้ ห้คนรนุ่ หลงั ดีกว่า
ปจั จุบันน้ี ได้ดาเนินการจดั ตั้งเปน็ ศูนย์เรยี นรูเ้ ศรษฐกิจพอเพียง บ้านศรวี ไิ ล
เพื่อเป็นแหล่งศึกษาเรยี นรูข้ องผู้สนใจ ในการน้อมนาหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจ
พอเพียงมาประยุกต์ใช้ เพ่ือให้สามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน เช่น การทา
น้าหมักชวี ภาพ การทาเชอ้ื ราประเภทต่าง ๆ ท่ีใชก้ ับโรคพืช นอกจากนี้ยังมีการสอน
อาชพี เสรมิ การเผาถ่านได้น้าส้มควันไม้ การเล้ียงไส้เดือน ได้มูลเป็นปุ๋ย การปลูกผัก
ไรด้ ิน แบบเรยี บงา่ ยใชท้ นุ น้อย การเล้ียงกบ การเล้ียงจงิ้ หรดี การทาเห็ดฟางตะกรา้
การเพาะถั่วงอก การทาน้ายาอเนกประสงค์ต่าง ๆ การทาสบู่ การทายากันยุ่ง
จากสมุนไพร การขยายพันธุ์พืชแบบต่าง ๆ การทาขนมไทย ขนมฝร่ัง เป็นต้น
ทุกอย่างที่ดาเนินการภายในศูนย์เรยี นรูแ้ ห่งน้ี เป็นการลดต้นทุนและเพิ่มรายได้
ให้กับครอบครวั ได้อย่างพอเพยี ง
รางวัลความสาเรจ็
ปี 2541 : รางวัลต้นแบบคนดีศรแี ผ่นดิน กระทรวงการพัฒนาสังคม
และความม่ันคงของมนษุ ย์
ปี 2548 : รางวัลผู้ดารงตนอยู่ในคุณธรรม จรยิ ธรรม และบาเพ็ญประโยชน์
ต่อสังคม กรมการศาสนา กระทรวงวัฒนธรรม : รางวัลหมอดินอาสาดีเด่น สานักงาน
พัฒนาทดี่ ินเขต 9 กรมพัฒนาทด่ี ิน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
76 Life is Happiness
ปี 2550 : รางวัลผู้ดารงชีวติ ตามแนวปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
ธนาคารเพ่ือการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร, รางวัลรองชนะเลิศโล่เกียรติยศ ฯ
พณ ฯ นายกรฐั มนตร ีการประกวดผลงานตามปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง ครง้ั ท่ี 1
ประเภทประชาชนทวั่ ไป สานักงานคณะกรรมการพิเศษเพ่ือประสานงานโครงการอัน
เน่ืองมาจากพระราชดาร ิ(สานักงาน กปร.)
ปี 2553 : รางวัลบุคคลท่ีพัฒนาตนเองและครอบครวั โดยยึดหลักปรชั ญา
ของเศรษฐกิจพอเพียงตามแนวพระราชดาร ิ ธนาคารเพ่ือการเกษตรและสหกรณ์
การเกษตร
Life is Happiness 77
78 Life is Happiness
คือความสุข
คือแก่นแทข้ องการทางาน
คือ Na Ha Thai
จากความตั้งใจของผู้หญงิ ธรรมดาคนหนง่ึ ”
ดาวใจ ศรลมั พ์
กรรมการผู้จดั การ บรษิ ัท ขวญั ดาว-โปรเจกต์ จากัด
Life is Happiness 79
"ดาวใจ ศรลัมพ์" กรรมการผู้จดั การ บรษิ ัท ขวัญดาวโปรเจกต์ จากัด
หนึ่งในหุ้นส่วนแบรนด์" ณ หทัย" (Na Ha Thai) ธุรกิจท่ีเกิดข้ึนจากความต้ังใจ
ในการดาเนินธุรกิจเกี่ยวกับการผลิตสารสกัดจากกาแฟ เพื่อนามาเป็นส่วนประกอบ
หลักในผลิตภัณฑ์บารุงผิวหน้า ก่อนที่จะแตกไลน์เป็นผลิตภัณฑ์อื่น ๆ โดยเพ่ิมมูลค่า
ให้กับสินค้าเกษตรของไทย เพิ่มศักยภาพเกษตรกรไทย โดยนักวจิ ัยไทย กระท่ัง
เกิดเปน็ สินค้าแบรน์ไทย ทเ่ี ปน็ ความภูมิใจของไทย
จุดเรม่ ิ ต้นของ "ณ หทัย"
จุดเรม่ ิ ต้น จรงิ ๆ คือ ความคิดท่ีและคาถามในใจว่า ทาไมภาคเกษตรบา้ นเรา
ถึงลืมตาอ้าปากไม่ได้สักที และอยากใชค้ วามรูท้ ี่มีอยู่ทาอะไรสักอย่างนึง จากการที่
ได้ไปคุย ไปฟังกับกับปราชญช์ าวบา้ น จงึ ได้รบั รวู้ ่าการแก้ปญั หาแทท้ จี่ รงิ แลว้ ต้องมา
จากการนงั่ คยุ กัน เพราะเม่ือพอมาพิจารณาในระบบเศรษฐกิจขนาดใหญ่ ทกุ อยา่ งมัน
เช่อื มถึงกันหมด ทั้งภาคธุรกิจ ชุมชน เศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม กล่าวคือไม่ว่า
ภาคธุรกิจจะทาอะไรก็จะกระทบกับชุมชนและสิ่งแวดล้อม สิ่งท่ีคิดก็ยังคงตกผลึก
ในใจ ไม่เคยได้ลงมือทา จนกระทั่งเม่ือมีครอบครวั และตัดสินใจออกจากงาน
เพอื่ เลี้ยงลูก ด้วยพื้นฐานความคิดในการเรยี นเรอ่ ื งการพัฒนาทรพั ยากรมนุษย์ จงคิด
ว่าวันหน่งึ ลูกของเราก็จะกลายเปน็ พลเมืองโลก เราจะเลี้ยงเขาอย่างไรให้เปน็ คนที่ดี
ไม่เปน็ ปัญหาสังคม จงึ ตัดสินใจออกจากงานที่รกั มาเพื่อเลี้ยงลูกด้วยตัวเอง แต่ด้วย
นิสัยติดตัวที่ชอบทานั่นทานี่ตลอดเวลา ก็กลับมาคิดอีกว่า จะทาอย่างไรให้สามารถ
ทางานทเ่ี รารกั ได้ไปพรอ้ ม ๆ กับการเลี้ยงลกู อยู่ทบ่ี า้ น เมื่อมีเวลาว่างจงึ ได้ศึกษาเรอ่ ื ง
การทาตลาดออนไลน์ การทาคอนเทนต์มารเ์ ก็ตต้ิง การทาแพลตฟอรม์ ต่าง ๆ ศึกษา
เรยี นรูไ้ ปพรอ้ ม ๆ กับเรอ่ ื งการดูแลผิวพรรณ การดูแลสุขภาพท่ีเราชอบ ในชว่ งเวลา
น้ันการศึกษาข้อมูลวจิ ัยมาก ๆ เก่ียวกับ Skincare ก็เร่มิ ทาให้เกิดความกังวล
เก่ียวกับการสัมผัสสารเคมีต่าง ๆ จนถึงข้ันเลิกใช้ผลิตภัณฑ์บารุงผิวหน้าไปเลย
เพราะกลัววา่ จะตกค้างถึงลูก และเรม่ ิ เกิดแนวคิดว่าคงจะดีถ้ามีผลิตภัณฑท์ ี่อ่อนโยน
และปลอดภัยปราศจากสารเคมีอันตราย การทาผลิตภัณฑ์ท่ีเหมาะกับแม่และเด็ก
อย่างแท้จรงิ จงึ เกิดเป็นแนวคิดว่าทายังไงจะมีผลิตภัณฑ์ที่ปลอดภัยได้ จึงได้ศึกษา
ผ่านงานวจิ ัยต่าง ๆ ว่าจะทาอย่างไร ท่ีสามารถดูแลตนเองได้ ไปพรอ้ มกับทาให้
ลูกปลอดภัยด้วย โดยเน้นไปท่ีพืชผลทางการเกษตรในประเทศเป็นหลัก ได้ศึกษา
80 Life is Happiness
ไปเรอ่ ื ย ๆ จนได้พบกับกลุ่มผู้ปลูกกาแฟ โครงการกาแฟ 9 ดอยตามรอยพ่อ
ท่ีเป็นโครงการภายใต้โครงการหลวง ในพระราชดารขิ องพระบาทสมเด็จพระบรม
ชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ท่ีทรงสนับสนุนให้
ประชาชนเกษตรกรในพื้นที่ดอยสูง ปลูกกาแฟแทนการปลูกฝ่ ิน ทาให้มองลงไปเห็น
ถึงกระบวนการผลิตกาแฟที่เราดื่มกันทุกวัน ท่ีใช้เมล็ดกาแฟเยอะมาก แต่ทาไม
ปรมิ าณการปลกู ก็น้อยลง พอได้ศึกษาจรงิ ๆ จงึ พบวา่ เพราะราคาทต่ี กต่า เกษตรกรก็
ตัดทงิ้ และเปลย่ี นไปปลกู พืชอยา่ งอ่ืนแทน ทาให้การปลูกกาแฟในไทยลดน้อยลง
จงึ ได้ใชช้ ว่ งเวลาทเ่ี ล้ียงลูกน้ัน ในชว่ งทล่ี ูกนอนหลบั คณุ ดาวทาการค้นคว้าหา
ขอ้ มูลอยา่ งหนัก ถึงการปลูกกาแฟต้ังแต่ต้นจนถึงเปน็ เครอ่ ื งดื่ม พบว่ามีกระบวนการ
ผลิตกาแฟในข้ันตอนการขัดสีเปลือกจะเกิดการทง้ิ เกิดขยะจากอุตสาหกรรมกาแฟ
เยอะมาก กล่าวคือ กาแฟ 1 ต้น ให้ผลผลิตประมาณ 3 กิโลกรมั เป็นเมล็ดกาแฟ
ท่ีนาไปค่ัวดื่ม และ 50 เปอรเ์ ซน็ ต์ที่เหลือก็กลายเป็นขยะ โดยใน 1 ไร่ ประมาณ
1,000 ต้น ผลผลิตโดยประมาณ 3 ตัน ก็เป็นขยะไปแล้ว 1.5 ตัน ถ้าทั้งประเทศ
ก็เป็นขยะเยอะมาก จึงหาวธิ เี ก็บเปลือกกาแฟ และนาเปลือกกาแฟที่เป็นขยะไปทา
การวเิ คราะห์หาสารสกัด ก็พบว่าในเปลือกกาแฟมีสารแอนต้ีออกซิแดนท์ท่ีดีมาก
จากเพียงแค่ความคิดในหัว เรม่ ิ ออกมาเป็นรูปเป็นรา่ ง ภาพความฝันที่อยากทา
เหมือนการค่อย ๆ ประกอบจก๊ิ ซอวท์ ลี ะชนิ้ ๆ ภาพฝันก็ค่อย ๆ เปน็ รูปเปน็ รา่ งข้ึนมา
หลังจากนั้นได้รบั การสนับสนุนจากครอบครวั จึงได้มีโอกาสตามขึ้นไปท่ี
ไรก่ าแฟ ได้เห็นปัญหาในพื้นที่ เรม่ ิ ต้ังแต่การเก็บกาแฟของชาวเขา ด้วยวธิ ีการ
รูดเม็ดกาแฟจากต้น ซงึ่ วธิ กี ารดังกล่าวจะทาให้ต้นกาแฟเกิดบาดแผล และจะทาให้
ผลผลติ น้อยลงเรอ่ ื ย ๆ จนวันหนงึ่ ก็ต้องตัดทงิ้ วธิ กี ารเก็บทดี่ ีคือ การเก็บแบบ Hand
Picking คือการเก็บลูกที่แดงสุด บิดทีละลูก โดยปกติราคากาแฟท้ังผล ++จะขาย
อยูท่ ก่ี ิโลกรมั ละ 18 - 30 บาท
เปลือกกาแฟท่ีถูกขัดสีจานวนมากก็จะถูกท้ิงจนเน่า ส่งกลิ่นเหม็นและ
มีแมลงรบกวน จึงได้นาเปลือกกาแฟน้ันมาลองวจิ ัย และได้รบั ความช่วยเหลือ
จากอาจารย์จากมหาวทิ ยาลัยราชภัฏกาแพงเพชร ได้ศึกษาส่วนประกอบทั้งหมด
จากผลของกาแฟว่าแต่ละส่วนมีสารสาคัญอะไรบ้าง จนพบว่าในเปลือกกาแฟเต็มไป
ด้วยสารต้านอนุมูลอิสระ ที่ช่วยในเรอ่ ื งของการลบรว้ ิ รอย สรา้ งความกระจ่างใส
Life is Happiness 81
จึงเข้าไปเจรจาซื้อขายเปลือกกาแฟจากชาวบ้าน แต่ชาวบ้านส่วนมากเคยได้รับ
ประสบการณ์ไม่ดีจากนายทุนที่เข้ามาเอาเปรยี บ ทาให้ชาวบ้านมีกาแพงกั้นระหว่าง
คนทจี่ ะเข้ามาเจรจาธุรกิจหรอื ซอื้ ขายผลผลิต แต่ด้วยความพยายามและความตั้งใจ
ท่ีจะชว่ ยเหลือเกษตรกรผู้ปลูกกาแฟ ทาให้ไม่ย่อท้อในการเจรจากับชาวบ้าน ซง่ึ ใช้
เวลาและความพยายามอย่างมากในการเข้าถึง และสรา้ งความเช่อื มั่นให้กับชุมชน
โดยคุณดาวได้ทาความเข้าใจถึงกระบวนการและวธิ กี ารตั้งแต่การปลูก การดูแล
การเก็บเมล็ดกาแฟ และการอบกาแฟ จนกระทั่งได้เมล็ดกาแฟท่ีมีความแห้ง และ
มีความชื้นตามต้องการ โดยให้เกษตรกรเป็นผู้ ได้กาหนดราคาที่พึงพอใจและ
เหมาะสมเอง โดยราคาที่ตกลงรบั ซื้อเมล็ดกาแฟแห้งดังกล่าว อยู่ ที่กิโลกรมั ละ
400 บาท ซง่ึ เปน็ ราคาทชี่ าวเขาเสนอขาย และเราก็รบั ซอ้ื ราคาน้ัน สรา้ งระบบการค้า
ทเ่ี ปน็ ธรรมแบบ Fair Trade และเปน็ อีกส่ิงหนง่ึ ทเ่ี ปลี่ยนวธิ คี ิดของคนในชุมชน
แต่ท้ังน้ี ไม่ใชเ่ พียงการรบั ซอ้ื เปลือกกาแฟมาจากชาวบ้านอย่างเดียว แต่ใน
วันที่ทาง ณ หทัยตัดสินใจว่าจะทาผลิตภัณฑ์จากกาแฟ ก็มีการพาอาจารย์ที่ปรกึ ษา
ขึ้นไปตรวจสอบคุณภาพดิน คุณภาพน้า ท่ใี ชป้ ลูกกาแฟ ตรวจสอบใบและต้นกาแฟ
เพ่ือหาสารเคมีที่ตกค้าง รวมถึงการตรวจสุขภาพของเกษตรกรผู้ปลูกกาแฟ เพื่อให้
แน่ใจว่าไม่มีสารเคมีอยู่ในกระบวนการผลิต ต้ังแต่ต้นน้า ไปจนถึงการสกัด
เปน็ ส่วนผสม เพื่อใชใ้ นผลิตเปน็ ผลติ ภัณฑ์ กระทง่ั ขายให้กับผู้บรโิ ภคต่อไป
อีกท้ัง ไม่เพียงแต่การตรวจสุขภาพเพ่ือไม่ให้เกิดการเจ็บป่วย ที่จะเป็น
ค่าใชจ้ า่ ยแฝง คุณดาวได้มอบรายได้จากการจาหน่ายสินค้าในแบรนด์ Na Ha Thai
ขวดละ 5 บาท นาไปเป็นกองทุนให้กับชุมชนผู้ผลิตกาแฟ โดยเงนิ ที่รวบรวมได้
ทาง Na Ha Thai จะนาไปมอบคืนให้กับชุมชน เพอื่ นาไปทาสิ่งทช่ี ุมชนต้องการ หรอื
สิ่งท่ีชุมชนต้องการพัฒนา โดยในปีแรกได้ ได้มอบรายได้จากการจาหน่ายสินค้า
จานวน 50,000 บาท ให้กับโรงพยาบาล อาเภออมก๋อย จงั หวัดเชยี งใหม่ ซง่ึ ชาวเขา
ผู้ปลูกกาแฟ มีความต้องการนาเงนิ จานวนนี้ไปติดตั้งเครอ่ ื งปรบั อากาศ จานวน
2 เคร่อื ง ให้กับโรงพยาบาลอมก๋อย ณ ห้องเก็บยา และห้องทันตกรรม ของ
โรงพยาบาล โดยคุณดาวมองว่า มันเป็นการให้ที่ส่งต่อให้กันแบบอัตโนมัติ โดยใน
ปีต่อ ๆ มา ก็นาไปมอบเป็นทุนการศึกษาให้กับเด็กทุกคนในชุมชน โดยเป็น
การจดั สรรปนั ส่วนตามจานวนผลผลิตทจ่ี าหน่ายให้กับทาง Na Ha Thai
82 Life is Happiness
หากย้อนกลับไปยังชว่ งแรกที่ขาดทุนในการดาเนินกิจการ ปัญหาอีกหน่ึง
อย่างที่ท้าทายคุณดาว ตอนเร่มิ ต้นโปรเจค คือการท่ีไม่มีเงนิ ทุนภายหลังจาก
ดาเนินการ คิดสูตรทล่ี งตัว แต่ด้วยในขณะนั้น (ปี 2560) มีโครงการ Thailand 4.0
ที่หลาย ๆ หน่วยงานสนับสนุนทุนสาหรบั Start up ทั้งน้ีจงึ ได้ศึกษาแล้วไปเจอทุน
ของสานักนวัตกรรม (NIA) ที่เป็นทุนให้เปล่า จึงเกิดความสนใจ เพราะหากสรา้ ง
แบรนด์ข้ึนมา แต่ไปต่อไม่ได้การทางานของเราก็จะไม่ต้องเดือดรอ้ น และไม่ต้องการ
เป็นหน้ี จึงได้ดาเนินกระบวนการขอทุนมา และเม่ือได้ทุนมาแล้วก็นาไปเป็นทุน
ในการวเิ คราะห์วจิ ยั ในขั้นท่ลี ึกขึ้น และนาไปสรา้ ง Prototype และทาสินค้าตัวอยา่ ง
ได้จานวน 500 ขวด เงนิ ทุนจานวนที่ได้มาก็หมดลง จงึ ตัดสินใจครง้ั สาคัญอีกครงั้
ด้วยแนวคิดที่ว่าขาดทนุ คือกาไร ย่ิงทา ยิ่งได้ ยิ่งให้ ย่ิงมี แจกตัวอย่างสินค้า จานวน
500 ขวดฟร ี ให้คนที่รูจ้ ัก โดยมีความคาดหวังว่าถ้าสินค้าเราดีจรงิ ก็จะเปิดตัว
พรอี อเดอร์ ในระหว่างน้ันก็มีการเก็บรวบรวมข้อมูลจากผู้ใช้จรงิ และทาเป็น
Infographic ด้วยตัวเอง เพ่ือสรา้ งคอนเทนต์มารเ์ ก็ตติ้ง สาหรบั เปดิ รบั พรอี อเดอร์
และเปดิ ตัวสินค้าได้ในเดือนพฤษภาคม 2561
ความสุขคืออะไร
เม่ือถามคุณดาวว่าทาแล้วได้อะไร คุณดาวบอกว่าเมื่อมาเรม่ ิ ทาตรงน้ี มันทา
ให้ได้เจอได้รูจ้ กั ตัวเอง ว่าเราสามารถทาอะไรได้อีก เราคิดว่าศักยภาพของเรามีเพยี ง
เท่าน้ี แต่เม่ือมีปัญหาเกิดขึ้น ในกระบวนงานไม่ว่าจะเป็นเรอ่ ื งของการสื่อสาร หรอื
อะไรก็ตามแต่ ทาให้เราได้รูอ้ ะไรอีกเยอะมากมายในกระบวนการ Supply chain
ท้ังหมด ต้ังแต่ต้นน้ายันปลายน้า มันสนุกและมีความท้าทาย ที่ทาให้เราได้ทาอะไร
ทไ่ี ม่ซ้ากันในแต่ละวัน
เรายงิ่ มีความสุขมากขนึ้ ตอนทเ่ี รากลับไปทช่ี ุมชนแล้วทกุ คน Happy เราเคย
คิดว่าพอเรามีเงนิ แล้วเราจะมีความสุขมาก ๆ เราจะมีอิสระทางการเงนิ จะใชเ้ งนิ
เท่าไหรก่ ็ได้ท่ีเราหามา แต่พอเดินทางมาถึงจุดที่ธุรกิจเติบโต เราก็ยังใช้ชีวติ
เหมือนเดิม พอมีเงนิ จรงิ ๆ ความสุขมันไม่ได้อยู่ท่ีเงนิ ตรงนั้นแล้ว ความดีใจ ความภูมิใจ
ความอิ่มเอมใจที่เราได้ทางานรว่ มกับชุมชน สรา้ งโรงงานในชุมชน และคนในชุมชน
รว่ มกันต่อยอดพัฒนา จนมีโรงอบเมลด็ พันธพุ์ ชื ลานตาก และโรงสีข้าว เปน็ การพัฒนา
คุณภาพชวี ติ ให้กับคนในชุมชน จากสินค้านวัตกรรมได้อย่างเป็นรูปธรรม ความสุขทไ่ี ด้
เ ห็ น ค น ที่ เ ป็ น Stakeholder ส่ ว น ไ ด้ ส่ ว น เ สี ย ข อ ง เร า มี คุ ณ ภ า พ ชีว ิต ท่ี ดี ขึ้ น
Life is Happiness 83
เรอ่ ื งเงนิ ไม่ใชค่ วามสุขทีแ่ สวงหา คนอ่ืนอาจมองว่ามันเกินไปหรอื เปล่า แต่เมื่อได้มา
ทาธุรกิจนี้มันสอนเรามากมาย ท่ที าทุกวันน้ีก็ไม่คิดว่าต้องสะสมอะไรมากมาย ก็พอมี
ค่าเทอมให้ลูก มีเงนิ ใชจ้ า่ ยในชวี ติ ประจาวัน ทเี่ หลือก็กระจายไปให้พนักงาน ให้ได้มี
คณุ ภาพชวี ติ ทด่ี ีขึน้ ให้คนในชุมชนอยูด่ ี กินดีข้นึ
เม่ือถามว่าที่มาของชอ่ื Na Ha Thai (ณ หทัย) มาจากไหน คุณดาวกล่าวว่า
มาจากคาของทางราชการ “ธ สถิตในดวงใจ” ในชว่ งทใ่ี นหลวงรชั กาลท่ี 9 สิ้นพระชนม์
ได้มีเพราะแรงบันดาลใจในการเรม่ ิ ทาโครงการที่มาจากโครงการกาแฟ 9 ดอย
ตามรอยพ่อ ทเี่ ป็นโครงการภายใต้โครงการหลวงในพระราชดารขิ องพระบาทสมเด็จ
พระบรมชนกาธเิ บศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร โดยอยากได้ชอื่
แบรนด์ทมี่ ีความเปน็ ไทย และอยากมีสัญลักษณ์เพ่ือย้าเตือนว่า เมื่อเราเติบโตขน้ึ ไป
ไม่อยากให้ระบบธุรกิจมาเปลย่ี นตัวเราเอง
ความโชคดี จากความไม่มี
Na Ha Thai (ณ หทัย) เกิดขึ้นมาจากท่ีอยากให้คนได้ใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพ
ราคาสมเหตุสมผล จงึ ไม่ได้บวกค่าการตลาด ค่าการโปรโมทลงไปในราคาขายเลย การตลาด
จึงทาผ่านคอนเทนต์มารเ์ ก็ตติ้งอย่างเดียว เนื่องจากแบรนด์ต้ังราคาผลิตภัณฑ์บวกไว้ท่ี
30% จากต้นทนุ ซง่ึ การตั้งราคาดังกลา่ ว ตา่ เกินไปจากความเปน็ จรงิ ทาให้เราไม่สามารถนา
สินค้าเข้าไปวางขายในห้างหรอื ในรา้ นมัลติแบรนด์ได้ เพราะจะมีค่าดาเนินการ หรอื ค่า GP
อยู่ทปี่ ระมาณ 40 - 50% ซงึ่ แม้จะขายได้หมด แต่ก็ขาดทนุ
จากเดิมเราตั้งกลุ่มเป้าหมายของลูกค้าไว้ที่อายุ 25 - 50 ปี แต่ตอนน้ีเรา
กลับได้กลุ่มลูกค้าวัยรุน่ ท่ีอายุต่ากว่า 25 ปี เข้ามาด้วย ซ่ึงการทาการตลาดของ
แบรนด์ เราจะให้ลูกค้าเห็นความเป็นมาของ "ณ หทัย" ต้ังแต่จุดเรม่ ิ ต้น ตั้งแต่การ
เลือกกาแฟ ตรวจสอบน้า ตรวจสอบดิน ลงพื้นที่ เพ่ือให้ลูกค้าอินไปกับแบรนด์
อินไปกับสินค้าของเรา เห็นคณุ ค่าของสินค้าผ่านการทางานของเรา
จนวันหนึ่ง เกิดกระแสพูดถึงแบรนด์ในโลกทวติ เตอร์ ตอนน้ันตกใจว่าเกิด
อะไรขึ้น เพราะเล่นทวติ เตอรไ์ ม่เป็น กระท่ังมีลูกค้าที่เป็นกลุ่มวัยรุน่ อินบ็อกซเ์ ข้ามาใน
เฟซบุ๊กแนะนาว่าต้องมีอินสตาแกรม ต้องมีทวติ เตอร์ พรอ้ มกับแนะนาว่าต้องสมัคร
อย่างไร เล่นอย่างไร เข้าไปตอบคนท่ีมาเมนชนั่ ถึงอย่างไร เหมือนลูกค้ากลุ่มนี้มีส่วนชว่ ย
สรา้ งแบรนด์ของเรา เพราะเขาอยากเห็นเราเดินต่อไปได้
84 Life is Happiness
ขณะท่ีชว่ งโควดิ -19 ที่ผ่านมา แบรนด์ของเราได้รบั ผลกระทบค่อนข้างน้อย
เนื่องจากลูกค้าของแบรนด์เป็นกลุ่ม Niche Market (ตลาดเฉพาะกลุ่ม) ไม่มีหน้า
รา้ น ซง่ึ เป็นความโชคดีในความไม่มีของเรา จากวันที่นาเงนิ ทุนก้อนสุดท้ายไปผลิต
ผลิตภัณฑ์ขนาดไซส์ทดลองขึ้นมาได้ จานวน 500 ขวด ประกาศผ่านเฟซบุ๊ก แจกให้
คนที่สนใจนาไปทดลองใชฟ้ ร ี ภายใต้เง่อื นไขท่ีว่า จะขอเก็บผลการทดลองในทุกคน
ทีไ่ ด้รบั ผลิตภัณฑ์ว่าใชแ้ ลว้ เปน็ อยา่ งไร มีความรูส้ ึกอย่างไร เพื่อเก็บเป็นข้อมูลในการ
ทาผลิตภัณฑ์ออกมาวางจาหน่าย ตอนน้ีเรยี กว่า โตขึ้นแบบก้าวกระโดด แบบท่ี
เราก็ตกใจและดีใจมาก
เราต้องมีภาพทย่ี ง่ิ ใหญใ่ นหัวของตัวเองก่อนวา่ เรามีวสิ ัยทศั น์อย่างไร สาหรบั
Na Ha Thai (ณ หทัย) มองว่า จะทาอย่างไรให้คนไทยยังปลูกกาแฟต่อไป เพราะ
กาแฟไทยดี มีช่ือเสียง ส่วนเราจะพัฒนาสินค้าเพื่อเสรมิ แรง สรา้ งมูลค่าเพิ่มให้
เกษตรกรอีกทาง
"ถ้าเราทางานเพอ่ื งาน เรามีเปา้ หมายทช่ี ดั เจน มันจะเปน็ แรงกระตุ้น และแรง
ผลักให้เราอยากรูใ้ นเรอ่ ื งต่าง ๆ ทาให้เราต้องไปศึกษาเพิ่มเติม และถ้ามีข้อมูล
ที่มากพอ ทาให้เราเห็นโอกาสในการเติบโต ในเรอ่ ื งของความกลัว หรอื อะไรต่าง ๆ
จะค่อย ๆ หายไป ถ้าเราไปฝากความหวังให้คนอ่ืนศึกษา ข้อมูลก็จะไปอยู่ทคี่ นอื่นหมด"
ดังนั้น ความต้ังใจคือส่ิงสาคัญ การจะทาให้ Na Ha Thai (ณ หทยั ) ธุรกิจที่
ไม่ได้มุ่งหวังผลกาไรเพียงอย่างเดียว แต่มุ่งทจี่ ะทาให้สังคมดีขึ้นด้วย คนทีม่ ีแนวคิด
เดียวกับเรา เขาก็จะอยู่กับเรา และชว่ ยกันสรา้ งแบรนด์ให้แขง็ แรงต่อไป
แม้คนตัวเล็ก ๆ ไม่มีต้นทุนในชีวติ ก็สามารถสรา้ งการเปล่ียนแปลงได้
เม่ือเราทาทกุ อย่างด้วยความพอประมาณ ทาสิ่งเล็ก ๆ ด้วยหัวใจทย่ี ่ิงใหญ่ ความสุข
ท่ีเกิดขึ้นในทุกขณะของชีวติ ที่ดาเนินไป เราต่ างสั มผัสได้ จากหัวใจของเรา
แ ล ะ เ ช่ือ มั่ น ว่ า ทุ ก ค น ท่ี ไ ด้ สั ม ผั ส เ ร า ก็ จ ะ ไ ด้ ร ับ ค ว า ม ส บ า ย ใ จ เ ป็ น สั ง ค ม ท่ี ดี ง า ม
ขับเคล่ือนไปด้วยความรกั และความหวังให้ธุรกิจเติบโตไปพรอ้ ม ๆ กับคุณภาพชวี ติ
ของผู้คน สังคม และสิ่งแวดลอ้ ม
คือ ความสุข
คือ แก่นแทข้ องการทางาน
คือ Na Ha Thai จากความต้ังใจของผู้หญิงธรรมดาคนหนึ่ง
Life is Happiness 85
86 Life is Happiness
อ้างอิง
กรมการพฒั นาชุมชน. (2562). กถา พฒั นากร (พิมพ์ครงั้ ท่ี 3). กรุงเทพมหานคร:
บรษิ ัท ดิเอส์ท จากัด.
โครงการพอแล้วดี The Creator. (ม.ป.ป.). การใชช้ วี ติ ตามแนวทางเศรษฐกิจ
พอเพียงน้ัน จะต้องมีความพอดี 5 ประการ. เข้าถึงได้จาก พอแลว้ ดี
The Creator: https://porlaewdeethecreator.com/การใชช้ วี ติ
ตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพยี งนั้น-จะต้องมีความพอดี-5-ประการ
ไชย ณ พล. (2550). พอดี ดีทสี่ ุด. กรุงเทพ.
ทองย้อย แสงสินชยั . (2561). นวัตวถิ ี เส้นทางสายใหม่. เขา้ ถึงได้จาก เสรชี น :
เสรธี รรม: http://dhamma.serichon.us/2018/11/11/
นวัตวถิ ี-เส้นทางสายใหม่/
นันทนา สาเภา. (ม.ป.ป.). แนวคิดและทฤษฎีเก่ียวกับดัชนีชวี้ ัดความสุขของคนไทย.
เข้าถึงได้จาก nana-bio.com: http://www.nana-
bio.com/Research/image%20research/research%20work/
Happy%20index/happy%20index02.html
บรษิ ัท ขวัญดาว โปรเจค จากัด. (17 พฤษภาคม 2565). เข้าถึงได้จาก
Na Ha Thai: https://www.bluebasket.market/Nahathai/about
มูลนิธพิ ระดาบส. (2551). คาพอ่ สอน : ประมวลพระบรมราโชวาทและพระราชดารสั
เกี่ยวกับเศรษฐกิจพอเพยี ง. กรงุ เทพมหานคร: โรงพิมพ์กรงุ เทพ.
วัชราภรณ์ บุญญศิรวิ ัฒน์ คัคนางค์ มณีศร.ี (2560). ความสุขคืออะไร. เข้าถึงได้จาก
Smarter Life by Psychology:
https://smarterlifebypsychology.com/2017/09/27/
ความสุขคืออะไร/
Life is Happiness 87
ศิรนิ ชุ จนั ทรางกลู . (2550). ความพอดี. เขา้ ถึงได้จาก GotoKnow:
https://www.gotoknow.org/posts/134264
สถาบนั ไทยพฒั น์ มูลนิธบิ ูรณะชนบทแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ .
(12 พฤษภาคม 2565). Creating Shared Value (CSV): กลยุทธธ์ รุ กิจ
ค่สู ังคม. เขา้ ถึงได้จาก Thaipat Institute:
https://www.thaicsr.com/2014/03/creating-shared-value-
csv.html?m=0
สานักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ, มูลนิธสิ ถาบนั วจิ ยั
และพัฒนาประเทศตามปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง, และ สานักงาน
ทรพั ยส์ ินส่วนพระมหากษัตรยิ .์ (2555). จากปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง
สู่การปฏิบัติ...กว่า 1 ทศวรรษ. กรงุ เทพมหานคร: บรษิ ัท ดาวฤกษ์ คอมมู
นิเคชน่ั ส์ จากัด.
สานักงานคณะกรรมการพเิ ศษเพือ่ ประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดาร ิ
(สานักงาน กปร.). (ม.ป.ป.). ประมวลผลพระราชดารสั . เขา้ ถึงได้จาก
http://www.rdpb.go.th/th/King/
สานักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (12 พฤษภาคม 2565).
(รา่ ง) แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13. เขา้ ถึงได้จาก
สานักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ:
https://www.nesdc.go.th/download/document/Yearend/2021/
plan13.pdf
88 Life is Happiness
คณะทปี่ รกึ ษา อธบิ ดีกรมการพัฒนาชุมชน
รองอธบิ ดีกรมการพัฒนาชุมชน
นายสมคิด จนั ทมฤก รองอธบิ ดีกรมการพฒั นาชุมชน
นายนิวตั ิ น้อยผาง รองอธบิ ดีกรมการพฒั นาชุมชน
นายวฑิ รู ย์ นวลนุกลู ผู้อานวยการสานักเสรมิ สรา้ งความเขม้ แข็งชมุ ชน
นายสุรศักด์ิ อักษรกลุ
นางสาวนิภา ทองก้อน
คณะทางาน ผู้อานวยการกลุ่มงานส่งเสรมิ การบรหิ ารจดั การชุมชน
นักวชิ าการพัฒนาชุมชนชานาญการ
นายรงั สรรค์ หังสนาวนิ นักวชิ าการพฒั นาชุมชนชานาญการ
นางสาวอรวรรณ เพยี ราษฎร์ นักวชิ าการพัฒนาชุมชนชานาญการ
นางสาวยรี เรศ อังกลุ ดี นักวชิ าการพัฒนาชุมชนชานาญการ
นางสาวชลทชิ า เหมวรชาติ นักวชิ าการพฒั นาชุมชนปฏิบัติการ
นางศุภรสั มิ์ ศักดาพทิ กั ษ์ เจา้ พนักงานโสตทศั นศึกษาชานาญงาน
นายชยั ทศั น์ จติ แยม้
นางสาวปรศิ รา อา่ มาลี
ผเู้ รยี บเรยี ง ผู้อานวยการกลุ่มงานส่งเสรมิ การบรหิ ารจดั การชุมชน
นักวชิ าการพัฒนาชุมชนชานาญการ
นายรงั สรรค์ หังสนาวนิ
นางศุภรสั มิ์ ศักดาพิทกั ษ์
สถานทตี่ ิดต่อ
สานักเสรมิ สรา้ งความเขม้ แข็งชุมชน กรมการพฒั นาชุมชน กระทรวงมหาดไทย
ศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา 5 ธนั วาคม 2550
อาคารรฐั ประศาสนภักดี ชนั้ 5
ถนนแจง้ วัฒนะ แขวงทงุ่ สองห้อง เขตหลกั ส่ี กรงุ เทพมหานคร 10210
โทรศัพท/์ โทรสาร 0 2141 6157, 02 143 8913
กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย
สุ ข วิ ถี อ ยู่ อ ย่ า ง สุ ข แ บ บ พ อ ดี