นวัตกรรมวงล้อแต่งประโยคท่าตะคร้อ

นวตั กรรม/แบบอยา่ งท่ดี ี
(Innovation/Best Practice)

การจดั การเรยี นการสอนในชว่ งการแพรร่ ะบาดของโรคโควดิ 19
โดยใชว้ งลอ้ หรรษา เพอ่ื เพมิ่ ทกั ษะการแตง่ ประโยค
สำหรบั นกั เรยี น ชนั้ ประถมศกึ ษาปที ี่ 4 – 6

โดย
นางดารารตั น์ ศรสี ตั ตบษุ ย์

โรงเรยี นวดั ทา่ ตะครอ้
สงั กดั สำนกั งานเขตพน้ื ทกี่ ารศกึ ษาประถมศกึ ษากาญจนบรุ ี เขต 1

สำนกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาข้ันพนื้ ฐาน
กระทรวงศกึ ษาธกิ าร

1. สภาพทวั่ ไป / ความเปน็ มา

ในช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาดของไวรัสโควิด-19 รูปแบบการจัด
กิจกรรมการเรยี นการสอนของแตล่ ะโรงเรียนต้องจัดเพื่อคำนงึ ถึงบริบทของ
โรงเรียน และสถานการณ์ของทอ้ งถิน่ ตนเอง ซึ่งต้องคำนึงถึงมาตรการเพ่อื
ป้องกนั ตวั เองเป็นหลกั ต้องยอมรบั วา่ มีผลกับการเรยี นจัดการเรยี นการสอน
ของโรงเรียน เพื่อต้องทำให้ผู้เรียนบรรลุเป้าหมายของการศึกษาในปี
การศึกษา 2563 ทุกคน โรงเรียนต้องจัดเพื่อเติมเต็มศักยภาพการเรียนรู้
ของนักเรียน นอกเหนือจากการเรียนรู้ในห้องเรียน ทั้งนี้ เพื่อให้นักเรียนมี
ความสามารถ มโี อกาสแสดงออกตามศกั ยภาพของตนเอง โดยทางโรงเรียน
ได้ดำเนินการจัดกิจกรรมทางวิชาการที่หลากหลาย เพื่อพัฒนานักเรียนให้
เต็มตามศกั ยภาพของแต่ละบุคคล ครผู ูส้ อนจึงได้ดำเนนิ การศึกษา วิเคราะห์
และจัดกระบวนการเรียนรู้ให้เหมาะสมกับความสามารถ และพัฒนาการของ
นกั เรยี นโดย คดิ ค้นสอ่ื นวัตกรรม เร่ือง การจัดการเรยี นการสอนในช่วงการ
แพร่ระบาดของโรคโควิด 19 โดยใช้วงล้อหรรษา เพื่อเพิ่มทักษะการแต่ง
ประโยค สำหรับนักเรยี น ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4–6 เป็นนวัตกรรมชิน้ หนึ่งท่ี
ครูผู้สอนได้จัดทำขึ้น เพื่อการพัฒนาทักษะการอ่าน และการเขียน สำหรับ
นักเรียนประถมศึกษาปีที่ 4–6 เรื่องการแต่งประโยค และเพื่อเป็นแนว
ทางการจัดการศึกษาต่อไป

2. วตั ถปุ ระสงค์

2.1 เพื่อให้นักเรียนสามารถเขียนเรียงคำให้เป็นประโยคได้อย่าง
สละสลวย

2.2 เพื่อให้นักเรียนสามารถจำแนกส่วนประกอบของประโยคได้ เช่น
ประธาน กรยิ า กรรม

2.3 เพื่อใหน้ ักเรยี นเขียน และสะกดคำตา่ ง ๆ ไดแ้ ม่นยำข้ึน
2.4 เพื่อยกระดับผลสมั ฤทธ์ิทางการเรียนในทุกกลุ่มสาระการเรยี นรู้ให้
สงู ขึ้นกว่าเดิม

3. วธิ กี ารปฏบิ ตั สิ คู่ วามเปน็ เลศิ Best Practice

3.1 ขนั้ ตอนการดำเนนิ งาน
FLOW CHART จากการดำเนินงานกิจกรรมการพัฒนาทักษะการ
แต่งประโยคโดยใช้วงล้อหรรษา สำหรับนักเรียน ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4–6
ของโรงเรียนวัดท่าตะคร้อ ใช้หลักการจัดการคุณภาพ โดยใช้กระบวนการ
PDCA เป็นตัวขับเคลื่อนมีกระบวนการทำงาน โดยยึดหลักการในการทำงาน
ได้แก่ การวางแผนปฏิบัติการ (P–Plan) การดำเนินการตามแผนที่กำหนดไว้
(D-Do) การตรวจสอบประเมินผล (C–Check) และการปรับปรุงพัฒนาการ
ดำเนินงาน (A–Action) เพื่อให้เกิดความเหมาะสมตามบริบทของโรงเรียน
ดังนี้



3.1.1 ขนั้ วางแผน (ดำเนินการ และวางแผนดำเนนิ การ) : Plan
1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน ความต้องการของนักเรียน และบริบทของ

โรงเรยี น
2) วางแผนการดำเนนิ งานโดยกำหนดกลยุทธ์/รูปแบบ/วิธกี ารในการจัด

กิจกรรม โดยการเลือกสื่อ/นวัตกรรมมาใช้ในกระบวนการเรียนการสอนใน
ครั้งนี้ มีตัวอย่าง และฝึกกระทำซ้ำ ๆ และในการสร้างสื่อ/นวัตกรรมได้
วเิ คราะหอ์ าศยั ทฤษฏีจติ วทิ ยาการเรียนรู้ เขา้ มาเกี่ยวขอ้ งกับการจดั ทำดงั นี้

- ทฤษฏกี ารลองผดิ ลองถกู ของธอร์นไดด์ สรุปเกณฑ์การเรยี นรู้ คอื
- กฎความพรอ้ ม หมายถงึ การเรียนรูจ้ ะเกดิ ขึ้นเมื่อบุคคลพร้อมที่จะทำ
- กฎผลที่ได้รับ หมายถึง การเรียนรู้จะเกิดขึ้น เพราะบุคคลกระทำซ้ำ
และยงิ่ ทำมากความชำนาญจะเกิดข้นึ ได้งา่ ย
- ทฤษฎีพฤติกรรมนิยมของสกินเนอร์ พอสรุปได้ว่า บุคคลเรียนรู้ได้ด้วย
การกระทำโดยมีการเสรมิ แรง เป็นตวั การเมอ่ื บุคคลตอบสนองการเรา้ ของสิ่ง
เร้า ควบคู่กันในช่วงเวลาที่เหมาะสม สิ่งเร้านั้นจะรักษาระดับหรือเพิ่มการ
ตอบสนองได้เขม้ ขน้ึ
- วธิ กี ารสอนของกาเย่ ซงึ่ มคี วามเหน็ วา่ การเรยี นรู้มลี ำดับขั้น และผู้เรียน
จะต้องเรยี นร้เู นอ้ื หาที่ งา่ ยไปหายาก
- แนวคิดของบลูม ซึ่งกล่าวถึงธรรมชาติผู้เรียนแต่ละคนว่ามี
ความแตกต่างกัน ผ้เู รียนจะสามารถเรียนเนื้อหาในหน่วยยอ่ ยต่าง ๆ ได้ โดย
ใชเ้ วลาเรยี นท่ีแตกต่างกนั
จากแนวคดิ ของนกั จติ วิทยานี้ และจากปัจจยั ในด้านตา่ ง ๆ ของโรงเรียน
ที่ส่งเสริมแนวความคิดนี้ ครูผู้สอนจึงเล็งเห็นว่าควรใช้สื่อ/นวัตกรรมในการ
แก้ปัญหาด้านการแต่งประโยคภาษาไทย และยังทำให้อ่านออกเขียนได้ ให้

ผู้เรียนได้ฝกึ การเรียนที่เกิดจากการกระทำซ้ำ ๆ จนเกิดความชำนาญ ได้ฝกึ
ทักษะกระบวนการคิดได้ร่วมคิดร่วมทำการได้ลงมือปฏิบตั ิจรงิ ให้สามารถสร้าง
องค์ความรดู้ ้วยตนเอง โดยคำนงึ ถงึ ความแตกต่างระหว่างบุคคลของผู้เรียนมี
การใช้ส่ือประกอบการสอนตามความเหมาะสม

3.1.2 ดำเนนิ การตามแผนปฏบิ ตั กิ าร : Do
1) ศึกษาหลักสูตรกลุ่มสาระภาษาไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4-6 ตาม

แนวทางหลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพื้นฐาน 2551 สาระที่ 1 การอ่าน
และสาระที่ 2 การเขียน

2) วิเคราะหเ์ นอ้ื หา จดุ ประสงค์ สาระที่ 1 การอา่ น และสาระที่ 2 การ
เขยี น

3) จดั ทำแผนการจดั การเรียนรูเ้ ฉพาะบคุ คล
4) ออกแบบสื่อ/นวัตกรรม เรื่อง การจัดการเรียนการสอนในช่วงการ
แพร่ระบาดของโรคโควิด-19 โดยใช้วงล้อหรรษา เพื่อเพิ่มทักษะการแต่ง
ประโยค สำหรับนกั เรยี น ชน้ั ประถมศกึ ษาปีท่ี 4–6
5) สร้างส่ือ/นวัตกรรม เรื่อง การจัดการเรียนการสอนในช่วงการแพร่
ระบาดของโรคโควิด-19 โดยใช้วงล้อหรรษา เพื่อเพิ่มทักษะการแต่งประโยค
สำหรบั นักเรียน ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ่ี 4–6 ซึง่ มีขนั้ ตอนดังน้ี
- นำกระดาษแข็งมาตัดเป็นวงกลม 2-3 แผ่น ซ้อนกัน ขึ้นอยู่กับ
ส่วนประกอบของประโยค ซึ่งประโยคมีส่วนประกอบ 2 ส่วน คือ ภาค
ประธาน และภาคแสดง บางประโยคมีส่วนขยาย ขยายภาคประธานบ้าง
ขยายภาคแสดงบา้ ง

- วงกลมกระดาษแผ่นที่อยู่ด้านหลัง ใช้ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง
ประมาณ ๑๗ นิ้ว ใช้สำหรบั ติดคำทเ่ี ปน็ ขยายภาคแสดง

- วงกลมกระดาษแผน่ ทอ่ี ยู่ข้างหนา้ ถัดมา ใชข้ นาดเสน้ ผ่าศูนย์กลาง
ประมาณ 15 นวิ้ ใช้ติดคำภาคแสดง

- วงกลมกระดาษแผ่นที่อยู่ข้างหน้าสุด ใช้ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง
ประมาณ 13 น้วิ ใช้สำหรบั ตดิ คำท่เี ปน็ ภาคประธาน

- ตรงจุดศูนย์กลางของวงกลมท้ัง 3 แผ่น ใช้หมุดติดไว้เพื่อให้หมุน
ได้ โดย วงกลมแต่ละแผ่น เขียนคำต่าง ๆ เรียงไว้ เป็นระยะ ๆ โดยรอบ เม่ือ
เรียงซอ้ นกัน 3 แผ่น แล้วอ่านใหไ้ ดใ้ จความว่า “ใคร ทำอะไร ทไ่ี หน”

6) ขน้ั ตอนวิธีใช้
- ครูสาธิตการหมุนวงล้อหรรษาให้ตรงตำแหน่ง คำที่กำหนดให้ใน

วงลอ้ ทงั้ 3 แผน่ เรยี งกนั อย่ใู นแนวเดียวกัน แล้วให้นักเรยี นอ่านจากคำใน
แผน่ ที่ 1, 2 และ 3 ตามลำดับ ก็จะอา่ นประโยคได้ถูกต้อง ตาม สว่ นประกอบ
ของประโยค ซึ่งมีภาคประธาน ภาคแสดง ได้แก่ ประธาน กริยา กรรม
ชดั เจน ถูกต้อง ตามหลักเกณฑก์ ารแตง่ ประโยค ถ้าต้องการ เปลี่ยนประโยค
ก็ใช้วิธีหมุนวงล้ออีกครั้งหนึ่ง ทำแบบนี้ไปเรื่อย ๆ ก็จะได้ ประโยคอย่าง
หลากหลาย

- เมื่อนักเรียนอ่านประโยคได้แล้วให้นักเรียนบันทึกลงในสมุดของ
นกั เรียนหรือ แบบฝกึ ท่ีครูเตรยี มไว้ให้

- ให้นักเรียนลองหมุนวงล้อเองก็ได้ ฝึกอ่านประโยค และเขียน
ประโยค ลงในแบบฝึก ทำให้นักเรียนสนุกสนานกับการหมุนวงล้อหรรษา
และอ่านประโยคที่เกิดขึ้นใหม่ในวงล้อ ทำให้นักเรียนเรียนรู้การแต่งประโยค
ได้โดยงา่ ย

3.1.3 การตรวจสอบ ประเมินผลการเรียนรู้ : Check
ครูผู้สอนดำเนินการวัด และประเมินผลการเรียนรู้โดยการทำวิจัยในช้ัน

เรียน (Action Research) โดยทดสอบกอ่ น และหลงั การจัดกิจกรรม และ
ประเมินผลจากชิ้นงาน/ภาระงานของนักเรียน ถ้าไม่ผ่านเกณฑ์การประเมิน
หาแนวทางปรับปรุงแก้ไข ถ้าผ่านเกณฑ์การประเมินหาแนวทางพัฒนาให้ดี
ยิ่งขึ้น

3.1.4 การรายงานผลเพ่อื ปรับปรุง และพฒั นา : Action
1) นำผลการประเมินการจัดกิจกรรมมาทำเป็นข้อมูลสารสนเทศ เพ่ือ

ทบทวน และหาทางปรับปรงุ ให้ดียง่ิ ข้ึน
2) พัฒนางานอย่างต่อเนื่อง มีการจัดกิจกรรมส่งเสริม และพัฒนา

นักเรียนตาม ศักยภาพ และหาวิธีการดำเนินงาน เพื่อมุ่งให้เกิดผลสัมฤทธิ์
ตามเป้าหมาย ความสำเร็จที่วางไว้ พร้อมทั้งสรุปผล และเผยแพร่
ประชาสมั พันธ์

4. ผลการดำเนินงาน/ผลสมั ฤทธ/ิ์ ประโยชน์ทไี่ ดร้ ับ

4.1 การจัดการเรียนการสอนในช่วงการแพรร่ ะบาดของโรคโควิด-19 โดย
ใช้วงล้อหรรษา เพื่อเพิ่มทักษะการแต่งประโยค สำหรับนักเรียน ชั้น
ประถมศึกษาปีที่ 4–6 เป็นนวัตกรรมหนึ่งที่มีความสำคัญต่อการเรียนการ
สอนเป็นอย่างยิ่ง เปรียบดังผู้ช่วยครู และเป็นเครื่องผ่อนแรงของครูได้เป็น
อย่างดี เพราะถ้าลำพังครูจะใช้คำอธิบายแต่อย่างเดียว โดยไม่มีสื่อให้
นักเรียนได้ดู ได้สัมผัสแล้ว การเรียนการสอนคงไม่เกิดความเป็นรูปธรรม
ดังสำนวนไทยที่ กล่าวไว้ว่า “สิบปากว่าไม่เท่าตาเห็น สิบตาเห็นไม่เท่ามือ
คลำ” เมอ่ื นำนวตั กรรมน้ีมาใชก้ ับนักเรียนท่ีมี ปัญหาเรอื่ งการอา่ น การเขียน
และการแต่งประโยค ทำให้ครูผู้สอนสามารถแก้ปัญหาเหล่านี้ได้เป็นที่น่า
พอใจ

4.2 ประโยชน์ของการจดั การเรียนการสอนในชว่ งการแพร่ระบาดของ
โรคโควิด-19 โดยใช้วงลอ้ หรรษา เพ่ือเพมิ่ ทกั ษะการแต่งประโยค สำหรบั
นักเรียน ช้นั ประถมศกึ ษาปีที่ 4–6

1) สร้างเจตคตทิ ีด่ ีตอ่ การอ่าน การเขียน ภาษาไทย
2) ใช้ฝึกอา่ นคำ กลุม่ คำ และประโยคสั้น ๆ
3) ใช้ฝึกแตง่ ประโยคหรือแก้ไขประโยคให้สมบูรณถ์ กู ตอ้ ง
4) ใชฝ้ ึกเขียนคำถามไดแ้ ก่ ใครทำอะไร ที่ไหน เมื่อไร อย่างไร
5) นักเรียนสามารถเขยี นความคิดออกมาเป็นประโยคหรือเร่อื งส้นั ๆ
ได้
6) ฝึกแยกประโยคท่ีใชค้ ำไม่เหมาะสมในการแต่งประโยคออกจาก
กลุ่มประโยคทกี่ ำหนดให้

5. ปจั จยั ความสำเรจ็

นักเรียนอ่านไม่ออกเขียนไม่ได้ เป็นปัญหาสำหรับครูผู้สอนภาษาไทย
และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องคิดหาวิธี และเทคนิคต่าง ๆ มาแก้ปัญหา และ
เป็นปัญหาที่มีมาเรื่อย ๆ นักเรียนรุ่นแล้วรุ่นเล่า ซึ่งครูผู้สอนภาษาไทย
จะต้องศึกษาค้นคว้าหาวิธีแก้ปัญหาอย่างหลากหลาย ปัจจัยความสำเร็จใน
คร้งั นี้ คือ

5.1 การไปศกึ ษาดูงานจากสถานทีต่ ่าง ๆ
5.2 การเข้าอบรมสัมมนาเกี่ยวกับปัญหาการอ่าน การเขียน การแต่ง
ประโยค
5.3 การอบรมสมั มนาจากหน่วยงานอื่นทีเ่ ก่ียวขอ้ ง
5.4 ศึกษาค้นควา้ จากแหลง่ เรยี นรู้ และสอื่ ต่าง ๆ
5.5 ได้รับความร่วมมือจากผู้เกี่ยวข้อง ซึ่งได้แก่ ผู้บริหาร คณะครู
ผปู้ กครอง และนักเรยี น

6. บทเรยี นทไ่ี ดร้ บั

6.1 กจิ กรรมการเรยี นการสอนจากนวัตกรรม เรอ่ื ง การจัดการเรยี นการ
สอนในช่วงการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 โดยใช้วงล้อหรรษา เพื่อเพิ่ม
ทักษะการแต่งประโยค สำหรับนักเรียน ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4–6 หรือที่มี
ความบกพร่องด้านการอ่าน การเขียน การแต่งประโยค ถ้าจะนำมาใช้ใน
ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-3 ก็อาจทำได้เพราะรูปแบบการใช้ไม่ได้ซบั ซ้อน
และยงุ่ ยาก

6.2 ในการใช้นวัตกรรม เรื่อง การจัดการเรียนการสอนในช่วงการแพร่
ระบาดของโรคโควิด-19 โดยใช้วงล้อหรรษา เพื่อเพิ่มทักษะการแต่งประโยค
สำหรับนักเรียน ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4–6 ครูอาจให้นักเรียน ผลัดกันถาม
ตอบได้ เพื่อใหน้ ักเรียนได้มีส่วนร่วมในกจิ กรรม หรืออาจดัดแปลงกจิ กรรมน้ี
ให้นักเรียนทำเป็นแบบฝึกหัด เขียนลง ในสมุด โดยครูจับเวลาในการเขียน
คำ และประโยค กจ็ ะชว่ ยให้นักเรยี นได้ฝกึ ฝนมากข้นึ

ภาคผนวก