ชื่อ ชื่ หนังสือ สื “มหาชาติคำ หลวง”
สมาชิก ชิ ๑.นายกุล กุ ธวัช วั วาทีโกวิท วิ เลขที่5 ๒.นายพุทธินั ธิ น นั ท์ จัน จั ทร์อ่ ร์ อ่ อน เลขที่8 ๓.นางสาวปณิช ณิ า บรรเรือ รื งทอง เลขที่19 ๔.นางสาวพัท พั ธ์ธี ธ์ ร ธี า ภัทรพรทวีวั วี ฒ วั น์ เลขที่23 ๕.นางสาวพิม พิ ลพรรณ วีร วี ะนัน นั ทาเวทย์ เลขที่24 ชั้น ชั้ มัธ มั ยมศึกษาปีที่ ปี ที่ 4/9
ผู้แผู้ ต่ง ประวัติ วั ติ ทำ นองแต่ง หนัง นั สือ สื คำ หลวงมีลั มี ลั กษณะดัง ดั นี้ เป็นป็พระราชนิพนินธ์ขธ์องพระเจ้าจ้แผ่นผ่ดินดิหรือรืเจ้าจ้นายชั้นชั้สูงสู ๒.เป็นป็เรื่อรื่งเกี่ยวกับพระศาสนาและศีลธรรม ๓.ใช้คำช้ คำ ประพันพัธ์หธ์ลายประเภท คือโคลง ฉันท์ กาพย์ กลอน และร่าร่ย ๔.ใช้สช้วดเข้าข้ทำ นองหลวง ซึ่งซึ่สมเด็จด็พระบรมไตรโลกนาถโปรดประดิษดิฐ์ขึ้ฐ์ขึ้นขึ้ ได้ วรรณคดีส ดี มัย มั อยุธยาตอนต้น เรื่อ รื่ งมหาชาติคำ หลวง สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถโปรดฯ ให้นัห้กนั ปราชญ์รญ์าชบัณบัฑิตช่วช่ยกันแต่ง เมื่อมื่จุลศักราช ๘๔๔ พุทธศักราช ๒๐๒๕ สมเด็จพระบรม ไตรโลกนาถเป็นป็พระราชโอรสของสมเด็จด็พระบรมราชาธิปธิดีที่ดี ที่ ๒ หรือรืสามพระยา ก่อนเสวยราชย์ พระราชบิดบิาภิเษกให้เห้ป็นป็พระมหา อุปราช และโปรดให้เห้สด็จไปครองเมือมืงพิษพิณุโณุลก มีอำมี อำนาจสิทสิธิ์ขธิ์าดในหัวหัเมือมืงฝ่ายเหนือนื ได้รัด้บรัราชสมบัติบั ติสืบสืต่อพระราชบิดบิา ระหว่าว่ง พ.ศ.๑๙๙๑ – ๒๐๓๑ สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถทรงสร้าร้งความเจริญริรุ่งรุ่เรือรืงแก่กรุงรุศรีอรียุธยาเป็นป็อันมาก ทรงแก้ไขการปกครอง โดยแยกทหารและพลเรือรืนออกจากกัน ฝ่ายทหารมีหัมีวหัหน้าน้เป็นป็สมุหกลาโหม ฝ่ายพลเรือรืนมีสมีมุหนายก ทรงตั้งตั้ยศข้าข้ราชการลดลั่นลั่ กันตามชั้นชั้เช่นช่ขุน หลวง พระยา พระ ทรงทำ สงครามกับเชียชีงใหม่ ได้เด้มือมืงเชียชีงใหม่ พ.ศ.๒๐๑๗ เป็นป็เหตุใตุห้เห้กิดลิลิตยวนพ่าพ่ย พระองค์มีพมีระราชศรัทรัธาในพระพุทธศาสนา เสด็จด็ออกผนวชชั่วชั่ระยะหนึ่งนึ่ที่วัดวัจุฬามณี จังจัหวัดวัพิษพิณุโณุลก การทำ นุบำนุบำรุงรุพระศาสนาใน รัชรักาลนี้ทำ นี้ ทำ ให้เห้กิดมหาชาติคำ หลวง มหาชาติคำ หลวงเป็นป็หนังนัสือสืมหาชาติฉบับบัภาษาไทย และเป็นป็ ประเภทคำ หลวงเรื่อรื่งแรก เรื่อรื่งเกี่ยวกับผู้แผู้ ต่งและปีที่ปี ที่ แต่ง มหาชาติคำ หลวง ปรากฏหลักฐานในเรื่อรื่งพงศาวดารฉบับบัคำ หลวงกล่าวยืนยืยันยั ปีที่ปี ที่ แต่งไว้ตว้รงกับมหาชาติคำ หลวงเดิมดิหายไป ๖ กัณฑ์ พระบาทสมเด็จด็พระพุทธเลิศหล้านภาลัย ทรงมีพมีระบรมราชโองการให้พห้ระราชาคณะและนักนั ปราชญ์รญ์าชบัณบัฑิตแต่ง ซ่อซ่มให้คห้รอบ ๑๓ กัณฑ์ เมื่อมื่จุลศักราช ๑๑๗๖ พุทธศักราช ๒๓๔๗ ได้แด้ก่ กัณฑ์ หิมหิพานต์ ทานกัณฑ์ จุลพน มัทมัรี สักสักบรรพ และฉกษัตริย์ริ ย์ แต่งด้วด้ยคำ ประพันพัธ์หธ์ลายอย่าย่ง คือ โคลง ร่าร่ง กาพย์ และฉันท์ มีภมีาษาบาลี แทรกตลอด เรื่อรื่งมหาชาติคำ หลวงเรื่อรื่งนี้เ นี้ป็นป็หนังนัสือสืประเภทคำ หลวง
ความมุ่งมุ่หมาย เพื่อพื่ ใช้อ่ช้ อ่านหรือรืสวดในวันวัสำ คัญทางศาสนา เช่นช่วันวัเข้าข้พรรษา และอาจเรียรีกรอยตามพระพุทธธรรมราชาลิไท ซึ่งซึ่พระราชนิพนินธ์ เรื่อรื่งไตรภูมิภูพมิระเรื่อรื่ง เรื่อรื่งย่อย่แบ่งบ่ออกเป็นป็๑๓ ตอน ซึ่งซึ่เรียรีกว่าว่กัณฑ์ดังดันี้ -กัณฑ์ทศพร เริ่มริ่ตั้งตั้แต่พระพุทธเจ้าจ้ตรัสรัรู้ แล้วเสด็จด็ ไปเทศนาโปรดพระเจ้าจ้พิมพิพิสพิาร ต่อจากนั้นนั้เสด็จด็ ไปโปรดพุทธบิดบิา และพระ ประยูรญาติที่กรุงรุกบิลบิพัสพัดุ์ เกิดฝนโบกขพรรษ พระสงฆ์สฆ์าวกกราบทูลทูอาราธนาให้ทห้รงแสดงเรื่อรื่งพระเวสสันสัชาดก เริ่มริ่ตั้งตั้แต่เมื่อมื่กัป ที่ ๙๘ นับนัเป็นป็แต่ปัจจุบันบัพระนางผุสผุดีซึ่ดีซึ่งซึ่จะทรงเป็นป็พระมารดาของพระเวสสันสัดร ทรงอธิฐธิานขอเป็นป็มารดาของผู้มีผู้ ใมีจบุญ จบลงตอน พระนางได้รัด้บรัพระ ๑๐ ประการจากพระอินทร์ - กัณฑ์หิมหิพานต์ พระเวสสันสัดรทรงเป็นป็พระราชโอรสของพระเจ้าจ้สัญสัญชัยชักับพระนาวผุสผุดีแดีห่งห่แคว้นว้สีวีสีรวีาษฎร์ปร์ระสูติสูติรอกพ่อพ่ค้า เมื่อมื่พระเวสสันสัดรได้เด้วนราชสมบัติบั ติจากพระมารดา ได้พด้ระราชทานช้าช้งปัจจัยจันาคแก่กษัตริย์ริแย์ห่งห่แคว้นว้กลิงรางราษฎร์ปร์ระชาชนไม่ พอใจ พระเวสสันสัดรจึงจึถูกถูเนรเทศไปอยู่ป่ยู่าป่หิมหิพานต์ -กัณฑ์ทานกัณฑ์ ก่อนเสด็จด็ ไปอยู่ป่ยู่าป่พระเวสสันสัดรได้พด้ระราชทานสัตสัตดกทาน คือ ช้าช้ง ม้าม้รถ ทาสชาย ทาสหญิงญิ โคนม และนาง สนม อย่าย่ง ๗๐๐ -กัณฑ์วนประเวสน์ พระเวสสันสัดรทรงพาพระนางมัทมัรีพรีระชายา พระชาลีและพระกันหาพระโอรสพระธิดธิา เสด็จด็จากเมือมืงผ่าผ่นแคว้นว้ เจตราษฏร์จร์นเสด็จด็ถึงเขาวงกตในป่าป่หิมหิพานต์ -กัณฑ์ชูชก ชูชกพราหมณ์ขณ์อทานได้นด้างอมิตมิดาเป็นป็ภรรยา นางใช้ใช้ห้ไห้ปขอสองกุมกุาร ชูชกเดินดิทางไปสืบสืข่าข่วในแคว้นว้สีวีสีรวีาษฏร์ สามารถหลบหลีกการทำ ร้าร้ยของชาวเมือมืง พบเจตบุตร ลวงเจตบุตร ให้บห้อกทางไปยังยัเขาวงกต -กัณฑ์จุลพน ชูชกเดินดิทางผ่าผ่นป่าป่ตามเส้นส้ทางตามที่เจตบุตรแนะจนถึงทีอยู่ขยู่องอัจจุตฤษี -กัณฑ์มหาพน ชูชกลวงอัจจุจฤษี ให้บห้อกทางผ่าผ่นป่าป่ ใหญ่ไญ่ ปยังยัที่ประทับของพระเวสสันสัดร -กัณฑ์กุมกุาร ชูชกทูลทูขอสองกุมกุาร ทุบทุตีสองกุมกุารเฉพาะพรพักพัตร์พร์ระเวสสันสัดร แล้วพาออกเดินดิทาง -กัณฑ์มัทมัรี พระนางมัทมัรีเรีสด็จด็กลับมาจากหาผลไม้ที่ม้ ที่ป่าป่ออกติดตามสองกุมกุารตลอกคืน จนถึงทางวิสัวิญสัญีเญีฉพาะพระพักพัตร์พร์ระ เวสสันสัดร เมื่อมื่ทรงพื้นพื้แล้ว พระเวสสันสัดรเล่าความจริงริเกี่ยวกับสองกุมกุาร พระนางทรงอนุโนุมทนาด้วด้ย -กัณฑ์สักสักบรรพ พระอินทร์ทร์รงเกรงว่าว่จะผู้ที่ผู้ ที่ มาพระนางมัทมัรีไรีปเสียสีทรงเปลงเป็นป็พราหมณ์ชณ์รามาทูลทูของพระนางมัทมัรีแรีล้วฝาก ไว้ที่ว้ ที่ พระเวสสันสัดร -กัณฑ์มหาราช ชูชกเดินดิทางเข้าข้แคว้นว้สีวีสีรวีาษฎร์ พระเจ้าจ้สญชัยชัทรงไถ่สองกุมกุาร ชูชกได้รัด้บรัพระราชทานเลี้ยง และถึงแก่กรรมด้วด้ย การบริโริภคอาหารมากเกินควร -กัณฑ์ฉกษัตริย์ริ ย์พระเจ้าจ้สัญสัญชัยชัพระนางผุสผุดี พระชาลี และพระกันหาเสด็จด็ ไปทูลทูเชิญชิพระเวสสันสัดรและพระนางมัทมัรีกรีลับ เมื่อมื่ กษัตริย์ริหย์กพระองค์ ทรงพบกัน ก็ทรงวิสัวิญสัญี ต่อฝนโบกขพรรษตก จึงจึทรงฟื้นฟื้ขึ้นขึ้ -กัณฑ์นครกัณฑ์ กษัตริย์ริทั้ย์ ทั้งทั้หกพระองค์เสด็จด็กลับพระนคร พระเวสสันสัดรได้คด้รองราชย์ดัย์งดัเดิมดิบ้าบ้นเมือมืงสมบูรณ์พูณ์พูนสุขสุ
ตัวอย่าย่งบางตอน กัณฑ์มัทมัรี นางมัทมัรีโรีศกถึงชาลีกัณหาหํสหําว ดุจดุหงษโปฏก กระเหว่าว่เล่านนก พลัดแม่สูม่ญสูหาย อุปริปริลฺลลฺเล ตกต่ำ ติดตม อดนม ปางตาย ดุจดุแก้วแม่หม่าย ไม่คม่อยมารดา เต มิคมิา วิยวิอุกกณฺณณฺา หนึ่งนึ่บุตรเนื้อนื้ทราย มิโมิรทกบวย ทรามรักรัษาเสนหา สมนฺตนฺามฺมภิธาวิโวิน ยกหูชูหู ชูคอ คอยถ้ามารดา เห็นห็แม่กม่ลับมา วิ่งวิ่เข้าข้เชยชม อานนฺทินฺทิโน ปมุทิตา วิ่งวิ่ซ้าซ้ยวิ่งวิ่เข้าข้มา ชมรอบ มารดา แล้วเข้าข้กินนม วคฺคคฺมานาว กมฺปเร ลองเชองเรองไป ให้แห้ม่ชื่ม่ ชื่นชื่ชม ให้ลืห้ ลืมอารมณ์ ดุจดุสองพงงงา ตฺยตฺชฺช ปตฺเตฺต น ปสฺสสฺามิ พระแก้วแม่เม่อย บุรโพ้นพ้ย่อย่มคอย คอนรับรัมารดา ชาลิง กณฺหณฺาชินํชิ นํจุโภ วนนี้ไนี้ปไหน ไม่รู้ม่เรู้ห็นห็หา โอ้สองพงงงา กัณหาชาลี มหาชาติคำ หลวง เป็นป็วรรณคดีเดีกี่ยวกับศาสนาโดยตรง เป็นป็หนังนัสือสืมหาชาติฉบับบัภาษาไทยเล่มแรก ที่ปรากฏ หลักฐานเหลืออยู่ มีใมีจความใกล้เคียงกับข้อข้ความที่แต่งเป็นป็ภาษาบาลี แสดงถึงความสามารถในการแปลและเรียรีบ เรียรีง ข้อข้ความ การแทรกบาลีลงไว้มว้ากมายเช่นช่นี้ ทำ ให้ฟัห้งฟัยากจนต้องมีกมีารแต่งกาพย์มย์หาชาติขึ้นขึ้ ใหม่ใม่นสมัยมัสมเด็จด็ พระเจ้าจ้ทรงธรรม มหาชาติคำ หลวงทั้งทั้ของเดิมดิและที่แต่งซ่อซ่มใหม่ใม่นรัชรักาลที่ ๒ แห่งห่กรุงรุรัตรั โกสินสิทร์ นักนั ปราชญ์รญ์าช บัณบัฑิตที่เป็นป็กวีหวีลายท่านช่วช่ยกันแต่ง จึงจึมีสำมีสำนวนโวหารและถ้อยคำ ไพเราะเพราะพริ้งริ้อยู่มยู่าก แทรกไว้ด้ว้วด้ยรส วรรณคดีหดีลายประการ เช่นช่ความโศก ความอาลัยรักรัความน้อน้ยใจ และความงามของธรรมชาติ เป็นป็ต้น นอกจากนี้ ยังยัให้คห้วามรู้ทรู้างด้าด้นภาษา ทำ ให้ทห้ราบคำ โบราณ คำ แผลง และภาษาต่างประเทศ เช่นช่สันสัสกฤต และเขมรเป็นป็ต้น มหาชาติคำ หลวงแสดงถึงความเลื่อมใสในพุทธศาสนา และความเชื่อชื่ ในบุญกุสกุลที่เกิดจากฟังฟัเทศน์เน์รื่อรื่งมหาชาติ ของคนไทยสืบสืต่อมาจากสุโสุขทัย นอกจากนี้ยั นี้ งยัแสดงให้เห้ห็นห็ว่าว่สมเด็จด็พระบรมไตรโลกนาถมีพมีระราชศรัทรัธาใน พระพุทธศาสนาอย่าย่งยิ่งยิ่การโปรดเกล้าฯให้ปห้ระชุมนักนั ปราชญ์รญ์าชบัณบัฑิตแต่งมหาชาติคำ หลวง ก็เทียบได้พด้ญาลิไท ทรงพระราชนิพนินธ์ไธ์ตรภูมิภูพมิระร่วร่ง