ธาตุโลหะ อโลหะ กึ่งโลหะ

ธาตุโลหะ
ธาตุอโลหะ
ธาตกุ ึง่ โลหะ

วิชาวิทยาศาสตร์ ช้นั ม.1

ธาตุ (Element)

คือ สารบริสุทธิ์เนื้อเดียว ไม่สามารถแยกสารให้เกิดสาร

ใหมไ่ ด้ด้วยกระบวนการใดๆ

ธาตุแต่ละชนิดจะประกอบด้วยอะตอมของธาตุเพียงชนิด

เดียวเท่านั้น เชน่ Ne C B I As
นีออน คาร์บอน โบรอน สารหนู

Na O ไอโอดีน Mg
โซเดียม ออกซเิ จน แมกนีเซียม
He N Zn
ฮเี ลียม ไนโตรเจน สังกะสี

ในการจดั ธาตอุ อกเป็นหมวดหมจู่ ะอาศยั สมบตั ทิ ี่คลา้ ยคลงึ กันของธาตแุ ต่ละชนดิ

โดยแบง่ ออกเป็น 3 ประเภท

ตามสมบัติของธาตุ ได้แก่

1. 2. 3.

ธาตโุ ลหะ ธาตอุ โลหะ ธาตุกง่ึ โลหะ

(Metal) (Non-metal) (Metalloid Semi-metal)

01.

ธาตโุ ลหะ (Metal)

❑ เปน็ ธาตุที่พบมากท่ีสดุ
❑ ส่วนมากอย่ใู นสถานะของแขง็ ยกเวน้ ปรอทมีสถานะของเหลว
❑ มจี ดุ เดอื ดและจดุ หลอมเหลวสูง
❑ ผิวมันวาว
❑ ตีเป็นแผ่นได้
❑ นาไฟฟ้าและความร้อนได้ดี

สมบตั ขิ องธาตุโลหะ

1. มสี ถานะเป็นของแข็ง (ยกเว้นปรอท เป็นของเหลว)
2. มจี ดุ เดอื ดและจุดหลอมเหลวสงู
3. แข็งและเหนยี วสามารถตเี ปน็ แผน่ ได้
4. นาไฟฟ้าและนาความรอ้ นได้ดี
5. อณุ หภมู ิระหวา่ งจดุ เดอื ดและจุดหลอมเหลวแตกต่างกันกวา้ ง

สมบตั ขิ องธาตโุ ลหะ

6. เคาะมเี สยี งดังกงั วาน
7. ขดั เปน็ มันวาว
8. มีความหนาแน่นสูง แตบ่ างชนิดมีความหนาแนน่ ต่า
9. มีคา่ EN ต่า จึงเสียอิเลก็ ตรอนไดง้ ่ายเกิดเปน็ ไอออนบวก
10. ทาปฏกิ ิรยิ ากบั กรดเกดิ ก๊าชไฮโดรเจน

ตัวอย่างธาตโุ ลหะ

ชื่อธาตุ สถานะ ช่ือธาตุ สถานะ
เงนิ ของแขง็ ตะกั่ว ของแข็ง
ทองคา ของแข็ง สังกะสี ของแขง็
เหล็ก ของแข็ง อะลูมิเนยี ม ของแข็ง
ปรอท ของเหลว โซเดยี ม ของแขง็

02.

ธาตอุ โลหะ (Non-metal)

❑ มธี าตุท่เี ป็นอโลหะทงั้ หมด 17 ธาตุ ได้แก่ F
H He C N O

Ne P S Cl Xe Ar Se

Br Kr I Ra

❑ ซึง่ มีสถานะเปน็ ไดท้ ั้งของแขง็ ของเหลว และแก๊ส

สมบัตขิ องธาตอุ โลหะ

1. มีทง้ั 3 สถานะ (สถานะของแข็ง เชน่ C S สถานะของเหลว
เชน่ Br สถานะแกส๊ เชน่ H O)

2. มจี ุดเดอื ดและจุดหลอมเหลวตา่ ยกเวน้ แกรไฟต์
3. เปราะ แตกงา่ ย ตเี ปน็ แผน่ หรือดงึ เป็นเสน้ ไม่ได้
4. ไมน่ าไฟฟา้ และความร้อน ยกเวน้ แกรไฟต์

สมบตั ขิ องธาตอุ โลหะ

5. อุณหภมู ริ ะหว่างจดุ เดอื ดและจดุ หลอมเหลวแตกต่างกนั แคบ
6. เคาะไมม่ ีเสยี งกงั วาน
7. ผวิ ไม่มันวาว
8. มีความหนาแนน่ ต่า
9. มีคา่ EN สูง จงึ รับอิเล็กตรอนไดง้ า่ ยเกิดเปน็ ไอออนลบ

ตัวอยา่ งธาตุอโลหะ

ช่ือธาตุ สถานะ ชื่อธาตุ สถานะ
ไฮโดรเจน แก๊ส กามะถนั ของแข็ง
ไนโตรเจน แกส๊ อาร์กอน
คลอรีน แก๊ส คาร์บอน แกส๊
โบรมีน ของเหลว ออกซิเจน ของแข็ง

แก๊ส

เปรียบเทียบความแตกต่างระหวา่ งโลหะกบั อโลหะ

สมบัตขิ องธาตุ โลหะ อโลหะ

1. สถานะ เป็นของแข็งในสภาวะปกติ มีทงั้ 3 สถานะ
ยกเว้นปรอท

2. ความมนั วาว มีวาว ขดั ขึ้นเงาได้ สว่ นมากไมม่ ีวาว ยกเว้น
แกรไฟต์และเกลด็ ไอโอดนี

3. การนาไฟฟา้ นาไดด้ ี เชน่ สายไฟฟา้ นาไม่ได้

และความร้อน มกั ทาด้วยทองแดง ยกเว้นแกรไฟต์

เปรียบเทียบความแตกตา่ งระหว่างโลหะกบั อโลหะ

สมบตั ขิ องธาตุ โลหะ อโลหะ

4. ความเหนยี ว ส่วนมากเหนยี ว ดึงยดื เปราะ ดงึ ยืดหรือตีไม่ได้
หรือตีได้
5. การเกิดเสยี ง มเี สียงดงั กังวาน ไมม่ ีเสียงดงั กงั วาน
เมื่อเคาะ
6. จุดเดอื ดและจดุ จุดเดอื ดและจดุ จดุ เดือดและจดุ
หลอมเหลว หลอมเหลวสงู หลอมเหลวต่า

เปรียบเทียบความแตกตา่ งระหวา่ งโลหะกบั อโลหะ

สมบตั ขิ องธาตุ โลหะ อโลหะ

7. ความหนาแน่น ความหนาแน่นหรือความ ความหนาแน่นหรือความ
หรอื ความ ถว่ งจาเพาะสูง (หนัก) ถ่วงจาเพาะต่า (เบา)
ถว่ งจาเพาะ
โลหะออกไซด์เป็นเบส อโลหะออกไซดเ์ ปน็ กรด
8. สารประกอบ
ออกไซด์

03.

ธาตกุ ึ่งโลหะ (Metalloid Semi-metal)

❑ เปน็ ธาตทุ ี่มสี มบัตริ ะหวา่ งโลหะและอโลหะ
❑ เชน่ ซลิ คิ อน (Si), พลวง (Sb), สารหนู (As)
❑ มีสมบัตบิ างประการคล้ายโลหะ เชน่ นาไฟฟ้า เปน็ ของแขง็

มันวาวสีเงิน จุดเดือดสงู
❑ มีสมบตั บิ างประการคลา้ ยโลหะ เชน่ เปราะบางแตกหักงา่ ย

ตวั อยา่ งธาตุกึ่งโลหะ

1. โบรอน (Boron) ➢ สัญลกั ษณ์ B
➢ ปรากฏมากในแรบ่ อแรกซ์
➢ ใช้เป็นสว่ นผสมของเครอื่ งแกว้ ใน

หอ้ งปฏบิ ัตกิ าร
➢ ใชท้ าทองรูปพรรณ เรียกว่า

นา้ ประสานทอง

ตัวอย่างธาตกุ งึ่ โลหะ

2. ซิลคิ อน (Silicon)

➢ สญั ลักษณ์ Si
➢ ปรากฏในดนิ เหนียวเฟลด์สปาร์

หนิ แกรนติ ควอตซ์ และทราย
➢ เป็นส่วนประกอบหลกั ของแกว้

ซเี มนต์ เซรามกิ

ตวั อย่างธาตุกง่ึ โลหะ

3. เจอร์เมเนยี ม (Germanium)

➢ สญั ลักษณ์ Ge
➢ เปน้ พวกเมทลั ลอยดส์ เี ทาเงนิ
➢ ใชใ้ นงานอิเล็กทรอนิกส์ ผลติ

ทรานซิสเตอรแ์ ละอุปกรณอ์ ่ืนๆ
เช่น เซลลแ์ สงอาทิตย์

ตัวอย่างธาตกุ งึ่ โลหะ

4. สารหนู (Arsenic) ➢ สญั ลกั ษณ์ As
➢ มี 3 แบบ คือ สารหนสู ีเทา

สารหนสู ีดา และสารหนูสีเหลอื ง
➢ เปน็ ธาตทุ ่มี พี ิษอย่างร้ายแรง
➢ นยิ มใชเ้ ป็นยาเบื่อหนู
➢ ใชท้ าดอกไม้ไฟ แบตเตอร่ี

ตวั อยา่ งธาตกุ ่งึ โลหะ

5. พลวง (Antimony)

➢ สัญลักษณ์ Sb
➢ ใชท้ าสี เซรามกิ สารเคลือบผวิ

โลหะผสมอิเล็ดโทรด และยาง

ตวั อยา่ งธาตกุ งึ่ โลหะ

6. เทลลเู รยี ม (Tellurium)

➢ สญั ลกั ษณ์ Te
➢ มสี ขี าวเงนิ
➢ มีสมบัติทางเคมีใกลเ้ คยี งกบั

ซีลเี นียมและกามะถัน
➢ ใชท้ าโลหะผสมและสารกงึ่ ตวั นา

ตวั อยา่ งธาตกุ ่ึงโลหะ

7. พอโลเนียม (Polonium)

➢ สัญลกั ษณ์ Po
➢ มีสมบตั ิทางเคมคี ล้ายกับบิสมัท
และเทลลเู ลียม
➢ กาลงั ศกึ ษาการใชง้ านเก่ยี วกับ

ความรอ้ นในยานอวกาศ