การทำลูกปะคบสมุนไพร

บันทึกการอนุรักษ์สืบสานภูมิปั ญญา "ลูกประคบสมุนไพร"

วิชา ส32104 ประวัติศาสตร์ไทย4

สมาชิก

นางสาว จิรนั นท์ คงเจริญถิ่น เลขที่ 4

นาย วีรเทพ แสงทอง เลขที่ 22
นางสาว กิ่งกาญจน์ โอมประพันธ์ เลขที่ 23
นางสาว ปิ ยนั นท์ อ่อนอาด เลขที่ 29

มัธยมศึ กษาปี ที่ 5/2

โรงเรียน ภาชี "สุนทรวิทยานุกูล"
อำเภอ ภาชี จังหวัด พระนครศรีอยุธยา
สำนั กงานเขตพื้นที่การศึ กษามัธยมศึ กษาพระนครศรีอยุธยา

"ลูกประคบ"เป็ นสาขาของภูมิปั ญญา

ภูมิปั ญญาเกิดจากสภาพภูมิศาสตร์และสิ่ งแวดล้อม

ในประเทศไทยนิ ยมปลูกพืชที่มีสรรพคุณหลากหลายบางชนิ ดสามารถนำมาปรุ ง
อาหารได้เพื่อชูรสชาติและเพิ่มความหอม และมีอีกจำพวกคือพืชที่ปลูกไว้เป็ นยารักษาโรคที่
ไว้ใช้ในครัวเรือน ซึ่งนำมาประยุกต์ใช้เป็ นยาแก้อาการต่างๆหรือบ้างก็เป็ นยาบำรุ ง

&

ภูมิปั ญญาเกิดจากทักษะ ความชำนาญและสั่ งสม
ประสบการณ์

พืชที่จะนำมาปรุ งยานั้ นมีสรรพคุณที่แตกต่างกันจะต้องใช้อย่างระมัดระวัง เพื่อปริมาณ
ที่พอดีและไม่เป็ นอันตรายต่อร่างกายมนุษย์ จึงต้องอาศั ยผู้ที่มีประสบการณ์ และทักษะเกี่ยว
กับการปรุ งยาแผนโบราณเพื่อป้ องกันการเกิดอันตรายหากผู้ป่ วยได้รับยาที่ไม่ถูกต้องหรือ
ปริมาณที่มากจนเกินไป

ลักษณะเด่นของ"ลูกประคบ"

1.การดึงสรรพคุณของสมุนไพรมาใช้
2.เป็ นการใช้ภูมิปั ญญาเก่าแก่มารักษา อาการปวดเมื่อย เคร็ดขัดยอก หรืออาการปวดต่างๆตาม
ร่างกาย
3.เป็ นการหารายได้เข้าชุมชนในกรณีที่ลูกประคบเป็ นสินค้าประจำตำบลนั้ นๆ
4.คนในชุมชนสามารถแบ่งปั นวัตถุดิบของแต่ละบ้านมาได้ เพื่อเป็ นการลดต้นทุนของวัตถุดิบ

ความสำคัญของภูมิปั ญญา...ต่อชุมชน

เป็ นกิจกรรมให้คนว่างงานหรือผู้สูงอายุที่ขาดรายได้ได้หาช่องทางการเพิ่มรายได้
ด้วยการ สร้างผลิตภัณฑ์ประจำชุมชนและที่สำคัญคือวัตถุดิบหรือส่วนประกอบหา
ได้ทั่วไปตามบ้านเรือนเนื่ องจากเป็ นพืช หรือ ยา ที่เป็ นสมุนไพรประจำบ้านอยู่
แล้ว ซึ่งถือเป็ นเรื่องที่ดีเพราะจะได้ไม่เสียต้นทุนไปกับวัตถุดิบที่มีอยู่แล้วทุกๆ
บ้าน อีกทั้ง"ลูกประคบ" ก็เป็ นที่นิ ยมในหมู่ร้านนวดแผนไทย คนสูงอายุ ผู้ป่ วย
ฯลฯ

แนวทางการอนุรักษ์ภูมิปั ญญา

1)ควรจัดหลักสู ตรการเรียนการสอนในชุ มชน
2)จัดโครงงานเพื่อให้นั กเรียนหรือบุคคลทั่วไปได้เรียนรู้วิธีทำลูกประคบ
3)ผู้ใหญ่ในชุมชนควรปลูกฝั งความรู้เรื่องผลิตภัณฑ์พื้นบ้านให้แก้คนรุ่นต่อไป
4)ปลูกฝั งให้เด็กๆในชุมชนเห็นคุณค่าของพืชผัก และ สมุนไพร

ภาคผนวก

1.)เตรียมส่ วนผสมที่ จะใส่ ลงไปในตัวลูกประคบ

ส่ วนผสม

- ไพรสด
- ขมิ้นอ้อย
- ตะไคร้
- ใบมะขามสด
- การบูร
- พิมเสน
- ผ้าด้ายดิบขนาด 80×80 เซนติเมตรซักให้สะอาด ตากแห้งสนิ ท 2 ผืน
- เชือกสีขาวสำหรับมัดลูกประคบยาว 1.5 เมตร 2 เส้น
หมายเหตุ:สมุนไพรที่กล่าวสามารถหาได้ทั่วไปตามบ้านหรือไปข้างต้นร้านขาย
ยาปรุ งสมุนไพรทั่วไป

2.)บุบสมุนไพรสดทีละชนิ ดในครกแค่พอแตกแล้วนำมา
เคล้ารวมกัน  โรยพิมเสน การบูรลงไป เคล้าให้ทั่ว ตักใส่

ผ้าขาวบาง 

3.)เมื่อจะใช้นำไปนึ่ งในลังถึงประมาณ 30 นาทีให้ร้อน 

หยิบลูกประคบออกมาทีละลูกพักคลายร้อนสั กครู่  ก่อนนำ
ไปกดนวดบริเวณกล้ามเนื้ อที่ปวดเกร็ง  เมื่อลูกแรกที่ใช้
เย็นแล้วเปลี่ยนสลับเอาลูกประคบอีกลูกในลังถึงมาใช้

ขอบคุณครับ^_^