pdf_20221115_211905_0000

ทำไมโลกถึงมีฤดูกาลWhy does the world have seasons?

ผู้เขียน: MESIYA

คำนำ

หนังสือเรื่อง "ทำไมโลกถึงมีฤดู"
เป็นเรื่องราวเกี่ยวกับฤดูกาลทั้งในต่างประเทศ
และในประเทศไทย ว่าเกิดขึ้นได้อย่างไร เกิดจาก
อะไร การที่โลกเรามีฤดูกาลต่างๆเกิดขึ้นมานี้
ทำให้เราได้รู้ว่าการโคจรของโลกเป็นอย่างไรถึง

จะเกิดฤดูกาล

ผู้ เ ขี ย น
เ ม ษิ ย า พ ร ะ เ พ็ ช ร

สารบัญ 3
4
สาเหตุในการเกิดฤดูกาล 5
ฤดูกาลที่แท้จริงของโลก 6
โซนเขตหนาวกับเขตอบอุ่น
โซนเขตร้อน 7
เพราะเหตุใดโลกจึงเกิดฤดูกาล
แตกต่างกัน 8
ฤดูร้อน (Summer) 9
ฤดูหนาว (Winter) 10
ฤดูใบไม้ผลิ (Spring) 11
ฤดูใบไม้ร่วง (Autumn) 12
ฤดูฝน (rainy)

3

สาเหตุในการเกิดฤดูกาล

ฤดูกาล เป็นช่วงเวลาในแต่ละปีที่แบ่งตาม
สภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลงไป เกิดขึ้นจาก
การที่โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์ เนื่องจาก
แกนโลกเอียงเป็นมุม 23.5 องศา จึงทำให้ใน

แต่ละช่วงของปี แต่ละบริเวณจะได้รับ
แสงแดดไม่เท่ากัน ทำให้มีอุณหภูมิต่างกัน

จึงเกิดเป็นฤดูกาลต่าง ๆ ขึ้น

4

ฤดูกาลที่แท้จริงของโลก

ฤดูกาลในโลกแบ่งออกตามโซนอากาศ
เป็น 2 เขตหลัก คือ

โซนเขตหนาวกับเขตอบอุ่นและแถบขั้วโลก
มี 4 ฤดูกาล ได้แก่ ฤดูใบ้ไม้ผลิ ฤดูร้อน
ฤดูใบไม้ร่วง และ ฤดูหนาว
โซนเขตร้อน (tropical region) หรือ
บริเวณที่อยู่ใกล้ ๆ เส้นศูนย์สูตร มี 3
ฤดูกาล ได้แก่ ฤดูร้อน ฤดูฝน และ ฤดูหนาว

5

โซนเขตหนาวกับเขตอบอุ่น

เขตหนาว (Frigid zone) อยู่เหนือเส้นอาร์คติกเซอร์เคิล
(ละติจูด 66.5° เหนือ) ขึ้นไป และใต้เส้นแอนตาร์คติกเซอร์เคิล
(ละติจูด 66.5° ใต้) ลงมา แสงอาทิตย์ตกกระทบพื้ นโลกเป็น

มุมลาด จนในฤดูหนาวบางวันไม่มีดวงอาทิตย์ขึ้นเลย





เขตอบอุ่น (Temperate zone) อยู่ระหว่างเส้นทรอปิคออฟ
แคนเซอร์ (ละติจูด 23.5° เหนือ) กับเส้นอาร์คติกเซอร์เคิล

(ละติจูด 66.5° เหนือ) และพื้ นที่ระหว่างเส้นทรอปิคออฟแคปริ
คอน (ละติจูด 23.5° ใต้) กับเส้นแอนตาร์คติกเซอร์เคิล

(ละติจูด 66.5° ใต้) แสงอาทิตย์ตกกระทบพื้ นโลกเป็นมุมเฉียง
แม้ว่าไม่มีโอกาสที่ดวงอาทิตย์จะอยู่เหนือศีรษะ แต่ก็ยังได้รับ
แสงอาทิตย์ตลอดปี และจะมีฤดูต่างๆ เช่น ฤดูร้อน ฤดูหนาว

ฤดูใบไม้ผลิ ฤดูใบไม้ร่วง

6

โซนเขตร้อน

เขตร้อน (Tropical zone)​อยู่ระหว่างเส้นทรอ
ปิคออฟแคนเซอร์ (ละติจูด 23.5° เหนือ) กับ
เส้นทรอปิคออฟแคปริคอน (ละติจูด 23.5° ใต้)
แสงอาทิตย์ตกกระทบพื้ นโลกเป็นมุมชัน และมี
โอกาสที่ดวงอาทิตย์จะอยู่เหนือศีรษะได้ พื้ นที่

เขตนี้จึงรับพลังงานจากดวงอาทิตย์ได้มากกว่า
ส่วนอื่น ๆ ของโลก และมีฤดูต่างที่อยู่ใน
ประเทศไทย เช่น ฤดูร้อน ฤดูหนาว ฤดูฝน

7

เพราะเหตุใดโลกจึงเกิด
ฤดูกาลแตกต่างกัน

ตำแหน่งต่างๆ บนโลกจะมีฤดูกาลไม่เหมือนกัน
โดยในส่วนของโลกที่อยู่ระหว่างเขตหนาวกับเขต
อบอุ่น (temperate regions) และบริเวณแถบ
ขั้วโลก (polar regions) จะมี 4 ฤดูกาลคือ ฤดู
ใบไม้ผลิ (spring) ฤดูร้อน (summer) ฤดูใบไม้
ร่วง (fall) และฤดูหนาว (winter) ส่วนบริเวณโซน
เขตร้อน (tropical region) หรือบริเวณที่อยู่
ใกล้ๆ เส้นศูนย์สูตรจะแบ่งได้ 3 ฤดูกาลคือ ฤดู
ร้อน (dry hot season) ฤดูฝน (wet season)
และฤดูหนาว (dry cool season) ซึ่งประเทศไทย
ก็อยู่โซนเขตร้อน ดังนั้นประเทศไทยจึงมี 3 ฤดูกาล

8

ฤดูร้อน (Summer)

เป็นฤดูที่มีอากาศร้อนที่สุดในปี โดยทั่วไปจะมีความร้อน และ
ชื้นเป็นอย่างมาก โดยในตอนกลางวัน และเวลาตอนกลางวัน

จะยาวนานกว่ากลางคืน ฤดูร้อนในเขตอบอุ่นและเขตหนาว
ของซีกโลกเหนือจะอยู่ระหว่างฤดูใบไม้ผลิ และฤดูใบไม้ร่วง
โดยทั่วไปในซีกโลกเหนือจะมีระยะเวลาตั้งแต่ 21 มิถุนายน ถึง
21 กันยายน และเริ่มต้น 21 ธันวาคม สิ้นสุด 20 มีนาคม ใน
ซีกโลกใต้ ฤดูร้อนเป็นช่วงเวลายอดนิยมสำหรับนักท่องเที่ยว
ที่ผู้คนหลีกหนีจากอากาศของฤดูร้อน ไปตั้งแคมป์ เดินป่า
หรือเที่ยวทะเล และเป็นช่วงที่เหมาะกับการทำเกษตร เพราะมี

ความชุ่มชื่นของฝนตกเป็นระยะ ๆ

9

ฤดูหนาว (Winter)

เป็นฤดูกาลที่มีอุณหภูมิต่ำที่สุดในรอบปีระยะเวลาเริ่มต้น 21
ธันวาคม ถึง 20 มีนาคม ในซีกโลกเหนือ และเริ่มต้น 21
มิถุนายน สิ้นสุด 20 กันยายน ในซีกโลกใต้ในซีกโลกใต้ ใน

ประเทศเขตอบอุ่นสภาพภูมิอากาศในฤดูหนาวจะแห้ง และท้องฟ้า
โดยทั่วไปมักจะเป็นสีฟ้า สภาพแวดล้อมโดยทั่วไปเต็มไปด้วยสี
ขาวโพลนของหิมะ ในแถบประเทศที่มีภูเขาสูงจะมีหิมะปกคลุม
ภูเขาอยู่ขาวนวล แม่น้ำลำคลอง และทะเลสาป บางแห่งจะกลาย
เป็นน้ำแข็ง กิจกรรมที่นิยมในฤดูนี้ ได้แก่ เล่นสกี หรือเลื่อนไถลส

โนว์บอร์ดลงไปตามเนินหิมะ และเป็นช่วงเวลาแห่งการเฉลิม
ฉลองของผู้คนทั่วโลกในเทศกาลคริสต์มาสและวันขึ้นปีใหม่ ที่เต็ม

ไปด้วยการประดับประดาไฟ ต้นคริสต์มาส การแต่งกาย

10

ฤดูใบไม้ผลิ (Spring)

แกนโลกจะเอียงเพิ่ มขึ้นทำให้แสงของดวงอาทิตย์อยู่ตรงกับ
เขตอบอุ่นและเขตหนาว ทำให้กลางวันยาวกว่ากลางคืนในเขต
นั้น เริ่มต้น 21 มีนาคม และสิ้นสุด 20 มิถุนายนในซีกโลกเหนือ

และเริ่มต้น 21 กันยายน สิ้นสุด 20 ธันวาคมในซีกโลกใต้



ธรรมชาติในฤดูใบไม้ผลิจะเต็มไปด้วยต้นไม้นานาพั นธุ์ ผลิดอก
ออกใบงดงาม เป็นช่วงเวลาแห่งความสดชื่นเบิกบานเป็นฤดูที่
เต็มไปด้วยความมีชีวิตชีวา เหมาะแก่การท่องเที่ยวพั กผ่อน ที่
มีชื่อเสียงมากคือในประเทศญี่ปุ่น ได้แก่งานเทศกาลชมดอก

ซากุระที่เรียกว่า “ฮานามิ” (Hanami : ชมดอกไม้) ผู้คนจะมี
ความสุขกับการชมดอกซากุระที่สวยงาม พร้อมนั่งจิบเหล้า
สาเกญี่ปุ่น หรือเครื่องดื่มอื่น ๆ เป็นเทศกาลที่แออัดไปด้วย
ผู้คนทั้งกลางวันและกลางคืนที่พากันมาเพื่ อชื่นชมความงาม

ของซากุระ เป็นสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมของญี่ปุ่น

11

ฤดูใบไม้ร่วง (Autumn)

ระหว่างฤดูร้อนและฤดูหนาว เริ่มต้น 22 กันยายน สิ้นสุด 20
ธันวาคมในซีกโลกเหนือ และเริ่มต้น 21 มีนาคม และสิ้นสุดลง 20
มิถุนายนในซีกโลกใต้ ใบไม้ในฤดูใบไม้ร่วงจะเปลี่ยนสี เนื่องมาจากใน
ฤดูร้อนที่มีกลางวันยาวนานแต่กลางคืนนั้นสั้น มีแสงแดดและดินที่
อุดมด้วยน้ำเพี ยงพอสำหรับกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง แต่
เมื่อฤดูใบไม้ร่วงย่างเข้ามา อากาศจะเริ่มเย็นลง กลางวันจะสั้นลง
และกลางคืนจะยาวขึ้น การเปลี่ยนแปลงนี้ทำให้พื ชทราบว่าฤดูกาล

กำลังจะเปลี่ยน และเป็นสัญญาณเตือนให้พื ชเตรียมตัวสำหรับ
สภาพอากาศอันเลวร้ายและหนาวจัดของฤดูหนาวที่พื ชไม่มีน้ำและ
แสงเพี ยงพอสำหรับการสร้างอาหารอีกต่อไป เพื่ อความอยู่รอดพื ช

จึงต้องสลัดใบของมันทิ้งไปเพื่ อลดการใช้พลังงาน นำไปสู่การ
เปลี่ยนสีของใบไม้

12

ฤดูฝน (rainy)

เริ่มตั้งแต่กลางเดือนพฤษภาคมถึงประมาณกลางเดือน
ตุลาคม (ประมาณ 5 เดือน) ฤดูนี้จะเริ่มเมื่อมรสุมตะวัน
ตกเฉียงใต้ ซึ่งเป็นลมชื้นพั ดปกคลุมประเทศไทย ทำให้มี

ฝนตกชุกโดยทั่วไป แบ่งออกเป็นช่วงเวลา ดังนี้



ช่วงต้นเดือนพฤษภาคม ร่องความกดอากาศต่ำจะพาด
ผ่านภาคใต้แล้วจึงเลื่อนขึ้นไปทางเหนือตามลำดับ จนถึง

ปลายเดือนมิถุนายนจะพาดผ่านอยู่บริเวณประเทศจีน
ตอนใต้ ทำให้ฝนในประเทศไทยลดลงระยะหนึ่ง เรียกว่า
“ฝนทิ้งช่วง” ประมาณ 1 – 2 สัปดาห์หรือบางปีอาจนาน

นับเดือน

บรรณานุกรม

http://www.lesa.biz/earth/atmospher
e/earthzones

http://astro.phys.sc.chula.ac.th/IHY/Earth
/Earth_seasons.htm

https://www.lib.ru.ac.th/journal2/?p=3605

Summer
Winter
Spring
Autumn