เริ่มต้นธุรกิจ

เริ่มต้นธุรกิจ

STARTUP

DESIGN THINKING
LEAN CANVA



METHODS AND TOOS
FOR EARLY STATUP

คำ นำ

STARTUP คือ การสร้างธุรกิจโดยมีแนวคิดเพื่ อแก้
ปัญหาในชีวิตประจำวันเป็นสำคัญ ( PAIN POINT ) และ
มาตอบโจทย์ของผู้คนได้ตรงและมีประสิทธิภาพมากยิ่ง

ขึ้นผู้ประกอบการ STARTUP ต้องใช้ความรู้และทักษะ
รวมถึงการนำเครื่องมือใหม่ๆมาใช้ เพื่ อให้ได้ผลลัพธ์ตามที่

ลุกค้าต้องการ มักเริ่มจากเห็นช่องทางหรือโอกาสที่คน
อื่ นยังไม่เคยเห็น ธุรกิจ STARTUP สามารถสร้างรายได้
จำนวนมาก ส่วนใหญ่แล้วมักเป็นธุรกิจในด้านไอที อย่าง
แอพพลิเคชั่นต่างๆ เช่น แอพพลิเคชั่นหาเพื่ อนร่วมทาง

ขึ้นรถคันเดียวกัน โดยบริษัทด้านไอทีชื่ อดังอย่าง
FACEBOOK และ GOOGLE ก็เริ่มต้นจากการเป็น

STARTUP มาก่อนเช่นกัน

สารบัญ

แนวคิดและเครื่องมือในช่วงเริ่มต้นของ STARTUP 4
DESIGN THINKIN

กระบวนการคิดเชิงออกแบบ
DESIGN THINKING PROCESS 5-7
LEAN CANVAS PROBLEM 8-9
CUSTOMER SEGMENTS 10
UNIQUE VALUE PROPOSITIONSOLUTION 11
CHANNELS 12
REVENUE STREAMS 13
COST STRUCTURE 14
KET METRICS 14
UNFAIR ADVANTAGE 15-17

แนวคิดและเครื่องมือในช่วงเริ่มต้นของ
Startup

แนวคิดที่ Startup นำมาใช้ในช่วงเริ่มต้น จะเน้น
ในเรื่องของการค้นหาและพัฒนาลูกค้า (Customer
Development) กระบวนการคิดเชิงออกแบบ
เริ่มต้นจากไอเดียในการแก้ปัญหาให้กับผู้คน และโฟกัสไป
ที่ความต้องการของผู้ใช้ /ผู้บริโภค (User-centered)
เป็นหลักก่อน ที่เป็นที่นิยมใช้ จะมีอยู่ 2 เครื่องมือ

1.Design Thinking

2.Lean Canva

ขั้นตอนการคิดเชิงออกแบบ
(Design Thinking Process)




1. Empathize – เข้าใจลูกค้าอย่างลึกซึ้ง
ขั้นตอนแรกต้องทำความเข้าใจกับปัญหาให้ถ่องแท้ โดย
เน้นผู้ใช้เป็นศูนย์กลาง ตลอดจนเข้าใจผู้ใช้กลุ่มเป้าหมาย
เข้าใจในสิ่งที่ต้องการแก้ไข วิเคราะห์ปัญหา เพื่อหา
แนวทางที่ชัดเจน เหมาะสมและดีที่สุด โดยเริ่มตั้งด้วย
การตั้งคำถาม สร้างสมมติฐาน เพื่อหาแนวทางที่ชัดเจน
อย่างลึกซึ้งถูกต้องนั้นจะนำไปสู่การแก้ปัญหาที่ตรง
ประเด็น

2. Define – การตั้งโจทย์ กำหนดปัญหา
หลังจากที่เรารู้ Empathize ถึงข้อมูลปัญหาที่ชัดเจน
วิเคราะห์ทำความเข้าใจกลุ่มลูกค้าเป้าหมายและนำข้อมูล
ทั้งหมดมาวิเคราะห์เพื่อที่จะคัดกรองตั้งโจทย์ ระบุปัญหา
ที่แท้จริง เพื่อที่จะเป็นแนวทางในการปฎิบัติการแก้ไข
ปัญหาอย่างมีทิศทางในลำดับต่อไป

3. Ideate – สร้างไอเดีย
การสร้างไอเดีย คือการนำเสนอแนวแนวทางการแก้ไขปัญหา
ในรูปแบบต่างๆ ออกมาให้มากที่สุด สำหรับเป็นฐานข้อมูลใน
การแก้ไขปัญหานั้นๆ คิดออกมาหลายๆทาง เพื่อเป็นการ
ผสมผสานหลากหลายความคิดให้ออกมาเป็นแนวทาง
สุดท้ายที่ชัดเจน การสร้างไอเดียช่วยให้เรามองปัญหาได้
อย่างละเอียดขึ้น และหาวิธีการแก้ปัญหาได้อย่างถูกต้อง

4. Prototype – สร้างต้นแบบ
การสร้างต้นแบบเพื่อทดสอบจริงก่อนที่จะนำไปผลิตจริง ว่า
ไอเดียนี้เหมาะสมในหรือไม่ในการแก้ปัญหา โดยลงมือปฎิบัต
หรือทดลองสร้างให้เห็นภาพและรายละเอียดว่ามีหน้าตา
อย่างไร มีข้อมูลอะไรบ้างในแนวทางที่ได้เลือกก่อนที่จะนำไป
ใช้จริง

5. Test – นำไปทดสอบ
ขั้นตอนสุดท้ายที่เราต้องทดลองนำต้นแบบ เพื่อหาข้อสรุป
ที่ก่อนที่จะนำไปใช้จริงมาทดสอบประสิทธิภาพ ประเมินผล
เสร็จแล้วก็นำเอาปัญหาหรือข้อดีข้อเสียที่เกิดขึ้นเพื่อนำมา
ปรับปรุงแก้ไข ก่อนนำไปใช้จริง

กระบวนการทั้ง 5 ขั้นตอน ของ Design Thinking ซึ่ง
กระบวนการทั้งหมดนี้เป็นสิ่งที่ทำให้เราต้องเรียนรู้ เป็น
เครื่องมือที่จะช่วยให้เราแก้ปัญหาได้อย่างสร้างสรรค์ และ
ทำให้เข้าใจปัญหากลุ่มลูกค้าเป้าหมายเพื่อตั้งโจทย์ระบุ
ปัญหา แล้วสร้างสรรค์ไอเดียในการแก้ปัญหาได้อย่างเป็น
ระบบ

Lean Canvas

Lean Canvas พัฒนาโดย Ash Maurya ซึ่งได้ต่อย
อดมาจาก Business Model Canvas (BMC) ของ

Alex Osterwalder







เครื่องมือที่ช่วยในการเขียนแผนธุรกิจ (Business
plan) ฉบับย่อได้อย่างรวดเร็วที่มีความเหมาะสมสำหรับ
กลุ่มธุรกิจ Startup เพื่อใช้ในการวางแผนธุรกิจ ทำให้
ทราบปัจจัยสำคัญที่จะต้องโฟกัสครอบคลุมทุกองค์
ประกอบที่เกี่ยวข้องของการสร้างธุรกิจ เพื่อให้แน่ใจว่า
ธุรกิจที่สร้างขึ้นมานั้นตอบสนองผู้บริโภคได้อย่างแท้จริง
โดย Lean Canvas นี้จะเน้นไปที่ธุรกิจเริ่มต้นใหม่ ซึ่งมี
หลายสิ่งที่ยังไม่ชัดเจนในเรื่องของปัญหา และความ
ต้องการของลูกค้าซึ่งต้องนำไปทดสอบเพื่อลดความเสี่ยง
และปรับให้ผลิตภัณฑ์สมบูรณ์มากยิ่งขึ้นก่อนทำธุรกิจจริง

วิธีร่าง Lean Canvas






ภาพรวมองค์ประกอบของ Lean Canvas ทั้ง 9 ช่อง

ภาพรวมองค์ประกอบของ Lean Canvas ทั้ง 9 ช่อง



1.Problem ปัญหาของกลุ่มเป้าก
มาย ปัญหาอะไรที่เรากำลังจะ

แก้ไข
ระบุปัญหาหลัก 3 ข้อ ของกลุ่มเป้าหมายที่มีโอกาสเป็นลูกค้ามาก
ที่สุดโดยเรียงจากปัญหาสำคัญมากไปหาสำคัญน้อย พร้อมนำ
เสนอทางเลือกอื่นที่ผู้บริโภคใช้ในการตอบสนองความต้องการ
หรือ แก้ปัญหาในปัจจุบัน











2.Customer Segments ใครคือลูกค้าคนที่เจอปัญหานี้ กลุ่ม
เป้าหมาย (เพศ อายุ พฤติกรรม ความสนใจ)
ระบุกลุ่มเป้าหมายทั้งหมดที่จะเป็นลูกค้าโดยจัดลำดับก่อน-หลัง
คัดกรองจากกลุ่มที่มีโอกาสเป็นลูกค้าจากมากไปหาน้อย โดยระบุ
เพศ ช่วงอายุ ระดับการศึกษา พฤติกรรม ความชอบหรือความ
สนใจให้ชัดเจน

3.Unique Value Proposition ธุรกิจหรือสินค้าที่จะทำ มีจุด
เด่นสร้างคุณค่าให้กับลูกค้าเช่นไร
จุดเด่น คุณสมบัติ ประโยชน์ของสินค้าหรือบริการที่ตรงความ
ต้องการของกลุ่มเป้าหมาย และเหตุผลที่กลุ่มเป้าหมายต้องตัดสิน
ใจซื้อสินค้าบริการ

4.Solution สินค้าเมื่อทำออกมาแล้ว วิธีการหรือฟีเจอร์ที่แก้
ปัญหาให้กับลูกค้าได้คืออะไร
วิธีแก้ไขปัญหาแบบใหม่ๆ และหลากหลายเพื่อเป็นแนวทางในการ
ผลิตสินค้าหรือบริการตอบสนองผู้บริโภคเหล่านั้นได้อย่างแท้จริง

5.Channels ช่องทางนำเสนอและติดต่อสื่อสารเพื่อให้เป็น
ที่รู้จัก และเข้าถึงลูกค้าได้อย่างไรช่องทางการประชาสัมพันธ์
การตลาดการจัดส่งทั้งแบบOnline/Offlineที่สามารถ
สื่อสารคุณค่ารวมทั้งจำหน่ายสินค้าหรือบริการแก่ลูกค้ากลุ่ม
เป้าหมายโดยการช่องทางเข้าถึงแบ่งออกเป็น 5 ระยะ

o Awareness สร้างการรับรู้ ให้กลุ่มเป้าหมายตระหนักถึง
สินค้าหรือบริการ
o Purchase รูปแบบและช่องทางกลุ่มเป้าหมายซื้อสินค้า
บริการ
o Delivery รูปแบบและช่องทางส่งสินค้าบริการ
o After-sales วิธีการดูแลลูกค้า ช่องทางติดต่อสื่อสาร
o Evaluation ช่องทางกลุ่มเป้าหมายส่งข้อติชมเพื่อ
ประเมินผลสินค้าบริการ

6.Revenue Streams การประเมินการรายได้จากธุรกิจ รายได้มา
จากไหนบ้าง

ธุรกิจนี้จะสร้างรายได้โดยกำหนดราคาสินค้า บริการ และระบุ
แหล่งที่มาของรายได้ให้ครบถ้วนเพื่อแสดงถึงกระแสรายรับของ

ธุรกิจ เช่น
1.Product / Asset Sale รายได้จากการขายสินค้าโดยตรง

2.Renting รายได้จากการให้เช่าสินค้า
3.Transaction Fee การบริการ Service และเรียกเก็บเงิน

เป็นครั้งๆ
4.Advertising การเก็บรายได้จากค่าโฆษณา
5.Subscription Fee การเก็บรายได้เป็นรายเดือน เพื่อให้การ

บริการอย่างต่อเนื่อง
6.Freemium การให้บริการฟรี แต่จะมีการเก็บเงินเมื่อต้องการ

ใช้บริการส่วนเพิ่มหรือ Feature พิเศษ
นอกจากนี้ต้องประเมินความมั่นคงของธุรกิจ ประมาณการรายได้

ต่อเดือน และระยะเวลาการคืนทุน

7.Cost Structure ต้นทุนมีอะไรบ้าง ทั้งการผลิต การกระ
จายสินค้า หรือการตลาด
ระบุต้นทุนคงที่และต้นทุนแปรผัน เพื่อเข้าใจโครงสร้าง
ต้นทุนทั้งหมดของธุรกิจ

8.Ket Metrics ตัวชี้วัดที่สำคัญคืออะไร (KPI)
สำหรับธุรกิจเริ่มต้นใหม่โดยเฉพาะสตาร์ทอัพ มักจะใช้ AARRR
Metrics มากำหนดเป็น KPI ในการวัดผล






ระบุปัจจัยตัวชี้วัดสำคัญที่มีผลต่อการเติบโตในอนาคตและการประสบ
ความสำเร็จของธุรกิจ

9.Unfair Advantage ข้อได้เปรียบ อะไรเป็นจุดเด่นของ
เราที่คู่แข่งไม่มี
สำหรับข้อได้เปรียบ จุดเด่นของสินค้าหรือบริการ ความโดด
เด่นของธุรกิจเหนือคู่แข่ง และเลียนแบบได้ยาก ไม่ใช่ทุกคน
จะทำได้จึงจัดว่าเป็น Unfair Advantage
o การเป็นเจ้าแรกในตลาด ได้เปรียบในเชิงการรับรู้และ
แบรนด์
o การมีข้อมูลเชิงลึก ข้อมูลที่คนอื่นไม่มีและหากันไม่ได้ง่ายๆ
o การมีฐานลูกค้าจำนวนมาก ทำให้ได้เปรียบในเชิงการ
แข่งขัน มีโอกาสในการนำเสนอสินค้า และบริการใหม่ๆได้เร็ว
กว่า
o มีความร่วมมือกับบริษัทขนาดใหญ่หรือภาครัฐ เพราะ
Connection ไม่สามารถสร้างกันได้ง่ายๆ ภายในระยะเวลา
อันรวดเร็ว
o มีสิทธิ์ในการทำสินค้าหรือบริการที่คนอื่นไม่มีสิทธิ์ทำ
(Authorize) เช่นเป็นสัญญาให้บริการในเซเว่นแต่เพียงผู้
เดียว จำนวน 10 ปี
o ทีมงานมีความชำนาญเฉพาะทางพิเศษ (Domain
Expert) เช่น Co-founder มีประสบการณ์เป็น CTO ซึ่งก็
จะสามารถเชื่อต่อองค์กรความรู้หรือ Connection พิเศษซึ่ง
เป็น Unfair ที่ธุรกิจอื่นลอกเลียนแบบได้ยาก

การร่างแผนธุรกิจทั้ง 9 ช่องนั้น เพื่อเป็นการสรุปไอเดียที่มี
ต่อธุรกิจที่กำลังจะเริ่มต้น และให้เห็นภาพรวมทั้งหมดเพื่อดู
ว่าสิ่งที่เราร่างไว้ ได้เป็นแผนธุรกิจเบื้องต้นที่เราคิดว่าน่าจะ
เป็นไปได้ที่สุด จากไอเดียของเรา Ash Maurya จึงแนะนำ
วิธีการร่าง ไว้ดังนี้
1.อย่าใช้เวลานาน
Concept ของ Lean Canvas นั้น การสรุปไอเดียโมเดล
ของธุรกิจ เพื่อที่จะได้เห็นมุมมองที่จะเอามาใช้ต่อยอดตรวจ
สอบสมมติฐานต่อไป

2.บางช่องปล่อยว่างไว้ก่อนก็ไม่เป็นไร
จุดประสงค์ของ Lean Canvas ต้องการเป็นจุดตั้งต้นให้ได้
คิดและสามารถพัฒนาต่อได้หากยังตอบไม่ได้ในบางช่อง
สามารถกลับมาใส่ในภายหลังได้
3.สั้นและกระชับ
เนื่องจาก Lean Canvas มีพื้นที่จำกัดเพียง 1 หน้า ที่เป็น
สรุปโมเดลทางธุรกิจเพื่อใช้สื่อสารกับผู้ที่เกี่ยวข้องให้เข้าใจได้
ง่ายต้องเขียนออกมาในสาระสำคัญให้กระชับและเข้าใจได้ง่าย
ที่สุด
4.คิดให้เป็นปัจจุบัน
ปัจจุบันโลกเราเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็วLean Canvas
จึงมุ่งเน้นในสิ่งที่มีข้อมูลในตอนนี้จะได้สมมติฐานต่อไป
สำหรับนำไปทดสอบเพื่อให้แผนธุรกิจสมบูรณ์มากยิ่งขึ้น
5.เน้นลูกค้าเป็นศูนย์กลาง
ลูกค้าถือเป็นปัจจัยสำคัญในการตรวจสอบสมมติฐานต่างๆว่า
ธุรกิจควรจะปรับไปทางใด และอาจทำให้ได้รูปแบบธุรกิจใหม่ๆ
เช่นกัน

การเริ่มต้นธุรกิจใหม่ๆ มีความเสี่ยงหลายอย่างซึ่งความเสี่ยง
เหล่านี้ทำให้ธุริจใหม่ๆ หลายรายเริ่มต้นไปแล้ว ก็ต้องปิดตัวใน
เวลาอันสั้น หลังจากเราได้เรียนรู้ Design Thinking และ
Lean Canvas ทำให้เห็นภาพได้ว่า เป็นเครื่องมือที่จะช่วย
ทำให้เราเห็นแนวทางในการเริ่มธุรกิจใหม่ๆ อย่างเป็นขั้นตอน
และรู้ว่าอะไรที่ต้องนำไปทดสอบเพื่อลดความเสี่ยงจากการ
สร้างสินค้าและบริการและการเรียนรู้นั้นอาจทำให้เราเห็นอะไร
บางอย่างที่สามารถนำมาสร้งเป็นธุรกิจใหม่ๆ ที่น่าสนใจกว่าก็
เป็นไปได้ขอเพี่ยงแค่เราเริ่มต้นลงมือทำ กระบวนการคิดแบบ
Design Thinking และ Lean Canvasเป็นอีกเครื่องมือ
และแนวทางการในพิสูจน์ปัญหาว่ามีอยู่จริงและกลุ่มลูกค้า

เป้าหมายเพื่อการพัฒนาให้สินค้าและบริการของเราไปสู่ความ

สำร็จ