บทนมัสการมาตาปิตุคุณฯ

STUDY THAI WITH CAPTAIN | เอกสารประกอบการเรยี นวชิ าภาษาไทย โรงเรยี นสาธติ มศว.

หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 1 : บทนมัสการคุณานุคณุ วชิ าภาษาไทย 1 ชน้ั มัธยมศึกษาปที ่ี 4 1

ประวตั ิความเปน็ มา “บทนมสั การมาตาปติ คุ ณุ และอาจรยิ คณุ ”

ที่มาของเร่ือง คํานมสั การคณุ านคุ ณุ มเี น้ือหาแบ่งออกเป็น 5 ตอน โดยในแตล่ ะตอนมที มี่ าจาก
คาถาภาษาบาลี ไดแ้ ก่ คํานมัสการพระพทุ ธคณุ คํานมัสการพระธรรมคณุ
คํานมสั การพระสงั ฆคณุ คาํ นมสั การมาตาปิตุคุณ และคาํ นมัสการอาจรยิ คณุ

ผู้แตง่ พระยาศรีสนุ ทรโวหาร (น้อย อาจารยางกรู )
ลกั ษณะคาํ ประพันธ์ อินทรวิเชียรฉนั ท์ 11 และ กาพยฉ์ บัง 16

คาถาภาษาบาลี คาํ นมัสการคุณานุคณุ

คํานมสั การพระพุทธคณุ อรหํ สมฺมาสมฺพทุ โฺ ธ ภควา พทุ ฺธํ ภควนฺตํ อภวิ าเทมิ

พระผู้มพี ระภาคเจ้า เป็นพระอรหันตด์ ับเพลิงกิเลสเพลิงทกุ ขส์ นิ้ เชงิ ตรสั รู้ชอบได้โดยพระองคเ์ อง
ขา้ พเจ้าขออภิวาทพระผู้มีพระภาคเจ้า, ผู้รู้ ผตู้ ื่น ผ้เู บกิ บาน

คํานมัสการพระธรรมคุณ สวากฺขาโต ภควตา ธมโฺ ม ธมฺมํ นมสฺสามิ

พระธรรมเป็นธรรมทพ่ี ระผู้มีพระภาคเจา้ ตรัสไว้ดีแลว้
ขา้ พเจา้ ขอนมัสการพระธรรม

คํานมสั การพระสงั ฆคณุ สปุ ฏปิ นโฺ น ภควโต สาวกสงฺโฆ สงฆฺ ํ นมามิ

พระสงฆ์สาวกของพระผู้มพี ระภาคเจา้ ปฏบิ ตั ดิ แี ลว้
ขา้ พเจ้าขอนอบนอ้ มพระสงฆ์

คํานมสั การมาตาปิตคุ ณุ มาตาปติ คุ ณุ อนนฺตคณุ สมปฺ นฺนา ชเนตฺตชิ นกา อโุ ภ มยหฺ ํ มาตาปิตนุ ํว
ปาเท วนฺทามิ สาทรํ

มารดาบิดาทั้งสองเป็นผ้ถู งึ พร้อมดว้ ยคุณอนั หาท่สี ดุ มิได้
ขา้ พเจ้าขอไหวเ้ ทา้ ท้งั สองของมารดาบดิ าของข้าพเจ้าดว้ ยความเคารพอยา่ งสงู

STUDY THAI WITH CAPTAIN | เอกสารประกอบการเรยี นวิชาภาษาไทย โรงเรยี นสาธิต มศว.

หนว่ ยการเรียนรู้ที่ 1 : บทนมสั การคุณานุคุณ วชิ าภาษาไทย 1 ช้ันมัธยมศกึ ษาปีที่ 4 2

คาถาภาษาบาลี คํานมสั การคุณานคุ ณุ

คํานมสั การอาจรยิ คณุ ปาเจราจริยา โหนฺติ คุณตุ ตฺ รา นสุ ฺสาสกา ปญญฺ า วฑุ ฒิ กเรเตเต
ทนิ ฺโนวาเท นมามิหํ

ครูอาจารยผ์ ใู้ หญ่และผู้นอ้ ยท้ังหลาย ล้วนเปน็ ผมู้ พี ระคณุ อนั ประเสริฐยง่ิ ได้อบรมส่ังสอนศษิ ย์ให้มีวชิ าความรู้
ไดใ้ ห้โอวาทตักเตือนด้วยเมตตาธรรม ขา้ พเจา้ ขอกราบไหวค้ ุณครอู าจารย์เหล่านั้นด้วยความเคารพ

ประวตั ผิ ู้แตง่ พระยาศรีสนุ ทรโวหาร (นอ้ ย อาจารยางกูร)

พระยาศรสี นุ ทรโวหาร (น้อย อาจารยางกูร) เป็นนกั ปราชญค์ นสําคัญ
ในรัชสมยั พระบาทสมเด็จพระเจา้ จลุ จอมเกล้าอยู่หัว (รชั กาลที่ 5) ทา่ นเป็น
ชาวฉะเชิงเทรา เกิดเมือ่ วนั ที่ 5 กรกฎาคม พ.ศ.2365 ทา่ นไดร้ บั สมญานาม
วา่ เป็น “ศาลฎกี าภาษาไทย” เป็นผแู้ ต่งตําราเรียนชดุ แรกของไทย เรียกวา่
“แบบเรยี นหลวง” ใช้สอนในโรงเรียนพระตาํ หนกั สวนกหุ ลาบ นอกจากนย้ี ัง
แตง่ หนังสอื กวีนิพนธท์ ่มี คี ณุ ค่าอีกหลายเรือ่ ง

กาพยฉ์ บัง 16

กาพย์ฉบัง 16 1 บท มี 3 วรรค วรรคที่หน่งึ มี 6 คํา วรรคที่สองมี 4 คาํ และวรรคท่ีสามมี 6 คํา (1 บทมี 16 คาํ )

STUDY THAI WITH CAPTAIN | เอกสารประกอบการเรยี นวิชาภาษาไทย โรงเรยี นสาธติ มศว.

หนว่ ยการเรยี นรู้ที่ 1 : บทนมสั การคุณานุคณุ วชิ าภาษาไทย 1 ชั้นมธั ยมศกึ ษาปที ่ี 4 3

อินทรวเิ ชียรฉนั ท์ 11

อนิ ทรวิเชยี รฉนั ท์ 11 มคี วามหมายว่า ฉนั ทมี่ ีลลี าอันรุง่ เรอื งงดงามประดจุ สายฟ้าซงึ่ เป็นอาวุธของพระอินทร์
อนิ ทรวเิ ชียรฉนั ท์ 11 1 บท มี 2 บาท แต่ละบาทมี 2 วรรค วรรคหนา้ มี 5 คาํ วรรคหลังมี 6 คาํ (1 บาทมี 11 คาํ )
การบังคับคาํ ของอินทรวิเชียรฉนั ท์ 11

หมายถงึ คาํ ทลี่ งเสยี งหนัก (คาํ ครุ ; เขียนแทนด้วย ั )
หมายถงึ คาํ ทีล่ งเสยี งเบา (คําลหุ ; เขยี นแทนด้วย ุ )

คําครุ คาํ ลหุ

คาํ ครุ (คาํ ทล่ี งเสียงหนกั ) แทนด้วย ั คาํ ลหุ (คําท่ีลงเสียงเบา) แทนดว้ ย ุ

1.พยางคท์ ม่ี เี สียงพยัญชนะท้ายในทกุ มาตรา 1.พยางค์ท่ไี ม่มีตวั สะกดและประสมดว้ ยสระเสียงสั้น

2.พยางค์ทไี่ มม่ ีตัวสะกดและประสมดว้ ยสระเสียงยาว 2.คําพเิ ศษ ได้แก่ ธ ณ บ่ ก็
3.พยางค์ทปี่ ระสมดว้ ยสระ อํา ไอ ใอ เอา

Problem #1 | จงเขียนพยางคค์ รุและพยางคล์ หขุ องคําต่อไปน้ีให้ถกู ตอ้ ง

1.วิทยาศาสตร์ = ________________ 2.ศิลปกรรม = ________________ 3.กรงุ เทพมหานคร = ________________
4.นาฬกิ าทราย = ________________ 5.ทศิ ตะวนั ตก = _______________ 6.สมั พันธภาพ = ____________________
7.สุนทรยี ศาสตร์ = ______________ 8.มหาวทิ ยาลยั = ______________ 9.ไข่นกกระทา = ____________________

STUDY THAI WITH CAPTAIN | เอกสารประกอบการเรียนวชิ าภาษาไทย โรงเรียนสาธิต มศว.

หนว่ ยการเรียนรู้ท่ี 1 : บทนมสั การคุณานุคุณ วชิ าภาษาไทย 1 ชั้นมัธยมศกึ ษาปีท่ี 4 4

บทนมัสการมาตาปิตคุ ุณ บทนมสั การอาจริยคณุ

ขา้ ขอนบชนกคณุ ชนนเี ปน็ เค้ามูล อนง่ึ ข้าคาํ นบั นอ้ ม ตอ่ พระครูผู้การุญ
ผู้กอบนุกลู พนู ผดงุ จวบเจริญวัย โอบเอ้อื และเจือจุน อนุสาสน์ทกุ ส่ิงสรรพ์
บ บําราศนริ าไกล ทง้ั บุญบาปทุกสงิ่ อัน
ฟูมฟกั ทะนถุ นอม บ คดิ ยากลําบากกาย ยัง บ ทราบกไ็ ด้ทราบ ขยายอตั ถ์ใหช้ ดั เจน
แสนยากเทา่ ไร ๆ ถนอมเลย้ี ง ฤ ร้วู าย ชี้แจงและแบง่ ปัน และกรุณา บ เอยี งเอน
จนได้รอดเป็นกายา ใหฉ้ ลาดและแหลมคม
ตรากทนระคนทกุ ข์ ชนนีคือภผู า จิตมากดว้ ยเมตตา หะจติ มดื ท่ีงนุ งม
ปกป้องซงึ่ อันตราย ก็ บ เทียบ บ เทียมทัน เหมือนทา่ นมาแกล้งเกณฑ์ กส็ ว่างกระจ่างใจ
จะสนองคณุ านันต์ ถือว่าเลศิ ณ แดนไตร
เปรยี บหนักชนกคุณ อุดมเลิศประเสรฐิ คณุ ขจดั เขลาบรรเทาโม- จติ น้อมนิยมชม
ใหญพ่ ื้นพสนุ ธรา กงั ขา ณ อารมณ์

เหลอื ท่ีจะแทนทด คณุ ส่วนนี้ควรนบั
แทบ้ ชู ไนยอัน ควรนกึ และตรึกใน

ถอดคําประพนั ธบ์ ทนมัสการมาตาปติ คุ ุณ…
ข้าพเจา้ ขอนอบนอ้ มต่อคุณของบดิ ามารดา ผ้คู อยดูแล ฟมู ฟักอยา่ งทะนถุ นอม จนลกู ไดเ้ ติบโตขนึ้
อดทนต่อความทกุ ขย์ ากลําบาก คอยปกปอ้ งภัยอันตรายใหก้ บั ลูก พระคุณของบิดามารดายิ่งใหญ่
กว่าภูเขา และผนื แผ่นดนิ จนไม่อาจทดแทนได้หมด พระคุณของบิดามารดาจงึ เปน็ ทนี่ ่าเคารพบูชา

ถอดคําประพนั ธบ์ ทนมัสการอาจรยิ คณุ …
ข้าพเจ้าขอนอบนอ้ มต่อพระคณุ ของครอู าจารย์ ผคู้ อยชว่ ยเหลอื เอ้อื เฟ้ือ และสอนสรรพวิชาใหแ้ ก่ศิษย์
ได้ร้ผู ิดชอบช่วั ดี ครคู อยชแ้ี จง อธบิ าย ขยายความส่ิงต่าง ๆ ใหช้ ดั เจนขนึ้ มีความเมตตากรณุ าต่อศษิ ย์
ต้งั ใจสอนให้ศษิ ยฉ์ ลาดหลักแหลม เป็นผขู้ จัดความโงเ่ ขลาและความลุ่มหลง ศิษย์จึงควรระลกึ ถึงพระคุณครู

STUDY THAI WITH CAPTAIN | เอกสารประกอบการเรยี นวชิ าภาษาไทย โรงเรียนสาธติ มศว.

หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 1 : บทนมสั การคณุ านคุ ณุ วชิ าภาษาไทย 1 ช้นั มธั ยมศึกษาปีที่ 4 5

รู้ไวใ้ ชว่ ่า...

“คณุ ส่วนนคี้ วรนับ ถือวา่ เลศิ ณ แดนไตร”
แดนไตร หมายถึง โลกทั้งสามในทางวรรณคดี ได้แก่ โลกสวรรค์ โลกมนษุ ย์ และโลกบาดาล

โลกสวรรค์ โลกมนษุ ย์ โลกบาดาล

วิเคราะหค์ ณุ คา่ บทนมสั การมาตาปิตุคณุ และอาจารยิ คณุ

วเิ คราะหค์ ุณค่าดา้ นเนอื้ หา
บทนมัสการมาตาปติ ุคณุ : บิดามารดาเป็นผ้มู ีพระคุณต่อเรา คอยเลี้ยงดู อบรมสง่ั สอน คอยตกั เตอื น

และคอยชท้ี างท่ีดใี ห้แก่เรา เราจึงควรมีความกตัญญูกตเวทตี อ่ ทา่ น
บทนมสั การอาจรยิ คุณ : ครอู าจารยเ์ ปน็ ผปู้ ระสทิ ธปิ์ ระสาทวชิ าใหแ้ ก่ศษิ ย์ คอยอบรมส่ังสอนศษิ ย์ด้วย

ความเมตตา เราจึงควรนอบนอ้ มตอ่ ครูและระลึกถงึ พระคณุ ครอู ยูเ่ สมอ

วิเคราะหค์ ุณค่าด้านวรรณศิลป์

1.การสรรคําใหเ้ หมาะกบั เนอ้ื เรื่อง

“ฟูมฟักทะนถุ นอม บ บาํ ราศนริ าไกล “อนง่ึ ขา้ คาํ นบั นอ้ ม ตอ่ พระครูผกู้ ารญุ

แสนยากเทา่ ไร ๆ บ คิดยากลาํ บากกาย” โอบเอื้อและเจอื จุน อนุสาสน์ทุกส่งิ สรรพ”์

2.การใช้สัมผสั พยญั ชนะและสัมผสั สระ

“ตรากทนระคนทุกข์ ถนอมเล้ียง ฤ รวู้ าย” : สมั ผัสสระ (ทน-คน)

“โอบเอือ้ และเจอื จุน อนุสาสนท์ กุ สง่ิ สรรพ์” : สมั ผสั พยัญชนะ (โอบ-เอ้ือ,เจอื -จนุ ,สาสน-์ ส่ิง-สรรพ์)

STUDY THAI WITH CAPTAIN | เอกสารประกอบการเรยี นวิชาภาษาไทย โรงเรียนสาธติ มศว.

หนว่ ยการเรียนรู้ที่ 1 : บทนมัสการคุณานุคณุ วชิ าภาษาไทย 1 ชั้นมัธยมศกึ ษาปที ่ี 4 6

วเิ คราะหค์ ณุ ค่าบทนมสั การมาตาปิตคุ ณุ และอาจารยิ คุณ

วเิ คราะหค์ ณุ คา่ ด้านวรรณศลิ ป์

3.การใช้โวหารภาพพจน์

“เปรียบหนกั ชนกคุณ ชนนคี อื ภผู า

ใหญ่พืน้ พสนุ ธรา ก็ บ เทียบ บ เทยี มทัน”

จากบทประพนั ธ์ขา้ งต้นมีการใช้กลวิธีเปรียบเทยี บแบบ “อปุ ลักษณ์”

โดยกวเี ปรยี บพระคณุ ของบดิ ามารดาวา่ ย่งิ ใหญ่กว่าภเู ขาและผืนแผ่นดนิ

กอบ คําศัพทน์ า่ ร…ู้ บทนมัสการมาตาปิตคุ ณุ และอาจริยคุณ
การุญ
กงั ขา ประกอบ
แกลง้ ความกรณุ า
คุณานันต์ ความเคลอื บแคลง ความสงสยั
งนุ งม จงใจ ต้ังใจ
ชนกคุณ คุณมาก (มาจาก คุณ + อนันต)์
แดนไตร หลงเชอ่ื โดยไม่มีเหตุผล
ตราก พระคณุ ของพ่อ (ชนก แปลวา่ พ่อ)
ตรกึ โลกท้งั สามทางวรรณคดี ไดแ้ ก่ โลกมนุษย์ โลกสวรรค์ และโลกบาดาล
นมสั การ ทนทําอย่างไมค่ ิดถงึ ความยากลําบาก
นิราไกล นึก คิด
นุกูล การกราบ การไหว้ การคารวะ
ไมจ่ ากไปไกล (นริ า แปลวา่ ไม่)
เกือ้ กลู สงเคราะห์ (มาจาก อนกุ ลู )

STUDY THAI WITH CAPTAIN | เอกสารประกอบการเรียนวิชาภาษาไทย โรงเรียนสาธิต มศว.

หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 1 : บทนมสั การคุณานคุ ณุ วิชาภาษาไทย 1 ช้นั มัธยมศกึ ษาปีที่ 4 7

บชู ไนย คาํ ศพั ท์น่าร้…ู บทนมัสการมาตาปติ คุ ณุ และอาจริยคณุ
บาํ ราศ
ควรบชู า พึงบูชา (มีความหมายเช่นเดยี วกับ ปชู นยี )
ปิตุ จากไป
พสุนธรา บิดา
แผ่นดิน
มาตา มารดา
โมหะ ความลุ่มหลง ความเขลา ความโง่
ระคน ปน ปะปนกัน
อนสุ าสน์ คําสัง่ สอน (ในที่นใ้ี ช้ในความหมายวา่ สอน)
อตั ถ์ เน้ือความ
อาจริยคณุ พระคณุ ของครู (อาจรยิ เปน็ ภาษาบาลี ตรงกับภาษาสนั สกฤตว่า อาจารฺย)

Problem #2 | จงตอบคาํ ถามต่อไปนใ้ี ห้ถูกต้อง

1.ถอดคําประพันธ์ “บทนมัสการมาตาปติ ุคณุ ” ในสาํ นวนภาษาของตนเอง
______________________________________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________________________________
2.ถอดคําประพันธ์ “บทนมัสการอาจรยิ คุณ” ในสํานวนภาษาของตนเอง
______________________________________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________________________________
3.จงเขยี นแผนผังฉันทลักษณ์อินทรวิเชียรฉันท์ 11 ใหถ้ กู ต้อง
______________________________________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________________________________

STUDY THAI WITH CAPTAIN | เอกสารประกอบการเรยี นวชิ าภาษาไทย โรงเรยี นสาธติ มศว.

หนว่ ยการเรียนรู้ที่ 1 : บทนมัสการคณุ านุคณุ วิชาภาษาไทย 1 ช้นั มัธยมศกึ ษาปีท่ี 4 8

4.จงอธิบายความแตกตา่ งของคาํ ครแุ ละคําลหุ พรอ้ มยกตัวอย่างประกอบ

______________________________________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________________________________

5.จงบอกข้อคดิ ที่ได้รบั จาก “บทนมสั การมาตาปติ คุ ณุ ” มา 2 ขอ้

______________________________________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________________________________

6.จงบอกข้อคดิ ท่ีได้รบั จาก “บทนมสั การอาจริยคณุ ” มา 2 ขอ้

______________________________________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________________________________

7.บทประพนั ธต์ อ่ ไปนใ้ี ช้กลวิธกี ารเปรียบเทยี บแบบใด และกวีเปรียบเทยี บวา่ อยา่ งไร

“เปรียบหนักชนกคุณ ชนนคี อื ภูผา

ใหญ่พื้นพสนุ ธรา ก็ บ เทยี บ บ เทยี มทัน”

______________________________________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________________________________

8. “เปรยี บหนักชนกคุณ ชนนคี อื ภูผา

ใหญพ่ ้ืนพสนุ ธรา ก็ บ เทยี บ บ เทียมทนั

เหลอื ที่จะแทนทด จะสนองคุณานนั ต์

แทบ้ ชู ไนยอนั อุดมเลิศประเสริฐคณุ ”

จากบทประพนั ธข์ ้างตน้ ผู้อา่ นรู้สึกเห็นดว้ ยกบั บทประพันธห์ รอื ไม่ จงอธบิ ายเหตผุ ลพอสังเขป

______________________________________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________________________________

STUDY THAI WITH CAPTAIN | เอกสารประกอบการเรยี นวชิ าภาษาไทย โรงเรยี นสาธิต มศว.

หนว่ ยการเรียนรู้ท่ี 1 : บทนมัสการคุณานุคณุ วิชาภาษาไทย 1 ช้นั มธั ยมศึกษาปีท่ี 4 9

9. “คุณสว่ นนค้ี วรนับ ถือวา่ เลศิ ณ แดนไตร” คําวา่ “แดนไตร” ทางวรรณคดหี มายถึงโลกใดบ้าง
______________________________________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________________________________
10.จงอธิบายประวตั ิและผลงานของพระยาศรสี นุ ทรโวหาร (นอ้ ย อาจารยางกูร) พอสงั เขป
______________________________________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________________________________

Problem #3 | จงบอกความหมาของคาํ ศัพทต์ ่อไปนีใ้ ห้ถกู ตอ้ ง

1.นมสั การ หมายถงึ ____________________________________________________________________________
2.บชู าไนย หมายถึง ____________________________________________________________________________
3.อาจรยิ คณุ หมายถงึ ____________________________________________________________________________
4.ชนกคณุ หมายถึง ____________________________________________________________________________
5.แดนไตร หมายถึง ____________________________________________________________________________
6.โมหะ หมายถึง ____________________________________________________________________________
7.บาํ ราศ หมายถึง ____________________________________________________________________________
8.นิราไกล หมายถงึ ____________________________________________________________________________
9.อนสุ าสน์ หมายถงึ ____________________________________________________________________________
10.นุกูล หมายถึง ____________________________________________________________________________

บนั ทกึ เพ่มิ เติม

STUDY THAI WITH CAPTAIN | เอกสารประกอบการเรียนวิชาภาษาไทย โรงเรยี นสาธิต มศว.

หนว่ ยการเรียนรู้ที่ 1 : บทนมัสการคุณานุคุณ วชิ าภาษาไทย 1 ช้นั มัธยมศกึ ษาปีท่ี 4 10

แบบฝกึ หดั ท้ายหน่วยการเรยี นรทู้ ี่ 1 : บทนมัสการมาตาปิตคุ ุณและอาจริยคณุ

1.ใครเป็นผูป้ ระพันธ์บทนมัสการมาตาปติ คุ ุณและบทนมสั การอาจริยคุณ

ก. พระบาทสมเดจ็ พระจลุ จอมเกลา้ เจา้ อยหู่ ัว

ข. พระสุนทรโวหาร (ภู่)

ค. พระยาศรสี ุนทรโวหาร (นอ้ ย อาจารยางกรู )

ง.สมเดจ็ พระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส

2.พระยาศรสี นุ ทรโวหาร (น้อย อาจารยางกรู ) เป็นกวีคนสําคญั ในรชั สมัยใด

ก. พระบาทสมเดจ็ พระจลุ จอมเกลา้ เจา้ อยหู่ ัว

ข. พระบาทสมเด็จพระจอมเกลา้ เจา้ อยู่หวั

ค. พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหลา้ นภาลัย

ง. พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจา้ อยหู่ วั

3.พระยาศรสี นุ ทรโวหาร (นอ้ ย อาจารยางกรู ) ไดร้ บั สมญานามว่าอยา่ งไร

ก. เชกสเปียร์แหง่ ประเทศไทย

ข. ศาลฎีกาภาษาไทย

ค. กวสี แี่ ผ่นดิน

ง. กวีเอกของโลก

4.คําประพนั ธ์ในขอ้ ใดมีพยางคล์ หมุ ากทีส่ ดุ

ก. เจยี ระบาดคาดองคก์ ็ทรงเปล้อื ง ให้เปน็ เครื่องนงุ่ ห่มโอรสา

สอนให้เจ้าเป่าป่ีมวี ิชา เพลงสาตราสารพัดหัดชํานาญ

ข. ฝ่ายกุมารสินสมทุ รสุดสวาท ไม่ห่างบาทบิดาอชั ฌาสยั

ความรกั พอ่ ยงิ่ กวา่ แมม่ าแตไ่ ร ดว้ ยมิได้ขเู่ ข็ญเช่นมารดา

ค. พระฟงั คําน้ําเนตรลงพรากพราก คิดถงึ ยากยามวโิ ยคย่ิงโศกศลั ย์

แถลงเล่าลูกยาสารพนั จนพากันมาบรรทมทีร่ ม่ ไทร

ง. สนิ สมทุ รกุมารชาญฉลาด ฟงั พระบาทบติ ุรงคใ์ หส้ งสยั

จงึ ทูลถามความจริงด้วยกริง่ ใจ เหตุไฉนจงึ จะเป็นไปเชน่ น้ัน

STUDY THAI WITH CAPTAIN | เอกสารประกอบการเรยี นวชิ าภาษาไทย โรงเรยี นสาธติ มศว.

หนว่ ยการเรียนรู้ท่ี 1 : บทนมสั การคุณานคุ ุณ วิชาภาษาไทย 1 ชั้นมธั ยมศกึ ษาปีท่ี 4 11

5.ข้อใดเปน็ ลกั ษณะบังคับคาํ ครแุ ละคาํ ลหขุ องอนิ ทรวเิ ชียรฉันท์ 11

ก. ุ ุ ั ุ ั ั ุ ุ ั ุ ั ั

ุุัุัั ุุัุัั

ข. ั ั ุ ั ั ุััุัุั

ััุัั ุััุัุั

ค. ั ั ั ั ั ุััุัั

ััััั ุััุัั

ง. ั ั ุ ั ั ุุัุัั

ััุัั ุุัุัั

6.ขอ้ ใดสะท้อนใหเ้ ห็นวา่ “ครเู ปน็ ผู้ขจดั ความลมุ่ หลงและความโงเ่ ขลาให้แกศ่ ษิ ย์”

ก. โอบเออ้ื และเจือจุน อนสุ าสนท์ กุ สง่ิ สรรพ์

ข. ยัง บ ทราบก็ได้ทราบ ทั้งบญุ บาปทกุ ส่งิ อัน

ค. ขจดั เขลาบรรเทาโม- หะจติ มดื ทงี่ ุนงม

ง. เหมอื นทา่ นมาแกลง้ เกณฑ์ ใหฉ้ ลาดและแหลมคม

7.ขอ้ ใดสะท้อนใหเ้ หน็ วา่ “ครูเปน็ ประสทิ ธิ์ประสาทวิชาความรูต้ า่ ง ๆ ใหแ้ ก่ศษิ ย์”

ก. โอบเออ้ื และเจอื จุน อนุสาสน์ทุกสิ่งสรรพ์

ข. ยัง บ ทราบกไ็ ดท้ ราบ ทั้งบุญบาปทุกสิ่งอนั

ค. ขจดั เขลาบรรเทาโม- หะจติ มดื ที่งุนงม

ง. เหมือนทา่ นมาแกลง้ เกณฑ์ ให้ฉลาดและแหลมคม

8.ขอ้ ใดสะท้อนใหเ้ หน็ วา่ “ครูเปน็ ผู้ชี้แจง อธิบาย ขยายความส่งิ ตา่ ง ๆ ใหก้ ระจา่ งแจ้ง”

ก. เหมือนทา่ นมาแกลง้ เกณฑ์ ใหฉ้ ลาดและแหลมคม
ข. กังขา ณ อารมณ์ ก็สว่างกระจ่างใจ
ค. ชแี้ จงและแบง่ ปัน ขยายอตั ถใ์ ห้ชัดเจน
ง. ยงั บ ทราบกไ็ ดท้ ราบ ท้ังบญุ บาปทกุ สิง่ อัน

STUDY THAI WITH CAPTAIN | เอกสารประกอบการเรยี นวชิ าภาษาไทย โรงเรียนสาธิต มศว.

หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 1 : บทนมสั การคณุ านคุ ณุ วชิ าภาษาไทย 1 ชั้นมัธยมศกึ ษาปที ่ี 4 12

9.ข้อใดสะท้อนใหเ้ หน็ ว่า “ครเู ป็นผู้สอนใหศ้ ษิ ย์รู้ในส่งิ ที่ยังไมร่ ู้และสอนใหร้ จู้ กั ผดิ ชอบช่ัวดี”

ก. เหมอื นทา่ นมาแกลง้ เกณฑ์ ใหฉ้ ลาดและแหลมคม

ข. กังขา ณ อารมณ์ ก็สวา่ งกระจา่ งใจ

ค. ช้แี จงและแบง่ ปนั ขยายอตั ถใ์ หช้ ดั เจน

ง. ยัง บ ทราบกไ็ ดท้ ราบ ท้ังบญุ บาปทกุ สิ่งอัน

10.ข้อใดสะท้อนใหเ้ ห็นวา่ “ศษิ ยพ์ งึ ระลกึ ถึงพระคุณของครูและควรนอบนอ้ มตอ่ ครอู าจารย์”

ก. คุณสว่ นนีค้ วรนับ ถอื วา่ เลศิ ณ แดนไตร

ข. ควรนกึ และตรกึ ใน จติ น้อมนยิ มชม

ค. อนงึ่ ข้าคํานับน้อม ตอ่ พระครูผกู้ ารุญ

ง. โอบเออื้ และเจือจนุ อนสุ าสนท์ ุกส่งิ สรรพ์

11.ขอ้ ใดสะท้อนให้เหน็ วา่ “พ่อแม่ยอมตรากตรําทํางานด้วยความยากลาํ บากเพ่อื ลูก”

ก. ตรากทนระคนทกุ ข์ ถนอมเล้ียง ฤ รู้วาย

ข. ปกป้องซ่งึ อันตราย จนไดร้ อดเปน็ กายา

ค. ฟูมฟักทะนถุ นอม บ บาํ ราศนริ าไกล

ง. แสนยากเทา่ ไร ๆ บ คดิ ยากลําบากกาย

12.ขอ้ ใดสะท้อนใหเ้ หน็ วา่ “พระคุณของพ่อแม่เป็นส่งิ ทีป่ ระเสริฐและนา่ เคารพบูชา”

ก. เปรียบหนักชนกคณุ ชนนคี ือภูผา

ข. ใหญพ่ ้นื พสนุ ธรา ก็ บ เทยี บ บ เทียมทัน

ค. เหลือทจี่ ะแทนทด จะสนองคณุ านันต์

ง. แทบ้ ชู ไนยอนั อุดมเลศิ ประเสริฐคุณ

13.ขอ้ ใดสะท้อนใหเ้ ห็นวา่ “พระคุณของพ่อแม่ยิ่งใหญ่เกนิ กวา่ จะทดแทนหมด”

ก. เปรียบหนกั ชนกคุณ ชนนีคือภผู า

ข. ใหญพ่ ืน้ พสุนธรา ก็ บ เทยี บ บ เทยี มทัน

ค. เหลือทจ่ี ะแทนทด จะสนองคุณานันต์

ง. แทบ้ ชู ไนยอนั อดุ มเลศิ ประเสรฐิ คณุ

STUDY THAI WITH CAPTAIN | เอกสารประกอบการเรยี นวิชาภาษาไทย โรงเรียนสาธติ มศว.

หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 1 : บทนมัสการคณุ านุคณุ วชิ าภาษาไทย 1 ชั้นมธั ยมศึกษาปีท่ี 4 13

14.บทประพนั ธใ์ นข้อใดมคี ําสมาสแบบกลมกลืนเสียง

ก. ฟมู ฟกั ทะนถุ นอม บ บาํ ราศนิราไกล

ข. เหลือทจี่ ะแทนทด จะสนองคณุ านนั ต์

ค. คณุ สว่ นนคี้ วรนับ ถือวา่ เลศิ ณ แดนไตร

ง. ใหญ่พ้นื พสนุ ธรา ก็ บ เทียบ บ เทยี มทนั

15.บทประพนั ธ์ในข้อใดไมป่ รากฏการใชส้ ัมผสั ใน

ก. โอบเอ้อื และเจือจนุ อนสุ าสน์ทุกส่ิงสรรพ์

ข. เปรียบหนกั ชนกคณุ ชนนคี อื ภผู า

ค. ตรากทนระคนทุกข์ ถนอมเล้ียง ฤ รู้วาย

ง. คุณสว่ นนี้ควรนับ ถอื ว่าเลศิ ณ แดนไตร

16.บทประพนั ธ์ในข้อใดปรากฏการใช้โวหารภาพพจน์

ก. เปรยี บหนกั ชนกคุณ ชนนีคอื ภผู า

ข. เหลอื ทีจ่ ะแทนทด จะสนองคณุ านนั ต์

ค. เหมอื นท่านมาแกล้งเกณฑ์ ให้ฉลาดและแหลมคม

ง. คณุ ส่วนนีค้ วรนบั ถือวา่ เลศิ ณ แดนไตร

17.บทประพันธใ์ นข้อใดไมป่ รากฏการใชส้ ัมผัสพยัญชนะ

ก. เหลอื ท่ีจะแทนทด จะสนองคุณานนั ต์

ข. แทบ้ ชู ไนยอนั อุดมเลิศประเสริฐคณุ

ค. ฟูมฟกั ทะนุถนอม บ บาํ ราศนริ าไกล

ง. โอบเอื้อและเจอื จุน อนุสาสนท์ ุกส่งิ สรรพ์

18.บทประพันธใ์ นข้อใดมกี ารใชส้ มั ผัสนอก

ก. ตรากทนระคนทุกข์ ถนอมเลยี้ ง ฤ รู้วาย

ข. คุณส่วนนี้ควรนับ ถือว่าเลศิ ณ แดนไตร

ค. ขจัดเขลาบรรเทาโม- หะจติ มืดทงี่ ุนงม

ง. ยัง บ ทราบก็ไดท้ ราบ ท้งั บญุ บาปทกุ ส่งิ อัน

STUDY THAI WITH CAPTAIN | เอกสารประกอบการเรียนวิชาภาษาไทย โรงเรยี นสาธิต มศว.

หนว่ ยการเรยี นรู้ที่ 1 : บทนมสั การคณุ านุคณุ วชิ าภาษาไทย 1 ชัน้ มธั ยมศึกษาปีที่ 4 14

19.บทนมัสการมาตาปติ ุคุณและบทนมสั การอาจรยิ คณุ มวี ตั ถปุ ระสงค์ในการแตง่ เพ่อื อะไร

ก. เพอื่ จารึกพระคุณของบดิ ามารดาและครอู าจารยใ์ หค้ งอย่สู บื ไป

ข. เพ่ือปลูกฝงั คณุ ธรรมจริยธรรมอันดงี ามให้กับเยาวชน

ค. เพ่อื สรรเสริญพระคุณอันยง่ิ ใหญข่ องบิดามารดาและครอู าจารย์

ง. เพื่อเปน็ ตวั อย่างในการแตง่ อินทรวิเชยี รฉันท์ใหถ้ ูกต้องตามฉนั ทลกั ษณ์

20.ขอ้ ใดเป็นหน้าที่ของครอู าจารยท์ ีส่ ําคัญทส่ี ุด

ก. โอบเอื้อและเจอื จนุ อนสุ าสน์ทกุ สงิ่ สรรพ์

ข. ยัง บ ทราบก็ไดท้ ราบ ทง้ั บญุ บาปทุกส่ิงอนั

ค. จิตมากด้วยเมตตา และกรุณา บ เอียงเอน

ง. กงั ขา ณ อารมณ์ กส็ วา่ งกระจ่างใจ

เฉลยแบบฝกึ หัดท้ายหน่วยการเรยี นรทู้ ่ี 1
1 ค 2 ก 3 ข 4 ง 5 ง 6 ค 7 ก 8 ค 9 ง 10 ข
11 ก 12 ง 13 ค 14 ข 15 ข 16 ก 17 ข 18 ง 19 ค 20 ก

คะแนนท่ไี ด้ บันทึกเพม่ิ เติม

______________
/ 20 คะแนน