นิทานเวตาลเรื่องที่ 10

STUDY THAI WITH CAPTAIN | เอกสารประกอบการเรียนวชิ าภาษาไทย โรงเรยี นสาธิต มศว.

หนว่ ยการเรียนรู้ที่ 2 : นทิ านเวตาลเรอื่ งท่ี 10 วชิ าภาษาไทย 1 ชัน้ มธั ยมศึกษาปีที่ 4 15

ทมี่ าของเร่อื ง ประวตั คิ วามเปน็ มา “นทิ านเวตาล เร่ืองท่ี 10”

พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมืน่ พิทยาลงกรณ หรือเปน็ ทรี่ ู้จกั กันในพระนามแฝง
ว่า น.ม.ส. ทรงนิพนธ์เรื่องเวตาลข้นึ เมือ่ พ.ศ.2461 ตน้ เคา้ ของนทิ านเวตาล
มาจากวรรณคดอี นิ เดยี ชือ่ “เวตาลปัญจวิงศติ” ซ่ึงแตง่ โดยกวีช่อื “ศวิ ทาส”
โดยแตง่ ไว้เป็นภาษาสนั สกฤต เชือ่ กันว่ามีความเกา่ แกก่ วา่ 2,500 ปี

ลกั ษณะคําประพันธ์ นทิ านรอ้ ยแก้ว
ผู้แตง่ พระราชวรวงศ์เธอ กรมหม่ืนพิทยาลงกรณ (น.ม.ส.)

ความเปน็ มาของนทิ านเวตาล

นทิ านเวตาลมตี น้ เค้ามาจากวรรณคดอี นิ เดยี ชอ่ื ว่า “เวตาลปญั จวงิ ศต”ิ แปลว่า
นทิ าน 25 เร่อื งของเวตาล โดยกวที ม่ี ชี ่ือว่า “ศิวทาส” แตง่ ไว้เปน็ ภาษาสนั สกฤต
เชอ่ื วา่ มคี วามเก่าแก่มากกว่า 2,500 ปี ตอ่ มา “โสมเทวะ” กวชี าวแคว้นกษั มีระได้
นาํ มาเรยี บเรียงขึ้นใหมแ่ ละรวบรวมเขา้ ไวใ้ นหนังสอื รวมนิทานโบราณของอนิ เดีย
ทีม่ ีชอื่ วา่ “กถาสริตสาคร” (ตอนที่ 75-99) โดยนิทานเวตาลของไทยมิได้แปลมา
จากตน้ ฉบับสนั สกฤตโดยตรง แตแ่ ปลมาจากฉบบั ภาษาองั กฤษชือ่ ว่า “Vikram
and the Vampire or Tales of Hindu Devilry” ของเซอร์ ริชารด์ เอฟ เบอรต์ นั
นิทานเวตาลมีลักษณะเปน็ “นิทานซ้อนนิทาน” กลา่ วคือมีนทิ านย่อยหลายเร่อื งอยู่ในนิทานเรอ่ื งใหญ่ ฉบบั ของ น.ม.ส.
ประกอบด้วยนทิ านยอ่ ย 10 เรอ่ื ง โดยแปลจากฉบับของเบอร์ตนั ทงั้ สน้ิ 9 เร่อื ง ส่วนอกี หนง่ึ เรื่องนาํ มาจากฉบับภาษา
อังกฤษสํานวนอ่นื น.ม.ส. ทรงเลือกฉบับของเบอรต์ ันเปน็ หลักในการเรียบเรยี ง เพราะทรงเหน็ ว่าสนุกกว่าฉบับอ่นื
เรียบเรียงนิทานเวตาล น.ม.ส. ทรงใชว้ ธิ กี ารตกแตง่ นทิ านชุดน้ใี หม้ ีสสี นั นา่ อ่านโดยไมข่ ดั ตอ่ แนวความคดิ ของคนไทย
ดงั น้ันจงึ อาจกล่าวได้วา่ นทิ านเวตาลเป็นงานประพนั ธ์ท่แี สดงลลี าการเขียนรอ้ ยแกว้ ของ น.ม.ส. ไดอ้ ยา่ งดชี นิ้ หนึ่ง

พระนามแฝง น.ม.ส. มที ี่มาจากอักษรทา้ ยพระนามเดมิ ของพระองค์ว่า “พระองค์เจ้ารัชนีแจม่ จรัส”

STUDY THAI WITH CAPTAIN | เอกสารประกอบการเรียนวิชาภาษาไทย โรงเรียนสาธติ มศว.

หนว่ ยการเรยี นรู้ที่ 2 : นิทานเวตาลเร่ืองท่ี 10 วชิ าภาษาไทย 1 ชนั้ มธั ยมศึกษาปีท่ี 4 16

พระประวตั ิ…พระราชวรวงศเ์ ธอ กรมหม่นื พิทยาลงกรณ

พระราชวรวงศ์เธอ กรมหม่นื พทิ ยาลงกรณ (พระนามเดมิ พระบวรวงศ์เธอ
พระองค์เจ้ารชั นีแจม่ จรัส) เปน็ พระราชโอรสในกรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ
กับจอมมารดาเล่ยี มเลก็ พระองคท์ รงเปน็ กวีเอกในการนพิ นธ์รอ้ ยกรองและ
รอ้ ยแกว้ มากมายหลายเร่อื ง ทรงใช้พระนามแฝงว่า น.ม.ส. ตัวอยา่ งผลงาน
ทีโ่ ดดเด่น ได้แก่ จดหมายจางวางหร่ํา ความนึกในฤดหู นาว สบื ราชสมบตั ิ
นทิ านเวตาล ประมวลนิทานของ น.ม.ส. เป็นต้น พระองคท์ รงเปน็ ปราชญ์
แห่งกรุงรตั นโกสินทร์ เปน็ พระบดิ าแหง่ การสหกรณ์ไทย โดยทรงจดั ตง้ั และ
วางรากฐานกิจการสหกรณ์ของประเทศไทย เปน็ องคต์ ้นราชสกลุ “รัชน”ี

บทพรรณนาลักษณะของเวตาล

“…รูปร่างคลา้ ยคา้ งคาว สงู ประมาณ 2 ถึง 3 ฟุต กว้างฟุตครึ่ง หนาต้ังแต่
อกถึงหลงั ครงึ่ ฟุตถึงหนึง่ ฟตุ ผมบนหวั ยาวแลดก ขนทต่ี ัวยาวแลยนื เหยียด
หวั กลม หนา้ รปู ไข่ ตากลมแลถลน จมกู ยาวเปน็ ขอเหมอื นปากเหย่ยี ว ปากอ้า
แก้มตอบ คางแลขาตะไกรกวา้ ง ฟนั เป็นซอ่ ม แขนแลมอื สัน้ ขาสั้น ทอ้ งพลยุ้
เลบ็ คม ปกี มแี รงมาก” บทพรรณนานก้ี ลา่ วถงึ อมนษุ ยท์ มี่ ีลกั ษณะของสัตว์
หลายชนดิ ผสมกนั เรยี กว่า “เวตาล” ซ่ึงเป็นตวั ละครสําคญั ของนิทานเวตาล

จุดเร่ิมต้นของพระกรมาทิตย์และเวตาล

พระวกิ รมาทิตยเ์ ปน็ กษตั ริยผ์ ู้ครองกรุงอชุ ชยนิ ี เป็นกษตั รยิ ์ทรงนามเลื่องลอื สามารถทั้งในทาง
ศกึ และในทางปกครองไพร่ฟ้าประชาชนใหอ้ ยเู่ ยน็ เปน็ สุข อีกทง้ั เปน็ ผูเ้ อ้อื เฟอ้ื ตอ่ การเรยี นรู้ รัชกาล
พระวิกรมาทิตย์เป็นเวลาที่วิชารุ่งเรือง ส่วนเวตาลนนั้ เปน็ ปีศาจทสี่ งิ อยู่ในซากศพ ซง่ึ เหตทุ นี่ าํ ให้
พระวิกรมาทิตยไ์ ด้มาพบกับเวตาลก็คอื พระราชาทรงหลงกลโยคศี านตศิ ลี ผูผ้ กู อาฆาตพระบดิ า

STUDY THAI WITH CAPTAIN | เอกสารประกอบการเรยี นวชิ าภาษาไทย โรงเรียนสาธติ มศว.

หนว่ ยการเรียนรู้ที่ 2 : นิทานเวตาลเร่ืองท่ี 10 วชิ าภาษาไทย 1 ชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 4 17

ของพระองค์และประสงค์จะเอาชวี ติ ของพระองค์แทน โดยโยคีทําอบุ ายปลอมตนเปน็ พ่อค้า
และนําผลไมท้ ีซ่ อ่ นทับทมิ ลาํ้ คา่ ไว้ภายในมาถวายพระราชาทกุ วันจนกระทง่ั ได้ทบั ทิมกองใหญ่
เม่ือพระวิกรมาทิตย์ใหส้ ัญญาว่าจะกระทาํ การตอบแทนตามท่ีพอ่ ค้าตอ้ งการ โยคศี านติศีล
จงึ เผยตวั วา่ เป็นโยคี กําลงั ทาํ พธิ ีอยใู่ นปา่ ช้าริมแมน่ าํ้ โคทาวรี และตอ้ งการให้พระราชาไปนาํ
ศพที่แขวนอย่บู นตน้ อโศกในปา่ ชา้ มาใหต้ นประกอบพิธี พระวิกรมาทติ ยก์ ท็ รงรักษาสัญญา
ท่ใี ห้ไว้กับโยคีศานตศิ ีล แม้จะทราบแนว่ า่ โยคศี านติศีลกาํ ลงั ตัง้ พธิ ีจะทําร้ายพระองค์ก็ตาม

เมื่อพระวกิ รมาทิตย์และพระราชบุตรไปถงึ ตน้ อโศก ทรงเห็นศพทแ่ี ขวนบนกิง่ อโศกนน้ั
“ลืมตาโพลง ลกู ตาสีเขียวเรอื ง ๆ ผมสีนา้ํ ตาล หนา้ สีนา้ํ ตาล ตวั ผอม เห็นโครงเปน็ ซ่ี ๆ
ห้อยเอาหวั ลงมาทาํ นองค้างคาว แตเ่ ปน็ ค้างคาวตัวใหญ่ทสี่ ดุ เมอื่ จับถกู ตวั ก็เย็นชืด
เหนยี ว ๆ เหมอื นงู ปรากฏเหมือนหนง่ึ ว่าไมม่ ีชวี ติ แตห่ างซง่ึ เหมอื นหางแพะนนั้ กระดกิ ”
พระราชาทรงทราบทนั ทีวา่ ตวั ท่ีหอ้ ยหัวอยนู่ ้ันคอื เวตาล พระองคท์ รงปนี ข้ึนไปฟนั กิง่
ไมจ้ นเวตาลตกลงมา แตเ่ มอื่ พระองค์จับเวตาลไว้แล้วตรสั กบั เวตาล เวตาลกลบั ลอย
ขนึ้ ไปหอ้ ยบนตน้ ไมด้ งั เดมิ จนในคร้งั ท่เี จ็ดเวตาลจึงยอมให้พระวกิ รมาทิตยจ์ ับใส่ย่าม

พระองคผ์ ้เู ปน็ พระราชาจงจําภาษติ โบราณไวว้ า่ ลิน้ คนนน้ั ตดั คอคนเสยี มากตอ่ มากแล้ว ในเวลาเดนิ ทางนนั้
ขา้ พเจา้ จะเล่านทิ านเล่น เพราะปราชญผ์ มู้ ีความรูย้ ่อมใช้เวลาของตนในเรอ่ื งหนงั สอื มิใช่ใชเ้ วลาในการนอนแล

การข้เี กยี จอยา่ งคนโง่ ในเวลาเลา่ นทิ านนน้ั ข้าพเจา้ จะตั้งปัญหาถามพระองค์ และพระองค์ตอ้ งสญั ญาขอ้ นี้
เสียก่อน ขา้ พเจา้ จงึ จะยอมไปด้วย คือเมือ่ ข้าพเจา้ ตง้ั ปญั หาถา้ พระองค์ตอบ จะเป็นดว้ ยกรรมในปางก่อน
บันดาลใหต้ อบ หรอื ดว้ ยแพค้ วามฉลาดของข้าพเจา้ เพราะขา้ พเจา้ ล่อใหท้ รงแสดงความเยอ่ หย่งิ วา่ มีความรู้
ก็ตาม ถา้ ตรัสตอบปัญหาข้าพเจา้ เมือ่ ใด ขา้ พเจ้าจะกลับไปที่อยขู่ องข้าพเจา้ ตอ่ เมื่อพระองค์ไม่ตอบปญั หา
เพราะได้สตหิ รอื ดว้ ยความโงเ่ ขลาของพระองค์กต็ าม ข้าพเจ้าจงึ จะยอมไปด้วย ข้าพเจ้าขอทูลแนะนําเสียแต่
ในบัดน้วี า่ พระองคจ์ งสงบความหย่ิงในพระหฤทัยวา่ เปน็ ผู้มีความรู้ เมือ่ เกิดมาเปน็ คนโงแ่ ล้วกจ็ งยอมโง่

เสยี เถิด มฉิ ะนนั้ พระองคจ์ ะไมไ่ ดป้ ระโยชนซ์ งึ่ นอกจากข้าพเจา้ แล้ว ไม่มีใครจะอาํ นวยได้

STUDY THAI WITH CAPTAIN | เอกสารประกอบการเรยี นวิชาภาษาไทย โรงเรียนสาธิต มศว.

หนว่ ยการเรียนรู้ที่ 2 : นทิ านเวตาลเร่อื งท่ี 10 วชิ าภาษาไทย 1 ชน้ั มธั ยมศกึ ษาปีที่ 4 18

เนอ้ื เร่ือง…นิทานเวตาลเรือ่ งท่ี 10

เวตาลกล่าวว่า ครง้ั น้ีขา้ พเจ้าให้เกดิ กระเหมน่ ตาซ้าย หัวใจเต้นแรง แลตากม็ ดื มวั เปน็ ลางไม่ดเี สียแล้ว
แต่ข้าพเจ้าก็เลา่ เร่อื งจรงิ ถวายอีกเรอ่ื งหน่งึ แลเพราะเหตุขา้ พเจ้าเบ่อื หนา่ ยการถกู แบบสะพายไปมา
เป็นหลายเทีย่ วแลว้ แม้พระองคไ์ มท่ รงเบ่อื เป็นผู้แบกก็จรงิ ขา้ พเจา้ จะตงั้ ปญั หาท่ยี ากทลู ถามสกั ที

ถา้ ทรงตอบได้ พระปญั ญากม็ ากยงิ่ กว่าที่ขา้ พเจ้าคิดวา่ จะมีในพระราชาพระองค์ใด

ในโบราณกาลมีเมืองใหญ่เมอื งหน่ึงชื่อกรุงธรรมปรุ ะ พระราชาผู้ปกครองเมือง
นามว่า “ท้าวมหาพล” มีมเหสีซ่งึ แมจ้ ะมีพระราชธดิ าจาํ เริญวยั ใหญ่แล้วกย็ ังเปน็
สาวงดงาม ถา้ จะเปรยี บเทียบกับพระราชบุตรกี ค็ ล้ายพ่กี ับน้องยิ่งกว่าแมก่ ับลกู
ทีเ่ ปน็ เช่นนไี้ ม่ใช่เพราะพระราชธิดาแก่เกนิ อายุ แตเ่ พราะพระราชมารดายังเป็นสาว
ไมร่ จู้ กั แก่ แลความสาวของพระนางน้ันถอื เป็นเครอ่ื งประหลาดของคนทั้งหลาย

เมื่อทา้ วมหาพลจะสิ้นบุญก็เกิดศกึ ขึน้ ทีก่ รงุ ธรรมปรุ ะ ขา้ ศกึ มกี าํ ลงั มากแลชํานาญ
การศกึ ใช้ท้ังทองคาํ แลเหลก็ เปน็ อาวธุ คือใชท้ องคําซ้อื นา้ํ ใจนายทหารและไพรพ่ ล
ของพระราชาใหเ้ อาใจออกห่างจากพระองค์ และใชเ้ หลก็ เปน็ อาวธุ ฆ่าฟันคนท่ีซอื้
นาํ้ ใจไม่ได้ จนในทีส่ ดุ รีพ้ ลของท้าวมหาพลหรอรอ่ ยยอ่ ยยับไป ทา้ วมหาพลเหน็ จะ
รกั ษาชวี ิตไวไ้ มไ่ ด้ จงึ พาพระมเหสแี ลพระราชธดิ าหนีออกจากกรุงในเวลาเท่ียงคืน
แลว้ ท้งั สามพระองค์ก็ต้ังพระพักตร์มุ่งไปยังเมืองเดมิ ซ่ึงเป็นเมอื งของพระมเหสี
ทง้ั สามพระองคเ์ ดนิ ไปเจอเขา้ กบั หมบู่ ้านแหง่ หน่ึง แตห่ ารู้ไม่วา่ น่ันเปน็ หมบู่ ้านโจร
ทา้ วมหาพลทรงสงสยั ไม่วางพระหฤทยั ถงึ ตรัสใหพ้ ระมเหสแี ละพระราชธิดาหยุด
น่ังกาํ บังอยใู่ นแนวไม้ พระองคท์ รงถืออาวธุ เดินตรงเข้าไปยังหม่บู ้าน เพอ่ื จะหา
อาหารเสวยแลสูน่ างทง้ั สอง ฝา่ ยพวกภลิ ล์ซึ่งอาศัยอย่ใู นหมูบ่ า้ นนน้ั คร้ันเหน็
ชายแต่งตัวดว้ ยของมคี า่ เดินเขา้ ไปเชน่ นน้ั ก็คมุ กนั ออกมาหวังจะเข้าชงิ ทรพั ย์
ทา้ วมหาพลจึงทรงพระแสงธนยู ิงพวกโจรล้มตายลงเป็นอนั มาก ฝ่ายนายโจร
พอทราบวา่ มผี ู้มีทรัพยฆ์ ่าฟนั พวกตนลงไปเป็นอนั มากดงั น้ัน จงึ กระทาํ สัญญา

STUDY THAI WITH CAPTAIN | เอกสารประกอบการเรยี นวิชาภาษาไทย โรงเรียนสาธติ มศว.

หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 2 : นิทานเวตาลเร่อื งที่ 10 วชิ าภาษาไทย 1 ชั้นมัธยมศึกษาปที ่ี 4 19

เรียกพลโจรออกมาทงั้ หมดแล้วเขา้ ลอ้ มพระราชา ทา้ วมหาพลพระองคเ์ ดยี วเหลือ
กําลังจะต่อสปู้ อ้ งกนั อาวุธพวกโจรได้ กส็ ิ้นพระชนม์ลงในทนี่ น้ั พวกภิลล์กช็ ว่ ยกัน
เขา้ ปลดเปลื้องของมีค่าออกจากทา้ วมหาพล แล้วต่างพากนั คนื เขา้ สู่บา้ นแห่งตน
ฝา่ ยพระมเหสแี ละพระราชธิดาเห็นพวกโจรเข้ากลุ้มรุมรบทา้ วมหาพล ก็รสู้ กึ ตกใจ
จงึ พากนั หนอี อกไปจากหมูบ่ า้ นโจร พระมเหสแี ละพระราชธดิ าเสดจ็ ไปเปน็ ระยะทาง
ถงึ 4 โกรศ ก็ร้สู ึกออ่ นเพลยี พระกําลงั ทรงดําเนินตอ่ ไปไม่ได้จงึ หยดุ พักทีใ่ ต้ตน้ ไม้
เผอญิ มพี ระราชาพระองค์หนึง่ ทรงนามวา่ “ท้าวจันทรเสน” เสดจ็ ออกยงิ สัตวป์ า่
กบั พระราชบุตรจําเพาะสองพระองค์ กษัตริย์ทั้งสองทรงมา้ ไปตามแนวปา่ กไ็ ด้
พบกบั รอยเท้าหญงิ สองคนจงึ ชักม้าหยุดดู พระราชบิดาตรัสวา่ “รอยเทา้ หญงิ
สองคนทาํ ไมมอี ยูใ่ นปา่ แถบน้ี” พระราชบุตรทูลวา่ “รอยเทา้ เหลา่ น้ีเปน็ รอยเท้า
หญงิ สองคน รอยเทา้ ชายคงจะโตกวา่ น”้ี พระราชาจงึ ตรสั กบั พระราชบตุ รว่า
“เจ้าของรอยเทา้ เหล่านห้ี ญงิ จริงอยา่ งเจา้ วา่ แตถ่ า้ จะพดู ตามเร่ืองในหนงั สอื
หญิงทพ่ี ระราชาพบในป่ามักจะงามกวา่ หญิงท่ีหาไดใ้ นกรงุ เหมือนดอกไมป้ า่ ที่
งามกว่าดอกไม้ในสวน ถา้ พบนางงามจรงิ ดงั วา่ เจ้าจงเลอื กเอาเป็นเมียคนหนึ่ง”
พระราชบตุ รทูลตอบว่า “รอยเทา้ นางทงั้ สองมขี นาดไม่เทา่ กนั แม้เทา้ มีขนาดย่อม
ทง้ั สองนางก็ยังใหญ่กว่ากันอยคู่ นหนง่ึ ข้าพเจา้ จะเลือกนางเทา้ เลก็ เปน็ ภริยาของ
ขา้ พเจ้า เพราะคงจะเป็นสาวน้อยตามขนาดแหง่ เทา้ ส่วนนางเท้าเขอื่ งนัน้ คงจะเปน็
สาวใหญ่ ขอพระองคจ์ งรบั ไปไว้เปน็ ราชชายา” ท้าวจนั ทรเสนตรสั ว่า “เหตไุ ฉนเจ้า
จึงกลา่ วดงั นี้ พระราชมารดาของเจา้ ส้นิ พระชนม์ไปไมก่ ี่วัน เจ้าอยากมแี ม่เลย้ี งเรว็
เท่านี้เจียวหรอื ” หลังจากท่ีทา้ วจนั ทรเสนรบั ส่งั ดงั นนั้ พระราชบุตรจงึ ทูลตอบว่า
“ขอพระองค์อย่ารบั ส่งั เช่นนัน้ เพราะบา้ นของผเู้ ป็นใหญ่ในครอบครวั น้ัน ถา้ ไมม่ ี
แม่เรอื นก็เป็นบ้านท่ีว่าง อน่ึงพระองค์ยอ่ มจะทรงทราบคาถาซงึ่ มลู เทวะบัณฑติ
แตง่ ไว้ มคี วามวา่ ชายผไู้ ม่ใชค่ นโง่ไมย่ อมคนื สูเ่ รอื นซึ่งไมม่ ีนางทรี่ กั ผู้มรี ูปงาม
คอยรบั รองในขณะที่กลบั ถงึ เรือน แมเ้ รยี กวา่ เรอื นก็ไมใ่ ช่เรือน คือคุกซ่ึงไม่มโี ซ่
เท่านนั้ เอง พระองคย์ ่อมทราบว่าความสุขแหง่ พ่อบ้านซ่งึ อยู่เดย่ี วโดดนั้นมีไมไ่ ด้
ในบา้ น แลมีไมไ่ ด้นอกบ้านเพราะไม่มหี วังจะไดค้ วามสขุ เมื่อกลับมาสเู่ รอื นแห่งตน”

STUDY THAI WITH CAPTAIN | เอกสารประกอบการเรยี นวชิ าภาษาไทย โรงเรียนสาธติ มศว.

หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 2 : นทิ านเวตาลเรอ่ื งท่ี 10 วชิ าภาษาไทย 1 ชน้ั มธั ยมศกึ ษาปีท่ี 4 20

ท้าวจนั ทรเสนทรงนงิ่ ตรองอย่คู รู่หน่ึงแลว้ ตรัสตอบว่า “ถา้ นางเทา้ เขอ่ื ง
มลี ักษณะเปน็ ที่พงึ ใจ ข้ากจ็ ะทาํ ตามจะวา่ ” จากน้นั ทง้ั สองก็ทรงชกั มา้ ตาม
รอยเทา้ นางเขา้ ไปในปา่ จนไปเจอกับนางทั้งสอง ทง้ั สองนางก็เล่าเรอื่ งให้
ทรงทราบทุกประการ พระราชากับพระราชบตุ รเชญิ นางท้ังสองขึ้นหลงั มา้
นางพระบาทเข่ืองคือพระราชธดิ าขน้ึ ทรงม้ากบั ทา้ วจนั ทรเสน นางพระบาท
เล็กคือพระมเหสขี ึน้ ทรงม้ากบั พระราชบตุ ร ทง้ั ส่ีพระองค์ก็เสด็จกลับเข้ากรงุ

กลา่ วสั้น ๆ ท้าวจันทรเสนแลพระราชบตุ รทําการววิ าหะกบั นางท้งั สอง แตก่ ลบั คู่
กนั ไป คือท้าวจันทรเสนทรงววิ าหะกับพระราชบตุ รี แลพระราชบตุ รทรงววิ าหะกบั
พระมเหสี แลเพราะเหตทุ ี่คาดขนาดเทา้ ผิด ลกู กลับเปน็ เมยี พอ่ แมก่ ลบั เป็นเมียลกู
ซ่งึ ต่อมานางทงั้ สองกม็ บี ุตรแลธิดา แลบตุ รแลธดิ ากม็ ีบุตรแลธดิ าตอ่ ๆ กันไปอีก

เวตาลเล่ามาเพยี งน้ีกห็ ยดุ ครูห่ นึ่ง แลว้ จงึ กล่าวตอ่ ไปว่า “บดั น้ีข้าพเจ้าจะต้ังปญั หาทูลถามพระองค์วา่
ลูกทา้ วจันทรเสนทเ่ี กดิ จากธิดาท้าวมหาพล แลลกู มเหสที ้าวมหาพลท่เี กิดกบั พระราชบุตรทา้ วจนั ทรเสน
จะนบั ญาตกิ ันอยา่ งไร” พระวิกรมาทติ ยไ์ ด้ทรงฟังปญั หาก็ทรงตรกึ ตรอง พอทรงนกึ ขึ้นไดว้ ่าการจะพา
เวตาลไปสง่ ให้แกโ่ ยคนี น้ั จะสาํ เร็จไดก้ ็ดว้ ยไม่ทรงตอบปญั หา จงึ เป็นอันทรงน่งิ เพราะจําเป็นแลเพราะสะดวก
พระองคท์ รงดําเนินเรว็ ขึ้น ครัน้ เวตาลทลู เย้าให้ทรงตอบปญั หาดว้ ยวิธีกลา่ วว่าโง่ จะถามอะไรก็ไม่ทรงตอบ

เวตาลทลู ถามวา่ “รบั ส่งั ตอบปญั หาแลว้ ไมใ่ ชห่ รอื ” พระวกิ รมาทติ ย์ไมท่ รงตอบ
เวตาลจงึ ทูลถามต่อว่า “บางทีพระองค์จะโปรดฟังเรอ่ื งสั้น ๆ อกี สักเรือ่ งกระมัง”
ครง้ั นี้แม้กระแอม พระวิกรมาทิตยก์ ็ไม่ส่งกระแอม เวตาลจึงกล่าวอีกครัง้ หนึง่ ว่า
“เมอื่ พระองค์ทรงจนปัญญาถงึ เพยี งนี้แลว้ บางทพี ระราชบตุ รซง่ึ ทรงปญั ญา
เฉลยี วฉลาดจะทรงแกป้ ัญหาไดบ้ ้างกระมัง” แตพ่ ระราชบตุ รกลับนง่ิ สนทิ ทีเดยี ว

เมอ่ื พระวิกรมาทติ ย์ทรงนิง่ เวตาลไดพ้ ยายามกล่าวย่ัวใหพ้ ระองค์รับสั่ง แตไ่ ม่สําเรจ็ เวตาลจงึ กล่าวเตอื น
พระวิกรมาทติ ยว์ ่าโยคศี านติศีลนัน้ ตอ้ งการลวงพระองค์ไปสงั หาร เมอื่ โยคีนาํ พระองค์ไปยงั หน้าเทวรปู
พระราชาจึงรับสงั่ ให้โยคกี ระทาํ อษั ฎางคประณต จากนน้ั พระองค์กท็ รงชกั พระแสงดาบออกมาฟันคอโยคี

STUDY THAI WITH CAPTAIN | เอกสารประกอบการเรยี นวิชาภาษาไทย โรงเรยี นสาธติ มศว.

หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 2 : นิทานเวตาลเรื่องท่ี 10 วชิ าภาษาไทย 1 ช้นั มธั ยมศึกษาปีที่ 4 21

โกรศ คาํ ศพั ท์น่าร…ู้ นทิ านเวตาลเรอ่ื งที่ 10
เขอ่ื ง
คมุ กนั เปน็ มาตราวดั ความยาวเทา่ กับ 500 คันธนเู รียงต่อกนั
เครอ่ื งประหลาด ใหญ่
จําเพาะ รวมกลุ่มกัน
ซอ้ื นาํ้ ใจ สิ่งทที่ าํ ให้คนร้สู ึกประหลาดใจ
ภลิ ล์ เพยี ง เฉพาะ
มลู เทวะบัณฑิต ผูกใจ ตดิ สนิ บนด้วยของมีค่าเพอ่ื ใหม้ าเขา้ ฝา่ ยกบั ตน
เลด็ รอดพ้น ชอ่ื ชาวปา่ อาศัยอย่ตู ามแถบเขาวนิ ธยั ในอนิ เดีย
แล ชือ่ ตัวละครในนิทานสันสกฤตหลายเรอื่ ง เล่าวา่ เปน็ ผรู้ ู้ศิลปวทิ ยา
สญั ญา หนผี ่านอนั ตรายออกมาได้
ส้นิ บญุ และ
สัญญาณ เครอ่ื งหมายทท่ี าํ ใหเ้ ห็นหรอื ไดย้ ิน
สู่ ตาย
หนงั สือ แบ่งให้
หรอรอ่ ย วรรณคดี
รอ่ ยหรอ คอ่ ยหมดไปทีละน้อย

วิเคราะหค์ ุณคา่ ด้านเนอ้ื หา

นทิ านเวตาลมีความดเี ด่นด้านเน้อื หา คอื ให้ขอ้ คิดและแฝงคตธิ รรม เช่น ความอดทนอดกลัน้ ความเพียรพยายาม
การใชส้ ตปิ ญั ญาในการแก้ปญั หา ความมสี ติ การเอาชนะขา้ ศึกศตั รู รวมท้ังสะทอ้ นใหเ้ ห็นถงึ วฒั นธรรมและคา่ นยิ ม
ของคนอินเดียในยคุ โบราณ เช่น ค่านยิ มเร่อื งความสาํ คัญของสตรใี นอนิ เดยี ชายจะมีภรรยาได้หลายคน โดยเฉพาะ
ชายทมี่ ยี ศศกั ดิ์ เพราะถอื วา่ เรอื นอบอุ่นต้องมแี มเ่ รือน จะเห็นได้วา่ นิทานเวตาลนน้ั นอกจากจะให้ความสนกุ สนานและ
ความต่นื เตน้ แลว้ ยงั ให้ข้อคิดและคติเตือนใจแฝงอยใู่ นเร่ือง รวมทัง้ ปรศิ นาของเวตาลทชี่ วนให้ผู้อา่ นคดิ ตามไปดว้ ย

STUDY THAI WITH CAPTAIN | เอกสารประกอบการเรยี นวชิ าภาษาไทย โรงเรียนสาธติ มศว.

หนว่ ยการเรยี นรู้ที่ 2 : นทิ านเวตาลเรื่องที่ 10 วชิ าภาษาไทย 1 ชั้นมธั ยมศกึ ษาปที ี่ 4 22

วเิ คราะหค์ ุณค่าด้านวรรณศลิ ป์
1.มกี ารใชส้ าํ นวนโวหารเปรยี บเทยี บทีไ่ พเราะและทาํ ให้เหน็ ภาพอย่างชัดเจน

มมี เหสซี ่งึ แม้มพี ระราชธิดาจาํ เริญวัยใหญแ่ ลว้ ก็ยังเป็นสาวงดงาม ใชภ้ าษาท่ีงดงามและสละสลวย
ถา้ จะเปรียบกับพระราชบตุ รีก็คล้ายพก่ี บั นอ้ งยง่ิ กวา่ แมก่ ับลกู ทําให้เหน็ ภาพไดอ้ ย่างชัดเจน

หญงิ ทพี่ ระราชาพบในป่ามกั จะงามกว่าหญงิ ทห่ี าไดใ้ นกรุง ใชส้ ํานวนโวหารเปรียบเทยี บ
เหมอื นดอกไม้ปา่ ทง่ี ามกวา่ ดอกไม้ในสวน ทําให้ผอู้ า่ นรสู้ กึ คล้อยตาม

2.มกี ารใช้ภาษาที่กระชับ อา่ นง่าย และใช้สํานวนภาษาเฉพาะตัวของกวี
และความสาวของพระนางเปน็ เครอ่ื งประหลาดของคนท้ังหลาย
จนในทส่ี ดุ รพ้ี ลของท้าวมหาพลหรอรอ่ ยย่อยยับไป
คร้ันเห็นพวกภิลลท์ ําลายพระชนมพ์ ระราชาลงไปแลว้

นทิ านเวตาล มหี ลกั ฐานปรากฏว่าเร่ิมแต่งเปน็ เรื่องขนึ้ มาเม่อื สมัยธนบุรี โดยกวีท่มี ี
ช่อื เสียงคนหนง่ึ คือ เจ้าพระยาพระคลงั (หน) เมื่อคร้ังดํารงตําแหน่งหลวงสรวชิ ิต
โดยใชช้ ่ือเรอื่ งวา่ “ลลิ ิตเพชรมงกุฎ” ต่อมาหลวงธรรมภมิ ณฑ์ (ถกึ จิตรกถึก) กไ็ ด้
นาํ ลลิ ติ เพชรมงกุฎมาแตง่ เปน็ วรรณคดอี กี เร่ืองหน่งึ น่นั คอื “เพชรมงกฎุ คําฉันท์”

STUDY THAI WITH CAPTAIN | เอกสารประกอบการเรียนวิชาภาษาไทย โรงเรยี นสาธิต มศว.

หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 2 : นทิ านเวตาลเรื่องที่ 10 วิชาภาษาไทย 1 ช้นั มธั ยมศกึ ษาปีท่ี 4 23

Problem #1 | จงวาดภาพเวตาลตามจินตนาการ พรอ้ มเขยี นบรรยายลักษณะของเวตาล

____________________________________________________________
____________________________________________________________
____________________________________________________________
____________________________________________________________
____________________________________________________________
____________________________________________________________
____________________________________________________________
____________________________________________________________

Problem #2 | จงตอบคําถามต่อไปน้ีให้ถกู ตอ้ ง

1.นกั เรียนคดิ ว่าลกู อนั เกดิ จากมเหสขี องท้าวมหาพลกบั พระราชบตุ รของท้าวจนั ทรเสนจะนับญาตกิ นั อยา่ งไรกับ
ลูกอันเกดิ จากพระราชธิดาของทา้ วมหาพลกบั ท้าวจันทรเสน
ตอบ _________________________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________________________
2.เพราะเหตใุ ดพระวกิ รมาทติ ย์จงึ เผลอตอบปญั หาเมื่อเวตาลเล่านทิ านแต่ละเร่ืองจบ
ตอบ _________________________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________________________
3.นักเรยี นคดิ ว่าพระวิกรมาทติ ย์ทําอย่างไรจงึ ไม่ตรสั ตอบปญั หาของเวตาล และนกั เรยี นสามารถนาํ วิธกี ารของ
พระวิกรมาทิตย์ไปประยุกต์ใช้ในชีวติ ประจาํ วนั ได้อย่างไร
ตอบ _________________________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________________________________

STUDY THAI WITH CAPTAIN | เอกสารประกอบการเรียนวชิ าภาษาไทย โรงเรยี นสาธติ มศว.

หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 2 : นิทานเวตาลเรอื่ งท่ี 10 วชิ าภาษาไทย 1 ชั้นมัธยมศึกษาปที ี่ 4 24

4.พิจารณาขอ้ ความตอ่ ไปนี้ว่าข้อความท่กี าํ หนดให้สะท้อนใหเ้ หน็ สิ่งใดบา้ ง

แตข่ ้าพเจา้ กเ็ ราเรอ่ื งจริงถวายอีกเร่ืองหนง่ึ แลเพราะเหตุข้าพเจ้าเบอื่ หนา่ ยการถูกแบบสะพายไปมาเป็น
หลายเท่ียว แม้พระองค์ไมท่ รงเบื่อเป็นผู้แบกก็จริง ขา้ พเจ้าจะต้งั ปัญหาท่ียากทูลถามสักทีถ้าทรงตอบได้

พระปัญญากม็ ากยง่ิ กว่าทีข่ ้าพเจา้ คิดวา่ จะมีในพระราชาพระองค์ใด

ตอบ _________________________________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________________________________

5.พจิ ารณาขอ้ ความต่อไปน้ีวา่ ข้อความทีก่ าํ หนดให้สะทอ้ นใหเ้ หน็ ลักษณะนิสยั ใดของเวตาล

เม่อื ข้าพเจา้ ตั้งปญั หาถ้าพระองคต์ อบ จะเป็นด้วยกรรมในปางก่อนบนั ดาลใหต้ อบ หรอื ด้วยแพ้ความฉลาด
ของข้าพเจา้ เพราะขา้ พเจ้าลอ่ ใหท้ รงแสดงความเยอ่ หยิ่งว่ามีความรกู้ ต็ าม ถา้ ตรสั ตอบปัญหาขา้ พเจา้

เม่อื ใด ข้าพเจา้ จะกลบั ไปท่อี ยขู่ องขา้ พเจา้ ตอ่ เมอื่ พระองค์ไมต่ อบปัญหาเพราะได้สติหรือดว้ ยความโง่เขลา
ของพระองคก์ ต็ าม ข้าพเจ้าจึงจะยอมไปดว้ ย

ตอบ _________________________________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________________________________

6.จงวเิ คราะห์คุณคา่ ด้านเนอ้ื หาจากนทิ านเวตาลเรอ่ื งที่ 10 อธบิ ายพอสงั เขป
ตอบ _________________________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________________________
7.จงวิเคราะห์คุณค่าด้านวรรณศิลปจ์ ากนทิ านเวตาลเร่อื งที่ 10 อธิบายพอสงั เขป
ตอบ _________________________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________________________

STUDY THAI WITH CAPTAIN | เอกสารประกอบการเรยี นวิชาภาษาไทย โรงเรียนสาธติ มศว.

หนว่ ยการเรยี นรู้ที่ 2 : นทิ านเวตาลเร่อื งท่ี 10 วิชาภาษาไทย 1 ชั้นมธั ยมศึกษาปีท่ี 4 25

Problem #3 | จงสรปุ ความรู้จากนทิ านเวตาลเรื่องที่ 10 ในรปู แบบแผนผงั ความคดิ

STUDY THAI WITH CAPTAIN | เอกสารประกอบการเรยี นวชิ าภาษาไทย โรงเรียนสาธิต มศว.

หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 2 : นิทานเวตาลเรอ่ื งที่ 10 วิชาภาษาไทย 1 ช้นั มัธยมศึกษาปีที่ 4 26

แบบฝึกหัดท้ายหน่วยการเรยี นรู้ที่ 2 : นทิ านเวตาลเร่ืองที่ 10

1.ขอ้ ใดกล่าวถึงความเปน็ มาของนทิ านเวตาลไมถ่ กู ตอ้ ง
ก. นิทานเวตาลมตี ้นเค้ามาจากวรรณคดีอนิ เดียโบราณทม่ี คี วามเกา่ แกก่ วา่ 2,500 ปี ช่อื วา่ “เวตาลปญั จวงิ ศติ”
ข. โสมเทวะ กวชี าวแคว้นกัษมรี ะนํามารวบรวมใหมใ่ นหนังสอื รวมนทิ านโบราณของอนิ เดีย ชื่อว่า “กถาสริตสาคร”
ค. นทิ านเวตาลฉบบั ของกรมหมน่ื พทิ ยาลงกรณแปลมาจากฉบบั ภาษาอังกฤษของเซอร์ รชิ ารด์ เอฟ เบอรต์ นั
ง. นิทานเวตาลฉบับของกรมหม่ืนพิทยาลงกรณมลี ักษณะเปน็ นิทานซอ้ นนิทาน ซึ่งมนี ทิ านยอ่ ย 25 เรอ่ื ง

2.เพราะเหตุใด น.ม.ส. ทรงเลอื กฉบบั ของเซอร์ ริชารด์ เอฟ เบอรต์ นั เป็นหลกั ในการเรียบเรียง
ก. เพราะฉบับของเบอร์ตนั มคี วามสนุกและเพลิดเพลินกว่าฉบบั อื่น
ข. เพราะฉบับของเบอรต์ ันมีเนือ้ เรื่องทีซ่ ับซ้อนกว่าฉบับอน่ื
ค. เพราะฉบับของเบอรต์ นั ใช้สาํ นวนภาษาทเ่ี ขา้ ใจง่ายกวา่ ฉบับอื่น
ง. เพราะฉบับของเบอร์ตันมีตัวละครหลากหลายกว่าฉบับอนื่

3.ข้อใดกล่าวถงึ ลักษณะของเวตาลไม่ถกู ตอ้ ง
ก. รูปรา่ งคล้ายค้างคาว สูงประมาณ 2 ถึง 3 ฟุต กว้างประมาณฟตุ ครง่ึ
ข. หวั กลม หนา้ รปู ไข่ ตากลมแลถลน จมูกยาวเป็นขอเหมือนปากเหย่ียว
ค. เปน็ ปศี าจท่ีสิงอยู่ในซากศพ มีหนา้ ทช่ี ว่ ยเหลอื ผู้ทีถ่ ูกโยคีศานตศิ ีลทํารา้ ย
ง. เป็นอมนุษยป์ ระเภทหน่ึง มลี กั ษณะของสัตวห์ ลายชนดิ ผสมกนั อยู่

4.เพราะเหตใุ ดโยคีศานตศิ ีลจึงปลอมตนเปน็ พ่อคา้ แลว้ นําผลไม้มาถวายพระวิกรมาทติ ย์
ก. เพราะโยคศี านตศิ ลี รสู้ กึ ซาบซึง้ ในนํ้าใจของพระวิกรมาทติ ยท์ ี่เคยช่วยตนให้รอดพ้นจากพวกโจรปา่
ข. เพราะโยคีศานตศิ ีลรูส้ กึ ซาบซึ้งในนํ้าใจของพระวกิ รมาทติ ย์ท่เี คยมอบทรัพย์สินมีค่าใหแ้ ก่ตน
ค. เพราะโยคีศานตศิ ลี ผูกอาฆาตกับพระบดิ าของพระองคแ์ ละหมายจะเอาชีวิตของพระองคแ์ ทน
ง. เพราะโยคศี านติศีลผกู อาฆาตกับพระวกิ รมาทิตยท์ ีค่ รัง้ หนงึ่ พระองค์เคยทาํ ร้ายพอ่ ของตน

STUDY THAI WITH CAPTAIN | เอกสารประกอบการเรยี นวชิ าภาษาไทย โรงเรียนสาธิต มศว.

หนว่ ยการเรียนรู้ที่ 2 : นิทานเวตาลเรื่องที่ 10 วิชาภาษาไทย 1 ชั้นมัธยมศกึ ษาปีที่ 4 27

5.ข้อใดสะท้อนใหเ้ หน็ ความเชื่อตามวถิ ชี วี ติ ของคนไทย
ก. คงจะเป็นสาวน้อยตามขนาดเทา้ สว่ นนางเทา้ เขอ่ื งคงจะเปน็ สาวใหญ่
ข. ถ้าพระองค์ทรงตอบได้พระปญั ญาก็มากย่ิงกว่าพระราชาพระองค์ใด
ค. จงจําภาษติ โบราณไวว้ า่ ลนิ้ คนนั้นตัดคอคนเสียมากตอ่ มากแล้ว
ง. คร้ังน้ีข้าพเจา้ ใหเ้ กิดกระเหม่นตาซา้ ย หวั ใจเต้นแรง แลตากม็ ดื มวั

6. “…ขา้ ศกึ ใชท้ ั้งเหล็กแลทองคาํ เปน็ อาวุธ…” ข้อความขา้ งต้นหมายความวา่ อย่างไร
ก. ข้าศึกใชเ้ หล็กเป็นอาวุธฆา่ ฟนั ผู้คนและใชท้ องคาํ ตดิ สินบนทหารของท้าวมหาพล
ข. ข้าศกึ มอี าวุธครบมอื ทง้ั ดาบ ธนู ปืน ซงึ่ อาวุธน้นั ล้วนทํามาจากเหลก็ และทองคํา
ค. ข้าศกึ เข้ามาปล้นเหลก็ และทองคาํ ในกรงุ ธรรมปุระเพ่ือใชเ้ ปน็ เคร่ืองตอ่ รองอํานาจ
ง. ข้าศึกนําเหลก็ และทองคาํ มาถวายแด่ทา้ วมหาพลเพ่อื เปน็ เคร่อื งตอ่ รองอาํ นาจ

7.ขอ้ ใดสะท้อนใหเ้ หน็ คา่ นยิ มของชาวอนิ เดียในอดีตไดช้ ดั เจนทส่ี ุด
ก. ถา้ จะเปรียบเทยี บกับพระราชบุตรีกค็ ลา้ ยพ่ีกบั นอ้ งยงิ่ กวา่ แมก่ ับลกู
ข. เพราะบา้ นของผ้เู ป็นใหญ่ในครอบครวั นน้ั ถ้าไมม่ ีแม่เรอื นก็เปน็ บ้านทวี่ า่ ง
ค. ขา้ ศกึ มีกําลงั มากแลชาํ นาญการศกึ ใชท้ ้ังทองคําแลเหลก็ เปน็ อาวุธ
ง. คงจะเป็นสาวนอ้ ยตามขนาดเท้า สว่ นนางเทา้ เขื่องคงจะเปน็ สาวใหญ่

8. “ข้าพเจ้าจะตง้ั ปญั หาทีย่ ากทลู ถามสักที ถา้ พระองคท์ รงตอบได้ พระปัญญากม็ ากยง่ิ กวา่
ทข่ี า้ พเจ้าคิดวา่ จะมใี นพระราชาองคใ์ ด” จากขอ้ ความขา้ งตน้ สะทอ้ นใหเ้ หน็ ตามขอ้ ใด

ก. เวตาลต้องการเลา่ เรือ่ งเพอื่ ให้พระวกิ รมาทิตย์และพระราชบตุ รผอ่ นคลายจากความเครยี ด
ข. เวตาลต้องการใหพ้ ระวิกรมาทติ ยแ์ ละพระราชบุตรชว่ ยตนแก้ปญั หาท่ตี นยงั แก้ไม่ได้
ค. เวตาลต้องการเร้าอารมณ์ใหพ้ ระวกิ รมาทติ ย์รู้สกึ อยากตอบคําถามของตนใหไ้ ด้
ง. เวตาลตอ้ งการช่วยพระวกิ รมาทติ ยแ์ ละพระราชบุตรแก้ปัญหาที่ยากจะแก้ได้

STUDY THAI WITH CAPTAIN | เอกสารประกอบการเรยี นวชิ าภาษาไทย โรงเรียนสาธิต มศว.

หนว่ ยการเรียนรู้ท่ี 2 : นทิ านเวตาลเรอ่ื งที่ 10 วชิ าภาษาไทย 1 ชัน้ มธั ยมศึกษาปที ี่ 4 28

9.เพราะเหตุใดพระวกิ รมาทติ ยจ์ ึงตอบปญั หาของเวตาลไม่ได้

ก. เพราะรู้ทันความคิดของเวตาล รวมทงั้ พระองค์ทรงเหนอ่ื ยอ่อน

ข. เพราะเปน็ เรือ่ งท่ผี ิดขนบธรรมเนียมประเพณเี กีย่ วกบั การแตง่ งาน

ค. เพราะเป็นปัญหาที่ยากเกนิ กว่าพระวิกรมาทิตยจ์ ะทรงหาคาํ ตอบได้

ง. เพราะเปน็ เรื่องที่มีปมซับซ้อนและยากเกินกว่าที่ผู้ใดจะตอบปญั หานีไ้ ด้

10.การทพ่ี ระวกิ รมาทิตยห์ ลงแก้ปัญหาให้เวตาล แสดงใหเ้ หน็ ว่าพระองค์ไมป่ ฏบิ ตั ิตามขอ้ ใด

ก. ขันตีมมี ากหมนั้ สันดาน

ใครเกะกะระราน อดกล้ัน

ข. ใดกจิ ผิดพลาดแลว้ ไปล่ ะ ลืมเลย

หยอ่ นทิฐมิ านะ อ่อนน้อม

ค. สามารถอาจห้ามงด วาจา ตนเฮย

ปางเมือ่ ยงั โกรธา ขนุ่ แคน้

ง. ยนิ ดีมเี รื่องนอ้ ย ใหญไ่ ฉน กด็ ี

ยงั บล่ งเหน็ ไป เด็ดดว้ น

11.คํากล่าวของเวตาลตอ่ ไปน้ีมจี ดุ มุ่งหมายอยา่ งไร

“ข้าพเจา้ ขอทลู แนะนาํ เสียแตใ่ นบัดนี้วา่ พระองค์จงสงบความหยิ่งในพระหฤทยั ว่าเปน็ ผู้มีความรู้ เม่ือเกิดมา

เปน็ คนโง่แล้วกจ็ งยอมโงเ่ สยี เถิด มิฉะน้ันพระองค์จะไมไ่ ด้ประโยชน์ซึง่ นอกจากข้าพเจา้ แล้วก็ไมม่ ใี ครจะอาํ นวยได้”

ก. เวตาลตอ้ งการแสดงความสามารถในการพดู ของตนเอง

ข. เวตาลตอ้ งการเสยี ดสี เยาะเย้ย และย่วั ยุอารมณ์ของพระวกิ รมาทติ ย์

ค. เวตาลต้องการแสดงบทบาทของตนเองในฐานะผูเ้ ล่านทิ าน

ง. เวตาลต้องการใหค้ าํ แนะนําในการตอบปญั หาแก่พระวกิ รมาทิตย์

STUDY THAI WITH CAPTAIN | เอกสารประกอบการเรยี นวชิ าภาษาไทย โรงเรียนสาธิต มศว.

หนว่ ยการเรยี นรู้ที่ 2 : นิทานเวตาลเรือ่ งที่ 10 วิชาภาษาไทย 1 ชนั้ มัธยมศึกษาปที ี่ 4 29

12.ขอ้ ใดไมใ่ ช่เหตุผลทที่ ําให้ทา้ วจนั ทรเสนตัดสินพระทยั อภเิ ษกสมรสใหม่
ก. หญิงทีพ่ ระราชาพบในป่ามกั จะงามกวา่ หญิงทห่ี าได้ในกรงุ
ข. บา้ นของผเู้ ปน็ ใหญ่ในครอบครวั น้นั ถ้าไมม่ ีแมเ่ รอื นก็เป็นบ้านทว่ี ่าง
ค. พระองคย์ อ่ มทราบวา่ ความสุขแหง่ พอ่ บา้ นซง่ึ อยูโ่ ดดเดยี่ วนัน้ มไี มไ่ ดใ้ นบา้ น
ง. ชายผ้ไู มใ่ ช่คนโงไ่ ม่ยอมคนื สู่เรือนซงึ่ ไม่มนี างทรี่ ักคอยรับรองในขณะทกี่ ลับถงึ เรือน

13.คาํ กลา่ วของเวตาลในขอ้ ใดมขี ้อคิดทนี่ ักเรียนสามารถนาํ มาปรับใชใ้ นการเรยี นไดม้ ากทีส่ ดุ
ก. บา้ นของผู้เป็นใหญ่ในครอบครวั น้นั ถา้ ไม่มีแมเ่ รอื นกเ็ ปน็ บา้ นท่วี ่าง
ข. จงจาํ ภาษติ โบราณไวว้ า่ ลน้ิ คนนัน้ ตดั คอคนเสยี มากต่อมากแล้ว
ค. พระองคจ์ งสงบความหยิ่งในพระหฤทยั วา่ เป็นผมู้ ีความรู้
ง. ปราชญผ์ ู้มีความรู้ย่อมใช้เวลาของตนในเรื่องหนังสอื

14.คํากล่าวของเวตาลตอ่ ไปน้ีมีจดุ มุ่งหมายอยา่ งไร
“ขา้ พเจา้ ก็เล่าเร่อื งจรงิ ถวายอีกเร่ืองหนงึ่ แลเพราะเหตุข้าพเจ้าเบอื่ หนา่ ยการถกู แบกสะพายไปมา

เป็นหลายเทยี่ วแล้ว แมพ้ ระองค์ไม่ทรงเบ่อื เปน็ ผแู้ บกก็จริง”
ก. เวตาลต้องการเสยี ดสี เยาะเย้ย และย่วั ยุอารมณข์ องพระวกิ รมาทติ ย์
ข. แสดงให้เหน็ ว่าบทบาทของเวตาลในฐานะผู้ดําเนินเรอ่ื งกาํ ลังจะสิน้ สดุ ลง
ค. พระวกิ รมาทิตย์รู้สึกเพลิดเพลนิ กบั การตอบปญั หาจากนทิ านทีเ่ วตาลเล่าให้ฟัง
ง. แสดงให้เหน็ ว่าเวตาลต้องการช่วยเหลอื พระวิกรมาทติ ยจ์ ากแผนของโยคีศานติศีล

15.ขอ้ ใดใชค้ าํ คลอ้ งจองในการแสดงภาพให้ชดั เจน
ก. เพราะปราชญผ์ มู้ ีความรู้ย่อมใช้เวลาของตนในเรอื่ งหนงั สอื
ข. ครั้งน้ีข้าพเจ้าใหเ้ กดิ กระเหมน่ ตาซา้ ย หวั ใจเตน้ แรง แลตาก็มืดมัว
ค. จนในทสี่ ดุ รีพ้ ลของทา้ วมหาพลหรอร่อยยอ่ ยยบั ไป
ง. แลเพราะเหตขุ ้าพเจา้ เบื่อหนา่ ยการถกู แบกสะพายไปมาเปน็ หลายเทย่ี ว

STUDY THAI WITH CAPTAIN | เอกสารประกอบการเรียนวิชาภาษาไทย โรงเรียนสาธิต มศว.

หนว่ ยการเรียนรู้ท่ี 2 : นิทานเวตาลเรือ่ งที่ 10 วชิ าภาษาไทย 1 ช้ันมัธยมศกึ ษาปีที่ 4 30

16. “…อนง่ึ พระองคย์ ่อมจะทรงทราบคาถาซ่งึ มลู เทวะบัณฑติ แตง่ ไว…้ ” คาํ ทีข่ ีดเส้นใต้มคี วามหมายตรงกับขอ้ ใด
ก. เป็นช่อื ของตวั ละครที่มักปรากฏในวรรณคดสี นั สกฤต เชือ่ กนั วา่ เปน็ ผรู้ ศู้ ลิ ปวทิ ยา
ข. เปน็ อมนุษย์ประเภทหนงึ่ มลี ักษณะของสัตวห์ ลายชนิดผสมกนั มวี าจาคมคาย
ค. เป็นชือ่ ของพระโหราธบิ ดีประจาํ เมือง มีหนา้ ทท่ี ํานายดวงชะตาของบา้ นเมอื ง
ง. เปน็ ชอ่ื ของฤๅษผี มู้ ีวิชาอาคมเก่งกลา้ มกั กลา่ วถอ้ ยคําทเี่ ปน็ ขอ้ คดิ เตือนใจ

17.คาํ กลา่ วในขอ้ ใดมีการใช้โวหารเปรยี บเทยี บ
ก. ถ้าทรงตอบไดพ้ ระปัญญาก็มากยิ่งกวา่ พระราชาพระองค์ใด
ข. รอยเทา้ เหล่านเี้ ป็นรอยเทา้ หญงิ สองคน รอยเทา้ ชายคงจะโตกว่าน้ี
ค. แม้เรียกว่าเรือนก็ไมใ่ ชเ่ รือน คือคกุ ซึ่งไมม่ โี ซ่เทา่ นั้นเอง
ง. แลความสาวของพระนางนน้ั ถือเปน็ เครอ่ื งประหลาดของคนทง้ั หลาย

18.ข้อความใดตอ้ งอาศยั หลักการอา่ นตคี วาม
ก. หญงิ ทพ่ี ระราชาพบในปา่ มกั จะงามกว่าหญงิ ทีห่ าไดใ้ นกรุง
ข. ขา้ ศึกมกี าํ ลงั มากแลชาํ นาญการศึก ใชท้ ้ังเหลก็ แลทองคําเปน็ อาวุธ
ค. รอยเท้าเหล่าน้ีเปน็ รอยเท้าหญิงสองคน รอยเทา้ ชายคงจะโตกว่านี้
ง. ฝา่ ยนายโจรกระทาํ สญั ญาเรยี กพลโจรออกมาทง้ั หมดแล้วเข้าล้อมพระราชา

19. “…พระราชาทรงทราบทนั ทีว่าตวั ทหี่ ้อยหวั อยู่นนั้ คือเวตาล พระองค์ทรงปีนขึน้ ไปฟนั กิง่ ไมจ้ นเวตาลตกลงมา
แต่เม่อื พระองคจ์ ับเวตาลไวแ้ ลว้ ตรัสกับเวตาล เวตาลกลับลอยขึน้ ไปหอ้ ยบนตน้ ไมด้ งั เดิม จนในครงั้ ท่เี จ็ดเวตาล
จงึ ยอมใหพ้ ระวิกรมาทติ ย์จบั ใสย่ ่าม…” ข้อความข้างตน้ สะทอ้ นให้เหน็ คณุ ธรรมขอ้ ใดของพระวกิ รมาทิตย์

ก. ความมเี มตตากรุณาตอ่ ผู้อน่ื และความมสี ติ
ข. ความอ่อนน้อมและความอดทนอดกลนั้
ค. ความเสียสละและมีปัญญาเฉลยี วฉลาด
ง. ความกลา้ หาญและความเพยี รพยายาม

STUDY THAI WITH CAPTAIN | เอกสารประกอบการเรยี นวิชาภาษาไทย โรงเรียนสาธิต มศว.

หนว่ ยการเรียนรู้ที่ 2 : นิทานเวตาลเร่ืองท่ี 10 วิชาภาษาไทย 1 ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปที ่ี 4 31

20.สถานการณต์ ่อไปน้ีสอดคล้องกับการกระทําของตวั ละครใด

มนิ นเ่ี หน็ รองเทา้ ส้นสงู คหู่ น่ึงวางอยใู่ นหอ้ งของธาดา ด้วยความหึงหวงเธอจึงตอ่ วา่ ธาดา
อยา่ งรุนแรง และบอกเลกิ ธาดา ธาดาพยายามอธิบายความจรงิ ให้มนิ นฟ่ี งั แตม่ นิ นก่ี ไ็ มฟ่ งั
ตอ่ มาเธอก็ทราบวา่ รองเทา้ ส้นสงู คูน่ ัน้ เปน็ ของขวญั ท่ธี าดาตัง้ ใจซอื้ ให้เปน็ ของขวัญวันเกิด

ก. ท้าวมหาพลกบั พวกภิลล์
ข. ท้าวจันทรเสนกับพระราชบตุ ร
ค. พระมเหสีกบั พระราชธิดา
ง. พระวิกรมาทติ ย์กับเวตาล

เฉลยแบบฝึกหัดท้ายหน่วยการเรยี นรู้ที่ 2
1 ง 2 ก 3 ค 4 ค 5 ง 6 ก 7 ข 8 ค 9 ก 10 ง
11 ข 12 ก 13 ง 14 ข 15 ค 16 ก 17 ค 18 ข 19 ง 20 ข

คะแนนทไ่ี ด้ บนั ทกึ เพม่ิ เตมิ

______________
/ 20 คะแนน