การศึกษาลวดลายเครื่องปั้นดินเผาเกาะเกร็ด

44

ภำพที่ 4.7 วิธีการแกะสลกั
ภำพที่ 4.8 วธิ ีการขีดขดู ลาย
ภำพที่ 4.9 วธิ ีการประทับลายหรอื กดลาย

45

ภำพที่ 4.10 วธิ ีการแปะตดิ ลาย
ภำพท่ี 4.11 วธิ ีการฉลุ

ภำพที่ 4.12 วิธีการทาเสน้ ลวด
ภำพท่ี 4.13 วิธีการปั้น

ตำรำงท่ี 4.7 เทคนิควธิ กี ารสร้างลวดลายบนเคร่ืองปน้ั ดนิ เผาเกาะเกรด็ จังหวัดนนทบุร

รปู แบบ กำรสลัก กำรขีดขดู ลำย เทคน

โอง่ สลัก กำรประทับลำย
หรอื กดลำย

โอง่ สลกั
โอ่งสลกั
โอ่งสลกั

รี ประเภทเคร่ืองใช้ กำรฉลุ กำรทำเส้นสวด 46
กำรป้นั
นคิ วิธกี ำรสร้ำงลวดลำย

กำรแปะติดลำย

ตำรำงท่ี 4.7(ตอ่ ) เทคนคิ วธิ ีการสร้างลวดลายบนเคร่อื งปนั้ ดนิ เผาเกาะเกร็ด จังหวัดนน

รูปแบบ กำรสลัก กำรขดี ขูดลำย เทคน

โอ่งสลกั กำรประทับลำย
หรือกดลำย

โอ่งสลัก

ตำรำงท่ี 4.8 เทคนคิ วธิ ีการสรา้ งลวดลายบนเคร่ืองป้นั ดนิ เผาเกาะเกร็ด จังหวัดนนทบรุ

รูปแบบ เทคน

กำรสลกั กำรขีดขดู ลำย กำรประทบั ลำย

หรือกดลำย

ทรงโอง่ สลักทรงสงู

เอวคอด

นทบุรี ประเภทเครือ่ งใช้ กำรฉลุ กำรทำเสน้ สวด 47
กำรปั้น
นคิ วธิ กี ำรสร้ำงลวดลำย

กำรแปะตดิ ลำย

รี ประเภทสวยงาม กำรฉลุ กำรทำเสน้ สวด กำรปน้ั
นิควธิ กี ำรสรำ้ งลวดลำย

กำรแปะตดิ ลำย

ตำรำงท่ี 4.8(ตอ่ ) เทคนิควธิ กี ารสร้างลวดลายบนเคร่ืองปน้ั ดินเผาเกาะเกรด็ จังหวดั นน

รูปแบบ เทคน

กำรสลกั กำรขีดขดู ลำย กำรประทับลำย

หรือกดลำย

ทรงโอ่งสลักทรงสงู

เอวคอด

ทรงโอ่งสลักทรงสงู
เอวคอด

นทบรุ ี ประเภทสวยงาม กำรฉลุ กำรทำเส้นสวด 48
นคิ วิธีกำรสรำ้ งลวดลำย กำรป้นั

กำรแปะตดิ ลำย

ตำรำงท่ี 4.8(ต่อ) เทคนคิ วธิ ีการสรา้ งลวดลายบนเคร่อื งปนั้ ดนิ เผาเกาะเกรด็ จังหวัดน

รปู แบบ เทคน

กำรสลกั กำรขีดขดู ลำย กำรประทับลำย

หรอื กดลำย

ทรงโอง่ สลักทรงสงู

เอวคอด

ทรงขวดโหล

นนทบุรี ประเภทสวยงาม 49
กำรป้นั
นิควธิ ีกำรสรำ้ งลวดลำย

กำรแปะติดลำย กำรฉลุ กำรทำเส้นสวด

ตำรำงท่ี 4.8(ตอ่ ) เทคนคิ วธิ กี ารสรา้ งลวดลายบนเครือ่ งป้ันดนิ เผาเกาะเกรด็ จงั หวดั น

รปู แบบ เทคน

กำรสลกั กำรขดี ขูดลำย กำรประทับลำย

หรือกดลำย

ทรงขวดโหล(ตอ่ )

ทรงโอง่ สลกั เอวใหญ่

นนทบุรี ประเภทสวยงาม 50
กำรป้นั
นิควธิ ีกำรสรำ้ งลวดลำย

กำรแปะติดลำย กำรฉลุ กำรทำเส้นสวด

ตำรำงท่ี 4.8(ตอ่ ) เทคนิควธิ กี ารสรา้ งลวดลายบนเคร่ืองป้นั ดินเผาเกาะเกร็ด จงั หวดั น

รปู แบบ เทคน

กำรสลกั กำรขีดขูดลำย กำรประทบั ลำย

หรือกดลำย

ทรงโอง่ สลักเอวใหญ่

ทรงโอง่ สลกั เอวใหญ่

ทรงโกศ

นนทบรุ ี ประเภทสวยงาม 51
กำรป้นั
นิควิธกี ำรสร้ำงลวดลำย

กำรแปะติดลำย กำรฉลุ กำรทำเส้นสวด

ตำรำงท่ี 4.8(ต่อ) เทคนิควธิ ีการสร้างลวดลายบนเคร่ืองปัน้ ดินเผาเกาะเกรด็ จงั หวดั น

รูปแบบ เทคน

กำรสลัก กำรขีดขดู ลำย กำรประทับลำย

หรอื กดลำย

ทรงก้นกลมคอสงู

ทรงกน้ กลมคอสูง

นนทบรุ ี ประเภทสวยงาม 52
กำรป้นั
นิควิธกี ำรสร้ำงลวดลำย

กำรแปะติดลำย กำรฉลุ กำรทำเส้นสวด

ตำรำงท่ี 4.8(ต่อ) เทคนิควธิ ีการสร้างลวดลายบนเคร่ืองปัน้ ดินเผาเกาะเกรด็ จงั หวดั น

รูปแบบ เทคน

กำรสลัก กำรขีดขดู ลำย กำรประทับลำย

หรอื กดลำย

ทรงก้นกลมคอสงู

ทรงกน้ กลมคอสูง

นนทบรุ ี ประเภทสวยงาม 53
กำรป้นั
นิควิธกี ำรสร้ำงลวดลำย

กำรแปะติดลำย กำรฉลุ กำรทำเส้นสวด

ตำรำงท่ี 4.8(ตอ่ ) เทคนิควธิ กี ารสรา้ งลวดลายบนเคร่อื งปนั้ ดนิ เผาเกาะเกรด็ จังหวัดน

รปู แบบ เทคน

กำรสลกั กำรขีดขดู ลำย กำรประทบั ลำย

หรือกดลำย

ทรงกน้ กลมคอสูง

ทรงกน้ กลมคอสูง

ทรงก้นกลมคอส้นั

นนทบรุ ี ประเภทสวยงาม 54
กำรป้นั
นิควิธกี ำรสร้ำงลวดลำย

กำรแปะติดลำย กำรฉลุ กำรทำเส้นสวด

ตำรำงท่ี 4.8(ตอ่ ) เทคนิควธิ กี ารสรา้ งลวดลายบนเครอื่ งป้นั ดนิ เผาเกาะเกร็ด จังหวดั น

รูปแบบ เทคน

กำรสลกั กำรขดี ขูดลำย กำรประทับลำย

หรอื กดลำย

ทรงฟกั ทองคอสัน้

ทรงฟักทองคอสูง

ทรงกระบอก

นนทบรุ ี ประเภทสวยงาม 55
กำรป้นั
นิควิธกี ำรสร้ำงลวดลำย

กำรแปะติดลำย กำรฉลุ กำรทำเส้นสวด

56

บทท่ี 5
สรุป อภิปรำยผล และขอ้ เสนอแนะ

การศึกษาลวดลายบนเคร่ืองปั้นดินเผาเกาะเกร็ด จังหวัดนนทบุรี ผู้วิจัยได้ดาเนินการวิจัยตามขั้นตอนท่ี
สอดคลอ้ งกบั วัตถุประสงค์ สามารถสรปุ ผลการวจิ ัย อภิปรายผล และข้อเสนอแนะ ดงั น้ี

5.1 สรุปผลกำรวจิ ยั
จากการวจิ ยั เป็นการศกึ ษาลวดลายทป่ี รากฏบนเครอ่ื งป้นั ดนิ เผาเกาะเกรด็ จังหวัดนนทบรุ ี โดยรวบรวม

จากเคร่อื งปน้ั ดนิ เผาที่ถกู จัดเกบ็ ไว้ในพิพิธภัณฑ์ ทมี่ ีลักษณะสมบรู ณข์ องสว่ นประกอบและการตกแต่งลวดลาย โดย
การนาขอ้ มลู จาการลงพ้นื ท่ีภาคสนาม ที่ได้จากการถา่ ยภาพ เพือ่ นามาวเิ คราะห์ขอ้ มลู แล้วสรุปผลการศกึ ษา ดว้ ย
การพรรณนาวิเคราะห์ตามขน้ั ตอนในการดาเนนิ การวจิ ัย ทีส่ อดคล้องกับวตั ถุประสงค์ โดยสรุปผลได้ดังน้ี

5.1.1 ผลสรปุ จำกกำรศึกษำกำรใชล้ วดลำยท่ปี รำกฏบนเคร่อื งปน้ั ดนิ เผำเกำะเกรด็ จงั หวัดนนทบรุ ี
การทาเครื่องป้นั ดินเผาของเกาะเกร็ด ทีม่ ีการใช้ลวดลายตกแตง่ สามารถพบได้จากเคร่ืองป้ันดินเผา
ประเภทเครื่องใชแ้ ละประเภทสวยงาม ซึ่งมีลกั ษณะสาคญั ดังนี้

1.ประเภทเคร่อื งใช้ ไดแ้ ก่ โอง่ สลกั มีลกั ษณะที่สาคัญประกอบด้วย 2 สว่ น ไดแ้ ก่
1.1 ส่วนฝา เป็นแบบจกุ แบน สาหรับวางขันน้า
1.2 ส่วนตวั โอ่ง แบ่งออกได้เปน็ สว่ นปากหรือขอบอยนู่ อกสุดของโอ่งทตี่ ่อกับคอหรือตวั

โอ่ง สว่ นคออย่รู ะหว่างปากกบั ลาตัว สว่ นบ่าหรือไหล่อยูส่ ว่ นบนของลาตัวโอ่ง สว่ นลาตวั อยรู่ ะหว่างใต้สว่ นบ่า
หรอื ไหล่ลงมาจนถึงเหนอื ส่วนฐาน สว่ นฐานอยลู่ ่างสดุ ของโอ่ง

2.ประเภทสวยงาม ได้แก่ หมอ้ น้าลายวิจิตร โดยพบวา่ มีรปู ทรงกน้ กลมคอสูง ทรงก้นกลมคอสนั้
ทรงโอ่งสลักเอวใหญ่ ทรงโอ่งสลักเอวคอด ทรงโอง่ สลกั ทรงสูงเอวคอดหรอื โอง่ กอ๊ ก ทรงขวดโหล ทรงฟกั ทองคอ
ส้ัน ทรงฟักทองคอสงู ทรงกระบอก มีลกั ษณะที่สาคญั ประกอบดว้ ย 3 ส่วน ได้แก่

2.1 ส่วนฝา แบง่ ออกเปน็ สว่ นฐานฝาหมอ้ คล้ายระฆงั ควา่ และสว่ นยอดเป็นแบบยอด
แหลมเปน็ ชัน้ ๆ คล้ายฉัตรลดหล่ันกันขึน้ ไปจนถึงปลายยอด

2.2 สว่ นตวั หม้อน้า แบง่ ออกได้เป็น ส่วนปากหรือขอบอยูน่ อกสุดของหม้อน้าทตี่ ่อกับคอ
หรอื ตวั หม้อนา้ สว่ นคออย่รู ะหว่างปากกับลาตัว สว่ นบา่ หรือไหล่อยู่ส่วนบนของลาตวั หมอ้ นา้ สว่ นลาตัวอยู่
ระหวา่ งใตไ้ หล่หรอื บา่ ลงมาจนถงึ เหนือสว่ นฐาน ส่วนฐานอยู่ล่างสดุ ของหมอ้ นา้

2.3 สว่ นเชงิ ฐานหรือฐานรองหมอ้ น้า มลี กั ษณะคล้ายจานกนิ ขา้ วท่ีมกี น้ แต่ควา่ ปาก

5.1.1.1 ลักษณะของลวดลำยที่ใชต้ กแต่ง
ลวดลายที่ปรากฏบนเครือ่ งป้ันดินเผาเกาะเกร็ด ส่วนใหญใ่ ช้ลวดลายแบบผสมผสานให้ดูกลมกลืน
จาแนกลวดลายท่ใี ช้ตกแต่งเปน็ 2 ประเภท ดังน้ี

1.ประเภทลายธรรมชาติ ลกั ษณะเป็นลายดอกไม้ ใบไม้ เครอื เถา บุคคล สัตว์
2.ประเภทลายประดษิ ฐ์ ลักษณะเป็นลายขดู ขีด ลายนนู ลายไทย
ลักษณะของลวดลายที่ใช้ตกแต่งตามส่วนประกอบท่ีสาคัญของเคร่ืองปั้นดินเผาเกาะเกร็ดแต่ละ
ประเภท มดี ังนี้

57

1.ประเภทเครื่องใช้
1.1 ส่วนฝา ไดแ้ ก่ สว่ นฝาลา่ งส่วนใหญ่ใช้ลายบวั ควา่ ลายบวั หงาย ส่วนจุกฝา

สว่ นใหญใ่ ชล้ ายพูมะยม หรอื ไมม่ ีลวดลาย
1.2 ส่วนตัวโอง่ ไดแ้ ก่ สว่ นขอบสว่ นใหญ่ใชล้ ายพูมะยม ลายพวงมาลยั สว่ น

บ่าสว่ นใหญ่ใช้ลายบวั คว่า ลายบวั หงาย ลายบวั ครึง่ ซกี ลายดอกไมก้ ลม ลายสายสร้อย ลายขีด
2.ประเภทสวยงาม
2.1 สว่ นฝา ได้แก่ ส่วนฝาล่างสว่ นใหญ่ใช้ลายบัวควา่ ลายบวั หงาย ลายดอกไม้

กลม ลายเครือเถา สว่ นยอดสว่ นใหญใ่ ชล้ ายกลีบบวั
2.2 ส่วนตวั หมอ้ น้า ได้แก่ สว่ นขอบสว่ นใหญ่ใช้ลายพมู ะยม ลายพวงมาลยั

ส่วนบา่ ส่วนใหญ่ใช้ลายบวั คว่า ลายบวั หงาย ลายสายสร้อย ลายดอกไมก้ ลม ลายพวงดอกไม้ ลายเครอื เถา
2.3 ส่วนเชงิ ฐาน ได้แก่ ส่วนขอบสว่ นใหญ่ใช้ลายพูมะยม ลายพวงมาลัย สว่ น

ฐานสว่ นใหญ่ใชล้ ายบวั คว่า ลายสายสร้อย ลายหน้าสงิ ห์ ลายขาสิงห์

5.1.1.2 กำรจดั วำงโครงสร้ำงลำย
เคร่อื งป้นั ดินเผาเกาะเกรด็ สว่ นใหญ่ใช้ลวดลายท่ีเข้าชุดกนั ท้ังสว่ นฝา ส่วนบ่า สว่ นเชงิ ฐาน ส่วน
ขอบ สามารถแบ่งโครงสรา้ งลายเปน็ 2 สว่ น ได้แก่

1.ลวดลายหลัก คือลายทใ่ี ช้สว่ นใหญ่และอย่ใู นพ้ืนทที่ ่ตี อ้ งการเน้น
2.ลวดลายประกอบ คือลายที่ใช้กระจาย อาจมรี ูปลายและขนาดทตี่ า่ งกัน
ลกั ษณะการจัดวางโครงสรา้ งลายเป็นการวางลายแบบตอ่ เนือ่ งและแบบวางลอยเวน้ ช่วงห่าง ใน
ลักษณะแนวนอนหนา้ กระดาน วางสลบั ชัน้ ลายระหว่างลวดลายหลักและลวดลายประกอบ โดยใชล้ วดลายที่มี
ขนาด ความละเอียดของรูปลาย และรปู ร่างของลวดลายท่ีต่างกนั ซึ่งแตล่ ะประเภทมดี ังน้ี
1.ประเภทเครื่องใช้ จัดวางลายหลักไวท้ ีส่ ว่ นฝา สว่ นขอบและสว่ นบ่า จดั วางลาย
ประกอบไวท้ ่ีสว่ นฝาและส่วนบา่
2.ประเภทสวยงาม จดั วางลายหลักไวท้ ่ีส่วนฝา ส่วนบา่ และส่วนเชิงฐาน จัดวางลาย
ประกอบไว้ทีส่ ว่ นยอดของฝา สว่ นขอบและสว่ นคอ
5.1.1.3 กำรจัดสัดส่วนลำย
การจัดสัดสว่ นลวดลายเคร่ืองปนั้ ดนิ เผาเกาะเกร็ด สว่ นฝาและส่วนเชิงฐานส่วนใหญไ่ มเ่ วน้ ทีว่ า่ ง
ลวดลายส่วนตวั โอ่งหรอื หม้อนา้ นยิ มทาทข่ี อบ บ่าและฐาน ไมน่ ยิ มทาลวดลายเตม็ พ้ืนท่ี แต่จะเว้นพนื้ ท่วี ่างสว่ นตรง
กลางบรเิ วณตัวโอ่งหรือหม้อนา้ หรอื ทาเป็นลายขีดแบง่ ชอ่ งเพื่อลดพื้นท่ีว่าง แบง่ ตามประเภทของเคร่อื งปนั้ ดินเผา
ออกเปน็ 2 ลกั ษณะ ดังนี้
1.ประเภทเครื่องใช้ ส่วนตัวโอ่งส่วนใหญ่จะแบ่งวางลวดลายจากขอบถึงบ่า และจะเว้น
พ้นื ท่วี า่ งจากใต้บา่ ถงึ ฐาน หรือประมาณ 1 ใน 5 ของตวั โอง่ ส่วนฝาส่วนใหญ่จะแบ่งวางลวดลายประมาณ 1 ใน 2
ของตัวฝาและขอบจกุ ฝาโอง่
2.ประเภทสวยงาม สว่ นตวั หม้อนา้ ส่วนใหญ่จะแบง่ วางลวดลายจากขอบถงึ บา่ หรือถึงช่วง
กลางลาตัว และแบ่งวางลวดลายช่วงฐาน หรือวางลวดลายเต็มพื้นท่ีของตัวหม้อน้า ซ่ึงทั้งนี้จะขึ้นอยู่กับรูปทรง
สว่ นใหญ่จะเว้นพ้ืนที่ว่างชว่ งลาตัวระหว่างช่วงใต้บ่าถึงช่วงลายฐาน หรือจากใต้ขอบจนถึงคอ หรือส่วนคอ ส่วน

58

ฝาหม้อน้าส่วนใหญ่วางลวดลายเต็มพื้นที่ หรือวางลวดลายส่วนยอดของฝา ส่วนเชิงฐานส่วนใหญ่จะแบ่ งวาง
ลวดลายเตม็ พืน้ ท่ี หรือเวน้ ว่างสว่ นขอบ

จากผลการวเิ คราะห์การใช้ลวดลายทปี่ รากฏบนเคร่อื งปนั้ ดนิ เผาเกาะเกรด็ จงั หวัดนนทบุรี แสดงให้เห็น
ว่าเปน็ รูปแบบที่เกิดจากการทาขน้ึ เพ่ือใช้เฉพาะงาน ไมไ่ ด้มงุ่ ทาเพือ่ จาหน่าย จงึ ทาให้มรี ปู แบบที่ประณีตสวยงาม
ตามความตั้งใจและความสามารถของชา่ ง และถึงแม้จะเปน็ รูปแบบท่ที าเพอ่ื จาหนา่ ย ซงึ่ ไดแ้ ก่ โอ่งสลกั หรอื อา่ ง
ช่างก็จะสร้างองค์ประกอบใหเ้ ครือ่ งปั้นดนิ เผามลี กั ษณะท่โี ดดเด่นแตกต่างไปจากเครือ่ งปน้ั ดินเผาแหลง่ อ่นื ๆ โดย
การทาขอบหรอื การตกแตง่ ลวดลายแบบง่ายๆทเ่ี ปน็ ลักษณะเฉพาะของช่างแตล่ ะกล่มุ

5.1.2 ผลสรปุ จำกกำรศึกษำเทคนคิ และกรรมวธิ ีกำรตกแต่งลวดลำยบนเครือ่ งปั้นดนิ เผำเกำะเกรด็ จังหวัด
นนทบุรี

การสร้างลวดลายบนเครื่องปัน้ ดินเผาเกาะเกร็ด มีเทคนิควิธกี ารท่พี บ ไดแ้ ก่ การแกะสลัก การขดี ขูดลาย

ประทับลายหรอื การกดลาย การแปะตดิ ลาย การฉลุ การทาเสน้ ลวด และการปั้น โดยจากการศึกษาเทคนคิ
วิธกี ารท่ปี รากฏบนเครื่องปั้นดนิ เผาเกาะเกรด็ แต่ละประเภท พบวา่ ประเภทเคร่ืองใช้ ใชเ้ ทคนิควิธีการการ

แกะสลัก การขีดขูดลาย การกดลาย และการแปะตดิ ลาย ประเภทสวยงาม ใช้เทคนิควิธีการการแกะสลัก การ
ขดี ขดู ลาย การกดลาย การแปะตดิ ลาย การฉลุ การทาเส้นลวด และการป้ัน

5.2 อภิปรำยผล

การศึกษาลวดลายบนเคร่ืองปนั้ ดนิ เผาเกาะเกร็ด จงั หวดั นนทบุรี อภปิ รายผลตามประเด็นที่ทาการศึกษา

วิจยั ดงั น้ี

5.2.1 กำรใชล้ วดลำยที่ปรำกฏบนเครอื่ งป้นั ดินเผำเกำะเกรด็ จงั หวัดนนทบรุ ี

เครอ่ื งปั้นดินเผาเกาะเกร็ด จังหวัดนนทบรุ ี เรม่ิ ต้นมีตง้ั แต่อดีตท่ชี าวมอญไดอ้ พยพเขา้ มาต้งั ถิ่นฐานใน

ประเทศไทย เมือ่ ได้รบั พระมหากรุณาธคิ ุณใหต้ ั้งบา้ นเรอื นอยู่บริเวณเกาะเกรด็ จังหวัดนนทบรุ ี จึงได้เรม่ิ ตน้ การทา

เคร่ืองปัน้ ดินเผาต้ังแต่น้ันเป็นต้นมาและสบื ทอดเรื่อยมาจนถงึ ปัจจุบัน เอด๊ ภิรมย์(2542:19) ได้กลา่ ววา่ เกาะ

เกรด็ เป็นหมู่บา้ นเครอ่ื งป้ันดนิ เผาท่มี าจากเมืองมอญปะเทศพมา่ ซ่งึ สอดคลอ้ งกับ สายสมร ศรสี วัสดิ(์ 2546:14) ที่

กลา่ ววา่ ชาวมอญหรอื รามญั มฝี ีมือในการทาเครื่องปั้นดนิ เผามาแตโ่ บราณ บรรพบุรุษของชาวมอญเหลา่ นี้

สันนิษฐานว่า คงจะมีอาชพี ทาเครอื่ งปัน้ ดินเผามาต้งั แต่อย่ใู นเมอื งมอญกอ่ นอพยพเข้ามาในประเทศไทย ซง่ึ จาก

งานวจิ ัยพบวา่ มกี ารทาเคร่อื งป้ันดนิ เผาประเภทเครื่องใช้และประเภทสวยงาม พิศาล บุญผูก(2550:8-9) กลา่ ววา่

การทาเคร่ืองปน้ั ดนิ เผาของเกาะเกร็ดในระยะแรก สามารถจาแนกเป็น 2 ประเภท คือ ประเภทเครอ่ื งใช้ใน

ชวี ติ ประจาวนั ไดแ้ ก่ โอ่ง อ่าง ครก กระถาง และประเภทสวยงาม ได้แก่ หมอ้ น้าลายวิจติ ร ซึ่งสอดคล้องกบั สุ

เวทย์ อวยจนิ ดา(2543:79) ณัฐประวณี ศรที รพั ย์(2537:85)ท่กี ลา่ วถงึ การแบง่ ประเภทเครือ่ งปั้นดินเผาเกาะเกรด็

และยังสอดคล้องกบั สนุ ยี ์ ศรณรงค(์ 2537:88) ทไ่ี ดศ้ ึกษาคติชาวบ้านชาวไทยรามัญว่า ชาวมอญเกาะเกร็ดมฝี มี อื

ในการทาเครื่องปน้ั ดนิ เผา มที ง้ั เคร่ืองป้นั ดินเผาทมี่ กี ารแกะสลักลวดลายสวยงามตามแบบมอญสาหรบั เปน็ ของที่

ระลึก และเครอ่ื งป้ันดนิ เผาท่ีเปน็ เครอ่ื งใช้

โดยเครอื่ งป้นั ดนิ เผาทพ่ี บว่ามีการตกแต่งลวดลาย ได้แก่ ประเภทเครื่องใช้คอื โอง่ สลกั และประเภท

สวยงามคือหม้อนา้ ลายวิจิตร ซง่ึ สายสมร ศรีสวัสด(ิ์ 2546:64) ไดก้ ล่าวว่า หม้อนา้ ลายวจิ ิตรนัน้ มีวัตถปุ ระสงคใ์ น

การทาข้นึ มาเพอื่ ตอ้ งการให้เป็นหม้อน้าสาหรบั ใส่น้าด่ืมของพระภกิ ษสุ งฆ์ และคหบดที ี่มีสถานภาพทางสังคมสูง

59

โดยไดพ้ ฒั นาให้มีรปู แบบพเิ ศษและตกแต่งลวดลายใหม้ ีความประณีตงดงาม เพือ่ ใหเ้ กิดความแตกตา่ งจากหมอ้ นา้
ดืม่ ทช่ี าวบ้านใช้กันท่ัวไป ซึง่ สอดคลอ้ งกบั เสาวภา เชาวนศ์ ิลป(์ 2537:22-24) ที่กลา่ วถงึ การประดษิ ฐ์ลวดลาย
อย่างสวยงาม โดยเฉพาะโอง่ นา้ หมอ้ น้า หมอ้ ข้าวแช่(สาหรับใส่ข้าวแช่ถวายพระในวนั สงกรานต)์ ช่างปัน้ จะ
แกะสลกั ลวดลายและทารูปทรงวจิ ติ รงดงามมากจนเปน็ ท่ยี อมรับของทางราชการ ซ่ึงภายหลงั ไดน้ ารปู หม้อน้าลาย
วจิ ิตรนี้มาทาเปน็ ตราประจาจงั หวดั นนทบรุ ี ซงึ่ จากงานวิจัยคร้งั น้พี บวา่ เครอื่ งป้นั ดินเผาเกาะเกรด็ สว่ นใหญ่
ตกแตง่ ลวดลายรปู แบบไม่ซ้ากนั เป็นการทาขน้ึ เพอ่ื ใช้เฉพาะงานไมไ่ ดม้ ไี วจ้ าหน่าย ท้งั นสี้ ามารถสันนิษฐานไดว้ ่า
ช่างปน้ั ทาขึ้นมาอยา่ งสดุ ฝมี ือ เพอ่ื ใหไ้ ด้แบบท่ปี ระณีตสวยงามเหมาะสาหรบั นาไปถวายพระสงฆ์ หรอื นาไปมอบ
ให้กับบคุ คลที่สาคัญ ประกอบกับการตกแตง่ ลวดลายต้องใช้เวลานานและความตั้งใจอยา่ งสูง ลวดลายที่ตกแตง่ จึง
มรี ปู แบบหลากหลายตามความสามารถของชา่ งและจดุ มุ่งหมายในการทา

เครอื่ งปัน้ ดินเผาทมี่ กี ารตกแต่งลวดลาย หากเป็นประเภทเคร่อื งใช้ คอื โอง่ สลัก สว่ นใหญ่จะประกอบด้วย
ส่วนฝาและส่วนตัวโอง่ และหากเป็นประเภทสวยงาม คอื หมอ้ นา้ ลายวิจติ ร จะประกอบด้วยส่วนฝาหมอ้ สว่ นตวั
หม้อ และส่วนเชิงฐานหรอื ฐานรองหม้อ โดยรปู ทรงของหมอ้ นา้ ลายวจิ ิตรนี้มีหลากหลาย ซ่ึงเสาวภา เชาวน์ศิลป์
(2537:24)ได้แบ่งรูปทรงสว่ นตัวหม้อน้าออกดังน้ี ทรงกลมมี 2 ลกั ษณะ คอื ทรงกลมคอสงู และทรงกลมคอสั้น
นอกจากนย้ี ังมที รงขวด ทรงโถพลู และทรงตรง สว่ นพิศาล บญุ ผกู (2550.49) ไดแ้ บ่งรปู ทรงของหมอ้ น้าลาย
วจิ ติ ร ได้แก่ ทรงหมอ้ นา้ ลายวิจติ รหรือ เนิ่ง(ก้นกลม คอสูง) ทรงก้นกลมคอส้นั ทรงโอง่ สลักเอวใหญ่ ทรงโอง่ สลัก
เอวคอด ทรงโอง่ สลกั ทรงสูง เอวคอด(หรือโอง่ ก๊อกเพราะนิยมนาก๊อกนา้ มาตดิ ไวใ้ นภายหลงั ) ทรงขวดโหล ทรง
ฟกั ทองคอส้นั ทรงฟักทองคอสงู ทรงมะยม ทรงกระบอก ทรงตลก ทรงกลมเป็นรูปสัตว์ เชน่ โอ่งไก่ โอ่งนก
ซ่งึ จากการลงพื้นทเี่ ก็บขอ้ มลู วจิ ัยครัง้ น้ี ไมพ่ บเคร่ืองป้ันดนิ เผารปู ทรงมะยม ทรงตลก และทรงกลมเปน็ รปู สัตว์
ทง้ั นี้อาจเปน็ ไปได้ว่ารูปทรงดงั กลา่ วไม่เป็นท่นี ิยม จงึ ไม่มีใหพ้ บเห็นหรือถูกนามาจดั เก็บในพพิ ิธภัณฑ์

ลกั ษณะเฉพาะของเครื่องป้ันดินเผาของเกาะเกรด็ เสาวภา เชาวนศ์ ิลป(์ 2537:22-24) กลา่ ววา่ ขอบปาก
จะต้องกลมกลึงราวกระบอกไมไ้ ผผ่ ่า มกี ารตกแต่งสวยงาม ไหล่หรือบ่าจะตอ้ งผายออก และเป็นเสน้ โคง้ ลาดลง
มา ถ้ายิ่งเป็นหม้อน้าลายวจิ ิตรดว้ ยแล้วย่งิ เน้นไหลม่ ากข้นึ อกี ภาชนะทมี่ ีก้นตัดจะเนน้ สว่ นไหล่และฐาน บางที
อาจไมม่ ขี ารองเพราะสามารถตง้ั อยูไ่ ด้ด้วยตวั เอง ต่างจากภาชนะประเภทกน้ กลม ที่จาเปน็ ตอ้ งมีขารองอกี ชนั้ หน่งึ
ตัวฝานยิ มทาเปน็ ยอดแหลมเรยี กว่าทรงเคร่ืองยอด มีการสลักลวดลายสวยงามเข้าชดุ กันทัง้ ใบ ซงึ่ สอดคลอ้ งกับ
พิศาล บญุ ผูก(2550.51-52) ที่กล่าวว่า เครื่องปัน้ ดนิ เผาลายวจิ ิตรนิยมทาเป็น 3 สว่ น คอื สว่ นท่เี ป็นตวั โอ่ง สว่ น
ท่เี ปน็ ฝาและสว่ นทเ่ี ปน็ ขารอง การตกแต่งลวดลายนิยมทาเป็นลายฉลุโปรง่ ท่ขี ารอง นอกจากจะเพ่ิมความสวยงาม
ใหแ้ ก่เครือ่ งป้นั แลว้ ยงั ช่วยทาให้มกี ารระบายอากาศใตโ้ อง่ นา้ และเพ่มิ ความเยน็ ให้นา้ ในโอง่ ส่วนฝาโอง่ นยิ มทา
ทรงยอดแหลมสงู แตฝ่ าโอ่งธรรมดาทว่ั ไปจะทาจุกกลมแบน เพือ่ ใช้วางขันตกั นา้ บนฝาโอ่งได้ เนน้ การทาขอบ
หรือปากของเครื่องป้นั โดยการทาเป็นเส้นลวดบนขอบอีกชั้นหน่งึ และตามสว่ นต่างๆของเครอื่ งป้นั บางกล่มุ เชน่
ตามขอบล่าง ตามไหล่ มีการทาเปน็ เสน้ ลวดเพื่อความสวยงาม แมเ้ ป็นเคร่ืองปัน้ ธรรมดา เชน่ อ่าง ครก ก็ทา
ขอบด้วยเช่นกนั ทาใหเ้ ครื่องปน้ั ดนิ เผาเกาะเกรด็ ดสู วยงามแตกต่างจากเครือ่ งปัน้ แหล่งอ่นื ๆในประเทศไทย ซง่ึ
จากงานวิจัยพบวา่ เคร่ืองป้ันดนิ เผาประเภทเครอ่ื งใช้ จะนิยมทาขอบท่ีปากโอง่ ส่วนประเภทสวยงามจะทาขอบทกุ
สว่ น แตจ่ ะมีการตกแตง่ ลวดลายใหม้ คี วามสวยงาม และมีเส้นลวดประกอบตามสว่ นต่างๆของตัวโอง่ สนั นิษฐาน
ว่าเพ่อื ลดพนื้ ทวี่ ่างและเป็นการคน่ั ลายท่จี ัดวางเรียงอยตู่ ิดกนั

60

ลวดลายท่ใี ช้ตกแต่งสามารถพบทัง้ ลายธรรมชาติ เชน่ ลายดอกไม้ใบไม้ ลายบุคคล ลายสตั ว์ และลาย

ประดษิ ฐ์ เช่น ลายขดี ลายไทย โดยจัดวางโครงสร้างลายหลักและลายประกอบท่ีเข้าชุดกนั ด้วยการใช้ลายซ้าวาง
ลายแบบต่อเนอ่ื งในแนวนอน วางสลับลายระหว่างลายหลักและลายประกอบ โดยลายประกอบจะมีรปู รา่ ง
โครงสร้างของลวดลาย ขนาด และความละเอียดของรปู ลายท่ีต่างกบั ลายหลัก ซงึ่ สายสมร ศรีสวสั ด(์ิ 2546 : 46)
ได้กลา่ วถงึ ลกั ษณะของหม้อนา้ ลายวจิ ติ รของเกาะเกร็ดว่า การตกแตง่ ลวดลายส่วนมากจะเนน้ ตกแต่งทสี่ ว่ นฝา

หมอ้ นา้ ตวั หมอ้ ทีบ่ ริเวณไหลห่ ม้อจนถงึ ปากหมอ้ และฐานรองหมอ้ น้า โดยลวดลายทีใ่ ช้ตกแต่งมักเป็นลายซา้ ๆกนั
เชน่ ลายกระจัง ลายประจายาม ลายดอกลาย ลายเชงิ เป็นตน้ สว่ นลายวจิ ิตรทีเ่ รียกกันน้ัน เกดิ จากการนา
ลายต่างๆมาผสมผสานกนั หลายๆลายเรยี งอยา่ งสวยงาม จนเกดิ เปน็ ลายวิจติ ร ซึ่งสอดคล้องกับเสาวภา เชาวน์

ศลิ ป(์ 2537:22-24)กลา่ ววา่ การผูกลายจะเปน็ แบบเดยี วกันท้งั ฝา ไหล่ และส่วนฐาน รปู ทรงและลวดลายจะตอ้ ง
สง่ เสรมิ ซงึ่ กนั และกนั จงึ จะถือไดว้ า่ ชน้ิ งานนนั้ งามอย่างแท้จรงิ โดยลักษณะของลวดลายทีใ่ ชต้ กแตง่ ตัวลาย

จะต้องลอยขึน้ มาเหนอื ผิวภาชนะ ลายทีน่ ยิ มมาแกะมกั จะเป็นลวดลายดอกไม้ เชน่ ดอกบวั และลวดลายพรรณ
พฤกษา เป็นตน้ ซึ่งการจัดสดั สว่ นลวดลายของโอ่งสลัก สว่ นใหญ่จะเวน้ วา่ งชว่ งลาตวั จนถึงส่วนฐานของตัวโอง่ สว่ น
ฝาวางลวดลายเพยี งบางสว่ น สว่ นหม้อนา้ ลายวจิ ิตร ในส่วนของตัวหมอ้ น้า สว่ นใหญ่จะเว้นว่างชว่ งกลางลาตัวจนถึง

ฐาน สว่ นฝาหมอ้ น้าวางลวดลายเตม็ พื้นท่ี เวน้ ว่างสว่ นปลายของยอดฝา สว่ นฐานวางลวดลายเตม็ พืน้ ท่ี การทา
ลวดลายทข่ี อบมักนิยมใหเ้ ขา้ ชุดกันทกุ สว่ นของตวั หม้อน้า เชน่ ขอบฝา ขอบปากหม้อนา้ และขอบฐาน โดยใน

ภาพรวมของลวดลายทปี่ รากฏบนเครื่องปัน้ ดินเผาเกาะเกร็ด มคี วามกลมกลนื กนั ของเส้น รูปร่าง รูปทรง และ
ขนาดของลวดลาย ท่ีเป็นไปตามความเหมาะสมของหนา้ ท่ใี ช้สอย ดงั เชน่ การตกแต่งลวดลายหมอ้ น้าลายวจิ ิตร จะ
เน้นการจดั สดั สว่ นลวดลายทมี่ ีพืน้ ที่วา่ งน้อยกวา่ การตกแต่งลวดลาย โดยเน้นลวดลายส่วนฝา ส่วนครึ่งทอ่ นบน

ของลาตวั และสว่ นฐาน ในขณะทโ่ี อ่งสลกั จะเน้นลายทข่ี อบและบา่ ทั้งนีเ้ พราะโอง่ สลักทาขึน้ มาเพอ่ื การใชส้ อย
และการจาหนา่ ย แตเ่ พื่อเปน็ การสรา้ งเอกลกั ษณใ์ หเ้ กิดความแตกต่างจากกลมุ่ ชา่ งอ่นื ๆ ท่ีเปรียบเหมอื นตราสนิ ค้า

ใหผ้ ู้ซือ้ จดจา จงึ ไมเ่ น้นการตกแตง่ ลวดลายที่วิจติ รมากนกั

5.2.2 เทคนคิ และกรรมวธิ กี ำรตกแต่งลวดลำยบนเคร่อื งปน้ั ดนิ เผำเกำะเกร็ด จังหวัดนนทบรุ ี

การสรา้ งลวดลายทีป่ รากฏบนเครอื่ งปนั้ ดินเผาเกาะเกรด็ สว่ นใหญ่ชา่ งจะประดษิ ฐ์อปุ กรณ์ เครื่องมือท่ีใช้

ในการทาลวดลายด้วยตนเอง โดยใช้วัสดุและอุปกรณ์ทมี่ ีอยใู่ นท้องถ่ิน ซึ่งเสาวภา เชาวนศ์ ลิ ป์(2537:22-24)ได้

กลา่ วว่า ในการทาลวดลายจะมลี ายแม่ท่เี กิดจากการกดหนามทองหลางที่แกะเปน็ รปู แลว้ มกี ารใชม้ ีดแกะสลัก

และไมเ้ ขยี นลายขนาดต่างๆทาเปน็ ลายประกอบ ซ่ึงลว้ นแตต่ ้องอาศยั ความชานาญ ทั้งการผกู ลายและการกะช่วง

ของลายแตล่ ะดอกอยา่ งแม่นยา ตวั ลายจะตอ้ งมีความคมชดั โดยวิธกี ารการตกแตง่ ลวดลายต่างๆบน

เครือ่ งปัน้ ดนิ เผานั้น พิศาล บญุ ผกู (2550:46) ไดก้ ลา่ วว่า มีทง้ั การแกะสลกั การใช้แม่พมิ พ์ การตลี ายหรือกดลาย

การแปะติดลาย การตดั ดินแตไ่ มฉ่ ลโุ ปรง่ การฉลโุ ปร่ง รวมถึงเทคนิคการทาเส้นลวด และการปน้ั ซ่ึงการแกะสลัก

และการแปะตดิ ลายจะนยิ มใช้เปน็ อยา่ งมาก และมกั ใช้รว่ มกนั เพอื่ ใหล้ ายทีน่ ามาแปะติดดโู ดดเด่นขนึ้ ท้ังน้ีอาจ

เปน็ เพราะลายทีก่ ดจากแม่พิมพม์ ักไมค่ มชัด จึงตอ้ งใช้เทคนิคแกะสลกั หรือการขดี การกดลาย เพื่อเน้นลายท่กี ด

พมิ พใ์ ห้ลอยเด่นข้ึน สว่ นการทาเสน้ ลวดนน้ั มีทัง้ แบบนูนและแบบเป็นร่องรอบตัวเครือ่ งปัน้ ทเ่ี กิดจากการใช้แป้น

หมุนในการเดินเส้น เพอ่ื ชว่ ยแบ่งพ้ืนทล่ี ายและลดพืน้ ท่ีว่างในกรณที ไ่ี ม่มีการตกแตง่ ลวดลายมาก

ดงั น้ัน ภมู ิปญั ญาการใชอ้ ปุ กรณ์ท่มี อี ยู่ใกลต้ ัวมาทาใหเ้ กิดลวดลาย การใชว้ สั ดุตามธรรมชาตมิ าแกะเป็น

แม่พิมพ์ สามารถสะทอ้ นให้เห็นถึงฝีมือในการแกะสลกั และเทคนคิ ทซี่ บั ซอ้ นในการสรา้ งลวดลายของชาวมอญ

61

จากการประยุกตใ์ ชส้ ิง่ ที่มรี อบตัวใหเ้ กดิ ประโยชน์ จึงอาจกล่าวไดว้ ่า การตกแต่งลวดลายของเครอื่ งปั้นดินเผาเกาะ
เกร็ด มคี วามสัมพนั ธ์กับเทคนิควธิ กี าร เน่ืองจากลวดลายทมี่ าจากความสรา้ งสรรคข์ องช่างก็ผลกั ดันใหเ้ กดิ การ
พลกิ แพลงนาวัสดุอปุ กรณ์ตา่ งๆที่มรี อบตัวมาประดิษฐใ์ ช้ และในขณะเดียวกันเทคนิควิธกี ารกก็ อ่ ใหเ้ กิดลวดลาย
ใหม่ และพัฒนาข้นึ ตามลาดับ

5.3 ข้อเสนอแนะ
จากผลการวิจัยครั้งน้ี ผวู้ ิจัยมีข้อเสนอแนะดังตอ่ ไปน้ี
5.3.1 จากงานวจิ ยั น้พี บว่าเป็นรูปแบบของกลุ่มช่างเพยี งกลมุ่ เดยี ว จึงควรมีการศึกษาเปรียบเทียบความ

แตกต่าง ของลวดลายเครอ่ื งปนั้ ดนิ เผาหลายๆกลุ่มช่าง ทมี่ รี ากฐานทางภูมปิ ญั ญามาจากเกาะเกรด็ ในอดีต เชน่
กลุ่มนครสวรรค์ กล่มุ นครศรธี รรมราช ท่ีแยกตวั ไปผลิตงานในพ้นื ท่ีอ่ืน

5.3.2 เนอื่ งจากเคร่ืองปน้ั ดนิ เผาเกาะเกรด็ ทม่ี ีการตกแตง่ ลวดลายนั้น มอี ยู่ในประเทศไทยมานานและมี
การเปลี่ยนแปลงรูปแบบไปตามยคุ สมยั และสว่ นใหญจ่ ะทาขึ้นมาเฉพาะงาน จึงส่งผลให้มีรปู แบบที่หลากหลาย
ไม่ซ้าแบบกัน การรวบรวมรูปแบบในงานวิจัยครงั้ น้จี งึ เป็นการเลอื กรูปแบบทีม่ ีเคา้ โครงใกล้เคียงกนั ท้ังรปู ทรงและ
ลกั ษณะลวดลายที่ปรากฏ เพอ่ื ใหเ้ หน็ ภาพรวมของการตกแตง่ ลวดลายทปี่ รากฏเทา่ นนั้ ดังน้ันจึงควรมีการศกึ ษา
รวบรวมรปู แบบเคร่ืองปั้นดนิ เผาท่ีผลิตขึ้นในแตล่ ะยคุ สมยั เพื่อใหเ้ หน็ ถึงพฒั นาการทางดา้ นรปู แบบต้งั แตย่ คุ เริ่มตน้
จนถงึ ปจั จุบนั และเพ่อื เปรียบเทียบให้เหน็ ถึงความแตกต่าง รวมทง้ั สาเหตุทท่ี าใหม้ ีความแตกต่างกัน ตลอดจน
กระบวนการเปล่ยี นแปลงและการรกั ษาอตั ลักษณ์ของเครือ่ งปั้นดนิ เผาเกาะเกร็ดที่สืบทอดมาถงึ ปจั จุบนั

5.3.3 ควรมีการสง่ เสริมใหม้ กี ารนาความรู้เก่ียวกับลวดลายและเทคนคิ วิธกี ารทาเคร่ืองปนั้ ดนิ เผาเกาะเกรด็
ไปประยกุ ตใ์ ชใ้ นกระบวนการเรยี นรเู้ กี่ยวกบั การออกแบบตามสถาบนั การศึกษาตา่ งๆ เพอื่ ให้เกิดการต่อยอดและ
สืบทอดภมู ิปัญญาท้องถิ่นให้คงอยู่

5.3.4 ปจั จุบนั ช่างปัน้ ไม่สามารถขึ้นรูปทรงเคร่ืองป้นั ดินเผาขนาดใหญไ่ ด้ ตอ้ งอาศยั บุคคลต่างกลุ่มเป็นผู้
ขึ้นรปู แทน จึงควรมกี ารรวบรวมและฟนื้ ฟูองคค์ วามรเู้ ก่ยี วกับการป้ันของใหญซ่ งึ่ เป็นเอกลักษณข์ องเกาะเกร็ดใน
อดีต ส่กู ลุม่ ช่างทีเ่ ป็นบคุ คลในท้องท่ีใหส้ ามารถสืบทอดภูมิปญั ญาการขน้ึ รปู ตามเทคนคิ วธิ ที ี่เคยทาในอดตี

5.3.5 ภาครฐั ควรมีการส่งเสรมิ สนับสนุนการสืบทอดภมู ปิ ัญญาการทาเครือ่ งป้ันดนิ เผาเกาะเกร็ดในทกุ ๆ
ด้าน ทั้งดา้ นรปู แบบ ด้านการผลิต และดา้ นการจดั จาหน่าย เช่น การตงั้ ศนู ย์บริการการพัฒนาผลิตภัณฑใ์ หก้ บั
ชุมชน โดยการรวบรวมภูมิปญั ญาดั้งเดมิ มาประยกุ ต์ใช้ใหส้ อดคลอ้ งกบั ความตอ้ งการของตลาด และเป็น
ศนู ย์กลางในการเชอื่ มโยงระหวา่ งชุมชนและกลมุ่ ผู้บริโภค ในการแลกเปลี่ยนข้อมลู ทัง้ ในเชิงอนุรักษแ์ ละเชิงพาณชิ ย์

62

บรรณำนกุ รม

จิรดา แพรใบศรี. การศึกษาและพัฒนาเคร่ืองปั้นดินเผาเกาะเกร็ด เพ่ือการตกแต่งสวน.สาขาวิชา
เทคโนโลยีผลติ ภัณฑอ์ ุตสาหกรรม สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกลา้ เจ้าคุณทหารลาดกระบงั .2548.

ณฐั ประวีณ ศรีทรัพย์. การศึกษาการเปล่ียนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรม และการธารงเอกลักษณ์ของ
ชาวมอญ : ศึกษาเฉพาะกรณีหมู่บ้านลักเกร็ด ตาบลเกาะเกร็ด อาเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี. ภาควิชาสังคม
วิทยาและมานษุ ยวิทยา จุฬาลงกรณม์ หาวิทยาลยั . 2537.

ปรียาพร บุษบา. การศึกษาพัฒนาการของรูปแบบและลวดลายของโอ่งมังกร จังหวัดราชบุรี.คณะ
มนษุ ยศาสตรแ์ ละสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภฏั หมู่บา้ นจอมบงึ . 2547.

พิศาล บุญผูก. เคร่ืองป้ันดินเผานนทบุรี. นนทบุรี : โครงการพัฒนาเครือข่ายบริการองค์ความรู้และ
สารสนเทศดิจิทัลสู่ชมุ ชน สานกั บรรณสารสนเทศ มหาวทิ ยาลัยสุโขทัยธรรมาธริ าช.2550.

พิศาล บุญผูก. เคร่ืองป้ันดินเผานนทบุรี. นนทบุรี : โครงการเผยแพร่ผลงานบริการวิชาการแก่สังคม
สานกั บรรณสารสนเทศ มหาวทิ ยาลัยสุโขทัยธรรมาธริ าช.2553.

ทรงพนั ธ์ วรรณมาศ.เคร่อื งปั้นดินเผา.กรงุ เทพฯ:โอ เอ พร้ินต้ิงเฮา้ ส์,2532.
มณแทน ตันบุญต่อ.การศึกษาเคร่ืองป้ันดินเผาแบบเขมรในพิพิธภัณฑ์ศูนย์วัฒนธรรมท้องถิ่น ภาค
ตะวันออกเฉียงเหนือวัดมหาชัย จังหวัดมหาสารคาม.วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต. ศิลปศาสตร์ (ไทยคดีศึกษา -เน้น
มนษุ ยศาสตร์) มหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม. บณั ฑติ วิทยาลยั .2535.
มาโนช กงกะนันทน์.ความรู้เร่ืองการออกแบบหัตถกรรม.กรุงเทพฯ : กระทรวงอตุ สาหกรรม.2537.
สายสมร ศรสี วัสดิ์. แนวทางการประยุกตศ์ ิลปะการแกะลายบนกระดาษทองอังกฤษ เพ่ือพัฒนารูปแบบ
เปน็ ผลติ ภณั ฑห์ ัตถกรรมสนิ คา้ ของท่ีระลึกเกาะเกร็ด:กรณีศึกษาผลิตภัณฑ์หัตถกรรมเคร่ืองปั้นดินเผาประเภทโคม
ไฟ . สาขาวิชาเทคโนโลยีผลติ ภณั ฑอ์ ตุ สาหกรรม สถาบนั เทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจา้ คุณทหารลาดกระบงั .2546.
เสาวภา เชาวน์ศิลป์.การศึกษาพิธีบุญกลางบ้านและพิธีทรงเจ้าของมอญ : ศึกษาเฉพาะกรณีตาบลเกาะ
เกร็ด อาเภอปากเกรด็ จังหวัดนนทบุรี . กรุงเทพฯ:มหาวทิ ยาลยั มหดิ ล.2537.
สุภรณ์ โอเจริญ.ชาวมอญในประเทศไทย : วิเคราะห์ฐานะและบทบาทในสังคมไทยตั้งแต่สมัย อยุธยา
ตอนกลางถึงสมยั รัตนโกสินทรต์ อนต้น. กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวทิ ยาลยั . 2519.
สุนีย์ ศรณรงค์.คติชาวบ้านชนชาวไทยรามัญ.รายงานผลการวิจัย.กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ไทยวัฒนาพานิช.
2537.
สุเวทย์ อวยจนิ ดา. ปัจจยั ที่มีผลต่อการดารงอยขู่ องเทคโนโลยกี ารผลิตเคร่อื งป้ันดนิ เผาในชุมชนเกาะเกร็ด
จงั หวัดนนทบุรี.กรงุ เทพฯ : วิทยานิพนธป์ รญิ ญาโท มหาวิทยาลยั มหิดล.2543.
โสภี อยทู่ รัพย์. การสืบเน่ืองและการเปลยี่ นแปลงของชุมชนป้ันหม้อ : กรณีศึกษาบ้านลัดเกร็ด อาเภอปาก
เกรด็ จงั หวัดนนทบรุ ี. กรงุ เทพฯ : มหาวิทยาลัยศิลปากร. 2533.
เอ็ด ภิรมย.์ เกาะเกรด็ . กรงุ เทพฯ : เอน็ พี สกรนี พรนิ้ ต้ิง.2542.

63

ภำคผนวก

64

ก.1 การลงพน้ื ท่เี กบ็ ขอ้ มลู สมั ภาษณ์ผู้ใหข้ อ้ มูลหลัก
ก.2 พิพิธภัณฑว์ ดั ปรมัยยกิ าวาส ต.เกาะเกรด็ จ.นนทบรุ ี

65

ช่ือ-นำมสกุล ประวตั ิผ้วู จิ ยั
ท่อี ยู่
เบอรโ์ ทรศัพท์ จริ ดา แพรใบศรี
กำรศึกษำ 51/121 หมู่ 1 ถ.สขุ าภิบาล ต.บางศรีเมอื ง อ.เมือง จ.นนทบุรี 11000
ปริญญาเอก 081-771-4747

ปริญญาโท กาลงั ศึกษาต่อสาขาวิชาครุศาสตร์อตุ สาหกรรม
แขนงวชิ าการศึกษาสถาปตั ยกรรมและการออกแบบคณะครุศาสตร์อตุ สาหกรรม
ปรญิ ญาตรี สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง
สาขาวชิ าเทคโนโลยผี ลติ ภัณฑ์อตุ สาหกรรม คณะครุศาสตร์อุตสาหกรรม
กำรสอน สถาบันเทคโนโลยพี ระจอมเกล้าเจ้าคณุ ทหารลาดกระบัง
กำรวิจยั สาขาวชิ าสถาปตั ยกรรมภายใน คณะครุศาสตร์อตุ สาหกรรม
สถาบนั เทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจา้ คุณทหารลาดกระบัง

ศิลปะไทย , การออกแบบศิลปะอตั ลักษณ์ไทย

: ศิลปกรรมเมรปุ ราสาท : กรณศี กึ ษาวดั จนั ทน์กะพอ้ อาเภอสามโคก จงั หวัดปทุมธานี
: การพัฒนาแบบจาลองเพ่ือการอนุรักษ์ : กรณศี ึกษาการยกยอดเมรุปราสาท
ของชาวไทย-มอญ(อยรู่ ะหว่างดาเนนิ การ)
: การศึกษาและพัฒนชุดผ้าห่อคัมภรี ์ใบลานภาษามอญ(อยรู่ ะหว่างดาเนนิ การ)