รายงานผลการฝึกงานภาคฤดูร้อน
ฟาร์มพระยืน บมจ.ซีพีเอฟ(ประเทศไทย)
จัดทำโดย
นายสุภัทร ทุมรัง
นายพีรวัส อุตมะ
นางสาววนิดา อุปเสน
นางสาววราภรณ์ พลหาญ
นางสาวนันทิกานต์ โพธิ์หล้า
นางสาวบุษยามาศ ยุทธอาจ
เสนอ
ผศ.ดร.ยุพิน ผาสุข
ผศ.ดร.สจี กัณหาเรียง
รายงานเล่มนี้เป็นส่วนหนึ่งของวิชาการฝึกงานทางสัตวศาสตร์ 3 (AG173798)
สาขาวิชาสัตวศาสตร์ คณะเกษตรศาสตร์
มหาวิทยาลัยขอนแก่น
รายงานผลการฝึกงานภาคฤดูร้อน
ฟาร์มพระยืน บมจ.ซีพีเอฟ(ประเทศไทย)
จัดทำโดย
นายสุภัทร ทุมรัง 633030092-0
นายพีรวัส อุตมะ 633030123-5
นางสาววนิดา อุปเสน 633030324-5
นางสาววราภรณ์ พลหาญ 633030417-8
นางสาวนันทิกานต์ โพธิ์หล้า 633030539-4
นางสาวบุษยามาศ ยุทธอาจ 633030540-9
เสนอ
ผศ.ดร.ยุพิน ผาสุข
ผศ.ดร.สจี กัณหาเรียง
รายงานเล่มนี้เป็นส่วนหนึ่งของวิชาการฝึกงานทางสัตวศาสตร์ 3 (AG173798)
สาขาวิชาสัตวศาสตร์ คณะเกษตรศาสตร์
่
มหาวิทยาลัยขอนแกน
ก
คำนำ
รายงานนี้เป็นส่วนหนึ่งของวิชาการฝึกงานทางสัตวศาสตร์ 3 (AG173798) ได้จัดทำขึ้นเพอให้นักศึกษาได้นำ
ื่
ความรู้ที่ได้จากการฝึกประสบการณ์วิชาชีพให้สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริงในชีวิตประจำวัน โดยการฝึก
ประสบการณ์วิชาชีพนั้นเป็นหลักสูตรที่สำคัญโดยทางคณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่นได้บรรจุเข้าไปใน
ึ
หลักสูตรที่นักศกษาทุกคนต้องผ่านหลักสูตรนี้ไปจึงจะเป็นสิ่งที่รับประกันว่าได้ผ่านการฝึกงานจากสถานที่ทำงาน
จริงๆและจบหลักสูตรการศึกษาไปอย่างสมบูรณ์แบบจริงจากการได้ไปสัมผัสการทำงานจริงไปปฏิบัติจริงกับ
หน่วยงานราชการหรือเอกชน เพื่อให้นักศกษาได้ประมวลความรู้ที่ได้ศึกษามาตลอดระยะเวลา 4 ปีนั้นสามารถนำ
ึ
ื่
ออกมาใช้งานได้จริงตรงตามทได้ศึกษามา และยังได้รู้ถึงข้อบกพร่องของตัวเองเพอให้นำไปปรับปรุงแก้ไขในส่วนที่
ี่
บกพร่อง ให้สามารถทำงานร่วมกับผู้อื่นในสังคมได้
การฝึกประสบการณ์วิชาชีพครั้งนี้สำเร็จลุล่วงไปได้ดีเพราะได้รับความอนุเคราะห์จากบุคคลสำคัญดังนี้
ผศ.ดร.ยุพิน ผาสุข และ ผศ.ดร.สจี กัณหาเรียง และนายศักดิ์สิทธิ์ สาระคำ ผู้จัดการบมจ.ซีพีเอฟ(ประเทศไทย)
ฟาร์มพระยืน พร้อมด้วยเจ้าหน้าที่ทุกท่าน กราบขอบพระคุณมา ณ โอกาสนี้ด้วย
สุภัทร ทุมรัง
พีรวัส อุตมะ
วนิดา อุปเสน
วราภรณ์ พลหาญ
นันทิกานต์ โพธิ์หล้า
บุษยามาศ ยุทธอาจ
ผู้จัดทำ
ข
สารบัญ
เรื่อง หน้า
คำนำ ก
สารบัญ ข
ประวัติและที่ตั้งฟาร์มพระยืน 1
การจัดการเล้าคลอด 3
การจัดการเล้าผสม-อุ้มท้อง 8
Gilt Development unit 17
1
ประวัติและที่ตั้งฟาร์มพระยืน
ฟาร์มพระยืนตั้งอยู่ที่ 168/4 ตำบลบ้านโต้น อำเภอพระยืน จังหวัดขอนแก่น 40320 ฟาร์มพระยืนก่อตั้งเมื่อปี
่
พุทธศักราช 2563 มีพื้นที่ทั้งหมด 280 ไร่ สังกัดฟาร์มธุรกิจสุกรอีสานบน เขต 2 ประเภทฟาร์มเป็นฟาร์มพอแม่
พันธุ์ มีความจุ 6,000 แม่ GDU 3,000 ตัว และผลิตลูกสุกรหย่านม 180,000 ตัว/ปี และแบ่งออกเป็น3หน่วยงาน
ได้แก ่
1.หน่วยงาน ผสม-อุ้มท้อง
2.หน่วยงาน คลอด
3.หน่วยงาน หน่วยสุกรรุ่น-พันธุ์ (GDU)
อัตรากำลังคนทั้งหมด 84 คน
ฟาร์มพระยืนใช้ระบบ Smart Farm ในการควบคุมการผลิตโดยมี Smart CCTV
2
ระบบ Smart Pig QR Code และระบบตรวจวัดสภาพแวดล้อมเล้าเลี้ยงสุกร
3
การจัดการเล้าคลอด
การจัดการเล้าคลอดแบ่งเป็นการจัดการ 4 ระยะ
➢ การจัดการแม่สุกรก่อนคลอด
➢ การจัดการแม่สุกรและลูกสุกรขณะคลอด
➢ การจัดการแม่สุกรและลูกสุกรหลังคลอด
➢ การจัดการแม่สุกรและลูกสุกรหย่านม
การจัดการแม่สุกร
• การจัดการแม่สุกรก่อนคลอด
ก่อนรับแม่สุกรขึ้นคลอดก่อนวันกำหนดคลอด 7 วัน จะทำการเตรียมเล้า ปรับน้ำหยด
ปรับอุณหภูมิภายในเล้า เช็ดกล่องอาหาร เช็ดไฟกก และเตรียมทางเดินเพื่อรอรับแม่สุกรขึ้นคลอด
หลังจากที่รับแม่สุกรขึ้นคลอด จะตรวจเช็คสุขภาพของแม่สุกร ล้างแม่สุกร พ่นยาฆ่าเชื้อ ปรับสเกลอาหาร
ตามโปรแกรมอาหารของเล้าผสม เขียนรายงานบันทึกการขึ้นคลอด เขียน sow card เพื่อติดตาม
วันกำหนดคลอดของแม่สุกร
• การจัดการแม่สุกรขณะคลอด
่
ตรวจเช็ควันกำหนดคลอดของแม่สุกร สังเกตอาการของแมสุกรก่อนคลอด จะแสดงอาการ
กระวนกระวาย หายใจเร็ว ขณะแม่สุกรคลอดจะต้องมีคนเฝ้าคลอดเพื่อสังเกตอาการของแม่สุกร
ื่
หากแม่สุกรคลอดไม่ปกติ จะทำการล้วงคลอดเพอช่วยเหลือแม่สุกรและลูกเพอไม่ให้เกิดความเสียหาย
ื่
และทำการจดบันทึกรายงานการคลอด
• การจัดการแม่สุกรหลังคลอด
หลังจากแม่สุกรคลอดเสร็จ ตรวจเช็คสุขภาพของแม่สุกร วัดไข้ หากแม่สุกรมีอาการป่วย
่
จะฉีดยาปฏิชีวนะให้กับแม่สุกร หากแม่สุกรมีไข้จะฉีดยาแกไข้ และติดตามอาการของแมสุกรที่ป่วย
้
4
เป็นระยะ และหลังจากแม่สุกรคลอดเสร็จนอกจากตรวจเช็คสุขภาพแล้วยังต้องวัดคุณภาพน้ำนม
ของแม่สุกรเพื่อประเมินประสิทธิภาพการเลี้ยงลูกของแม่สุกรตัวนั้นๆ แม่สุกรจะใช้เวลาเลี้ยงลูก
อยู่บนเล้าคลอดเฉลี่ยประมาณ 24-28 วันและจะหย่านมกลับไปที่เล้าผสม
• การจัดการแม่สุกรหย่านม
ก่อนแม่สุกรหย่านมกลับไปเล้าผสม 7 วัน จะตรวจเช็คสุขภาพของแม่สุกร และฉีดวัคซีน Swine Fever
(SF) และ ฉีดวัคซีน Foot-and-mouth disease (FMD) ก่อนแม่สุกรหย่านม 1 วันจะตรวจเช็คสุขภาพ
ของแม่สุกรอีกครั้งและเขียนรายงานแม่สุกร ที่จะเอาเข้าชุดผสมและแม่สุกรที่จะคัดทิ้ง ตีหลังแม่สุกรโดย
ื่
เขียน เล้าที่หย่านม เบอร์หู และวันที่หย่านม หลังจากนั้นจัดเตรียมทางเดินเพอรอย้ายแม่สุกรกลับไปที่เล้า
ผสม
การจัดการลูกสุกรขณะคลอด
เตรียมความอบอุ่นให้ลูกสุกร
1.เปิดไฟกกแบบฝาชี ขณะคลอดอณหภูมิ 32-34 องศา หลังคลอดอุณหภูมิ 30-32 องศา
ุ
2. เตรียมแผ่นรองนอนสำหรับลูกสุกร
การจัดการลูกสุกร
1.เตรียมอุปกรณ์ทำคลอดให้พร้อม
-ถาดใส่อุปกรณ์
-เชือกมัดสะดือ
-กรรไกร แป้งคลุกลูกสุกร
-ทิงเจอร์ไอโอดีน
-น้ำยาเดตตอล (น้ำ1ลิตร : 25 cc.)
2.เช็ดตัวลูกสุกรด้วยผ้าสะอาดให้แห้งและสะอาด
3.ทำการมัดสายสะดือให้แน่น มัดห่างจากท้องประมาณ 2 นิ้ว
4.ตัดสายสะดือห่างห่างจากเชือกประมาณ 1 นิ้ว
5.พ่นทิงเจอร์ไอโอดีนบริเวณที่เป็นแผล
6.คลุกแป้ง
7.บันทึกลูกสุกรทั้งหมดลงในการ์ดเฝ้าคลอด
**กรณีลูกทออนแอจะทำการกรอกนมน้ำเหลืองให้ลูกสุกรและติดตามสุขภาพลูกสุกร**
ี่
่
5
การแบ่งลูกสุกรกินนมน้ำเหลือง (split sucking)
1.เมื่อแม่สุกรคลอดลูกแล้วให้แยกลูกสุกรตามขนาด
2.แยกตัวใหญ่ออกจากตัวเล็กเพื่อให้ตัวเล็กได้กินนมก่อน
3.ผ่านไป 1 ชั่วโมงให้ปล่อยตัวใหญ่กินนมแล้วแยกตัวเล็กออก
4.หลังจากนั้น 1 ชั่วโมงปล่อยลูกสุกรรวมกัน
วัตถุประสงค์ที่แบ่งลูกกินนม
1.ป้องกันไม่ให้อุณหภูมิร่างการลูกสุกรกินนม
2.เพื่อให้แน่ใจว่าลูกสุกรได้รับนมน้ำเหลืองอย่างทั่วถึง
การจัดการลูกสุกรหลังคลอด
การแจ้งคลอด
1.บันทึกประวัติรายงานคลอดลงในรายงานคลอดและ Sow card
-แจ้งวันคลอด
-เบอร์แม ่
-จำนวนลูกสุกรแรกคลอดมีชีวิต
-จำนวนลูกสุกรแรกคลอดที่สูญเสีย
-จำนวนมัมม ี่
-น้ำหนักแรกคลอด
-สายพันธุ์
การจัดการหลังคลอด
1.ตัดเบอร์หู
2.ฉีดยาปฏิชีวนะ ธาตุเหล็ก
3.กรอกยากรีนโร
6
การทำ Spilt Wean
1.ทำ Split Wean ลูกสุกรมีอายุ 14 วันขึ้นไป
2.ทำการจัดขนาดลูกสุกรที่มีขนาดเหมาะสมไปทำเป็นคอกอนุบาล (น้ำหนัก 4 กิโลกรัม)
3.ลูกสุกรที่มีขนาดเล็กจะปล่อยให้อยู่กับแม่สุกรต่อ
การจัดการลูกสุกรหย่านม
ก่อนวันหย่า
1.ตรวจเช็คสุขภาพลูกสุกร จำนวน สายพันธุ์ เพศ
2.ทำสัญลักษณ์
3.ฉีดวัคซีน
7
วันหย่านม
1.กั้นทางเดินและไล่ลูกสุกรไปยังจุดขึ้นรถ
8
ุ้
การจัดการเล้าผสม-อมท้อง
เล้า Artificial Insemination(AI) และ พ่อพันธุ์ (Boar)
วิธีการรีดน้ำเชื้อพ่อพันธุ์
1. พนักงานรีดเชื้อควรตัดเล็บให้สั้นเสมอ
2. นำพ่อพันธุ์ที่จะทำการรีดน้ำเชื้อเข้าคอกรีด ซึ่งในคอกจะมีหุ่นสำหรับรีดน้ำเชื้ออยู่ (ดัมมี่)
3. การรีดน้ำเชื้อจะทำได้ก็ต่อเมื่อพ่อสุกรขึ้นหุ่นและยื่นอวัยวะเพศออกมา
4. ก่อนรีดน้ำเชื้อควรรีดน้ำปัสสาวะที่ค้างอยู่ที่ถุงหุ้มอวัยวะเพศออกให้หมด ถ้าขนที่อยู่บริเวรปลายหุ้มอวัยวะเพศ
ยาวก็ควรตัดออกให้สั้น
5. ผู้รีดจะเข้าทางด้านข้างหันหน้าไปทางหัวหรือท้ายของสุกรก็ได้ แล้วใช้มือข้างที่ถนัดที่สุดจับส่วนปลายอวัยวะเพศ
ในการจับต้องให้นิ้วมือล็อคที่เกลียวของอวัยวะเพศสุกรบีบรัดให้แน่น
6. ใช้น้ำเกลือ 0.9 % ฉีดล้างที่ปลายอวัยวะเพศ และซับด้วยกระดาษทิชชู
7. ขณะรีดอาจทำการกระตุ้นอวัยวะเพศโดยบีบนิ้วมือเข้าออกเป็นจังหวะ คล้ายกับการบีบรัดของคอมดลูก
9
การเก็บน้ำเชื้อสุกร
1. เก็บน้ำเชื้อโดยใช้ถุงพลาสติกใสที่ใส่ไว้ในกระบอกรีดน้ำเชื้อ ที่เตรียมกระดาษกรองใส่ไว้แล้วไปรองรับน้ำเชื้อสุกร
ที่หลั่งออกมา
2. น้ำเชื้อสุกรที่ออกมาส่วนแรกจะเป็นเม็ดสาคูมีปริมาณน้อย ส่วนที่สองจะเป็นน้ำสีใส ซึ่งสองส่วนนี้จะทิ้งไปจะไม่
เก็บไว้เพราะไม่มีตัวอสุจิอยู่ ส่วนที่สามจะเป็นสีขาวขุ่นซึ่งผู้รีดจะรองเก็บส่วนนี้เพราะเป็นส่วนที่มีอสุจิอยู่มาก ส่วน
สุดท้ายเป็นน้ำสีใสและมีเม็ดสาคูส่วนนี้จะไม่เก็บ
3. เมื่อเก็บน้ำเชื้อหมดแล้ว ส่งน้ำเชื้อที่รีดได้ให้กับห้องปฏิบัติการ
การตรวจคุณภาพและเจืองจางน้ำเชื้อ
1. การตรวจสอบคุณภาพน้ำเชื้อจะสังเกตดูจากลักษณะภายนอกก่อน เช่น สี
2. นำ Slide ไปส่องดูด้วยกล้องจุลทรรศน์กำลังขยาย x 100 เพื่อดู % Motility และใช้กำลังขยาย x 400
เพื่อดูการเคลื่อนไหวของตัวอสุจิ น้ำเชื้อที่สามารถใช้ในการผลิตได้ควรมี % Motility ไม่น้อยกว่า 70+++
(คือมีตัวอสุจิที่มีชีวิต = 70% และมีความแข็งแรงของตัวอสุจิ = +++)
3. การตรวจวัดความเข้มข้นของน้ำเชื้อโดยจะตรวจวัดโดยใช้เครื่อง Spermacue
4. การเจือจางน้ำเชื้อจะนำค่าที่ได้จากการวัดความเข้มข้นมาเจือจาง โดยความเข้มข้นที่ต้องการคือ 20-30 x 106
ตัว/1CC
ื่
5. การย้อมสีตัวสุจิเพอตรวจนับความผิดปกติ น้ำเชื้อที่ปกติจะต้องมี % Abonomal น้อยกว่าหรือเท่ากับ 20 โดย
ความถี่ในการตรวจจะตรวจ 1 ครั้งต่อ 1 เดือน
10
เล้าสุกรสาว-สุกรนาง(สุกรหย่านม)
เล้าผสมจะแบ่งออกได้เป็น 2 ประเภท คือ สุกรนาง และสุกรสาว สุกรนาง คือสุกรที่ผ่านการมีลูกแล้วอย่างน้อย
1ครอก และสุกรสาว คือสุกรที่ยังไม่ผ่านการมีลูกหรือตั้งครรภ์มาก่อน โดยมีข้อแตกต่างกันดังนี้
สุกรสาว
แบ่งทั้งหมดเป็น 4 เล้า คือเล้า Gilt Development unit (GDU) เล้า Acclimatize (R) เล้า M1 และ M6
1. เล้า GDU คือ เล้าสุกรสาวทดแทนตัวเองภายในฟาร์ม โดยจะรับเลี้ยงลูกสุกร จากเล้าคลอด เลี้ยงจนถึงอายุ
26-28 สัปดาห์
2. เล้า Acclimatize คือ เล้าปรับสภาพสุกรสาวทดแทน เพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับเข้าผสม
- ภายในเล้าจะทำการแยกขังเป็นคอกรวม โดย 1 คอก มีความจุ 9 ตัว
- เช็คสัดและกระตุ้นสัดเช้าบ่าย
้
- ย้ายสุกรสาวเข้าเล้าผสม เมื่อผ่านการปรับสภาพตามขอกำหนดสัตวแพทย์ และควรยืนซองอย่างน้อย
14 วันก่อนผสม เพื่อสร้างความเคยชิน
11
3. เล้า M1 เล้าสำหรับสุกรสาวพร้อมทำการผสม รองรับสุกรสาวที่มาจากเล้า R
- สุกรจะยืนซองเป็นเวลา 29-45 วัน หลังผสมเสร็จแล้ว 18-21 วัน รอเช็คกลับสัดหากมการพบสุกรกลับ
ี
สัดจะย้ายไปผสมใหม่ (พิจราณาสุขภาพแม่กลับสัด ก่อนนำเข้าชุดผสม)
- อายุอุ้มท้องที่ 28 วัน ทำการตรวจเช็คการตั้งท้องด้วยเครื่องอัลตราซาวด์ หากมีสุกรที่สงสัยว่าไม่ท้องทำ
สัญลักษณ์ สส บนหลังแม่สุกร และตรวจซ้ำรอบ 2 ที่อายุอุ้มท้อง 35 วัน หลังตรวจพบไม่ท้องจะทำการฉีด
Prostaglandin (PG600)
- สุกรที่ผ่านการตรวจเช็คการตั้งท้องด้วยเครื่องอัลตราซาวด์ทั้ง 2 รอบ ย้ายเข้าโรงเรือนอุ้มท้อง (M6) ที่
อายุ 35-42 วัน
4. เล้า อุ้มท้อง
M6 รอรับสุกรอุ้มท้องจาก M1 การเตรียมเล้า M6
-ความจุคอก 16-17 ตัว
-สังเกตอาการสุกรอยู่เสมอหากมีสุกรป่วยจะย้ายไปคอกขังเดี่ยวและให้ยาตามอาการ
-ก่อนย้ายสุกรไปเล้าคลอด ทำการตีหลังขึ้นคลอด เพื่อเช็คจำนวนสุกรขึ้นคลอด
-เขียนเบอร์หูและลำดับตัวลงในสมุดขึ้นคลอด
-ก่อนครบกำหนดคลอดจะทำการไล่สุกรขึ้นคลอดไปก่อน 1 สัปดาห์เพื่อป้องกัน การคลอดก่อนกำหนด
12
การเช็คสัดและการเช็คกลับสัด
สุกรสาวและสุกรนางจะมีขั้นตอนการเช็คการกลับสัดที่เหมือนกัน โดยมีวิธีการดังนี้
1.ใช้พ่อพันธุ์ในการเดินหน้าซองเพอเป็นการกระตุ้นให้สุกรเป็นสัด
ื่
2.ทำการกระตุ้นสุกรเพอเช็คสุกรที่เป็นสัดและสุกรกลับสัด ทำเช้า-บ่าย
ื่
3.สังเกตหม้อต้องมีลักษณะบวมแดง หูตั้ง หางชี้ มีเมอกและนิ่ง
ื
4.สุกรสาวที่เป็นสัดและกลับสัดจะทำการผสมทันท ี
ขั้นตอนการกระตุ้นสัด 5 ขั้นตอน
1. กดสวาป
2. ยกสวาป
3. กดใต้อวัยวะเพศ
4. กดบริเวณซี่โครงซี่สุดท้าย
5. ขึ้นนั่ง
13
ขั้นตอนการผสม
สุกรสาว (M1/6/R)
-นำพ่อสุกรเดินหน้าแม่สุกร พ่อ 1 ตัว ต่อแม่ 4-5 ตัว
- ทำความสะอาดบริเวณภายนอกอวัยวะเพศแม่สุกร โดยการใช้น้ำเกลือ 0.9 % ล้างให้สะอาด เช็ดให้สะอาดด้วย
กระดาษทิชชู
-กระตุ้น5ขั้นตอน และสวม AI buddy
- สุกรสาวจะใช้เดือยผสมเทียมหัวโฟมของสุกรสาวสอดเข้าไป ทำมุม 45 องศา (ผสมในตัวที่นิ่ง กรณีไม่นิ่ง
- นำน้ำเชื้อไปเสียบกับเดือยและรอน้ำเชื้อไหลลงจนหมด
- สุกรสาวผสม 3 ครั้ง นิ่งเช้าผสม เช้า-เย็น-เช้า นิ่งเย็นผสม เย็น-เช้า-เย็น
สุกรนาง (M2-M5)
1. รับแม่สุกรหย่านมจากเล้าคลอด
ิ้
รับแม่สุกรหย่านมจากเล้าคลอดสัปดาห์ละ 2 ครั้ง จะแบ่งเป็นแม่หย่านมปกติ และแม่หย่านมคัดทง แม่หย่านมคัด
ทิ้งจะคัดตัวที่ไม่แข็งแรง มีอาการบาดเจ็บ และแม่สุกรตัวที่มี parity มากกว่า 6 หลังจากรับแม่สุกรมาแล้วจะมีการ
ื่
ิ้
อ่านเบอร์หูทั้งแม่สุกรดี และแม่สุกรคัดทงเพอเป็นการเก็บบันทึกขอมูล
้
2. การเช็คสัดและกระตุ้นแม่สุกรหย่านม
-แม่สุกรหย่านมจะอยู่ในซองยืน 1-2 วัน โดยไม่นับวันที่หย่านมมา จะไม่ปิดไฟเล้า ให้อาหารวันละ 2รอบ เช็คสัด
โดยการปล่อยพอพันธุ์เดินข้างหน้าตัวเมียวันละ 1 ครั้งจะเช็คสัดแบบปกติ
่
-การเช็คสัดในวันที่ 3 โดยในการเช็คสัดจะให้ตัวผู้เดินมาตามทางเดินหน้าแม่สุกรและจะขึ้นเหยียบหลังแม่สุกร
วันละ 1 ครั้ง
14
่
-การเช็คสัดวันที่ 4 จะเอาแม่สุกรเข้าไปกระตุ้นวันละ 2ครั้ง เช้า-บ่าย โดยจะให้แม่สุกรเข้าไปในคอกพอพันธุ์คอกละ
5 ตัว แล้วเริ่มกระตุ้นด้วย 5 วิธี คือ กดสวาป ยกสวาป กดใต้อวัยวะเพศ กดบริเวณซี่โครงซี่สุดท้าย และการขึ้นนั่ง
หากสุกรเป็นสัดทั้งวิธีการเช็คสัดและกระตุ้นสัด แม่สุกรจะยืนนิ่งพร้อมผสม หม้อจะมีลักษณะบวมแดง มีเมือก หูตั้ง
และหางชี้
-เช็คสัดได้ในวันที่ 1-6 ของการเช็คสัด จะใช้สัญลักษณ์ W
-เช็คสัดได้หลังจากวันที่ 7 จะใช้สัญลักษณ์ JW
-เขียนสัญลักษณ์ไว้บนตัวแม่สุกร ตัวอย่างเช่น ช 21 W มีความหมายดังนี้ เช็คสัดไดในตอนเช้าของวันที่ 21 และ
้
เช็คสัดได้ในช่วง 1-6 วัน หลังจากเริ่มเช็คสัด
ี
-การเช็คการกลับสัดในวันที่ 18-21 วัน หลังการผสม หากมการกลับสัดจะใช้สัญลักษณ์ RM
เวลาและจำนวนครั้งในการผสมสุกรนาง
-แม่สุกรที่มีสัญลักษณ์ W จะผสม 3 ไม้ คือ นิ่งเช้าผสม เย็น-เย็น นิ่งเย็นผสม เช้า-เย็น
-แม่สุกรที่มีสัญลักษณ์ JW จะผสม 4 ไม้ คือ นิ่งเช้าผสม เช้า-เย็น-เช้า นิ่งเย็นผสม เย็น-เช้า-เย็น
-แม่สุกรที่มการกลับสัดจะใช้สัญลักษณ์ RM จะผสม 4 ไม้ นิ่งเช้าผสม เช้า-เย็น-เช้านิ่งเย็นผสม เย็น-เช้า-เย็น หากมี
ี
การกลับสัดมากกว่า 2 รอบ จะทำการคัดทิ้ง
วิธีการผสม
1.ล้างทำความสะอาดหม้อ ด้วยน้ำเปล่า
2.ใช้น้ำเกลือ 0.9% ล้าง และเช็ดให้แห้งด้วยทิชชู
3.กระตุ้น 5 ขั้นตอน และเสียบ AI buddy
4.เสียบเดือย โดยทำมุม 45 องศา (กรณีหมูนาง จะใช้เดือยแบบ IUI )
5.ตัดปลายหลอดน้ำเชื้อ และเสียบเข้ากับเดือยผสม
6.เมื่อน้ำเชื้อหมด ปล่อยพ่อเดินหน้าแม่สุกร (พ่อ 1 ตัว ต่อแม่ 4-5 ตัว)
ื่
**ในการผสม สภาพแวดล้อมภายในโรงเรือนควร เงียบ และใช้เสียงให้น้อยที่สุด เพอไม่ให้แม่สุกรเกิดความเครียด
ขณะผสม**
15
ู
การฉีดฮอร์โมน PG600 หมตกค้าง JW
หลังจากเช็คสัดครบ 7 วันแล้วสุกรไม่เป็นสัด จะทำการฉีดฮอร์โมน PG600 และจะกลับมาเป็นสัดหลังฉีดประมาณ
5-7 วัน หากยังไม่กลับมาเป็นสัดจะฉีดฮอร์โมนอีก 1 รอบ และหากยังไม่เป็นสัดจะทำการคัดทิ้ง การฉีดฮอร์โมน
เป็นการกระตุ้นให้เกิดการตกไข่และเร่งให้แม่สุกรเป็นสัดโดยจะฉีดในปริมาณ 5 CC ฉีดเข้าใต้ผิวหนังบริเวณหลังใบ
หูของสุกร
การวัดค่า P2
การวัดค่า P2 เป็นการวัดปริมาณไขมัน โดยจะวัดหลังผสมเสร็จ เป็นการวัดค่าไขมันเพอที่จะปรับเฟสอาหาร เฟส 1
ื่
(1-28วัน) เฟส 2 (29-70วัน) เฟส 3 (71-84วัน) และ เฟส 4 (85—ขึ้นคลอด)
การเช็คกลับสัดและการตรวจท้อง
่
จะเริ่มเช็คการกลับสัดในวันที่ 18-21 วัน หลังจากผสม โดยจะใช้พอพันธุ์เดินข้างหน้าแม่พันธุ์จะเช็ควันละ 1 ครั้ง
ี
หากมีการกลับสัดจะใช้สัญลักษณ์ RM และจะนำกลับมาผสมใหม่อกครั้ง การตรวจท้องจะตรวจในวันที่ 28-35 วัน
หลังการผสม โดยในการตรวจท้องจะใช้เครื่อง Ultrasound หากมีสุกรที่ไม่มั่นใจว่าท้อง จะใช้สัญลักษณ์ สส คือ
สงสัย และจะกลับมาตรวจท้องอีกใน 1 สัปดาห์ และจะครบรอบการเป็นสัดรอบ 2 คือ 42 วัน แม่สุกรจะอยู่ในซอง
ยืน 29-45 วัน หลังจากการผสมแล้วจะย้ายไปคอกรวม
16
การแยกขนาดแม่สุกรก่อนย้ายไปคอกรวม
ก่อนที่จะย้ายแม่สุกรไปคอกรวมจะวัดขนาดตามค่า P2 คือ เพื่อเป็นการจัดขนาดแม่สุกรให้มีขนาดใกล้เคียงกัน
ก่อนที่จะทำการย้ายแม่สุกรไปคอกรวม เพื่อให้แม่สุกรจะได้ไม่แข่งขันกันเป็นจ่าฝูง ลดการเกิดการแท้งเนื่องจาก
ปัญหาจากการกัดกัน
คอกขังรวม
จะเริ่มหลังจากที่รับแม่สุกรยืนซองเป็นเวลา 29-45 วันหลังจากผสมและมีการตรวจท้องมาแล้วจะทำการย้ายแม่
ั
สุกรมายังคอกขังรวมโดยในคอกขงรวมจะมีอยู่ 4 แถว จะแบ่งเป็นแถว A B C D ในแต่ละแถวจะมีอยู่ 8 คอกจะใส่
แม่สุกร 16-17 ตัวโดยที่จะทำการแยกแม่สุกรตามขนาดตัวเพื่อไม่ให้แม่สุกรเกิดการกัดกัน
ตีหลังขึ้นคลอด
-อ่านการ์ดและเบอร์หู แล้วเขียนลำดับบนตัวแม่สุกรตามการ์ด
-ในการ์ดจะมีการบอกเบอร์แม่พันธุ์ เช่น 29-2-6420-1724 = 29 คือพันธุ์ 2 คือเพศ 64คือปีที่เกิด 20 คือสัปดาห์
เกิด 1724 คือเบอร์หู และมีลำดับตัวที่การ์ด
-การที่ตีหลังขึ้นคลอดจะทำการย้ายแม่สุกรในเวลา ตี5-7โมงเช้าหรือช่วงที่มีอากาศเย็น ไปยังเล้า F เพื่อทำการรอ
คลอด ซึ่งจะย้ายแม่สุกรไปก่อนกำหนดคลอดประมาณ 1 สัปดาห์
ี
ื่
-หลังจากที่แม่สุกรออกจากคอกรวมไปแล้วจะมการทำความสะอาดคอก กล่องอาหาร รางอาหารให้สะอาดเพอรอ
แม่สุกรชุดต่อไปที่จะเข้ามา
17
Gilt Development unit
เล้าสุกรสาวทดแทนตัวเองภายในฟาร์ม โดยจะรับเลี้ยงลูกสุกร จากเล้าคลอด จนถึงอายุ 26-28 สัปดาห์
การรับสุกรเข้าเลี้ยง
เล้า Gilt Development unit จะเริ่มรับลูกสุกรเมื่อลูกสุกรมีอายุ4สัปดาห์พร้อมกับทำวัคซีนโดยจะคัดเลือกลูก
สุกรที่ได้ทำการตัดเบอร์หูและทำประวัติการเป็นแม่พันธุ์ทดแทน เมื่อสุกรมีอายุ12-15สัปดาห์จะทำการคลุกลูกสุกร
ั
ด้วยรกและมมมี่จากเล้าคลอดเพื่อป้องกันไม่ให้สุกรทดแทนป่วยเมื่อมีการนำเข้ารวมฝูงกับแม่พันธุ์ เมื่อสุกรอายุ16
สัปดาห์ จะเริ่มทำการคัดพันธุ์พร้อมทำวัคซีนตามโปรแกรมของสัตวแพทย์ หลังจากที่สุกรมีอายุครบ26-28สัปดาห์
ั
จะเริ่มทำสุกรสาวทดแทนและมีการทำวัคซีน สุกรที่คดพันธุ์ผ่านจะนำไปเป็นแม่พันธุ์ทดแทนโดยจะต้องมีการตรวจ
เลือดและswabน้ำลายเพื่อตรวจหาโรค PRRS และ African swine fever เมื่อผลตรวจผ่าน จะทำการย้ายสุกรไป
ที่เล้า Acclimatize กลับเข้าไปเป็นแม่พันธุ์ทดแทนต่อไป ส่วนสุกรที่คัดพันธุ์ไม่ผ่านจะทำการขายเป็นสุกรขุน