Vatanparvar 41

«YANGI O‘ZBEKISTONDA ERKIN VA FAROVON YASHAYLIK!»

vaTaN – MuQaDDas, uNI hIMOYa QIlIsh shaRaFlI BuRChDIR!

www.mv–vatanparvar.uz @ [email protected] Gazeta 1992-yilning 24-iyunidan chiqa boshlagan

VATANPARVAR Saytimizga o‘tish
amaliy mashg‘ulotlarda uchun QR-kodini
skaner qiling.
URUSH IZLARI
2021-yil 15-oktabr, № 41 (2948)

“STAAMRIAXRIMQASNAYDON”S,THSAIOQU‘DZLIIRU“IGQMC‘ALHNSAOADRRNAS,YHHKAAEMYLNOAABTJ’AIANGO-BINMIIINBSARAAFANSNTGH,LOAMANLTAAAARKDTITI”IA?LBIIMIFO!RI КУАРЛ²САОАªРНАБТИЧЛИЙАР

MATONAT

BAHSICHAQQONLIK
Mudofaa vazirligi tizimiga oid so‘nggi yangiliklar bilan t.me/mv_vatanparvar_uz facebook.com/UzArmiya instagram.com/uzbekistanarmy www.youtube.com/c/UzArmiya
quyidagi manzillar orqali tanishing: t.me/mudofaa_press

2 VATANPARVAR 2021-yil 15-oktabr № 41

TARIXIMSAN,Har bir millatning dunyoda

“borlig‘ini ko‘rsatadurgan

TAQDIRIMSAN,oyinayi hayoti til va
21-oKTABR – o‘zBEK TILIGA DAVLAT TILI MAQoMI BERILGAN KUN

Ilohiy
kitoblarda
yozilishicha,
so‘z dunyodagi

adabiyotdur. barcha narsalarning
Milliy tilni yo‘qotmak asosidir. Rivoyat
millatning ruhini
yo‘qotmakdur. KELAJAGIMSAN,qiladilarki, Alloh o‘zining

qudrati va jamoliga ko‘zgu

ONA TILIM!bo‘ladigan yaratiq barpo
etishni istaydi-yu, kunlarning
Abdulla Avloniy birida: “Yaral!” (arabcha “Kun!” fe’llar buyruq berish uchun qulay bo‘lgan. yiqitaveribdi. Devorzan dod solgan ekan,
Tilimizda shakldosh so‘zlar juda ko‘p. shoir unga shunday debdi: “Men faqat
degan ma’noni bildiradi) deydi. Erkin Vohidov “So‘z latofati” asarida rang devoringni buzdim, sen esa she’rimni buzib,
so‘zining o‘ttiz ikki, yuz so‘zining yuz xil xonumonimni vayron qilding. Kim ko‘proq
Yaratgan amrining ifodasi bo‘lmish ana ma’nosini, tilimizdagi ko‘plik, jo‘nalish, ot faryod ko‘tarishi kerak, senmi yo menmi?”
yasovchi qo‘shimchalarning soddaligini Devorzan tavba qilib, uzr so‘ragan ekan.
shu birgina so‘zning kuchi bilan o‘n sakkiz
keltirib o‘tgan. Shakldosh so‘zlarning ko‘pligi Yer yuzida millatlar, xalqlar ko‘p
ming olam va undagi jamiki narsalar dunyoga arab va fors she’riyatida yo‘q, faqat turkiy bo‘lganidek, tillar ham ko‘p. Olimlar hisob-
keldi. Tangri taolo odamzodga idrok va so‘zlash she’riyatda bor bo‘lgan tuyuq janrining kitobiga ko‘ra, ularning soni 7 000 ga yaqin

imkoniyatini berdi va barcha yaratiqlardan a’lo yuzaga kelishiga va rivoj topishiga zamin ekan. Bu miqdordan ko‘rinib turibdiki, katta
qildi. Butun olamga hokim qildi. yaratgan. yo kichik, mustaqil yo qaram, dasht-u
sahrolar yoki go‘zal va qadimiy shaharlarda
Iyhom nomli she’riy san’atning ko‘p

qo‘llanishi ham ona tilimiz mukammalligini umr kechiruvchi xalqlar, elatlar o‘z ona tilida

Inson o‘z nomiga munosib bo‘lishi uchun qulub” asarida shunday yozadi: “Baxt namoyon qilgan. Askiya, so‘z o‘yini kabi gaplashgan va gaplashyapti. Ammo o‘z ona
aql va til mo‘jizalaridan oqilona foydalanishi bag‘ishlovchi toza ruh manbayi ham til; bellashuvlar ham boshqa tillarda yo‘q. tilining keyinchalik saqlanib qolishi, boyib
kerak. Aql orqali tafakkur etishi, zabon orqali yomonliklar keltiruvchi nahs yulduzining Ma’lumotlarga qaraganda, o‘zbek tili borishi o‘sha millat va elat farzandlariga
o‘z bilganlarini boshqalarga o‘rgatishi yoki chiqar joyi ham til. Til shuncha sharafi lotin, xitoy, hind, mo‘g‘ul, rus, Yevropa bog‘liq.
o‘rganishi, avlodlarini tarbiya qilmog‘i insonni bilan nutqning qurolidir. Agar nutq tillaridan bahramand bo‘lgan, hatto unut
qahraton sovug‘i-yu, yozning issig‘idan noma’qul bo‘lib chiqsa – tilning ofati”. bo‘lib ketgan ko‘hna sanskrit so‘zlari Agar o‘sha millat farzandi o‘z ona
asradi, oziq-ovqat, kiyim-kechak topishida yo‘l Demak, so‘z qudrati, til imkoniyatini ham tilimiz xazinasidan topilgan. Hisob- tilini hurmat qilmasa, so‘zlarni buzib
ko‘rsatdi. Eng muhimi, inson olamni angladi anglash har birimiz uchun oliy va ezgu kitoblar shuni ko‘rsatadiki, butun dunyo talaffuz qilsa, boshqalar uning tilini hurmat
va bu yorug‘ dunyoda o‘zligini topdi. Olamni maqsad bo‘lib qolishi shart. Chunki yozuvchilari orasida Alisher Navoiy o‘z qiladimi? Yuqoridagi rivoyatda Mirzo Bedil
idrok qilish mobaynida ma’naviyat kuchini, bizning yaratiqlardan farqimiz ham asarlarida 26 000 dan ortiq so‘z qo‘llab, devorzanga she’rning egasi ekanligini, uni
til qudratini anglab yetib, o‘zidan keyingi insoniy lisonimizda. so‘z mulkining sultoni maqomini olgan. har kim istalgan shaklda aytishi mumkin
avlodlarga bilganlarini turli shaklda meros Demak, ona tilimiz dunyo tillari orasida emasligini uqtirib qo‘ydi. Til ham shunday.
qoldirdi. Bu merosni o‘rganmoq o‘zligimizni O‘zbekiston xalq shoiri Erkin hech qaysi tildan kam emas. Ona Uni har kim o‘zgartirishga haqqi yo‘q. Til
o‘rganmoq, uni anglab yetish olamni anglab Vohidov “So‘z latofati” kitobida tilimizning qudratini o‘rganmoq, chuqur – millat mulki. Bu mulk esa millatning bor
yetish demakdir. Olamni anglab yetishimiz shunday yozadi: “Bizning shunday bilmoq o‘zini o‘zbek deb bilgan har bir yoki yo‘q ekanini ko‘rsatadi. Tilni asramoq
uchun so‘zlar ortida yashiringan ma’nolarni ulug‘ she’riyatimiz bor, boylikda beqiyos insonning oliy va muqaddas burchidir. millatni asramoq degani. Millatni asramoq
chaqmog‘imiz lozim. ona tilimiz bor. Til millatning bosh esa o‘zlikni asrash demakdir.
belgisi hisoblanadi”. O‘zbek tili turkiy “Ko‘ngul maxzanining qulfi til va ul
Buning uchun, avvalo, o‘z ona tilimizning, tillar oilasiga mansub. Biz bu tilni maxzanning kalidin so‘z bil”, deb yozgan O‘zbekiston Respublikasining Birinchi
shu bilan birga, boshqa tillarning ham ilk bor beshikda eshitganmiz. Shu edi Alisher Navoiy. Haqiqatan ham til faqat Prezidenti Islom Karimov “Yuksak
imkoniyatlarini, ma’no tovlanishlarini chuqur tilda so‘zlashib katta bo‘lmoqdamiz. muloqot uchun emas, insonlar o‘rtasidagi ma’naviyat – yengilmas kuch” asarida
bilmog‘imiz va hurmat qilmog‘imiz darkor. Bog‘chaga, maktabga borganimizda mehr-muhabbat rishtalarini bog‘lovchi o‘zbek tiliga davlat tili maqomining berilishi
So‘z orqali dunyo barpo bo‘lganidek, u orqali har tong ona tilimizda yozilgan vosita. Ko‘ngildagi yaxshi-yomon so‘zlar, haqida shunday yozadi: “Xalqimizning
ko‘rib turgan, bilgan va bilmagan olamimiz madhiyani kuylaymiz. Quvonch-u fikr va g‘oyalar til orqali yuzaga chiqadi. Tili muqaddas qadriyatlaridan biri bo‘lmish
vayron bo‘lishi hech gap emas. Til faqat olamni shodligimizni, g‘am-qayg‘umizni ham va dili bir bo‘lgan odam har yerda hurmat ona tilimiz o‘zining qonuniy maqomi va
emas, inson qalbini ham vayron qilishga qodir. shu tilda bildiramiz. Qadim zamonlarda topadi va e’zozlanadi. Bir tilda gapiruvchi himoyasiga ega bo‘ldi. Bu Vatanimiz tarixida
Ulug‘ mutafakkir Alisher Navoiy “Mahbub ul- ota-bobolarimiz ham shu tilni “ona tilim”, ikki inson bir-birini tushunadi. Ammo boshqa tom ma’nodagi buyuk voqea edi”. Istiqlol
deya g‘ururlanganlar. Millatimiz o‘z millat vakili bilan gaplasholmaydi. Natijada, bizga ona tilimizni, o‘zligimizni qaytardi. Bu
sEN YAshAR EKANsAN, madaniyatini, ma’naviyatini ona tilimizda til o‘rganishga bo‘lgan ehtiyoj seziladi. kunlar uchun necha-necha qurbonlar berildi.
BoQIYDIR MILLAT mujassam etgan. Buyuk mutafakkir, O‘z boyligimizni asramoq o‘z qo‘limizda.
shoir va yozuvchi bobolarimiz ona Kimki boshqa tilni o‘rgansa, demak, u Ona tilimizning xazinasini tiklamoq va
Shaxdam qadam tashlay zafarlar tomon, tilimizning cheksiz imkoniyatlarini, so‘z o‘sha millatning madaniyatini, ma’naviyatini, boyitmoq uchun har birimiz kurashmog‘imiz,
To‘siqlar kor qilmas, nurlidir yo‘lim. boyligini ko‘rsatib berganlar va bu tilda tarixini, til qudrati va boyligini o‘rganadi. harakat qilmog‘imiz darkor. Erkin Vohidov
Zamon keldi, ey do‘st, keldi zo‘r davron, o‘lmas asarlar yaratganlar. Buning uchun esa avvalo, o‘z ona tilimizni shunday yozadi:
Yangi imkonimsan, ey ona tilim! o‘rganishimiz, qadrlashimiz kerak. Inson
Hozirgi kunda bizgacha yetib har daqiqada yetuklikka intilmog‘i va bu – “Fikrat – daryo, g‘aflat ko‘lmakdir,
Navoiy baxsh etdi senga borini, kelgan eng qadimiy adabiyotimiz inson hayotining bosh maqsadi bo‘lmog‘i Daryo – hayot , ko‘lmak o‘lmakdir”.
Mirzo Bobur to‘kdi yurak zorini. namunalaridan biri Mahmud lozim. Bu maqsadga esa ma’naviyat kuch-
Mardlar senga bog‘lar nomus-orini Koshg‘ariyning “Devonu lug‘ati-t-turk” qudrati yordamida erishiladi. Ma’naviyat esa So‘zimni tugatar ekanman, avar
Jon-u jahonimsan, ey ona tilim! asaridir. Bu asarda turkiy xalqlar xalqlar, millatlar o‘rtasidagi munosabatlar, xalqining sodiq farzandi, avar tilining
adabiyoti, urf-odatlari va turkiy til ezgu g‘oyalar, orzu-umidlar, ilm-ma’rifat jonkuyar shoiri Rasul Hamzatovning
Gulxanlarda yonib, kul bo‘lmading sen, imkoniyatlari haqidagi qimmatbaho orqali shakllanadi. “Ona tilim” she’ridagi ushbu misralar
Qaqnus bo‘lib qayta tug‘ilganding sen, fikrlar o‘rin olgan. Yana Yusuf Xos har birimizning qalbimizda aks sado
Dovyurak jadidga yo‘g‘rilganding sen, Hojibning “Qutadg‘u bilig”, Ahmad Bularning barchasi tilda o‘z aksini topadi. berib turishini va ona tilimizga bo‘lgan
Fitrat, Cho‘lponimsan, ey ona tilim! Yugnakiy, Xorazmiy, Atoiy, Lutfiy, Shiddat bilan rivojlanayotgan zamonda cheksiz mehr-muhabbatimiz, hurmatimiz
Alisher Navoiy, Bobur, Ogahiy kabi yashamoqdamiz. Yurtimiz kelajagi, ifodasi bo‘lib, millatimiz taqdiri haqida bosh
Onam allasiday aziz har so‘zing, ulug‘ ijodkor bobolarimiz yaratgan millatimiz taqdiri biz, yoshlarga bog‘liq. Har qotirishga undovchi kuch, oliy va ezgu
Va tol beshigimday suyuksan o‘zing. lirik g‘azallar, doston va ruboiylar, birimiz ona tilimiz va boshqa chet tillar ilm- maqsad bo‘lishini xohlardim:
O‘zing qahramonsan, buyuksan o‘zing, didaktik asarlar ona tilimiz qudratini to‘la ma’rifatini o‘rganib, Vatanimiz taraqqiyotiga
Ko‘ngil qo‘rg‘onimsan, ey ona tilim! namoyon qilgan. o‘z hissamizni qo‘shishimiz bizning “Mayli, kim qay tildan zavq-u shavq olsa,
farzandlik burchimizdir. Ma’rifatparvar shoir Mening o‘z tilimga ming jonim fido.
Sen yashar ekansan, boqiydir millat, Alisher Navoiy bobomizning barcha Avaz O‘tar “Til” she’rida shunday yozadi: Erta ona tilim agar yo‘qolsa,
Asriy xazinasan, bebaho hikmat, asarlari, ayniqsa, “Muhokamat ul- Men bugun o‘lishga bo‘lurman rizo.
Barchindek xushbichim, Alpdek basavlat, lug‘atayn”da o‘zbek va fors tillarini “Har tilni biluv emdi bani odama jondur, Mayli, qashshoq bo‘lsin,
O‘zbekistonimsan, ey ona tilim! solishtirib, o‘z ona tilining tuganmas Til vositayi robitayi olamiyondur.
imkoniyatlarini ilmiy asoslab beradi. G‘ayri tilini sa’y qiling bilgani, yoshlar, mayli, behasham,
Kichik serjant Alisher Navoiy turkiy tildagi yuzta Kim ilm-u hunarlar bilonki ondin ayondur”. Lekin mening uchun aziz va suyuk.
Bekzod Yo‘LDoshEV harakat nomi, ya’ni fe’llarni sanab, Jahon minbaridan yangramasa ham
ularning fors tilida muqobili yo‘q Rivoyat qilishlaricha, Mirzo Bedil Ona tilim menga muqaddas buyuk”.
ekanini aytgan ekanlar. Qadimda ko‘chada ketaturib o‘z baytlarini buzib
turkiy til harbiy til sifatida foydalanilgan xirgoyi qilayotgan devorzan yonida to‘xtabdi Fayzullo zIKRIYoYEV,
ekan. Chunki bu tildagi bir bo‘g‘inli va indamay uning tergan g‘ishtlarini “Temurbeklar maktabi” o‘quvchisi

№ 41 2021-yil 15-oktabr VATANPARVAR 3

VataN taQDirigasaYlOv–2021

saylov jarayoni saylov kampaniyasini DAXLDORLIK
e’lon qilish, saylov komissiyalarini tuzish,
nomzodlar ko‘rsatish, ularni ro‘yxatga olish
va saylovga tayyorgarlik ko‘rish hamda uni
o‘tkazish bilan bog‘liq bir qator bosqichlardan
iborat bo‘lib, ularning mazmun-mohiyatini
to‘g‘ri anglash muhim ahamiyatga ega.
mazkur rukn ostida berilayotgan savol-
javoblar saylov bilan bog‘liq masalalarni oson
va asoslantirilgan tarzda tushunishingizga
yordam beradi, degan umiddamiz.

1. saylov byulleteni 5. saylovchi ovoz ommaviy axborot vositalari vakillari 9. Qamoqda saqlash
buzib qo‘yilganda yangisiga berish uchun saylov hozir bo‘lishi mumkin. va ozodlikdan mahrum
almashtiriladimi? uchastkasiga kelgan etish joylarida fuqarolar
paytda u saylovchilar 7. Kimlar muddatidan qanday tartibda saylovda
Ha, almashtiriladi. Buzib ro‘yxatida bo‘lmasa nima oldin ovoz berishi mumkin? ovoz berishlari mumkin?
qo‘yilgan saylov byulleteni qilish kerak? Qamoqda saqlash joylarida ushlab
saylovchining iltimosiga ko‘ra Biron-bir sababga ko‘ra saylovchilar Saylov kuni o‘z yashash turilgan hamda qamoqqa olingan,
uchastka saylov komissiyasi ro‘yxatiga familiyasi kirmay qolgan joyida bo‘lish imkoniyatiga shuningdek, ijtimoiy xavfi katta
tomonidan yangisiga almashtirilishi saylovchilarning familiyalari ega bo‘lmagan saylovchi bo‘lmagan va uncha og‘ir bo‘lmagan
mumkin. Buzib qo‘yilgan saylov saylovchining shaxsi, fuqaroligi va muddatidan oldin ovoz berish huquqiga jinoyatlar sodir etganligi uchun sudning
byulletenlari hisobga olinib, bekor yashash joyini tasdiqlovchi hujjat ega. Muddatidan oldin ovoz berish hukmi bilan ozodlikdan mahrum etish
qilinadi va alohida saqlanadi. asosida saylovchilar ro‘yxati ilovasiga saylovga o‘n kun qolganida, ya’ni joylarida saqlanayotgan shaxslar
kiritiladi. 2021-yil 14-oktabrdan boshlanadi va ovoz berish huquqiga egadirlar va
2. saylov byulletenida Buning uchun uchastka saylov saylovga uch kun qolganida, ya’ni qamoqda saqlash va ozodlikdan
nimalar aks etgan bo‘lishi komissiyasi saylovchining shaxsini 2021-yil 21-oktabr kuni to‘xtatiladi. mahrum etish joylarida tuzilgan
lozim? tasdiqlovchi hujjati asosida (21-oktabr kuni muddatidan oldin ovoz saylov uchastkalaridagi saylovchilar
saylovchining qaysi saylov uchastkasi berilmaydi). ro‘yxatiga kiritiladi.
O‘zbekiston bo‘yicha ro‘yxatga kiritilganligini Saylovchi saylov kunida bo‘la
Respublikasi Prezidentligiga saylovchilarning yagona elektron olmasligining sabablari (ta’til, xizmat 10. Kimlar saylovda
nomzodlarning familiyasi, ismi, ro‘yxatidan izlab topadi va muddatidan safari, xorijga chiqish va hokazo) ishtirok etmaydi?
otasining ismi saylov byulleteniga oldin ovoz bergan yoki bermaganligini ko‘rsatilgan ariza asosida muddatidan
uning tug‘ilgan yili va uni nomzod aniqlashtiradi, shundan so‘ng, ushbu oldin ovoz berish huquqidan Sud tomonidan
etib ko‘rsatgan siyosiy partiya saylovchi doimiy yashash joyida foydalanadi. muomalaga layoqatsiz
ko‘rsatilgan holda alifbo tartibida muddatidan oldin ovoz bermagan deb topilgan fuqarolar,
kiritiladi. bo‘lsa vaqtincha yashash joyidagi 8. Chet davlatlarida shuningdek, og‘ir va o‘ta og‘ir jinoyatlar
saylov uchastkasi bo‘yicha saylovchilar bo‘lgan fuqarolar qanday sodir etganligi uchun sudning hukmi
3. Bir saylovchi ro‘yxati ilovasiga kiritiladi. tartibda saylovda ishtirok bilan ozodlikdan mahrum etish
tomonidan uning Shundan so‘ng saylovchiga saylov etishlari mumkin? joylarida saqlanayotgan shaxslar
qarindoshlari yoki byulleteni beriladi va ovoz berish saylovda ishtirok etmaydi.
tanishlarining pasportlari huquqi ta’minlanadi. O‘zbekiston Shuningdek, sud tomonidan
bo‘lgan taqdirda, ularning Respublikasining chet davlatlardagi muomalaga layoqatsiz deb topilgan
o‘rniga ham ovoz berishga yo‘l 6. saylovchi sog‘lig‘i diplomatik va boshqa vakolatxonalari fuqarolar hamda sud hukmi bilan
qo‘yiladimi? tufayli yoki boshqa huzurida fuqarolar turgan joylarda ozodlikdan mahrum etish joylarida
Yo‘q, yo‘l qo‘yilmaydi. Har bir sabablarga ko‘ra ovoz saylov uchastkalari tuzilishi mumkin. saqlanayotgan shaxslar saylanishi
saylovchi shaxsan ovoz berishi berish uchun saylov mumkin emas.
shart. Saylovda ishtirok etuvchi uchastkasiga bora olmasa, Chet davlatlardagi diplomatik va
har bir saylovchi bir ovozga ega. qanday qilib ovoz beradi? boshqa vakolatxonalari huzurida 11. saylov kuni
Ayrim saylovchilar sog‘lig‘ining saylov uchastkalari O‘zbekiston ovoz berish qaysi vaqtda
4. saylov byulletenini holatiga yoki boshqa sabablarga ko‘ra Respublikasi Tashqi ishlar o‘tkaziladi?
mustaqil ravishda ovoz berish binosiga kela olmagan vazirligining taqdimnomasiga
to‘ldirish imkoniyatiga ega hollarda, tegishli uchastka saylov binoan tuziladi. O‘zbekiston Ovoz berish saylov kuni
bo‘lmagan saylovchiga komissiyasi ovoz berishni ushbu Respublikasining chet davlatlardagi soat 8.00 dan 20.00 gacha
boshqa shaxs tomonidan saylovchilarning iltimosiga binoan ular diplomatik va boshqa vakolatxonalari o‘tkaziladi. Ovoz berish vaqti va joyi
yordam ko‘rsatilishi turgan joyda tashkil etadi. huzurida tuzilgan saylov uchast- to‘g‘risida uchastka saylov komissiyasi
mumkinmi? Tegishli komissiyaning kamida kalaridagi saylovchilar soni haqida saylovchilarni saylovdan kamida o‘n
Saylov byulletenini mustaqil ikki nafar a’zosi ko‘chma saylov qutisi O‘zbekiston Respublikasi Tashqi kun oldin, ya’ni 2021-yil 14-oktabr
ravishda to‘ldirish imkoniyatiga bilan saylovchining turgan joyiga ishlar vazirligi tomonidan taqdim kuniga qadar xabardor qiladi.
ega bo‘lmagan saylovchi o‘z yuboriladi, ular saylovchining xohish- etilgan ma’lumotlar asosida
xohishiga ko‘ra yashirin ovoz irodasi sir saqlanishiga rioya etilgan Markaziy saylov komissiyasi saylov (Davomi bor)
berish kabinasiga yoki xonasiga holda ovoz berish amalga oshirilishini byulletenlarining tayyorlanishi va
boshqa shaxsni taklif qilishga haqli. ta’minlaydi. Bunda kuzatuvchilar va yetkazib berilishini ta’minlaydi. Mudofaa vazirligi
Taklif etilayotgan shaxs saylov Tarbiyaviy va mafkuraviy ishlar
komissiyasi a’zolari, kuzatuvchilar Ovoz berish saylov kuni ushbu
va ommaviy axborot vositalari saylov uchastkalari joylashgan yerdagi bosh boshqarmasi
vakillari bo‘lishi mumkin emas. mahalliy vaqt bilan soat 8.00 dan tomonidan tayyorlandi.
20.00 gacha o‘tkaziladi.

4 VATANPARVAR 2021-yil 15-oktabr № 41

MaRDI MaYDONlaR ²АРБИЙ
АЛОªАЧИ
КУРСАНТЛАР

Бугунги курсант – эртанги офицер. У ҳар жиҳат- Мудофаа вазирлиги Ах- институтнинг битирувчи курс
дан мукаммал, кенг мулоҳазали, тезкор қарор борот-коммуникация техно- курсантлари – бўлғуси офицер-
қабул қилиш кўникмасига эга, ўзида қўшинни логиялари ва алоқа ҳарбий лар алоҳида гуруҳларга бўлинган
бошқара олиш қобилиятини шакллантирган бў- институти курсантларининг ҳолда малакали мутахассислар
лиши керак. Чунки эртага унга ишониб шахсий назарий билимларини амали- томонидан соҳа сир-асрорлари-
таркиб бириктирилади. Унинг берган буйруқла- ётда мустаҳкамлаш, уларни ни ўрганишмоқда. Эътиборлиси
ри бўлинмаси тақдирини ҳал этади. Бир сўз би- ўз мутахассисликлари бўйича шундаки, машғулотлар кундузги
лан айтганда, у жавобгар! етук кадрлар бўлиб етишишини ва тунги шароитларда ўтказил-
таъминлаш, қолаверса, реал моқда.
вазиятларда бажарилиши лозим
бўлган ҳаракатлар характерини – Шахсий таркибимиз билан
шакллантириш мақсадида Тош- бирга эрта тонгдан кундузги ўқ
отиш машғулотларини бажа-
кент ҳарбий округига қарашли «Ангрен» риб, мана ҳозир тунги ўқ отиш
умумқўшин тоғ полигонида ўқув машғу- машғулотларини олиб боряпмиз,
лотлари ташкил этилди. Унда ҳарбий – деб 5-босқич курсанти Оғабек
Саъдуллаев интервью бера бош-
лаганида соат тунги 22:00 лар
атрофида эди. – Албатта, бунинг
ўзига яраша мураккабликлари
ҳам бор. Кундузи «мана мен»
деб турган нишонни тунги вақтда
мўлжалга олиш бир оз қийинчи-
лик туғдириши мумкин. Аммо кат-
та тажрибага эга, ўз соҳасининг
усталари бўлган устозларимиз
касбий маҳоратимизни ошири-
шимизда кўп меҳнат қиляпти.
Ўқишни тамомлаб, қўшинларга
борганимизда ўзимизнинг на-
мунали хизматимиз билан бу
ишончни оқлашга ваъда берамиз.

№ 41 2021-yil 15-oktabr VATANPARVAR 5

маънода тафовут учраб

амалий маш½улотларда туради, – дейди ҳарбий

институт тарбиявий ва
мафкуравий ишлар органи
офицери майор Шерқўзи
Ҳакимов. – Ана шуларни

инобатга олган ҳолда сўнгги

пайтларда курсантларнинг

полигонлардаги машғулотла-

рига алоҳида урғу бериляпти.

Бу, йигитларда эртанги вазият-

ларга тайёр туриш кўникмаси-

ни шакллантирибгина қолмай,

ўз соҳасининг етук мутахассиси

бўлишига ҳам замин яратади.

Ўқув машғулотлари давомида

курсантларнинг тиббий тайёргар-

лик кўникмаси ҳам оширилди. Ху-

сусан, ярадорга биринчи тез тиббий

ёрдам кўрсатиш, уни жанг майдони-

дан олиб чиқиш, хавфсиз эвакуация

қилиш шартлари бўйича амалий кўр-

газмали машғулотлар ташкил этилди.

Шунингдек, тоғ тайёргарлиги, турли

тўсиқлардан беталафот ўтиш бўйича

кўникмалар берилди.

Бир сўз билан айтганда, ушбу ама-

лий машғулотлар курсантлар учун ҳар

жиҳатдан фойдали бўлди. Боиси, реал

вазиятларда жанг тақдирини ижобий ҳал

Курсантлар ўз мутахассисликлари бўлмиш алоқа йўналиши этиш кўп жиҳатдан алоқачиларга устаси бўлиш учун куну тун ўр-
бўйича ҳам қатор машғулотлар олиб борди. Улар Р-142Н қўмон- боғлиқ. Қўшинни бошқариш, тўғри ганиш, изланиш, дала-ўқув май-
донлик штаб машинасида 2-меъёрни бажариш бўйича ўзаро тактика қўллаш, турли нуқталардаги донларини банд қилиш зарур.
беллашди. Мазкур қўмондонлик штаб машинаси жанговар ва- маълумотларни тезкорлик билан юқо- Аслида ҳам шундай бўлмоқда.
зиятларда қўшинларни бошқаришдаги юқори самарадорлиги ри қўмондонликка етказиш ва қабул
билан алоҳида аҳамиятга эга. Шу боис малакали йўриқчилар қилиш, пировардида эса барқарорлик- Лейтенант
бошчилигида уни дала шароитида қўллаш бўйича курсант- ни таъминлашда улар хизмати беқиёс. Исломжон ҚЎЧҚОРОВ,
лар малакаси оширилди. Шундай экан, бу муҳим мутахассислик
«vatanparvar»
– Албатта, дала-ўқув майдони синф хонаси эмас. Қола-
верса, назария билан амалиёт ўртасида доим ҳам маълум

6 VATANPARVAR 2021-yil 15-oktabr № 41

Bellashuv

G‘AYRAT VA SHIJOAT O‘Z SO‘ZINI AYTGANDA

Mudofaa vazirligi Qizg‘in va murosasiz
Oliy sport natijalarini o‘tgan bahslarda har bir
rivojlantirish markazida ishtirokchi g‘oliblik uchun
astoydil harakat qildi.
Qurolli Kuchlar Musobaqalarni tajribali
faxriylari ishtirokida hakamlar baholab bordi.
sport musobaqalari
tashkil etildi. “Keksalar Bellashuvlar so‘ngida
haftaligi” doirasida natijalar sarhisob qilindi va
g‘oliblar nomi e’lon qilindi.
o‘tkazilgan mazkur Unga ko‘ra, har bir sport
tadbirda ellikka yaqin turi bo‘yicha g‘oliblikni
qo‘lga kiritgan ishtirokchilar
faxriy sportning stol diplom va qimmatbaho
tennisi, shaxmat, sovg‘alar bilan taqdirlandi.

shashka va mini futbol III darajali serjant
turlari bo‘yicha o‘zaro Olim BERDIYEV

bellashdi.

E’zoz

Yoshi ulug‘lar hayoti - ibrat maktabi

Birlashgan Millatlar Tashkilotining Respublikamizda “Keksalarni e’zozlash, ularga 100 yosh bilan yuzlashgan nuroniy
Taraqqiyot dasturi tomonidan har yili hurmat-ehtirom ko‘rsatish – xalqimizga xos otaxon-u onaxonlar ishtirokidagi
aholining umr ko‘rish davomiyligi indeksi ezgu fazilat!” g‘oyasi ostida o‘tkazilayotgan “Asr bilan yuzma-yuz” mavzusidagi
(Life Expectancy Index) e’lon qilinadi. “Keksalar haftaligi” doirasida Davlat xavfsizlik suhbatlar, “Bobom, buvim va men
2020-yilgi hisobotiga ko‘ra, dunyo xizmati Chegara qo‘shinlari harbiy qism va kitobxon” shiori ostidagi kitobxonlik
mamlakatlarining reytingi quyidagicha: bo‘linmalari tomonidan ham qator ma’naviy- aksiyalari davomida hayotiy tajribaga
ma’rifiy, sport, obodonlashtirish va xayriya ega, turmush sinovlarida toblangan,
o‘rin mamlakat indeks tadbirlari amalga oshirildi. ko‘pni ko‘rgan yoshi ulug‘ insonlarning
(yosh) maslahatlari va pand-nasihatlari yoshlar
ma’naviy olamini yanada boyitishga
1 Gonkong 84.9 Xonadonlarimiz fayzi, o‘z tajribasi- qaratilib, ularni xizmat qildi.
2 Yaponiya 84.6 yu ibrati bilan hayotimizda katta o‘rin ijtimoiy qo‘llab-
3 Shveysariya 83.8 tutuvchi keksalarga hurmat-ehtirom quvvatlash, Haftalik davomida harbiy xizmatchilar
4 Singapur 83.6 ko‘rsatish, ularga har tomonlama tibbiy ko‘rikdan va DXX Chegara qo‘shinlari faxriylari
5 Ispaniya 83.6 ko‘mak berish – barchamizning o‘tkazish, xizmat vazifalarini bajarish chog‘ida
6 Italiya 83.5 insoniy burchimiz. Ayni shu xonadonlarida halok bo‘lgan marhum chegarachilarning
7 Avstraliya 83.4 maqsadda, sarhadlarimiz posbonlari obodonlashtirish xonadonlariga ham tashriflar uyushtirib,
8 Islandiya 83.0 tomonidan respublikamizning chegara ishlarini amalga ularning ota-onalari holidan xabar
9 Isroil 83.0 oldi hududlarida istiqomat qilayotgan oshirish yo‘lga oldilar.
10 Janubiy 83.0 nuroniylarga hamisha diqqat-e’tibor qo‘yilgan.
Keksalarning jismoniy faolliklarini
Koreya 73.6 “Keksalar yanada oshirishga qaratilgan milliy
99 Qozog‘iston 71.7 haftaligi” kurash, futbol, arqon tortish, tosh
120 O‘zbekiston 71.5 doirasida ko‘tarish va stol tennisi musobaqalari,
123 Qirg‘iziston 71.1 ham mazkur “Salomatlik uchun besh ming qadam”
125 Tojikiston 68.2 tadbirlar uzviy piyoda yurish tadbirlari, “Bobom,
139 Turkmaniston 64.8 davom ettirilib, otam va men – sportchi” mavzusidagi
156 Afg‘oniston harbiy qismlar, sog‘lomlashtirish aksiyalari, shuningdek,
Manba: gtmarket.ru mahallalar shaxmat-shashka bo‘yicha “Aql charxi”
hamda umumta’lim maktablarida turnirlarida ham nuroniylar o‘zgacha
nuroniylar, DXX Chegara qo‘shinlari qiziqish va shijoat bilan ishtirok
faxriylari, harbiy xizmatchilar va etdilar. Haftalik doirasida yakka-yolg‘iz
yoshlar ishtirokida “Yoshi ulug‘lar keksalar, “Saxovat” va “Muruvvat”
hayoti – ibrat maktabi”, “Sizga e’zoz, internat uylarida istiqomat qilayotgan
sizga ehtirom!”, “Vatanga xizmat – nuroniylar holidan xabar olinib, ularni
oliy fazilat” mavzularida uch avlod moddiy va ma’naviy qo‘llab-quvvatlash
uchrashuvlari va davra suhbatlari ishlari amalga oshirildi.
o‘tkazildi.
Bundan tashqari, chegara oldi
hududlarda istiqomat qilayotgan
sharoiti og‘ir keksalarning maishiy-
ro‘zg‘or yumushlariga ko‘maklashilib,
uylarida hasharlar o‘tkazildi. “Odam

taftini odam olar” shiori ostida
esa ayni paytda turli xastaliklar va
baxtsiz hodisalar tufayli to‘shakka
mixlanib yotib qolgan, nogironligi
bo‘lgan va tibbiyot muassasalarida
davolanayotgan keksalar holidan
xabar olinib, mehr-muruvvat
ko‘rsatildi.

Kapitan Farida
BOBOJONOVA,
DXX Chegara qo‘shinlari
matbuot xizmati

№ 41 2021-yil 15-oktabr VATANPARVAR 7

KEKsALAR hAFTALIGI

FAXRIYLAR VA YOSHLAR SHOGIRDLAR ARDOG‘IDAGI

D UCHRASHUVI K FAXRIYLAR
avlatimiz tomonidan keksa avlod vakillarining jamiyatdagi Keksalarni e'zozlash, ularga hurmat-ehtirom ko‘rsatish –
o‘rni va ijtimoiy faolligini yanada oshirish chora-tadbirlari xalqimizga xos ezgu fazilat. “Keksalar haftaligi” doirasida
to‘g‘risidagi hukumat qaroriga muvofiq, 2019-yildan Mudofaa vazirligi tizimida uzoq yillar samarali faoliyat
buyon oktabr oyining ilk haftasida respublikamiz bo‘ylab yuritgan va hozirgi kunda qarilik gashtini surayotgan
“Keksalar haftaligi” o‘tkazilishi yo‘lga qo‘yildi. faxriylar holidan xabar olindi.

Joriy yilning 4–10-oktabr kunlari bo‘lmasa kerak”, – deydi iste’fodagi Faxriylar kengashi a’zolaridan iborat yaxshi shogirdlar ekan. Bugun tashrif
“Keksalarni e’zozlash, ularga hurmat- podpolkovnik Po‘latbek Yergunusov. – delegatsiyaning “Yangi O‘zbekiston bog‘i”, buyurganlarning aksariyati o‘zimning qo‘l
ehtirom ko‘rsatish – xalqimizga xos Biz sinovli yillarda Vatanimiz sarhadlarini tarixiy maskanlar, obidalar, muqaddas ostimda yelkama-yelka turib ishlagan
ezgu fazilat” g‘oyasi ostida o‘tkazilgan munosib himoya qildik, og‘ir kunlarni qadamjolar va ziyoratgohlarga sayohat, shogirdlarim. Ular mening holimdan
“Keksalar haftaligi” doirasida Nukus boshdan o‘tkazdik. Inson qachonki nuroniy va harbiy xizmatchilar ishtirokida har doim xabar olishadi. Demak, men
garnizonida Mudofaa vazirligi faxriylari qiyinchiliklarni sabot bilan yengar ekan, “Keksalar ma’rifati” mavzusidagi ma’naviy umrimni bekor o‘tkazmagan ekanman.
va yoshlar uchrashuvi tashkillashtirildi. shundagina ko‘zlagan manziliga yetadi tadbirlar o‘tkazilayotganligi, “Qarisi
va albatta, bugun bizga davlatimiz bor uyning parisi bor”, “Inson Hozirda o‘z faoliyatini yuritayotgan
Uchrashuvda faxriylar yoshlarga qanday ehtirom ko‘rsatayotgan bo‘lsa, taftini inson oladi” shiori ostida yoshlarga aytmoqchimanki, avvalo, inson
harbiylik hayoti, undagi mashaqqat-u ana shunday hurmatga sazovor bo‘ladi. nuroniylar xonadonlariga tashriflar ekanligingizni yoddan chiqarmang. Ana
qiyinchiliklar haqida so‘zlab berishdi. uyushtirilayotganligi shular shundagina keksalik gashtini surayotgan
shimoli-g‘arbiy harbiy okrug jumlasidan. paytlaringiz yo‘qlovchilar ko‘p bo‘ladi.
– Bugun milliy armiyamiz saflarida matbuot xizmati
xizmat qilishni orzu qilmagan yosh Vazirlikning mas’ul xodimlari Bunday tashriflar yurtimizda inson
hamda Faxriylar kengashi qadri yuksakligining amaldagi isboti
G‘AMXo‘RLIK a’zolari tomonidan zaxiradagi bo‘lishi barobarida, nuroniy otaxon
polkovniklar Yuriy Kolyagin va va onajonlarimizning o‘gitlari, pand-
NINA KOVOLENKANING Viktor Komissarov xonadoniga nasihatlari yosh avlodni tarbiyalashda
K QUVONCHI tashrif ham “Inson taftini inson nechog‘liq muhimligini e'tirof etilishi bilan
eksalarni e’zozlash, ularni hurmat qilish, umr davomida oladi” iborasining amaldagi isboti ham ahamiyatlidir.
orttirgan tajribalarini o‘rganish azaliy qadriyatlarimizdan bo‘ldi. Nuroniylar holidan xabar
biri. Mamlakatimizda “Keksalar haftaligi” doirasida olib, ularga oziq-ovqat mahsulotlari sherzod shARIPoV,
o‘tkazilgan tadbirlar ana shunday qimmatli ahamiyatga topshirilayotgan paytdagi xonadon egalari “Vatanparvar”
ega bo‘ldi. ko‘zlaridagi quvonchdan ham buni anglash
qiyin emas. Viktor Komissarovga Mudofaa
vazirining II darajali “Namunali xizmatlari
uchun” esdalik nishoni topshirilganida, u
shunday dedi:

– Faoliyatim davomida ko‘p
taqdirlanganman. Ammo nafaqaga
chiqqanimdan keyin ham o‘tmishda qilgan
xizmatlarimni yodga olib, taqdirlanishim
xayolimga ham kelmagandi. Yoshim
ulg‘ayib borgani sari bir narsani
anglab yetdimki, aslida insonga mehr
va ozgina e’tibor kerak. Biz insonlar
ortidan qoladigani faqatgina yaxshilik va

nogironlik E’zoz
aravachasi
topshirildi. Y EZGU FAZILAT
Bunday urtimizda keksa avlod vakillarini har tomonlama qo‘llab-
g‘amxo‘rlikdan quvvatlash, ularning jamiyat, oilalar va mahallalarda
boshi ko‘kka tinchlik va osoyishtalikni ta’minlash, shuningdek, yosh
yetgan avlodni xalqimizning ko‘p asrlik an’analarini hurmat qilish
onaxonning ruhida tarbiyalash ishidagi rolini oshirishga oid islohotlar
ko‘zlari namlandi. izchil davom etmoqda.
Olti yildan buyon
Haftalik munosabati bilan Mirzo yura olmayotgan Vazirlar Mahkamasining “Keksa avlod – Biz ishlagan davrda bunaqa shart-
Ulug‘bek tumani hokimligi vakillari va ayol yaxshilar vakillarining jamiyatdagi o‘rni va ijtimoiy sharoitlar bo‘lmagan. Xodimlar qishning
Qurolli Kuchlar akademiyasi harbiylari tufayli bugun faolligini yanada oshirish chora-tadbirlari sovuq, yozning jazirama issig‘ida
Yalang‘och mavzesida istiqomat ana shunday to‘g‘risida”gi qaroriga asosan, har yili oktabr xizmat qilishgan. Bugungi zamonaviy
qiluvchi, imkoniyati cheklangan Nina imkoniyatga ega bo‘lganini, buning oyining birinchi haftasida yurtimiz miqyosida bojxona postlarini ko‘rib, nafaqat
Kovolenkaning uyiga tashrif buyurib, uchun tashkilotchilardan minnatdor “Keksalar haftaligi”ni o‘tkazish belgilangan. xodimlar, balki fuqarolar, avtotransport
holidan xabar olishdi. ekanligini e’tirof etdi. Samimiy davrada vositalari harakatlanishi uchun ham
qizg‘in suhbat bo‘lib o‘tdi. Haftalik Haftalik doirasida Xorazm viloyati keng qulayliklar yaratilganini ko‘rdik,
Tashrif davomida mutasaddilar doirasida amalga oshirilgan bunday bojxona boshqarmasi xodimlari – deydi bojxona faxriysi Ravshan
tomonidan Nina Nikolayevnaga ezgu ishlar yosh avlod uchun o‘rnak tomonidan uzoq yillar sohada xizmat Sherjanov.
vazifasini o‘taydi. qilgan faxriylar xonadonlariga borib,
uchrashuvlar o‘tkazilib, sovg‘alar Uchrashuvlar davomida uzoq yillik
Muattar MELIYEVA topshirildi. Shuningdek, faxriylar Shovot sobiq hamkasblar bir-birlari bilan diydor
tumanidagi “Shovot” chegara bojxona ko‘rishib, xizmat yillarini yodga olishdi.
postidagi bunyodkorlik ishlari bilan ham
yaqindan tanishdilar. Nurmuhammad DAVLEToV

8 VATANPARVAR 2021-yil 15-oktabr № 41

KEKsA sAVoL 18-oKTABR – sAMARQAND shAhRI KUNI

Bismillahir rohman ar-rohim! “SAMARQAND“ erdikim, andin burung‘i va so‘ngg‘i salotin
Insondagi barcha xatti-harakat, urinish, bu kungacha ul qilg‘an ishni qilmadilar.
intilishlarni ehtiyoj hosil qiladi. Odam so‘zI QANDAY MA’NoNI ANGLATADI? Ham hakim erdi, ham vali. Ba’zi anga
kamolga yetgach, ehtiyoj vujud olamida nubuvvat ustodi ham qildilar. To‘rt yuz
quyosh o‘rnini egallaydi. Tuyg‘ular, so‘z, ma’lumotlar aniqlanmagan. So‘zning Ko‘hNA MUAMMo hakim xizmatida erdilar. Aflotuni olihi
tafakkur, orzular... sayyoralar singari ikkinchi qismi “kent” (kand) – “qishloq”, boshlig‘ va Arastudek vaziri bor erdi.
uning atrofida aylanadi. Bu gal o‘sha “shahar” degan ma’noni bildiradi. Bu axborotlar bugungi jamiyatda Sekiz ming shoh va shahzoda xizmatini
qudratli ehtiyoj shuurimizda Samarqand qabul qilingan rasmiy qoida bo‘yicha juda qilur erdilar. Olamning bahru barin olib,
shaklida paydo bo‘ldi. Biz qidirayotgan Ba’zi yevropalik olimlar, bu muxtasar va hammabop qilib tayyorlangan. hayvon suyi tamannosi bila zulumotqa
Dunyo – Ilm va Ibodat uning yadrosi nom qadimdan qolgan sanskritcha Uning hozircha faqat bir parchasini kirdi. Aning bila kirgan mulozimlardin biri
(mabdayi) bo‘lib chiqdi. “Samarqand” – “samarya”ga yaqin, ya’ni “yig‘ilish”, ko‘zdan kechirdik. Zarurat bo‘lsa, tadqiqot Xizr, biri Ilyos alayhum us-salom erdilar.
bu atama necha ming zamonlardan beri “yig‘in” so‘zidan kelib chiqqan, deb mobaynida qolgan qismini ham matnga Ul suv alarg‘a nasib bo‘lub, Skandar
Turon eli yosh-u qarisi tilidan tushmay izohlaydilar. jalb etamiz. Turonning Samarqanddek mahrum yondi va ba’zi Shahrizurda va
kelayotir. Samarqand – bu ko‘hna qadimiy va mashhur kenti uchun bu tavsif ba’zi Bobilda derlarkim, vafot topti va
diyorning kelajak avlodlarga yo‘llagan Antik mualliflarning asarlarida albatta, judayam kamlik qiladi. Ayniqsa, Iskandariyaga naql qildilar.
shon-sharafga limmo-lim Salomidir! shahar Marakanda deb atalgan. Bu bugungi o‘quvchining ma’lumot olish uchun
haqiqatga ancha yaqin, Marakanda kundan kun kengayib borayotgan ehtiyoji Mashhurdurkim, vasiyat qildikim, yalan
Mazkur ishimiz Samarqand ta’lim – Samarqand atamasining yunoncha va ortib borayotgan talabini u qondira ilikin tobutdin tashqari chiqarsunlarkim,
tizimi va madrasalari tarixini tadqiq aytilishidir. XI asr olimlaridan Abu olmaydi. Berilayotgan axborot ham u qadar olam ahlig‘a mujibi tanbeh, balki ibrat
etishga qaratilgan. Ammo milliy Rayhon Beruniy va Mahmud Koshg‘ariy aniq emas, mavhumlikka o‘ralib turibdi. bo‘lg‘aykim, olamdin ilik torta tutqaylar.
an’anaga ko‘ra, tadqiqot hududiga shahar nomining kelib chiqishini Biroq ko‘pchilikka qisqa ma’lumot berishga Va aning osoridin Ya’juj saddidur va
ko‘hna o‘tmishning bizga yo‘llagan “Semiz-kent”, ya’ni “semiz qishloq” ixtisoslashgan Qomusning cheklangan Marv va Hirot va Samarqand va Isfahonni
sharafli “salom”ini qabul qilish va unga so‘zining buzib talaffuz qilinishi deb imkoniyatidan ortig‘roq aniq axborotni talab ham debdurlarkim, ul bino qildi. Va ul
munosib “alik” aytishdan boshlashga tushuntiradilar”. qilib bo‘lmaydi. Aniqlikni hosil qilish oson o‘tkandin so‘ng o‘g‘li Iskandarus mulkni
urinamiz. ish emas. Uni uzoq va tinimsiz mashaqqatli qabul qilmay, ibodatqa mashg‘ul bo‘ldi.
*** mehnat, katta ilmiy tajriba, mahorat va Va Rumda Batlimusni qaysar qildilar,
Samarqand shahri nomining Milliy qomusdagi Samarqand muhabbatgina qorong‘i o‘tmish bag‘ridan vallohu a’lam”.
ma’nosi bir yarim ming yildan beri tarixiga bag‘ishlangan mazkur satrlar bugungi dunyoga olib chiqadi.
barcha mualliflarni qiziqtirib keladi. o‘quvchida bu borada aniqroq tasavvur ***
Voqeadan ko‘proq xabardor bo‘lganing hosil qilishga qaratilgan. Davralarda Nima bo‘lganda ham, o‘ta qadimiy va Navoiy “Saddi Iskandariy” dostonida
sayin, undan oldingi ming yillikda ham Samarqand haqida gap borsa, ushbu sharafli voqealarga boy, orada uzilishlari ma’lumotlarini takrorlaydi:
ahvol shunday bo‘lganiga shubhasiz axborot ko‘makka keladi. U shuning ko‘p, bir-biriga mos tushmaydigan
ishona boshlaysan. Axir dunyoning eng uchun tayyorlangan. Biroq ularni o‘qigan aralash-quralash talqinlarga to‘la, oxir- “Alar yonida Movaronnahr eli,
qadimiy va sharafli, shonli shaharlari tadqiqotchi va mutaxassis butunlay oqibat Katta Muammoga aylanib ketgan Iki rud arosida o‘n shahr eli.
oldingi qatorida turadigan ko‘hna o‘zgacharoq holatga cho‘madi. Aslida ko‘hna mavzu hududiga birinchi qadamni
Turonning Bosh kenti nomi ma’nosini bu makonda mavhumlik iztirobi va shunday ahvolda qo‘yishga to‘g‘ri kelayotir. Bari shergiru bari pilzo‘r,
biror muallif hozirgacha ishonchli tarzda qoniqarsizlik iskanjasiga tushishi uchun “Samarqand” so‘zining ma’nosi nima? Tikib o‘q bila ko‘zlarin bo‘lsa mo‘r.
tushuntirib, izohlab bera olmagan o‘quvchi bo‘lishning o‘zi yetarlidir.
ekan-da... Bu to‘g‘rida yozilgan barcha Bir yilda bu shahar yo uning yonidan Yurishda davom etamiz. Jinonvash Samarqand mavjud yo‘q
ma’lumotlar, mulohazalar juda qiziqarli, kamida uch-to‘rt marta o‘taman. Ki, qilmish bino ani Iskandar o‘q.
ammo hech biri hozirgacha bu to‘g‘rida Ba’zida ancha ko‘proq. Har safar uzoq sAMARQAND
so‘zlashayotgan davra ahlini murosaga o‘tmishning sharafli gohida ayanchli VA IsKANDAR ***
yaqinlashtira olmagan. Zamonaviy voqealari qurshovida qolaman. Biror Iskandarning jahongirlik muddaosi
zukko tadqiqotchi mualliflar ishlaridagi marta ham ularsiz bu hududni oralab Ushbu tadqiqot jarayonida Samarqand bila azm etib, Xurosong‘a yetib, Hiroti
manzara ham shu holatdan deyarli o‘ta olmaganman. U voqealar barchaga nomi bilan qiziqqan mualliflar soni yuzdan sanahallohu an il-ofati va-l-baliyotni bino
farq qilmaydi. Hatto Muhammad ibn ma’lum bo‘lganda bu satrlarni yozib oshib ketdi. Uning qurilganiga 2750 yil to‘lgani qilib, Movarounnahrni olib, Samarqandi
Jarir at-Tabariy, Abu Ishoq Ibrohim al- o‘tirmasdim. Samarqand... Ana o‘sha haqidagi ma’lumotlar ham nazarimizda bemonand tarhin solib, Kashmir sari
Istaxriy, Abu Rayhon Beruniy, Mahmud ko‘hna dunyoning Bosh Kenti. U yaqin kelajakda yana o‘zgaradi. Birgina mutavajjih bo‘lg‘ani
Koshg‘ariy kabi ulug‘lar va mashhurlar balki Misr, Shumer, Mahanjadarodan “samarqand” so‘zi mavzusi bitta salmoqli
davrasidan ham ushbu ehtiyojni ham qadimiyroqdir? Afina va kitob bo‘lgudek darajada kattarib ketdi. Bu Qilur erdi manzil-bamanzil murur,
qondiradigan javob olib bo‘lmaydi. Rimdan keksaroq ekaniga aslo shak- mavzuning sahifalarini adab ahli sultoni Angacha ki, Jayhundin etti ubur.
Bu holat deyarli barcha zamonlardagi shubham yo‘q. Aslida meni uning hazrat Mir Alisher Navoiy (1414–1501)
mualliflar ishlarida takrorlanaveradi. qadimiyligi emas, insoniyatning eng ochib bersin, dedik. U kishi 1460-yillarning Yana kishvare ko‘rdi firdavsvash,
Unga yo‘liqqan kimsani shunday o‘ta olis o‘tmishlarida bu qal’a va atrofida ikkinchi yarmida Samarqandda yashagan, Havou suyi misli firdavs xush.
qiziqarli va ming yildan beri javobsiz kechgan voqealar ko‘proq qiziqtiryapti. madrasalarida ta’lim olgan. Samarqand
turgan ulkan Muammoning azaliy Turk dunyosining haligacha, hatto fan to‘g‘risida albatta, o‘ziga xos nimadir yozgan Latofat aro ravzadin bahr anga,
qo‘riqchisi keksa Savol qarshi oladi. sohasida ham nomlari cho‘chibroq tilga bo‘lsa kerak, deya taxmin qilgandik, ular Vale ism o‘lub Movarounnahr anga.
“Samarqand” so‘zi qanday ma’noni olinadigan keksa ajdodlari – Tur qavmi bor ekan.
anglatadi? bu shaharga qachon asos solgan va u ...
nega Samarqand deb atalgan? Navoiy “Tarixi muluki Ajam” asarida
BERUNIY VA Har zamonda shu kabi fikrlar, Eron hukmdorlari tarixi bayonida: “Va Aning yonida shahr qildi bino
KoshG‘ARIY IzohI shubhalar, savollar boshingda Gushtosb zamoni osoridin Samarqand Ki, o‘lturmasun anga gardi fano.
charx ura boshlagan chog‘larda qo‘rg‘oni va devorikim, Eron va Turon
Ko‘p ming yillik ushbu savolga qomusdagiga o‘xshash axborot orasig‘a tortilibdur”, deb yozadi. Skandar atadi Samarqand ani,
dastlab, bizning davrimizgacha amalga shuurni aslo qoniqtirmay qo‘yadi. Samarqandi firdavsmonand ani.
oshirilgan barcha tadqiqotlar natijalarini Bu satrlar Iskandar tarixida davom
o‘zida jamlagan “O‘zbekiston Milliy etadi: “Har taqdir bila Iskandar podshohe Ani chun tugatti qilib ehtimom,
qomusi” ma’lumotlaridan javob izlaymiz. Ravon qildi Kashmir sari xirom.

“Samarqand – Samarqand ***
viloyatidagi shahar. Viloyatning Navoiy Samarqand shahrini Iskandar
ma’muriy, iqtisodiy va madaniy markazi qurdirganini ta’kidlaydi, biroq bu nom
(1938-yildan). 1925–1930-yillarda ma’nosi haqida biror so‘z demaydi. Bu
Respublika poytaxti. O‘zbekistonning asarlar tarixga bag‘ishlangan badiiy
janubi-g‘arbida, Zarafshon vodiysining doston edi. Shu sababdan Navoiy
o‘rta qismida (Darg‘am va Siyob kanallari hazratlaridan dalillari bilan aniqroq
orasida) joylashgan. O‘rtacha 695 m tarixiy ma’lumot talab qila olmaymiz.
balandlikda. “Samarqand” so‘zining kelib chiqishi
tadqiqi shu tariqa boshlandi.
...“Samarqand” so‘zining kelib
chiqishi to‘g‘risida bir qancha taxmin va (Davomi kelgusi sonda)
gipotezalar mavjud. Sharq mualliflari
“samarqand” so‘zining birinchi qismi, Abdusattor JUMANAzAR,
ya’ni “samar” so‘zi shu shaharga asos o‘zRFA sharqshunoslik instituti
solgan yoki shaharni bosib olgan
kishining nomi deb hisoblab, bir qancha katta ilmiy xodimi
sun’iy ta’riflarni taklif etadilar. Biroq
tarixda bunday ismli kishi to‘g‘risida

№ 41 2021-yil 15-oktabr VATANPARVAR 9

KELING, KIToB o‘QIYMIz! “CHORSHANBA
BINAFSHALARI” IFORI

Ikki jahon urushini Asl ismi Emil Erzog bo‘lgan adib kundan beri do‘konni ochmay qo‘ydi... bo‘lgan ko‘rimsizgina, kamiga ko‘zoynak
ham ko‘rgan Andre adabiy-tanqidiy esselari, tarixiy Elen o‘tgan kuni so‘yilgan tovug‘ini ham taqib yuradigan o‘g‘li-chi, uni ham
Moruaning (1885–1967) shaxslar haqidagi kitob va xotiralari yaxshilab qovurdi. Qo‘shni qishloqdagi esladingizmi? U ko‘rimsizgina yigit edi
nomi juda mashhur bilan mashhur. “Ariyel yoxud Shelli do‘konchi yashirincha shokolad sotar ammo qalbi toza, jasur, dono inson edi.
hayoti”, “Bayron”, “Turgenev”, ekan, deb qo‘shnisidan eshitgandi,
bo‘lsa-da, uning “Leliya yoxud Jorj Sand hayoti”, borib-kelishga ahd qildi. “Soat sakkizda “Chorshanba binafshalari”ni o‘qisam
asarlarini qidirib topib “Uch Dyuma” kabi badiiylashtirilgan ketsam, to‘qqizgacha qaytib kelaman... negadir “Ikki eshik orasi”dagi o‘sha
hujjatli asarlari dunyoning ko‘pgina Ketgunimcha dasturxon tuzab qo‘ysam, yigit ko‘z oldimga kelaveradi. Uning
o‘qish darajasida tillariga tarjima qilingan. kelgandan keyin faqat oshxonada band Robiyaga atab yozgan xatlari, daftari...
qiziqmaganman. Va bo‘laman”, o‘yladi Elen va ishga kirishib
xato qilgan ekanman. Fransuz yozuvchisining ketdi. U juda hayajonlangan, shu bilan Ikki yozuvchi, ikki qutb odamlari...
Uning nomi menga “Chorshanba binafshalari” birga, behad shod edi. Havo shunaqayam Yana odamlar bir-birlarini irqlarga
zerikarlidek tuyulardi- turkumidagi hikoyalarigina o‘zbek yaxshi ediki... nazarida, hech qachon bo‘ladilar, millatlarga ajratadilar, zo‘r berib
adabiy tiliga chevirilgan. Umid oftob bunchalar charaqlamagandek... o‘zlarini boshqalarga o‘xshamasliklarini
da. Uning sevimli qilamizki, adabiyot fidoyilari uning Elen shirin xayollar bilan dasturxon isbotlashga urinadilar. Dunyoda erkak
adibim Antuan de Sent- boshqa asarlari tarjimasiga ham tuzashga kirishdi”. va ayol bor, go‘zal insoniy tuyg‘ular bor.
qo‘l urib, adibning boy ijodidan Muhabbat hamma joyda ham muhabbat,
Ekzyuperi bilan do‘st o‘zbek kitobxonlarini ham to‘lig‘icha Adiblar hayotni qog‘ozlarga sevgi ham hamma joyda sevgidir!
bo‘lganini o‘qiganimdan bahramand etadilar. ko‘chiradilar. Yashab turgan jamiyatlari, Qayg‘u ham qayg‘udir!
so‘ng asarlariga qiziqa yaxshi-yomon zamondoshlarini bizga
Keling, avval “Qaytish” hikoyasi tanitadilar. Urush davri, keyingi tiklanish Dunyoda Andre degan juda yaxshi
boshladim. Birinchi haqida gaplashamiz. Bu o‘zi yillari haqida bizning adabiyotimizda bola bor edi. Politexnika maktabining
marta uning “Qaytish” kichik bir hikoya. Ammo SO‘Z ham salmoqli asarlar yaratilgan. talabasi. “Juda yaxshi... Nima desam
hikoyasini o‘qigan edim. zalvori uning katta-kichikligi bilan Ular haqiqatini inkor etmagan holda ekan-a... Ozg‘indan kelgan, yonoqlari
belgilanmaydi. Yuqorida adibning Yevropa adiblari asarlari bilan taqqoslab ichiga botgan, ko‘zlari ma’yus.
jahon muhorabasining har ikkisini ko‘ring-a. Urushlar kechgan Yevropa. Kichkinagina mo‘ylovchasi bor. Lorneti
ham ko‘rganligini yozdik. “Qaytish” Urushlardan olisdagi yurtimiz. O‘sha ham bor. Lorneti bilan qilichi – biqinida...
ikkinchisi bilan bog‘liq. yillari Yevropada ham insonlar Bu, albatta, kulguli ko‘rinadi... Har
ocharchilikdan, qahatchilikdan azob gal binafshasini menga uzatar ekan,
Elenga qishloq oqsoqoli chekkanmikan?! “Mademuazel Jenni Sorbega”, – deydi-
eri Germaniyadagi tutqunlikdan da, quloqlarigacha qizarib ketadi...”
qaytib kelayotganini yetkazdi. Ayol Chalg‘ib ketdimmi? Yo‘q. Bu
xushxabardan sevinib ketdi. hikoya meni shunday o‘ylarga toldirdi. Va Jenni ismli yosh, go‘zal aktrisa
Taqqoslashga majbur qildi. ham bor edi. Bu hikoya nima uchun
o‘qiymiz: “Elen Leymari eri “Chorshanba binafshalari” deyilishini
kelishidan bir kun avval butun “Qaytish”dan o‘qiymiz: “Qizil katak bilasizmi? Negaligini juda ham sizga
uyni saranjom-sarishtaladi: polni oq dasturxonni yozaman. To‘yimizdan aytgim kelyapti, rost. Ammo baribir
yaraqlatib, deraza pardalarini keyingi ilk bor yozgan dasturxonimiz o‘zingiz o‘qib bilganingiz yaxshiroqmi,
eskirgan lentalarigacha yangiladi. shu. Pushti likopchalarning gullari deyman-da?!
Keyin qishloq sartaroshinikiga borib, Renoga juda yoqardi... Bir shisha
sochini jingalak qilib keldi. Tuni musallas va gullar qo‘yaman. Axir u Hikoya 80 yoshdagi ayol ta'rifi bilan
bilan boshiga to‘r kiyib yotdi. Sal-pal stolda gul bo‘lishini qanchalar yaxshi boshlanadi...
uxladimi-yo‘qmi, yana azonlab turib ko‘rardi: “Gullarni hammadan ham
oldi. So‘ng kiyimlarini bir-bir ko‘zdan chiroyli dastalaysan”, – derdi takror- Bir kuni mashhur aktrisa Jenne Sorbe
kechirdi. Uzoq yolg‘izlik davrida bir takror”. keksa polkovnik bilan uchrashishga
marta ham kiyilmagan, o‘zi sevgan rozilik beradi.
shohi ichko‘ylagini ajratib qo‘ydi. Elen uch xil gul: oq moychechak, qizil
“Qaysi ko‘ylagimni kiysamikin, bir lola, binafshani dastaladi, shinamgina o‘qiymiz: “...Ko‘rib turibsiz, boshdan-
vaqtlar erim yoqtirgan zarhal yo‘lli bezatilgan xonani o‘zi uzoq tomosha oyoq qora kiyinganman. O‘g‘limga
havorang ko‘ylagim qalay ekan?” qildi. motam tutmoqdaman. Leytenant Andre
Biroq uni kiyib ko‘rgach, darhol yechib de Jenevyer bundan ikki oy avval
tashladi: o‘tgan yillar davomida Rostdanam hamma narsa joyida Madagaskarda o‘ldirildi.
shunchalik ozib ketganidan, ko‘ylagi edi”.
halpillab, bellari osilib qolgandi. Yo‘q, ...Siz mening o‘g‘limni bilmas edingiz,
o‘zi tikkan qora ko‘ylagini kiya qoladi: Ayol erining kelishiga astoydil mademuazel, bundan xabarim bor...
yoqasini bejab, beliga rangdor tayyorgarlik ko‘rdi. Hayajon, sevinch... Ammo u sizni yaxshi bilardi va sizga
belbog‘ taqadi”. Ammo Reno Leymari kelmadi. qoyil qolardi... U sizni dunyoda hamma
narsadan ortiq sevar va sizni iloha deb
Aziz o‘quvchi, e’tibor bergan o‘qiymiz: “Elen issiqdan so‘ligan bilardi...
bo‘lsangiz, adib Elen undoq edi, gullar va tuzalgan dasturxon yonida tuni
bundoq edi, deya ta’rif bermayapti. bilan tuz totmay tong ottirdi. Cho‘ntagidan bir paket chiqarib,
Oddiygina so‘zlar bilan Ayol suratini, polkovnik uni Jenniga tutqazdi.
siyratini chizyapti. Ha, ha, chizyapti! Oradan bir kun, bir hafta, bir oy ham
o‘tdi. Bu baxtsiz kundan so‘ng yana – Bu maktublarni asrab qo‘ying,
Yana o‘qiymiz: “Dasturxon qancha yillar ham o‘tdi-ki, eridan hamon mademuazel. Ular sizniki. Nojoizroq
tuzashga kirishishdan avval Elen darak yo‘q...” taklifim uchun meni avf etasiz...
eri yoqtirgan taomlarni eslashga O‘g‘limning xotirasi uchun shu ishni
harakat qildi. 1945-yili Fransiyada Nega shunday bo‘lganini bilishni qilmasam, bo‘lmaydigan ko‘rindi. Siz
hali ahvol og‘ir edi. Birini topsang, biri istaysizmi? Shu kuni... Yo‘q, yaxshisi unda qo‘zg‘agan tuyg‘uda ehtiromga
yo‘q... Eri esa shokoladni yoqtirardi. nima bo‘lganini o‘zingiz o‘qib, bilib sazovor bo‘lmagan, yengil-yelpi jihat
Shokolad topib bo‘larmishmi? olganingiz ma’qul. yo‘q edi... U sizni go‘zallik va komillik
Yaxshiyamki, kichkinagina shaxsiy tabassumi deb bilardi. Sizni ishontirib
xo‘jaligi bor. Shu tufayli tovuqlar “Chorshanba binafshalari” turkumiga aytamanki, Andre o‘zining ulug‘
tuxum berib turadi. Eri doimo: bir qancha hikoyalar kiradi. Bari o‘ziga muhabbatiga munosib edi”.
“Quymoqni hech kim sendek mazali xos, qiziqarli, o‘quvchini o‘ziga tortib
tayyorlay olmaydi”, deb maqtardi. oladi. Shunday bo‘lsa-da, “Chorshanba Endi so‘z aytishim ortiqcha. Huzurli
Reno yaxna go‘shtni, qizartirib binafshalari” baridan boshqacha. mutolaa, aziz o‘quvchilar!
pishirilgan olmani ham xush ko‘rguchi
edi. Lekin shardeylik qassob ikki Negadir Andre Morua ijodini o‘zbek Inobat IBRohIMoVA,
adiblari ijodi bilan taqqoslagim keldi. “Vatanparvar”
O‘tkir Hoshimovning “Ikki eshik orasi”
romanini o‘qimagan inson topilmasa
kerak. Shu asardagi tabib qariya
yodingizdami? Uning Robiyaga oshiq

10 VATANPARVAR 2021-yil 15-oktabr № 41

ПОЧЁТНАЯ ПРОФЕССИЯ Кто же настоящий учитель
в моей стране?
Ê огда села писать это сочинение-эссе подумала: «Кто же настоящий учитель
в моей стране?» Настоящий учитель должен опережать своё время, заранее нам по законам добра, разума, лем, по праву настоящим, является
предвидеть, что нужно для того, чтобы его ученик был благодарен всю свою человечности. Известна заповедь учитель русского языка и лите-
жизнь, даже за единожды преподанный урок. о прекрасных качествах учителя: ратуры, доктор филологических
Настоящий учитель уви- учителю. Не потому ли существует доброе намерение, доброе слово, наук, профессор кафедры русской
дит плоды своего труда воз- высказывание: «Учитель, позволь доброе действие. Ещё Ахмад До- и зарубежной литературы Лиход-
можно не сейчас, не сегодня, пред тобой преклонить колени»? ниш – восточный мудрец – говорил, зиевский Анатолий Степанович.
не даже через год. Увидит, Можно с гордостью утверждать, что «Настоящий учитель (воспи- Сегодня он, как всегда, в работе,
обязательно увидит в своих что много правдивого и доброго, татель) живёт в воспитанниках и всегда в окружении коллег, студен-
учениках, что его труд был мудрого и гуманного обрело чело- воспитанниках воспитанников». тов. Его педагогической деятельно-
не напрасным. Настоящий вечество благодаря учителю. Он сти более 48 лет. Он посвятил себя
учитель должен помнить, озаряет мир светом истинной му- У каждого из нас свой настоящий и свою жизнь обучению молодежи
что сегодня рынок образова- дрости, тепла и света. Неиссякае- учитель. Он входит в нашу жизнь в Узбекистана литературе. Под его
тельных услуг не терпит се- мой силой, энергией, вечно живой, самом её начале и уже не покидает руководством преподаватели вузов
рость и посредственность, не он подпитывает каждого из нас. её до конца. Мы узнаем первого защитили диссертации. Его энер-
принимает учителя-середня- По тропе знаний, духовной тропе, учителя ещё в том возрасте, когда гии и неустанности можно только
ка, тем более не настоящего. проложенной нашими учителями, гораздо слаще слушать его голос, позавидовать. Он является автором
Об этом должен подумать уверенно шагают миллионы и мил- чем говорить самому. С этого дня в огромного количества научных ра-
каждый, кто хочет вступить лионы людей к светлому будущему. нас рождается ученик, этим мы обя- бот: монографий, статей, учебных
на учительскую стезю. заны учителю. Обязаны радостью пособий и т. д.
Насколько мы были бы беднее, приобщения на самой заре жизни к
Когда говорят «Учитель», если бы не было учителей, ко- источнику знания, из которого нам Э.ЭГАМНАЗАРОВА,
сразу на ум приходят опре- торые открыли новый континент наслаждаться всю жизнь. Старший преподаватель
деления: добрый, умный, под названием «Просвещение».
мудрый, интеллигентный, Они разбрасывают как брызги, как В каждом уроке открытие «но- Академии
сильный, настоящий, на- мелкий весёлый янтарь во все сто- вых миров», смелое новаторство, Вооружённых Сил РУ
дёжный … роны свои знания – живое, мудрое, учительский подвиг. Таким учите-
полновесное слово. Не один век их
Каждый из нас обязан жемчужные речи помогают жить
своей любовью и уважением

ETIMoLoGIYA sPoRT VA YoshLAR

BALIQDAN BALChIQQA, Milliy qadriyatlar
BALChIQDAN BALXAshGA tiklanmoqda

E timologiya juda qiziqarli soha. so‘zlarning boshidan kechirganlari,
sarguzashtlari haqidagi fan deyish mumkin. Biror so‘zning tarixini o‘rganib,
qiziq hikoya o‘qiganday bo‘lasiz. Bal o‘zakli so‘zlar ham ana shundaylar
sirasiga kiradi.

Shavkat Rahmatullayev qalamiga Eski Moskvada Balchuk nomli tuman bor Respublika harbiy prokuraturasi organlari tomonidan yurtimizda aholi,
mansub “O‘zbek tilining etimologik ekan. Balki, bu hudud bir paytlar doim loy- ayniqsa yoshlar o‘rtasida sog‘lom turmush tarzini targ‘ib qilish, sportni
lug‘ati” kitobida aytilishicha, bal qadimgi balchiq bo‘lib yotgandir. Olimlar bu toponim ommalashtirish maqsadida turli tadbirlar o‘tkazib kelinmoqda.
turkiy tilda namlik, suv ma'nosini etimologiyasini turkiy balchiq so‘zi bilan
anglatgan. Baliq so‘zi bal so‘ziga -û bog‘lashadi. Jumladan, Farg‘ona birinchilik bo‘yicha o‘z
(qisqa i) qo‘shimchasini qo‘shib fe'l harbiy prokuraturasi, Milliy imkoniyatlarini sinab
yasash, so‘ng unga -q qo‘shimchasini Balxash – Qozog‘istondagi ko‘l nomi. gvardiyaning Farg‘ona viloyati ko‘rishdi. Musobaqa so‘ngida
qo‘shish orqali hosil qilingan va Balxash so‘zining ildizi ham bal o‘zagiga Qo‘riqlash boshqarmasi tashkilotchilar tomonidan
suvda yashaydigan jonivor ma’nosini boradi. Mashhur tilshunos Maks Fasmerga hamda bir qator davlat g‘olib va faol jamoalar
anglatgan. ko‘ra bu ko‘lning nomi yo‘sin bilan qoplangan idoralari bilan hamkorlikda munosib rag‘batlantirildi.
botqoq joy, botqoqdagi yo‘sin, balchiq, loy Farg‘ona shahrida joylashgan
Baliq so‘zi turli fonetik o‘zgarishlarga ma'nolarini beradi. Yo‘sin bu – zax yerlarda, “Neftchi” o‘yingohida Bu kabi sport tadbirlari
uchrab, bir qancha slavyan va bolqon hatto tosh va daraxtlar ustida ham paydo bo‘lib sportning kamondan otish milliy qadriyatlarimizning
tillariga o‘tgan. Jumladan, bolgar, serb, qoladigan, yuzani qoplab oladigan mayda turi bo‘yicha o‘smir-yoshlar tiklanishiga va yoshlar qalbida
rumin, rus, ukrain kabi tillarda baliq va yashil o‘simlik. o‘rtasida musobaqa o‘tkazildi. vatanparvarlik hissini yanada
uning turi ma'nosini beradi. Volga va kuchaytirishga xizmat qiladi.
Don daryolari havzalarida Baliqli nomli Qardosh turkiy tillarda bal o‘zakli boshqa Unda 100 nafarga yaqin
bir nechta daryo va irmoqlar bor. so‘zlar ham bor. sportchi-yoshlar 50 metr oybek shERMAToV,
yo‘nalishda olimpik raund, Farg‘ona harbiy
Balchiq so‘zi ham xuddi shu Qadimiy turkiy tilda shahar, kent miks hamda jamoaviy
o‘zakdan. “Tuproqning suyuq loy holati” ma'nosidagi baliq so‘zi keng qo‘llangan. Lekin prokurorining o‘rinbosari
ma'nosini ifodalovchi bu ot bal so‘ziga u shakldosh, xolos, aslida umuman boshqa
kuchaytirish ma'nosini ifodalovchi -chû so‘z. Xonbaliq, Bo‘rbaliq, Beshbaliq kabi
va -q qo‘shimchalarini qo‘shish orqali toponimlarda aynan ana shu baliq ishlatilgan.
yasalgan.
orif ToLIB

№ 41 2021-yil 15-oktabr VATANPARVAR 11

sAFARNoMA

Халқаро шарҳловчи Шарофид- сўзлари билан айтганда, Озар- қабристонлар, ёниб кетган автомо-

Юрган – дарё, дейди дин Тўлагановнинг хориж сафар- байжоннинг деярли барча машҳур биллар, ҳарбий техникалар, буткул
доно халқимиз.
Саёҳатларни ларини ёритишида ўзига хос сод- шоир ва машшоқлари Шушада хароба уйлар... Харобага айлан-
севаман, дунё
далик, самимият бор. Бу инсоннинг туғилиб вояга етишган. Қадимий ган Жаброил тумани ва туман
кезишни истайман.
Аммо истакларим Туркия Республикаси сафарлари- даврлардан то шу кунга қадар маркази... У ерда уйлар бузилган,

имкониятларимга мос дан ёзган мақолаларини кўпчилик шушалик истеъдодли мусиқачи- ҳатто қабристонлар текисланган,
эмас. Аммо гап бу
қатори мен ҳам катта қизиқиш лар озарбайжон мусиқасини бутун ёндирилган. Бирорта ҳам бино қол-
ҳақда эмас. Ижтимоий
тармоқлар орқали билан ўқидим, расмлар, видеотас- дунёга танитиб келадилар. Муғом- маган. Одамлар яшамайди. Одам-

журналистларимизнинг вирлардан ҳайратландим. Умуман нинг ватани Шушадир! Шуша ва ларсиз янада ғариб... Арвоҳ шаҳар.
хориж сафарларини
кузатиб бораман. Туркия томони барчага ўзини жуда муғом бир-бири билан чамбарчас Излари шундай бўлгач урушнинг
Завқланаман. Дунё
қанчалар гўзал, гўзал танитишга интилади ва буни боғлиқдир. «Агар сен муғом айтиш- ўзи ҳам қаттиқ, қақшатқич кечгани
дея ҳавас қиламан,
кўнглим бир ойдин уддасидан чиққан. ни билмасанг, ўзингни шушалик аниқдир.
умидларга тўлади.
Яқин ўтган кунларда журналист- деб айта олмайсан» ёки «шушалик- Шушага эски абгор йўл орқали

нинг Озарбайжон Республикасига лар йўргакданоқ муғом оҳанглари борган эдик. Сафар охирида Шу-

сафари мени жуда ҳайратга солди. остида йиғлайдилар» дейишади шадан Бокуга Зафар йўли орқали

Чунки бу аввалги сафарлардан озарбайжонликлар. Шу сабабли қайтдик. Йўллар теп-текис. Бир

тубдан фарқ қилар эди. Бу сафар ҳам Шушани «куйловчи шаҳар» нарсага амин бўлдимки, Озарбай-

УРУШ ИЗЛАРИ бўйлаб кечди! деб аташарди. жон ғалабага узоқ тайёргарлик

Бугунги суҳбатимиз ана шу оғир Шундай шаҳар қуролли тўқна- кўргани аниқ.

сафарга бағишланган. шувлардан вайронага айланди. 27 сентябрда Қорабоғнинг озод

Азизлар, Шарофиддин Тўлага- – Ижтимоий тармоқларда этилишига сабаб бўлган 44 кунлик

нов билан бу суҳбат орқали катта ана шу сафарларингизни ку- уруш бошланганига бир йил тўлди.

янгилик айтишга даъвомиз йўқ. зата туриб грузин киноижод- Озарбайжонда бу кун шаҳидлар

Аммо... Атрофга яхшилаб разм корларининг машҳур «Солдат хотираси куни сифатида нишонла-

солинг. Тўғри, қийинчиликлар ҳам отаси» фильми хотиримга кел- нади. Шуша аввалги ҳаёт қайнаган,

йўқ эмас. Аммо шукур қилишимиз- ди. Иккинчи жаҳон урушига маданият ўчоғи бўлган даврларига

га ҳам арзирли сабаблар кўп-ку! бағишланган бу фильмда қа- қайтади, албатта. Улкан тикланиш

Офтоб билан беллашмоқчидай риянинг токзорни танклардан ишлари бошланган. Мамлакатимиз

товланиб турган неъматларнинг ҳимоя қилаётгани жуда таъсир- билан Озарбайжон ўртасида Қо-

кўплигига боқинг: сархил олма- чан лавҳаларда кўрсатилган. рабоғда мактаб қуриш тўғрисида

лар, узумлар... Бошқа ерларда Ҳар гал фильмнинг шу жойини келишув бор. Бу мактаб қардош-

йўқ эканми, дейишингиз табиий. кўрсам йиғлагим келади. Ўша ларимизга Ўзбекистондан ҳадя

ÊÓÉËÎÂ×È ØÀ¥ÀÐÄÀ ÓÐÓØ ÈÇËÀÐÈ

Албатта, бор. Эҳтимол биздагидан даҳшатли урушнинг тамом бўл- сифатида топширилади. Тикланиш
ҳам асилроқдир. Аммо яна шундай ганига ҳам етмиш олти йилдан ишларига ҳиссамиз бўлади.
боғлар, токзорлар ҳам борки... ошди... Бироқ Шушанинг бу-
Келинг, нима ҳақида гапирмоқчи гунги манзаралари ундан ҳам Тинчлик олий неъматдир, тотли
бўлганимни ўз кўзлари билан гувоҳ даҳшатлидек туюлди, менга. неъматдир! Бунга Шуша сафарида
бўлган суҳбатдошимдан эшитинг. яна бир бор амин бўлдим.
– Қовжираб ётган токзорлар-
– Озарбайжон сафари қайси ни кўриб мен ҳам шу фильмни Мазмунли суҳбатингиз учун
томоннинг ташаббуси билан эсладим. Урушнинг излари ҳам ташаккур.
амалга оширилди. Бу ўзига хос даҳшатли. Токзорлар миналардан
сафардан кўзланган мақсад тозаланаётган экан! Бокудан Шу- P.S. Мен ижтимоий тармоқларда
нима? шага қадар олти соатлик йўл. Биз Озарбайжон ҳаётига оид воқели-
уни ўн икки соатда босиб ўтдик. кларни ҳам кузатиб бораман. Ўша
– Бу Озарбайжон Президенти Йўл-йўлакай миналардан тозалаш 44 кунлик уруш фожиаларини,
администрациясининг таклифи жараёнлари билан танишдик. Биз унинг одамлар, айниқса, Оналар
эди. Пойтахт Бокуда туркий тилли Қорабоғнинг Фузулий, Калбажар, қалбида қолдирган ўчмас доғла-
давлатларнинг ТУРКСОЙ ташкилоти Агдам, Жаброил, Лочин шаҳарлари- рини бир она сифатида юрагимда
Қорабоғдаги 44 кунлик Ватан уру- да бўлдик. Ҳар қадамда уруш даҳ- оғриқ билан ҳис қиламан. Илк
шини дунё жамоатчилигига объек- шатлари... Бу шаҳарлар ер билан қор ёққанида «шаҳид ўғлимнинг
тив ва холис етказишда иштирок яксон қилинган, «арвоҳ шаҳар»га устига қор ёғяпти», дея шаҳидлар
этган бир гуруҳ журналистларни айлантирилган. Уруш инсонлар қабристонида девонавор юрган
«ТУРКСОЙ медиа мукофоти» билан учун мислсиз кулфат, қайғудир. она, бир кечада сочлари қордек
тақдирлади. оқарган шаҳид аскар Иззатнинг
1988 – 1994 йилларда Озарбай- онаси, хазонли боғида кўзёшлари-
26 сентябрь куни Озарбайжон жоннинг бир миллиондан ортиқ ни яшириб тентиган ота, тилларда
маданиятининг бешиги Шуша фуқароси қочоққа айланган, мам- достон муғомчи, шаҳид Худоёр,
шаҳрига журналистлар учун сафар лакатнинг йигирма фоиз ҳудуди етим қолган гўдаклар, навқирон
уюштирилди. Бу сафар... уруш из- босиб олинган эди. Қорабоғ можа- ногирон ўғлонлар – булар ўша 44
лари бўйлаб кечди. роси бошлангунига қадар бу ерда кунлик урушнинг фожиаси, зафар-
700 дан зиёд тарихий ва маданий нинг беҳад қиммат баҳоси!
1992 йилнинг 7-8 май кунлари ёдгорликлар бўлган. Бугун эса
250 йиллик тарихга эга, Қорабоғ улардан вайроналар қолган. Бу Юрт тупроғининг ҳар қаричи
ўлкасида Панах Али хон томони- ерларда одамлар кам. Ҳаёт аста-се- азиздир. Уни бой бермоқ мумкин
дан асос солинган Шуша шаҳри ер кин ўз изига тушади, албатта. эмас! 1992 йил бой берилган эди
юзидан деярли супуриб ташланди. Шуша. Унинг зафарини қутлаш
Кўрганларимдан анча вақтга баробарида сабоғини ҳам унут-
Тарихчиларнинг фикрича, қадар ўзимга келолмадим. Қаров- майлик!
Шуша ҳамиша озарбайжон халқи- сиз етим каби ғариб боғлар, қурий
нинг маданият маркази, мусиқа ва бошлаган узумзорлар, топталган Инобат НОДИРШОҲОВА
санъатининг бешиги бўлиб келган. суҳбатлашди.
Машҳур шоир Самад Вурғуннинг

12 VATANPARVAR URUSH YILLARIDAGI 2021-yil 15-oktabr № 41
HARBIY MATBUOT
TARIX zARVARAQLARI 15. “harbiy o‘rtoq” gazetasi Janubi-
g‘arbiy frontning 3-zarbdor armiyasi
1941 – 1945-yillarda fashizmga uchun nashr etilgan. Uning tashkilotchisi
qarshi olib borilgan urush Faxri Kamol edi. Qizil armiya siyosiy
o‘zbekistonliklar, ayniqsa, urush bosh boshqarmasi ma’lumotlariga ko‘ra,
janggohlarida jon olib, jon bergan 1943-yildan boshlab 14 ta frontda, 2 ta
harbiylarimiz uchun qanchalik harbiy okrugda va 3 ta armiyada 100 ga
og‘ir kechganini yozib qoldirilgan yaqin nomlarda gazetalar bir qator xalqlar
tarixiy voqea-hodisalar, maqolalar tillarida nashr etilgan. Jumladan, o‘zbek
orqali bilib olish mumkin. urush tilida 11 ta, qozoq tilida 10 ta, tatar tilida 8
voqealari haqida ma’lumot beruvchi ta, ozarbayjon tilida 6 ta, gruzin tilida 5 ta,
manba frontlardagi milliy-harbiy arman tilida 4 ta, tojik tilida 2 ta, turkman,
matbuotdir. harbiy matbuotni qirg‘iz, boshqird tillarida 1 tadan gazetalar
yo‘lga qo‘yish, uni jangchilarning nashr etilgan.
jangovar targ‘ibotchisiga aylantirish
masalasi urushning ikkinchi Urush yillarida O‘zbekistonda jami
kuniyoq kun tartibiga qo‘yilgan va 200 ta gazeta chiqarilib, shundan 124
hal qilingan edi. tasi o‘zbek tilida chop etilgan. Bundan
tashqari, respublikada 52 ta jurnal nashr
Chunki mustabid tuzum matbuotning 4. “suvorovchi” gazetasi 1943-yil 10. “suvorov natiski” gazetasi etilib, shundan 19 tasi o‘zbek tilida
jangchilarning fashizmga qarshi nafratini 13-noyabrdan 2-Boltiq bo‘yi frontining “Qizil jangchi” armiya gazetasi bazasida bo‘lgan. Urush yillarida O‘zbekistonda
oshirishda, ularni qahramonlik ko‘rsatishga siyosiy organi sifatida nashr qilingan. 1943-yildan 1945-yil avgustgacha nashr chiqarilgan gazetalarning umumiy nusxasi
chorlashda, eng muhimi, askarlarni Uning bosh muharriri A.M.Volovets va etildi. 900 mingtani tashkil qilgan bo‘lib, ulardan
mafkuraviy iskanjada ushlashdagi rolini o‘rinbosarlari sifatida A. Saitov, Nabi o‘zbek tilidagisi 600 ming nusxani tashkil
yaxshi bilar edi. Shu bois, Qizil armiya Yusupov faoliyat yuritgan. Gazetada 11. “sovet jangchisi” gazetasi 1942- etgan.
siyosiy propaganda bosh boshqarmasi 1944-yil oxiridan boshlab M. Muhamedov yil 25-dekabrdan Janubi-g‘arbiy front
1941-yil 23-iyunda “Front, diviziya va boshqa muxbirlar ishlagan. organi sifatida nashr etildi. Xulosa qilib shuni aytish mumkin-ki,
matbuoti ishini yaxshilash haqida” direktiva milliy-harbiy matbuot Ikkinchi jahon urushi
qabul qildi. O‘rta Osiyo va Qozog‘iston 5. “Front haqiqati” gazetasi 1944- 12. “stalin bayrog‘i” gazetasi 1942-yil yillarida o‘z xizmatlari bilan g‘alabaga
Respublikalarining harbiy nashr vakillari yil aprel oyidan 2-Belarus fronti siyosiy oktabrdan, dastlab Janub, keyin Stalingrad munosib hissa qo‘shgan. Front matbuotida
ham mazkur boshqarmada maslahatchi boshqarmasining organi sifatida nashr frontlarining, 1943-yil oktabrdan bu harbiy muxbirlar faoliyati alohida o‘ringa
sifatida qatnashdilar. Jumladan, mohir qilingan. Ushbu gazetada N. Egamnazarov frontning o‘zgarishi bilan, ya’ni 4-Ukraina ega ekanligini ko‘ramiz. Chunki ular
o‘zbek harbiy jurnalisti To‘lqin Rustamov va boshqalar ishlagan. frontiga aylantirilishi munosabati bilan urushning oldinggi marralarida bo‘lib,
O‘zbekistondan vakil sifatida ana shunday uning siyosiy organi bo‘ldi. dahshatli janglarning guvohi bo‘lganlar
lavozimda mehnat qildi. Respublika 6. “G‘alaba bayrog‘i” nomi bilan va bu voqealarni qog‘ozga tushirganlar.
vakillarining ushbu boshqarmaga nashr qilingan gazeta (oldin “Front 13. “Bong” gazetasi Uzoq Sharq Urush yillarida O‘zbek milliy front matbuoti
maslahatchi sifatida ishga qo‘yish orqali haqiqati” edi) 1945-yil 5-iyuldan e’tiboran fronti siyosiy boshqarmasining organi yuksak darajada faoliyat ko‘rsatdi. Ularning
ularga frontlarda, armiya va diviziyalardagi sovet qo‘shinlarining Shimoliy guruhi bo‘lib, Xabarovskda 1942-yil mart oyidan xizmati shunda bo‘ldiki, ular o‘zbekistonlik
gazetalar yo‘nalishini boshqarish vazifalari siyosiy boshqarmasining organi sifatida 1944-yil may oyi oxirigacha haftasiga 2 jangchilarning qahramonlik tafsilotlarini
yuklatilgan edi. gazetxonlar orasida tanildi. martadan nashr etildi. Hammasi bo‘lib yoritish misolida frontdagi ahvolning
gazetaning 227 ta soni chiqdi. haqqoniy tavsifini ko‘rsatishga harakat
Ularning bu lavozimdagi faoliyatini 7. “Qizil Armiya” gazetasi 1942- qildi.
front va frontorti matbuoti tarixi orqali yil oktabrdan Don frontida nashr etila 14. “G‘alaba uchun” gazetasi o‘zbek
ko‘rishimiz mumkin. Urush yillarida birgina boshlandi. Bu gazeta Don, Stalingrad, tilidagi front gazetalari orasida yagona Lekin shunday bo‘lsa-da, gazetalar
“Sovinformbyuro” Qizil armiyaning jang Markaziy va 1-Belarus frontlari, so‘ngra brigada gazetasi bo‘lib, u Janubi-g‘arbiy sahifalarida bosilib chiqqan maqolalarda
maydonlardagi harbiy harakatlari va Germaniyadagi sovet qo‘shinlari frontning 90-alohida o‘qchi brigadasi kommunistik targ‘ibotchilik, balandparvoz
jang tafsilotlari haqida 2,5 mingdan ortiq guruhining siyosiy boshqarmasi organi siyosiy bo‘limining organi edi. shiorlar ruhi, mafkuraviy niqob yaqqol
ma’lumot va xabarlarni yetkazib berdi. bo‘ldi. sezilib turardi. Milliy-harbiy matbuot
Bu xabarlar chet el matbuotlarida ham haqidagi ma’lumotlardan shunday xulosa
yoritib borildi. Ma’lumki, “Sovinformbyuro” 8. “Qizil askar haqiqati” gazetasi kelib chiqadiki, sovet tuzumi urush yillarida
urush boshlanganidan 3 kun o‘tib tashkil 1942-yil 1-noyabrdan boshlab G‘arbiy ham har doimgidek mahalliy jurnalist
etilgan. 1942-yilning 2-yarmidan boshlab frontda nashr etildi. kadrlarga ishonmagan. Buni biz yuqorida
front gazetalari milliy tillarda nashr etila sanab o‘tilgan milliy front gazetalarining
boshlangan. Ba’zi manbalarda frontlarda 9. “Vatan sharafi uchun” gazetasi barchasida rus bosh muharrirlar
o‘zbek tilida nashr etilgan gazetalar soni 1942-yil 28-noyabrdan Voronej frontida rahbarlik qilganligida ko‘rishimiz mumkin.
14 ta ekanligi qayd etilgan. T. Ernazarov chiqa boshladi. Mas’ul bosh muharrirlar Faqatgina ayrim hollarda Yo‘lchi Bilolov
va A. Akbarovlar esa o‘z asarlarida o‘zbek bo‘lib L.I. Troskunov, S.I. Jukov, 1945-yil va Faxri Kamol vaqtinchalik mas’ul bo‘lib
tilida 13 ta front gazetasi, 3 ta diviziya iyuldan V.M. Tuninlar ishladi. ishlashgan, xolos. Umuman, matbuot o‘z
va 1 ta okrug gazetasi nashr etilgan deb sahifalarida Gitler fashizmining bosqinchilik
yozishadi. Boshqa bir manbada esa, maqsadlari va talonchilik mohiyatini fosh
14 ta front va 12 ta diviziya gazetalari qildi. Mehnatkashlarni dushmanga qattiq
nashr etilganligi ta’kidlanadi. Shu bois, nafrat ruhida tarbiyalashga xizmat qildi.
manbalarga asoslangan holda ularning Urush davri o‘zbek adabiyoti xalq va
umumiy soni quyidagicha nomlarda chop armiyani dushman ustidan erishilajak
etilganligini keltirishimiz mumkin. g‘alabaga safarbar etish, xalqning ruhiy
qudratini ro‘yobga chiqarish, olamshumul
1. “Dushmanga qarshi olg‘a” gazetasi tarixiy voqealarga oz bo‘lsa-da, ta’sir
1942-yil iyundan boshlab, avval Kalinin, 1943- o‘tkazishga qodir kuch ekanligini namoyish
yil 23-dekabrdan esa 1-Boltiq bo‘yi frontida etdi.
nashr etilgan. Gazetaning bosh muharriri
sifatida dastlab N.S. Kassin, so‘ngra 1943-yil O‘zbek xalqining jangchilariga aynan
19-dekabrdan boshlab M. M. Ramzin faoliyat matbuot orqali hayajonli maktublar yetib
ko‘rsatgan. bordi. Unda ota va onalar o‘z farzandlarini
jasoratli bo‘lishga, so‘nggi tomchi qoni
2. “Vatan uchun” gazetasi 1945- qolguncha urushishga chaqiruvchi qizg‘in
yil 20-iyuldan 1946-yil oktabr oyiga vatanparvarlik topshiriqlari yangradi.
qadar Boltiqbo‘yi harbiy okrugi siyosiy Ularning maktublarida shunday so‘zlar
boshqarmasining organi sifatida nashr bitilgan: “O‘zbek xalqining sher yigitlari!
etilgan. Yigit kishining uyalgani-o‘lgani, degan
bobolarimiz, o‘zbek xalqining nomiga
3. “Dushmanni tor-mor etish” isnod keltiruvchi ish qilmangiz. Bolalik
gazetasi 1942-yil avgustdan 1945-yil chog‘laringizda onalaringiz alla aytib
noyabr oyiga qadar o‘zbek tilida Bryansk tanitgan pahlavonlar: Alpomishlar,
frontining siyosiy organi sifatida chop Rustamlar, Ravshanbeklar, Avazxonlar
qilingan. sizga yor, madadkor bo‘lsin!”. Umuman
olganda, front matbuoti o‘sha davr uchun
xalqlar do‘stligi bayrog‘i, jangchilarning
ona yurtlari, yaqinlari bilan aloqa qilish
vositasi bo‘lib xizmat qildi.

zinur BozoRoV,
“shon-sharaf” davlat muzeyi

kichik ilmiy xodimi

№ 41 2021-yil 15-oktabr VATANPARVAR 13

Dolzarb mavzu

biz qanday axborot iste’molchisiga aylandik?

“Termizda rashk sabab xotiniga pichoq
urgan er uni o‘ldirib qo‘ydi”.

“Qo‘qonda televizorni qaysi kanalga olish
ustida yuz bergan janjal oqibatida 17 yoshli
yigit akasiga 9 marta pichoq urdi”.

“Andijonda erkak tanishining bo‘g‘ziga
pichoq tortdi”.

Pichoq, pichoq, pichoq... Bugungi kun “Rossiyada 2 yashar qiz zo‘rlab, taqdim etilgan. Unga ko‘ra, mazkur vaqt targ‘ibotchisi sifatida OAV katta qudratga
ijtimoiy tarmoq va internet olamidagi o‘zbek o‘ldirildi”. oralig‘ida respublikamiz xududlaridagi ega ekanligini payqash mumkin.
segmentida berilayotgan axborotlarning ichki ishlar organlariga xotin-qizlarga
aksar qismi mazkur sarlavhalar ostida “Jizzaxda uch nafar erkak bir ayolni nisbatan zo‘ravonlik va tazyiq o‘tkazish Ijtimoiy impotent
auditoriyaga uzatilmoqda. Bunga sabab zo‘rladi”. holatlari bo‘yicha jami 11 070 ta murojaat
sifatida esa zamonaviy o‘zbek axborot kelib tushgan. Murojaatlarning 2 772 tasi Bugungi kunda huquqni muhofaza
iste’molchi auditoriyasi “shablon” axborotni “Rossiyada o‘zbekistonlik erkak 18-30 yosh oralig‘idagi, 93 tasi esa voyaga qilish organlarining OAV vakillari bilan
qabul qilishdan bosh tortayotgani keltiriladi. 12 yoshli qizni zo‘rladi”. yetmagan shaxslar tomonidan sodir hamkorlik qilishi va kriminal axborotlarning
To‘g‘ri, yangi davr ommaviy axborot etilgan. Shulardan 44 nafar shaxs jinsiy berilish sababi kishilarda qonun ustuvorligi
vositalari oldidagi katta ehtiyojlardan biri – “Surxondaryolik ayol zo‘rlanganini zo‘ravonlikka uchragani keltirib o‘tilgan. va jinoyatning jazosiz qolmasligi haqidagi
auditoriyani muntazam jalb etish va ularni aytmoqda”. tasavvurlarni kengaytirishdan iborat edi.
saqlab qolish. Ayrim media tarmoqlar Mana shu raqamlarning o‘zi ham Ammo ayrim media tarmoqlar ushbu
“Axborot bu – mahsulot, Auditoriya – Ushbu sarlavhalar ostida uzatilayotgan haqiqiy ahvol qanday ekanligini ko‘rsatib axborotlarni shov-shuv ko‘tarib e’lon kilish
bu bozorning asosiy xaridori” degan xabarlar milliy mentalitetimizga qay turibdi. Bu-ku, murojaat qilgan fuqarolar orqali o‘z auditoriyasini ko‘paytirishni
qarashni ilgari suradi. Mijozning talab darajada mos? Or-nomusni hayotidan asosida tayyorlangan statistik raqamlar. maqsad qilib oldi. Har qadamda qotillik,
va ehtiyojlaridan kelib chiqib, tovarning ustun qo‘yadigan millatga bu axborotlarni Biroq o‘zbekchilik, ibo-hayo, ertaga qonxo‘rlik sahnalariga duch kelish kishi
sifati va andazasi turli xil shakl hamda berib borish natijasida ularning ongida ko‘chada qanday bosh ko‘tarib yurishni ruhiyatida sovuqqonlik, loqaydlik va huquq-
ko‘rinish olishi mumkin. Ammo bu qanday fikr uyg‘onadi? Xalqning ongida o‘ylab huquqni muhofaza qiluvchi tartibot, organlariga nisbatan ishonchsizlik
makonda berilayotgan axborotlarning jinoyatga jazo muqarrar, degan tushuncha organlarga murojaat etmagan yana kayfiyatini keltirib chiqaradi. Oqibatda esa
hammasini ham sifatli deb ayta olamizmi? paydo bo‘ladimi yoki shu ishni qilsa bo‘lar qanchadan-qancha huquqi va iffati jamiyat a’zolari ijtimoiy impotentga aylanib
Boz ustiga dunyo axborot oqimi tobora ekan, degan fikr shakllanadimi? buzilgan ojizalar – xotin-qizlar bor? Bu qoladi. Ya’ni jamiyat ijtimoiy hayotida ro‘y
tezlashayotgan, ularning inson tafakkur ham alohida bir mavzu. berayotgan voqeliklarga nisbatan befarq
tarzini o‘zgartirishiga qodir bo‘lgan bir Xo‘sh, bunday xabarlarning bo‘lib, diydasi qotib, bularning barini
zamonda bu kabi sarlavhalar ostida chop auditoriyasini kimlar tashkil etadi? FFF teoriyasi normal holat sifatida qabul qila boshlaydi.
etilayotgan xabarlar jinoyatni targ‘ib qilish Statistikaga murojaat qiladigan bo‘lsak, Shuning uchun ham axborotni xuddi
vositasiga aylanib qolmayotganmikin? aynan ushbu turdagi yangiliklarning 60 foiz OAV uch yo‘nalishda jamiyat a’zolarini pichoqqa o‘xshatishadi. Ya’ni u yaxshi
Axborot tamaddunining ulkan, keng o‘quvchilari 14-25 oralig‘idagi yoshlardir. Bu yemirishga qodir. Bu qarash o‘tgan asrda inson qo‘lida kerakli vositaga, yomonning
miqyosli va serqirra yutug‘idan kim qanday esa aynan kuchga to‘lgan, ko‘pchilik qismi yashagan Portugaliya diktatori Antoniu qo‘lida esa jinoyat quroliga aylanadi.
masalalarda foydalanyapti. Uning qudratli aniq maqsadlar sari intiladigan, aksariyat di Salazar tomonidan ilgari surilgan.
kuchi nimalarga ishlatilyapti? Shu kabi qismi esa o‘ng-u so‘lning boshida turgan, Undan qanday qilib mamlakatni 48 yil Xulosa
savollarga javob berish bugungi kunda tayinli kasb korli-yu, qilar ishining tayini yo‘q davomida yakka o‘zi boshqarib kelganini
muammoga aylanmoqda. “qoni qaynagan” payti. Shu davrda olingan so‘rashganida, diktator kulimsirab, “TRES Yaponiyada psixologlar o‘n besh yil
axborot, kelajakda ularning qanday inson F” yani “3 F” bilan deya javob bergan. mobaynida besh yuzdan ortiq insonlarning
Sarlavha – yarim maqola bo‘lib shakllanishiga ham sabab bo‘ladi. Football (futbol), Fado (musiqa), Fatima hayot tarzini kuzatishgan. Dastlab ular
(din). Yillar o‘tib, bu teoreyadagi Fatima ikki guruhga ajratilib, birinchi 250 kishiga
So‘nggi yillarda aksariyat internet – Biz ko‘pincha o‘z chiqishlarimizda (din) unsurining o‘rnini Fiesta ya’ni o‘yin- salbiy axborotlar beriladi. Qolgan 250 kishi
nashrlar faoliyatida pichoqlashish, ommaviy axborot vositalaridan kriminal kulgi elementi egallaydi. esa bu ko‘rinishdagi axborotlardan uziladi.
umuman tig‘li vositalar bilan bog‘liq ruhdagi materiallarni ko‘p bermaslikni
jinoyatga oid xabarlar ko‘payganini so‘raymiz, – deydi psixolog Muattar Bu teoriyaning asosiy jihati shundaki, Natijada har kuni ikki marotaba kriminal
kuzatyapmiz. Kriminal axborot auditoriya Rasulova. – Bunday maqolalar bunda jamiyat dastlab futbol fanatlariga axborot “iste’mol qilgan” birinchi toifaga
e’tiborini jalb etib, kishi psixologiyasiga jinoyatchilikning oldini olish uchun emas, aylantiriladi. Hozirgi jamiyat allaqachon bu mansub 250 nafar fuqaroning 220 nafari,
ta’sir o‘tkazishi qator tadqiqotlar balki uni targ‘ib qilishga xizmat qiladi. bosqichdan o‘tib bo‘lgan. Muxlislar sevgan kriminal axborot qabul qilishi cheklab
natijasida isbotlangan. Shu sababli Sababi inson shunday mavjudotki, u jamoalarining manfaatlarini himoya qilib, qo‘yilganlar ichidan 15 nafari jinoyatga
nafaqat milliy jurnalistikada, balki jahon qaysidir ishni qilish taqiqlansa, o‘sha bir-biri bilan yoqalashishdan ham tap qo‘l urgan.
amaliyotida ham kriminal axborotga ishga, albatta, qo‘l urib ko‘radi. Yoshlar tortmaydi.
bag‘ishlangan ko‘rsatuvlar soni kun sayin “ongsiz” dunyoqarashining shakllanishida Ko‘rinib turibdiki, jinoyatchilik
ko‘payib borayapti. To‘g‘ri, bular orasida ommaviy axborot vositalarining ta’siri katta. Ikkinchi bosqichda millat zehniyatiga tafsilotlariga doir axborot qancha ko‘p
jinoyatchilarga berilayotgan jazoning Kunora veb-saytlar, ijtimoiy tarmoqlarda ma’lum bir maqsadga qaratilgan turkum berilar ekan, unga olib boradigan yo‘l ham
axborot ko‘rinishida ommaga uzatib pichoqbozlik, zo‘ravonlik, jinsiy axloqsizlik musiqalar singdirib boriladi. Ashula inson shunchalik kengayib boraveradi. Lekin bu
borilishi kishilar ongida jinoyatga jazo haqida qator materiallar e’lon qilinadi. ongiga tez singuvchi va ta’sir etuvchi auditoriyaga kriminal axborotlarni butunlay
muqarrar ekanligi haqidagi tushunchani Natijada xabar ruhiyati ojiz kishi ongiga vosita bo‘lgani uchun ham bu elementning uzatmaslik kerak, degani emas. Gap
ham paydo qiladi. Bu xabarlarni ma’lum teskari proporsional ta’sir o‘tkazib, o‘rni beqiyos. xabarning qay usulda uzatilishida.
maqsadga yo‘naltirilgan axborot deyish jamiyatdagi salbiy, kriminal voqea-
ham mumkin. Biroq jinsiy axloqsizlik bilan hodisalarga befarq bo‘lib boraveradi. Uchinchi “Fiesta” bosqichida har xil Sherzod EGAMBERDIYEV,
bog‘liq bo‘lgan xabarlarni ommaga e’lon Agar birinchi o‘ringa jinoyatning jazosiz turdagi be’mani shoular, teleko‘rsatuvlar, “Vatanparvar”
qilishdan maqsad nima? Bularga qarang: qolmasligi haqidagi fikr olib chiqilsa, aksiyalar ko‘payadi. Ko‘zlangan maqsad
balkim yana bir sodir bo‘lishi mumkin esa faqat biznes. OAVnig o‘z mahsulotlarini
bo‘lgan jinoyatning oldi olingan bo‘lardi... pullashi esa birinchi o‘ringa chiqadi.
Bu bosqichni iste’molchilar jamiyati
O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar ham deyish mumkin. Mazkur teorema
vazirligining Huquqbuzarliklar profilaktikasi
Bosh boshqarmasi tomonidan 2021-yil
yanvar-mart oylari mobaynida olib borilgan
faoliyati yuzasidan statistik ma’lumotlar

14 VATANPARVAR 2021-yil 15-oktabr № 41

muloHaza

Mavjud ma’lumotlar
tahlili, qo‘shni

Afg‘onistondagi siyosiy
vaziyat va undan kelib
chiqayotgan xavfsizlikka
tahdidlar mamlakatimizni

mazkur davlat bilan
munosabatlarga alohida

e’tibor qaratishi lozim
ekanligini ko‘rsatmoqda.

Shu munosabat bilan
O‘zbekiston o‘zining
tashqi siyosatidagi

asosiy vazifa va
maqsadlaridan biri etib,
Afg‘onistonda tinchlik va
barqarorlikka erishishga
ko‘maklashishni belgilab
olgan holda, iqtisodiy-

ijtimoiy sohalarda bir
qator hamkorlikni amalga

oshirib kelmoqda.

Ta’kidlash joizki, so‘nggi yillarda kengaytirish imkoniyatlari ko‘rib chiqildi. konferensiyasining o‘tkazilishi “Tolibon” To‘rtinchidan, 2020-yil yakunlariga
mamlakatimizda olib borilayotgan keng Mintaqaviy transport yo‘laklarni harakati bilan markaziy hukumat o‘rtasida ko‘ra, O‘zbekiston Afg‘onistonga
ko‘lamli islohotlar natijasida ikki davlat to‘g‘ridan-to‘g‘ri muzokaralarga, keyinchalik 49,4 mln dollarlik meva-sabzavot
o‘rtasidagi savdo-iqtisodiy, energetika, rivojlantirish haqida so‘z borganda, ushbu esa afg‘onlararo muloqotni tashkil etishga mahsulotlarini eksport qilgan.
transport-logistika, madaniy-gumanitar, loyihada Afg‘onistonning ishtiroki muhim asos yaratdi. O‘zbekistonning qishloq xo‘jaligidagi
sog‘liqni saqlash va ta’lim sohasidagi ahamiyat kasb etadi. Shu munosabat mavjud salohiyatini inobatga olib yaqin
munosabatlar jadal rivojlanib bormoqda. bilan qo‘shni Afg‘onistonda barqarorlikni Shu o‘rinda, O‘zbekiston o‘z milliy istiqbolda bu yo‘nalishdagi hamkorlik
ta’minlanishi O‘zbekiston uchun manfaatlaridan kelib chiqib, kelgusida orqali ushbu ko‘rsatkichni yanada
Xususan, ikki davlat o‘rtasidagi transport-kommunikatsiya tizimlarini Afg‘oniston bilan hamkorlikning rivojlanishi oshirish imkoniyati mavjud.
o‘zaro tashqi savdo aylanmasi yil sayin barpo etish, elektr energiyasi yetkazib mumkin bo‘lgan bir qator istiqbolli yo‘nalishlarni
oshib, unda O‘zbekiston eksportining berish hamda tranzit xizmat ko‘rsatish sanab o‘tish mumkin. beshinchidan, bugungi kunda
ulushi importga nisbatan ijobiy saldoni uchun yangi imkoniyat yaratib beradi. O‘zbekiston va Afg‘oniston o‘rtasida
tashkil etayotganini ko‘rish mumkin. birinchidan, Afg‘onistonda energetika sohasidagi muhim loyihalaridan
Mamlakatimizdan Afg‘onistonga asosan Jumladan, joriy yil O‘zbekiston barqarorlikning ta’minlanishi va transport Surxon – Puli – Xumri elektr uzatish
uglevodorod mahsulotlari (neft va gaz), Respublikasi Prezidentining Surxondaryo sohasidagi hamkorlik – iqtisodiy jihatdan liniyasi hisoblanmoqda. Ushbu energiya
elektroenergiya, mineral o‘g‘itlar, qurilish viloyatiga tashrifi vaqtida “Termiz – Mozori jadal sur’at bilan rivojlanayotgan Markaziy arteriyasi qurilishining yakunlanishi
mollari, mebel, qishloq xo‘jaligi va oziq- Sharif – Qobul – Peshovar” temiryo‘l qurilishi va Janubiy Osiyo mamlakatlari o‘rtasidagi mamlakatimizni Afg‘onistonga elektr
ovqat, kiyim-kechak va trikotajlar, idish- mamlakatimizni ochiq dengizga chiqishi bog‘liqlikni mustahkamlashning “eng maqbul energiyasini yetkazib berishni 70 foizga
tovoq, dori-darmon, tozalik vositalari va uchun yangi imkoniyat yaratishi, qo‘shimcha usuli” deb hisoblanadi. Shu munosabat oshirib, janubiy qo‘shnilarimiz yiliga
boshqa turdagi mahsulotlar eksport qilingan. bozorlarning paydo bo‘lishi, ishlab bilan O‘zbekistonning transafg‘on transport O‘zbekistondan 6 milliard kilovatt-soatgacha
Afg‘onistondan esa oz miqdorda bug‘doy, chiqarilayotgan mahsulotlar tannarxining barpo etish tashabbusini, shuningdek, elektr energiyasini olishiga imkon yaratadi.
o‘simlik urug‘lari, kartoshka mahsulotlari, 60-70 foizgacha kamayishiga olib kelishi xalqaro doirada O‘zbekiston tomonidan Bu esa o‘z navbatida energetika sohasida
hayvon terisi va mo‘ynalar import qilingan. ma’lum qilindi. afg‘on yo‘nalishida ilgari surilayotgan O‘zbekistonga iqtisodiy dividentlarni olib
boshqa loyihalarni qo‘llab-quvvatlash muhim kelishi mumkin.
Bundan tashqari, 2017–2018 yillarda Ushbu loyihaning ilk bosqichi qurilishiga ahamiyat kasb etmoqda.
ikki davlat o‘rtasida ta’lim sohasida bir Jahon banki tomonidan 35 million AQSH Xulosa qilib aytganda, bugungi kunda
qator qo‘shma qaror va memorandumlar dollari hisobida mablag‘ ajratilishi ma’lum Ikkinchidan, Afg‘oniston faqatgina O‘zbekiston o‘z davlat siyosati doirasida
imzolanib, Termiz shahrida afg‘on qilingan bo‘lib, Toshkentdagi uchrashuv tahdidlar maydoni emas, balki ulkan hamda xalqaro tashkilotlar mexanizmlaridan
fuqarolarini o‘qitish ta’lim markazi, Toshkent vaqtida Pokiston, Afg‘oniston va O‘zbekiston iqtisodiy imkoniyatlar makoni hamdir. foydalangan holda, Afg‘onistonda
davlat stomatologiya va Andijon davlat ushbu “Asr loyihasi”ni amalga oshirishga AQSH va afg‘on rasmiylari mamlakatda barqarorlikni ta’minlash borasida mavjud
tibbiyot institutlarida afg‘on talabalarini kelishib oldilar. Afg‘onistonning transport- o‘zlashtirilmagan juda katta miqdordagi imkoniyatlarni ko‘zlab, keng ko‘lamli ishlarni
o‘qitish bilan bir qatorda, 2021-yil yanvar infratuzilmaviy salohiyatidan to‘liq foydalanish yerosti va yerusti boyliklarini aniqlab, amalga oshirish orqali siyosiy, savdo va
oyidan Afg‘oniston tibbiyot xodimlari uchun natijasida afg‘on xalqining iqtisodiyoti ushbu topilgan mineral qazilma zahiralarini investitsiya, madaniy-gumanitar va transport
“COViD-19 virusi profilaktikasi va davolash ko‘tarilishi bilan bir qatorda, Pokiston taminan 1-3 trillion AQSH dollari atrofida sohasidagi hamkorlikni rivojlantirishga
usullari” bo‘yicha malaka oshirish kurslari portlariga yo‘l ochilishi, har bir konteyner deb baholagan. O‘zbekiston kelajakda tog‘- harakat qilmoqda.
yo‘lga qo‘yildi. yuk narxi 3-4 barobar arzonlashishi va vaqt kon sanoati sohasida hamkorlikni amalga
jihatdan 4-5 barobar qisqarishiga erishish oshirish orqali qo‘shni mamlakatdagi mavjud Yuqoridagilardan kelib chiqib,
Shuningdek, 2018-yil sentabr oyida mumkin. zahiralarni o‘zlashtirish va yangi konlarni Afg‘onistonda siyosiy barqarorlikning
O‘zbekiston va Afg‘oniston munosabatlari qidirish ishlarida qatnashishdan juda katta ta’minlanishi hamda ikki davlat o‘rtasidagi
tarixida ilk marotaba “O‘zbekiston – Markaziy Osiyo mintaqasida barqarorlikka moddiy daromad ko‘rishi mumkin. xavfsizlik, transport, tog‘-kon sanoati,
Afg‘oniston” do‘stlik jamiyati tashkil etilib, erishish maqsadida Afg‘onistonda tinchlikni investitsiya va savdo, qishloq xo‘jaligi
davlatlar o‘rtasida savdo-iqtisodiy, sog‘liqni ta’minlash yuzasidan O‘zbekiston qat’iy sa’y- uchinchidan, O‘zbekiston rahbari va energetika sohasidagi hamkorlikni
saqlash hamda farmasevtika sohasida ham harakatlari bilan o‘z pozitsiyasini ko‘rsatib tashabbusi bilan tashkil etilgan “Termiz – rivojlantirish orqali o‘rta istiqbolda nafaqat
bir qator hamkorlikdagi loyihalar amalga kelib, afg‘on muammosini hal etishda Yuk – Markaz” bojxona terminali bo‘lgan ikki mamlakatning, balki ular atrofida
oshirilib kelinmoqda. Shu bilan birga, davlat bir qancha muhim tashabbuslarni ilgari xalqaro logistika markazi, eksport-import va joylashgan davlatlarning ham iqtisodiy holati
rahbarlari sa’y-harakatlari birlashib, yangi surmoqda. Qayd etish lozimki, O‘zbekiston tranzit yuk oqimlarini ko‘paytirishga yordam sezilarli darajada ijobiy tomonga o‘zgarishi
“Surxon – Puli – Xumri” elektr uzatish Prezidenti tashabbusi bilan 2018-yil 27-mart berish uchun mo‘ljallangan bo‘lib, ikki mumkin.
liniyasini barpo etish loyihasi va neft-gaz kuni Afg‘oniston bo‘yicha Toshkent shahrida mamlakat tadbirkorlarini o‘ziga jalb qiladigan
tarmog‘ida texnik ixtisosliklar bo‘yicha bo‘lib o‘tgan “Tinchlik jarayoni, xavfsizlik markazga aylantirish orqali investitsiya va Nasimbek mamaDov,
malakali afg‘onistonlik kadrlarni tayyorlashni sohasida hamkorlik va mintaqaviy sheriklik” savdo sohasida hamkorlikni rivojlantirish mustaqil izlanuvchi
mavzusida yuqori darajadagi Toshkent mumkin.

№ 41 2021-yil 15-oktabr VATANPARVAR 15

HarbIY-vaTaNParvarlIK

n a v o l a r y adnag rhaadrib i y“OQ KEMA”

o‘zbekiston Davlat xavfsizlik xizmati tashabbusi jamoasi tomonidan e’tiborga havola
bilan Qoraqalpog‘istondagi mashhur mo‘ynoq etilgan vatanparvarlikka yo‘g‘rilgan
tumanida joylashgan “oq kema” bolalar dam olish va kuy va qo‘shiqlar dasturi jajji qalb
sog‘lomlashtirish markazida Toshkent viloyati bo‘ka egalarining dilini xushnud etib, raqsga
tumanidagi 15-sonli hamda Qoraqalpog‘istondagi chorladi.
1-sonli mehribonlik uyi tarbiyalanuvchilari uchun bir
necha kunlik dam olish dasturi tashkil etilgan. Harbiy xizmatchilar tomonidan
namoyish etilgan qo‘l jangi elementlari
Ta’kidlash joizki, mehrga mushtoq Ana shunday dasturlardan biri bilan ko‘rgazmali chiqishlar bolajonlarni
jajji qalblarga, qora ko‘zlarga shirin so‘z DXX Chegara qo‘shinlari hamda hayratda qoldirdi.
va e’tiborning o‘zi katta ahamiyatga Shimoli-g‘arbiy harbiy okrug tomonidan
ega. Ularga mehr ulashar ekanmiz, o‘zgacha ruhda o‘tkazildi. Shimoli-g‘arbiy harbiy okrug
ko‘nglimiz yorishib, ajib bir zavqni his matbuot xizmati
etamiz. Chegarachilar tomonidan tashkil
etilgan jangovar texnika va qurol-aslaha
Kundalik sport, intellektual o‘yinlar, namunalarining ko‘rgazmasi oromgohda
madaniy-ma’rifiy, ma’naviy tadbirlar dam olayotgan bolajonlarning harbiylikka
bilan bir qatorda oromgohda bolajonlar bo‘lgan qiziqishini yanada oshirdi.
uchun konsert dasturlari namoyishi ham
o‘rin oldi. Nukus garnizoni Ma’naviyat va
ma’rifat markazining harbiy orkestri

Davra suhbati Ogohlik

IJTIMOIY Xotin sapchib turib,
HIMOYAGA erini cho‘chitib yubordi:
E’TIBOR
Z I L Z I L A X A V F L I– Yo xudoyim, yer
buxoro harbiy prokurori qimirlayapti. EMAS(MI?)
J. Sobirov va mudofaa – Namuncha vahima
vazirligi Toifalangan qilasan?! Qani
obyektlarni qo‘riqlash
qo‘mondoni polkovnik qimirlagani? men
J. Yakubov Qorovulbozor
tumanida joylashgan sezmayapman-ku. Bunday silkinishlar yurtimizda ham uchrab turadi. Toshkent
harbiy qismlarning biriga – Stol ustida turgan shahrida 24-yanvar kuni soat 12:10 atrofida Tojikistonda
tashrif buyurib, harbiy piyoladagi suvga yerosti silkinishlari sezilgan. Zilzila Farg‘onadan 128 km
xizmatchilar va ularning qarang! Keyin sezasiz… uzoqlikda ro‘y bergan bo‘lsa-da, poytaxtimizda zilzila kuchi
oila a’zolari bilan davra 2-3 ballga yetgan. Bu ko‘rsatkich Farg‘onada 4, Namangan,
suhbati o‘tkazishdi. Andijon, Guliston shaharlarida 3, Samarqand, Navoiy, Termiz
va Qarshida esa 2 ballga teng bo‘lgan.
O‘zaro muloqotga boy bo‘lgan
davra suhbatida tadbir ishtirokchilariga “Har bir ishning rejasini oldindan tuzib qo‘y” qabilida ish
so‘nggi yillarda mudofaa sohasida ko‘rgandek, zilzila vaqtida qanday harakatlanish ham barcha
amalga oshirilayotgan ishlar, harbiy inson uchun foydali. Avvalambor, siz uning yuz berishidan
xizmatchilarning oila a’zolarini ijtimoiy avval alohida belgilarini oldindan bilishingiz mumkin:
himoyasi, turmush sharoitlarini yanada
yaxshilashga qaratilgan ishlar sarhisobi ● qushlar va hayvonlar bezovtalanadi;
tinglandi.
● havoda biroz gaz hidi anqiydi;
Shuningdek, tadbir davomida harbiy
xizmatchilar va ularning oila a’zolari ● chaqmoq chaqishi va yorug‘lik paydo bo‘lishi kabi
mamlakatimizda, xususan, Qorovulbozor
tumanida harbiy xizmatchilar uchun holatlar kuzatiladi;
yaratilayotgan shart-sharoitlar xususida
o‘z fikr-mulohazalarini bildirdilar. ● uylarning ichki devorlarida zangori shu’lalar paydo

Shu kuni sayyor qabul tashkillashtirilib, bo‘ladi;
harbiy xizmatchilar va ularning oila a’zolari
murojaatlari asosida ko‘p yildan buyon hal Ha, ba’zida zilzilalar mana shunday ko‘rinishlarda ● lyuminessent lampalar o‘z-o‘zidan yonadi.
bo‘lmay kelayotgan muammolar yechimi ham uchrab turadi. Gohida yerning qimirlagani sezilsa,
topildi. gohida payqash ham qiyin. Ba’zan uning o‘ta shiddatli Bunday hollarda sarosimaga tushmang. Siz boshqalardan
va qo‘rqinchli ko‘rinishlari ham sodir bo‘ladi. Masalan, ko‘ra aqlliroq ekanligingizni his qilgan holda, zilziladan omon
Jaxongir TINJIboYEv, 2020-yilda (uch oy mobaynida) Turkiya, Rossiya, chiqish uchun ishonchli harakat qiling. Mabodo, ommaviy
buxoro harbiy prokurorining indoneziya, Yamayka, Eron, Filippin mamlakatlarida axborot vositalari bu haqda oldindan xabar bergan bo‘lsa,
kuchli yer qimirlashi yuzaga kelgan. Bu yerda kechgan uyingizdagi gaz va isitish anjomlarini o‘chirishni unutmang.
yordamchisi yer silkinishlarining darajasi 6 balldan kam emas. Ya’ni Zarur buyumlar: oziq-ovqat, dori-darmon, hujjatlar va shu
bu ko‘rsatkichni barcha insonlar sezadi. Uyqudagi odam kabi kerakli narsalarni ko‘chaga chiqarib qo‘ying. Agar zilzila
uyg‘onadi. Ko‘pchilik odamlar hovliga yugurib chiqadi. birdan sodir bo‘lsa, vahimaga tushmang! Bunday hollarda
Uy hayvonlari betoqat bo‘ladi. Ba’zi hollarda javondagi deraza va eshik oraliqlariga berkining yoki og‘ir yukni ham
kitoblar, ro‘zg‘or buyumlari, shkaflardagi idishlar ag‘darilib ko‘taruvchi ustunlar tagiga yashirining. Dastlabki silkinish
tushadi. to‘xtashi bilan tashqariga chiqing. Biroq unutmang! Agar siz
ko‘p qavatli binoda tursangiz, liftdan foydalanmang! Zinadan
tushayotganda esa yugurmang!

Shuningdek, zilzila vaqtida jamoat transportlarida
bo‘lsangiz, haydovchidan boshqaruvni to‘xtatishni talab
qiling. Transport to‘xtagandan so‘ng, bolalarni, qariyalarni
va nogironlarni undan tushishiga ko‘maklashing.

Yodingizdan chiqmasin! Yer qimirlayotganini sezsangiz,
jonimni omon saqlayman deb transportdan o‘zingizni
otishingiz yaramaydi.

Zilzila – bizni biroz hadiksiratib, so‘ngra berkinadigan
ofatdir. Avvalo, har bir ishda pishiq bo‘lsak, hech qanday
ofat bizga xavf sololmaydi.

azim aXTamov,
jurnalist

16 VATANPARVAR 2021-yil 15-oktabr № 41

MULOHAZA

МУВОЗАНАТНИ
БУЗАЁТГАН

ÐÀØÊ
Статистика маълумотларига кўра сўнгги га сабаб бўлиши ҳам мумкин. Асоратлар билан
вақтларда психологларга (аёл) мижозлар Шаънини ҳимоя қиламан деб қандай курашиш
томонидан турмуш ўртоғидан шубҳаланиш жиноятларга қўл уриш, асоссиз
билан боғлиқ кўплаб мурожаатлар бўлмоқда. миш-мишларга суяниб рашк қи- керак?
Бундай вазиятда аёл ёки эркакни айблашдан лишда муккасидан кетиш каби
олдин вазиятни ҳар томонлама таҳлил этишга ҳолатлар психолог-мутахассис- Хиёнат кўрган аёлларда агрес-
ҳаракат қилиб кўрилганда, асосий сабаб рашк лар томонидан қораланади. Ле- сия пайдо бўлади ва у кучайиб
туфайли юзага келганлиги маълум бўлиб кин афсуски, бундай ҳолатлар бораверади. Уларни бамисоли
қолмоқда. Хўш, рашк ўзи нима? У керакми? ҳаётда кўп учрамоқда. яраланган шерга ўхшатиш мум-
кин. Унга хиёнат қилишди, ле-
«Рашк» аслида форсча сўз эри билан бўладиган муносабат- Мувозанатнинг кин негадир унга айбловларни
бўлиб, ўзига тегишли бўлган, ларда оз бўлса-да совиса, ўзаро бузилиши юклаймиз: ўзингга қарамагансан,
ўз ҳаққи деб билган нарсани бир-бирига бўлган «тортишиш чиройли бўлиб юрмагансан ва ҳо-
қизғaниш, унда бошқа бировнинг кучи» камайса, боғлаб турувчи Баъзи эр-хотинлар кучли рашк казо. У яраланди, аввал ўша яра-
шериклик қилишидан қалбнинг кўринмас арқон бўшашса... туфайли васваса касалига чали- ни тузатиш керак. Хиёнат кўрган
норози бўлиши ва изтиробга ке- ниб қолади, лекин асл моҳиятга аёлларни вақти-вақти билан рашк
лишидир. Аёл киши чиндан ҳам эркакни қаралса, бу ҳам руҳий хасталик- азоби хуруж қилиб туради. Бунинг
«ушлаб» турувчидир. Бу кўрин- нинг бир тури. Мантиққа таянма- ҳисобига турли касалликлар,
Рашк араб тилида «ғойротун» мас арқон қачон бўшаб қолади? ган шак-шубҳалар асосида рашк жумладан невроз келиб чиқади.
сўзи билан ифодаланади. Бу Қачонки, аёл турмуш мувоза- қилиш – ўз жуфти ҳалолининг
ўзак бизда «ғайрат-шижоат», натини бузиб қўйса, фарзанд осуда ҳаётини издан чиқариш Нима қилиш керак?
«ғайри», «ғайрлик» сўзлари би- тарбиясидан, ўз ишидан ортма- ва инсон тоқати етмайдиган
лан ифодаланади. Ҳақиқатан, бу са, вақтини тақсимлай олмаса, азоб-уқубатларни келтириб чиқа- Қайтарманг! Биласиз,
сўзнинг туб мазмунида мазкур жисмонан ва руҳан хаста бўлса... ришга сабаб бўлади. «тақиқланган мева ширин» бўла-
маъноларнинг барчаси мужассам. Шуни ҳам қайд этиш керакки, аёл ди. «Эримни бу йўлдан қайтара-
киши эрини йўқотиб қўйишдан “Айтиб ўтганимиздек, рашкда ман, уни нима қилиб бўлса-да,
Рашк албатта, керак. Бу орқа- қаттиқ қўрқиб, ҳамма нарсадан ушлаб қоламан», дейишга шо-
ли яқин инсонингиз ҳимоясида эрни устун қўйиши, унга қаттиқ ҳаддан ошиш эркакларга нисба- шилманг. Чунки турмушингизни
эканлигингизни ва унинг учун боғланиб қолиши, усиз ҳаётини мувозанатидан чиқариб, ҳар хил
қанчалар азиз эканлигингизни тасаввур этолмайдиган даражада Рашк араб тилида «ғойротун» шубҳа-гумонлар исканжасида
англаб турасиз. Лекин ҳар нар- бўлиб қолганида ҳам, турмуш ўр- сўзи билан ифодаланади. Бу қолишга ўзингиз сабабчисиз. Сиз
сада меъёрнинг бўлгани маъқул. тоғини ўзидан бездириб, хиёнатга ўзак бизда «ғайрат-шижоат», аввал ўзингизнинг руҳий ҳола-
«Асалнинг ҳам ози ширин» деган- йўл очиб бериши мумкин. Ўзаро «ғайри», «ғайрлик» сўзлари тингизни мувозанатга келтириб
ларидек, рашкда ҳам меъёрдан муносабатларда мувозанатни билан ифодаланади. Ҳақиқа- олинг. Руҳий ҳолат жойига келти-
ошиш унинг оғуга айланишига ушлаш жуда муҳимдир. Бундай тан, бу сўзнинг туб мазмунида рилмагунча жанжалу тўполонлар,
олиб келиши мумкин. Шу билан муносабатлардаги мувозанатнинг мазкур маъноларнинг барчаси ҳақоратларнинг ҳожати йўқ. Шун-
бирга рашкнинг меъёрдан ошгани бузилиши оқибатида эр аста-се- мужассам. дан кейин нима қилиш керакли-
– шубҳа-гумондир. кин аёлини ўзига жуфт сифатида гини ўйлаб кўриш мумкин: Руҳий
кўрмайди. Ана шундай ҳолатлар тан аёлларда кўпроқ учрайди. ҳолатингиз жаҳл билан қопланиб
Рашк туйғуси кенг қамровли юз берсагина, эркак ўзига жуфт Улар шу туйғу оқибатида биров- турган пайтда ҳал қилувчи қарор
бўлишига қарамасдан, асосан эр излаши мумкин. нинг ҳаққига ҳам тажовуз қилиб қабул қилиш фойда бермайди. У
ва аёл ўртасида кучлироқ кечади. қўйишади. Рашк ўтида эрига муаммони салбий томонга буриб
Бу туйғу атрофида аёл ва эркак Рашк табиий хусусият бўли- зулм қилиб, ҳатто унинг ҳаётига юбориши мумкин.
муштаракдир. Аммо аксарият ши билан бир қаторда, ниҳоятда зомин бўлишгача бориши мум-
ҳолларда аёллар ўз жуфтлари- нозик туйғу бўлганидан унга кин. Эрини қизғаниш асносида Муносабатга боғлиқ
ни кучлироқ қизғанишлари ҳеч нисбатан муносабат билдиришда ундан айрилиб ҳам қолади. Шу бўлманг
кимга сир эмас. кўпчилик кишилар тўғриликдан, боис, аёллар рашкнинг чегара-
мўътадилликдан оғиб қолади. сини, меъёрини билиб олишлари Эркак кишида таққослаш кучли
Турмушдаги Биров рашк нималигини билмай, даркор. Акс ҳолда, ўзларига ҳам, бўлади. Муносабатларни юзига
мувозанат ҳамиятини еб-ютиб юборган бўл- ўзгаларга ҳам, хусусан, жуфти солмаганлигини албатта, кўчада-
са, бошқаси рашкда васвасага ҳалолларига зулм қилиб қўйиш- ги аёл билан солиштира бошлай-
Аввало кўча одами ҳисобланган тушиб, ўзини ҳам, ўзгаларни ҳам лари мумкин. ди. Агар эрни йўқотиб қўйишдан
эркаклар иш юзасидан, ёки бошқа қийнаб юради ва бу ҳолатнинг қўрқиш, хавотирланиш кучайиб
масалаларда бегона аёллар билан кўриниши эса гумон дейилади. бораверса, аёл руҳан хаста бўлиб
мулоқотга киришиш ҳолатлари Рашк қилишда ҳам меъёр деган қолиши мумкин. Эрига боғланиш
табиий. Аммо ҳамма эркаклар ҳам қатъий чегара бор. Агар ўша че- худди эмизикли боланинг онага
хиёнат қилавермайди. Уларни бун- боғлиқлигидай бўлиши керак эмас.
га нима мажбур қилади? Бу қачон гаралардан чиқилса, киши ўзига Турмуш ўртоғингизнинг сизга бўл-
содир бўлади? Қачонки, аёл киши ган муносабатига боғланиб қол-
ҳам, ўзгаларга ҳам машаққат манг. Ҳар нарсада меъёр, мезон ва
низом борлигини асло унутманг...
келтириб қўяди ва ўзаро нафрат-
Шерзод ШАРИПОВ

№ 41 2021-yil 15-oktabr VATANPARVAR 17

TurmuSH CHorraHaSI

Erta bahorning ayozli * * * – O‘zi keyingi paytlarda o‘zgarib olmaymiz. Sizga baxt tilab, Muhsina”.
oqshomi. To‘lin oy bulutlar O‘zining nazdidagi eng ta’sirli so‘zlardan
ortidan goh ko‘rinib, goh – Qanday baxtli ayolsiz, dugonajon. qolgansiz. Gaplarimga ters javob qaytarasiz.
ko‘rinmay sokin suzadi. xat bitgan, erining ostonaga kelib yotib
Shifoxona binosidan tashqariga Shohidbek akadek mehribon, ko‘rkam ishdan charchab kelganingizni bahona olishini kutgan Muhsina o‘z qo‘li bilan baxtini
chiqqan ko‘hlikkina juvon boy berganligini anglab yetmagandi, hali.
ko‘cha tomonga qaray-qaray, eringiz, shiringina o‘g‘ilchangiz bor, – qilasiz. ishxonangizda birortasini topib
tushkun qiyofada ortiga Ertasiga Shohidbek u kutganidek
qaytdi. Bemorlardan xabar Muhsinaning oldiga chiqqan qo‘shni kelin olganingiz aniq! – kutilmaganda yig‘iga qaynona-qaynotasining oldiga bordi. Ne
olguvchilar soni kamayib, ajabki, kuyovini boshiga ko‘taradigan kattalar
hovlidagi o‘rindiqlar allaqachon Laylo uning hayotiga hamd-u sano o‘qiy tushdi u. uni sovuq qarshi olishdi. Hammadan ham
bo‘shab qolganiga qaramay, u qaynotasining gapi oshib tushdi:
kimningdir yo‘liga ko‘z tutardi. ketdi. – Hozir bunday oilaparvar erkaklarni – Aqling joyidami, bu nima deganing?!
– Qizimga bu qadar ko‘nglingiz yo‘qligini
Muhsinaning qizalog‘i bilan shifoxonaga topish qiyin. Qarang, tushlikka kelib ham – rangi o‘zgardi Shohidbekning. – Senga, sezmagan ekanmiz. Hech bo‘lmasa,
tushganiga bugun to‘rt kun bo‘ldi. Eri Lochin o‘g‘ilchangiz hurmati Muhsinaga yaxshi
“Do‘xtirlar bilan gaplashdim, qizimiz bir qancha narsa tashlab ketdi. Shuncha oilamga sadoqatli ekanligimni bila turib muomala qilsangiz bo‘lardi-ku, kuyov?
haftada sog‘ayib ketar ekan. Uni ehtiyot Hammaning bolasi o‘ziga aziz, biz ham
qil”, deya ona-bolani shifokorlar qo‘liga xiyonatda ayblashga uyalmaysanmi? qizimizni xor qildirib qo‘ymaymiz.
topshirib ketganicha qayta xabar olmadi. O‘ K I N CHbozorlikqilishningo‘zibo‘ladimi?Yanakatta
Ayozdan eti junjikib, yelkalarini qisib, bolasi – Bu nima deganingiz, dada? Biz
oldiga qaytgan ayol uxlab yotgan qizchasiga kvartirada qaynona-qaynotasiz bir o‘zingiz Muhsina bilan… – uning so‘zi og‘zida qoldi,
termilib, og‘ir xo‘rsindi. Erining beg‘am, yashaysiz. ya’ni qaynonasi ilib ketdi:
beparvoligidan dili og‘ridi. Shifokorlar
“Bolaning shamollashi ancha jiddiy, kasallikni – Siz ham eringizdan talab qiling, (voqeiy hikoya) – Biz, qizimiz yaxshi yashayapti, deb
o‘tkazib yuborgansizlar, endi bolaga kuchli – mag‘rur qiyofada qoshlarini chimirdi g‘aflatda qolibmiz. Bechoraning hamma
muolaja zarur”, deya er-xotinga tanbeh Muhsina. – Xo‘jayiningiz sizni, bolangizni Sabrning ham chegarasi bor. Kechki dardi ichida ekan.
berib, erining qo‘liga dorilar ro‘yxatini yaxshi ko‘rsa, albatta aytganingizni qiladi. taomniyam zahar qilding! Ko‘z yoshingga
tutqazmaganida ham mayli edi. qo‘shib o‘zing ye, endi! – Endi-i, gap bunday, Shohidbek, –
– Ey, sizdek bo‘lish qayda deysiz? Tepsa xotinining fikrini salmoqli davom ettirdi
Muhsinaning ko‘zlaridan o‘zi istamagan tebranmas erim, injiq qaynonam… – ikki Shohidbek xotini javrab yurib keltirgan qaynota, – Muhsina bir muddat oldimizda
holda yosh dumaladi. Tushkun holatini juvonning suhbati, to‘g‘rirog‘i, g‘iybati uzoq ovqatga qo‘l tekkizmay, yotog‘i tomon yurdi. tursin. ikkingiz ham yaxshilab o‘ylab ko‘ring.
xonadoshlariga bildirishni istamagan davom etdi. Bir-birlaringni koyitmay, ahil-inoqlikda
juvon tezda ko‘z yoshlarini artdi-yu, yana – Endi pishirgan ovqatim ham yoqmay yashashga ko‘zlaring yetsa, yashaysizlar.
tashqariga yo‘naldi. Aslida uning bu ikki-uch kun o‘tib, Muhsina Layloning qoldimi? – kutilmaganda yig‘idan to‘xtab, Bo‘lmasa, u yog‘i peshanadan. Gap shu,
kayfiyatiga kunduzi bo‘lib o‘tgan bir voqea arazlab ota uyiga ketib qolganligini eshitdi. jiddiy qiyofaga kirdi Muhsina. – Unday kuyov, sizga ruxsat!
zamin yaratib ulgurgandi. Ya’ni tushga yaqin Bu o‘zining sabog‘i sabab, Layloning bo‘lsa, birga yashashimizning keragi yo‘q!
erining loqaydligidan xunobi oshib, qo‘l “jangga” kirganligini anglatardi. Bir haftadan Ertagayoq ota uyimga ketaman! Shohidbek o‘zi kutmagan tarzda
telefoni orqali unga bog‘lanishga harakat so‘ng esa qo‘shni kelin mamnun qiyofada kayfiyatsiz orqaga qaytdi. Uning fikrini, dardini
qilayotgan Muhsina eshik oldida bir erkakka Muhsinaning oldiga chiqdi. Xotinining gapidan hayratga tushgan eshitadigan odam bo‘lmadi. Muhsinaning
urilib, qo‘lidagi telefon yerga tushdi-yu, yigit turgan joyida qotdi va bir muddat uning mag‘rur qiyofasi, qo‘lchalarini cho‘zib unga
sochilib ketdi. Noqulay holatda qolgan erkak – Dugonajon, bekorga eringizdan yuziga unsiz termilib turdi-da: intilib turgan o‘g‘ilchasi battar yuragini
undan uzr so‘rab, telefonini tiklashga yordam talab qiling, demagan ekansiz. Aytganimni kuydirdi. Ertasiga esa kutilmaganda bir oylik
berar ekan, ko‘z-ko‘zga tushib, ikkisi ham bir qilmasangiz, ajrashaman, degandim, – Jinni bo‘lib qolibsan. Bu gapni bir xizmat safariga jo‘nab ketdi. Muhsinaning
muddat qotib qoldi. U Muhsinaning birinchi xo‘jayinim qo‘rqib ketdi. Qaynonamning aytding, ikkinchi bor og‘zingga olma! – dedi erining yalinib-yolvorishi haqidagi orzusi
eri Shohidbek edi. yalinganini ko‘rsangiz edi. Erim bo‘lsa naq asta qat’iyat bilan va ichkariga yo‘naldi. ortga surildi. Er-xotinning ayriliqdagi har bir
ostonamizga yotib oldi. Bir dunyo va’dalar kuni oila devorini nuratib bordi.
Ularni ayni damda ko‘z ilg‘amas berib, olib keldi. Muhsina rejasi ish berganini sezdi.
masofagina ajratib turardi. Birinchi bo‘lib O‘ylaganidek, eri usiz va o‘g‘ilchasisiz yashay Shohidbek ko‘p bora xotini va bolasini
o‘zini qo‘lga olgan juvon jonholatda qaddini – Yo‘g‘-e, – hayratini yashirmadi olmaydi. Agar arazlab ketsa, yalinib-yolvorib oilasiga qaytarishga harakat qildi. Lekin
tutdi, go‘yo rashkchi eri ko‘rib turgandek, Muhsina. – Arazlab ketganingizdan eringiz olib kelishi tayin va albatta, mashina olib Muhsinaning manmanligi, o‘jarligi, erining
biror so‘z qotmay telefonni ham unutib shuncha ta’sirlandimi? berishga harakat qiladi. Garchi u mashina “Sensiz yasholmayman”, deya nolishini
tashqariga shoshildi. Telefonni sozlab, minishga u qadar qiziqmasa ham, arazlab ko‘rish istagi uning oilasiga qaytishiga raxna
uning ortidan chiqqan Shohidbek Muhsinaga Muhsinaning ko‘ksida shu tobda nafaqat ketishi uchun qilgan bir bahonasi edi, xolos. solib turardi. Bu orada qaysar kelinning
telefonni uzatish asnosida salomatligini hayrat, balki aqlga zid bo‘lgan havas ham Uning tili bilan aytganda, qadrini bilish uchun tashabbusi ila qudalar o‘rtasida ham
so‘radi. Nima bo‘lganda ham katta o‘g‘lining uyg‘ongandi. “Agar men arazlab ketsam, qilgan sinovi. Endi esa buni bajarish vaqti keldi. kelishmovchilik yuzaga chiqdi va ikki o‘rtaga
onasi, axir. Qoshlari chimirilgan, kutilmagan Shohidbek aka qay holatga tusharkin? sovuqchilik tushdi. Ayolning qo‘li ila darz
uchrashuvdan hayajonlanib turgan juvon Umuman o‘zini yo‘qotib qo‘ysa kerak. Yotog‘ida shiftga termilgancha o‘yga ketgan oila asta-sekin yo‘qlikka singib bordi.
javob tariqasida asta bosh qimirlatib qo‘ydi. Ayniqsa, o‘g‘ilchasini ko‘rmasa turolmaydi”, botgan Shohidbekni esa bir jumboq qiynardi. Muhsinaning ota-onasi qizlarining qaysar
Yigitning ko‘z oldida o‘sha mag‘rur va qaysar bema’ni xayolga berilgan ayol erining yalinib- Ya’ni xotinining o‘zgarib qolgani. “Muhsinaga fe’lini tushunib yetganda esa kech bo‘lgandi.
Muhsina qayta gavdalandi. Shu orada: yolvorishini ko‘z oldiga keltirib, asta jilmayib nima bo‘lgan o‘zi? – o‘ylab o‘yiga yetmasdi
qo‘ydi. Va u istagan o‘sha kun ko‘p o‘tmay yigit. – Hamma narsasi yetarli, hamisha Shunday qilib, ikkisining taqdiri ham
– Shohidbek aka, keldingizmi? Qizingiz keldi ham. ko‘ngliga qarashga harakat qilaman. o‘zga insonlarga tutashdi. Muhsina badavlat
sizni sog‘inib, endi injiqligini boshlayotgan Mashina haqida esa birinchi bor og‘iz xonadonning ikki bora oila qurib ajrashgan
edi, – oq yuzli chiroyli juvon peshvoz chiqdi – Shohidbek aka, menga ham yengil ochishi. Vaqti kelsa balki mashina ham dangasa, bir ishning boshidan tutmagan erka
unga. mashina olib bering, – xizmatdan kayfiyatsiz olib berarman. Biroq bu arazlashga sabab o‘g‘liga turmushga chiqdi. Eri o‘g‘ilchasini
qaytgan eriga kutilmagan istagini bildirdi bo‘ladigan bahona emas-ku! Balki…” turli sig‘dirmagach, ota-onasi qaramog‘ida
– Mana, mana, keldim, go‘zal malikam Muhsina. – Mashina mingan ayollarni ko‘rib, o‘ylar girdobida xotinining so‘nggi so‘zini qoldirishga majbur bo‘ldi. Oilasini asrashga
meni sog‘indimi? – qizchasini qo‘lga olgan rosa havasim kelyapti. hazm qila olmasdi yigit. ko‘p bora harakat qilgan, har gal xotinining
yigit bir lahzada borliqni unutib, uni erkalata qaysarligi ila orzulari puchga chiqqan bag‘ri
ketdi. – Avvalo, rulga o‘tirishing uchun o‘qishing Ertasiga barvaqt xizmatga otlangan kuyuk Shohidbek ham o‘z yo‘lidan ketdi…
kerak. Mashina minish sen o‘ylaganchalik Shohidbek erkaklarga xos bag‘rikenglik ila
“Bu ayol kecha men bilan o‘rindiqda oson emas. Qolaversa, hozir uyda bola o‘tgan mojaroni unutgan ko‘yi ayoli bilan har Muhsina o‘tgan ishlarni, tuzatib bo‘lmas
birga o‘tirib, suhbatlashgan juvon-ku! tarbiyasi bilan bandsan, qayerga desang, doimgidek xayrlashdi. Ammo qovoqlari uyilib xatosini eslab, chuqur uh tortdi. “Shohidbek
– Shohidbekning xotinini ko‘rib, rangi o‘zim olib borib turibman. Shuning uchun bu turgan Muhsinaning chiroyi ochilmadi. Eri aka yanada ko‘rkam erkakka aylanib,
o‘zgardi Muhsinaning. “Xo‘jayinim katta haqda keyin o‘ylab ko‘ramiz. ketgach, rejasining asosiy qismini bajarishga salobatiga salobat qo‘shilibdi. Kiyinishi,
vazifada ishlashiga qaramay, har kuni kirishdi. Ya’ni eriga to‘rt enli xat qoldirib, o‘zini tutishidan katta mansab egasi ekanligi
bizdan ikki mahal xabar oladi. Qizlarini yer-u Erining javobidan Muhsinaning qovog‘i bolasi bilan ota uyiga yo‘l oldi. ko‘rinib turibdi, – kunduzgi uchrashuvni
ko‘kka ishonmaydi”, deb maqtangandi. – uyildi. ko‘z oldiga keltirdi u. – Nigohlari o‘sha-
Hali shu ayolga o‘z baxtimni ikki qo‘llab Kuni bo‘yi xotiniga qilgan qo‘ng‘iroqlari o‘sha, samimiy, mehribon. O‘g‘lim to‘kin
topshirganmidim?” alam va hasaddan dili – Bahona izlamay, mashina olib javobsiz qolgan Shohidbek esa xizmatdan ulg‘aysin, deb ota-onamga ham yaxshigina
kuygan ayol bo‘shashgan ko‘yi xonaga yo‘l bermayman, deya qoling, – zaharxandalik ertaroq qaytdi. Ayolining ko‘nglini olish yordam berib turadi. Ammo men ancha
oldi. issig‘i tushib uxlab qolgan qiziga uzoq bilan choy to‘la choynakni taqirlatib, stol uchun sovg‘a-salomlar olgan yigitni huvillab payt ko‘rmagandim, uni. Ko‘rdim-u, dardim
termilib o‘tirdi. Shohidbek ikkisi o‘rtasidagi ustiga qo‘ydi u. – imkoningiz bo‘lmaganda bu qolgan xonadon sovuq qarshi oldi. Muhsina yangilandi. Qani endi vaqt ortga qaytsa-yu,
mehrli tuyg‘ular allaqachon ortga chekingan haqda umuman og‘iz ochmagan bo‘lardim. qoldirib ketgan xat esa uni karaxt holga soldi. o‘sha ayriliqqa qadam bosgan kunlarimni
bo‘lsa-da, ko‘z ochib ko‘rganidan arzimagan Nomaga qayta-qayta ko‘z yugurtirgan yigit hayotimdan o‘chirib tashlasam…” Muhsina
sabab ajrashib ketgani uning hayotdagi eng – Baraka topkur, ishdan charchab xotinining niyatini tushuna olmasdi. yuzlarini yuvib tushayotgan shashqator
katta xatosi bo‘lganligini yana bir karra his keldim, boshim og‘riyapti. Janjal qilishga yoshni artar ekan, ovoz chiqarib yubormaslik
etib turardi u. Shohidbekni ko‘rgach, kayfiyati bahona izlamagin, – bosiqlik bilan xotiniga “Shohidbek aka, men ketdim. Afsuski, uchun qo‘li bilan og‘zini berkitdi.
tushib ketgan juvonni kun bo‘yi u bilan bog‘liq ahvolini tushuntirdi Shohidbek. – Keyingi taqdirimiz ayro ekan. Hayot yo‘lingizni
xotiralar ta’qib etdi… paytlarda bo‘lar-bo‘lmasga injiqlik qiladigan boshqa inson bilan bog‘lashingiz mumkin. Ertasiga xona derazasidan tashqariga
bo‘lib qolding, tinchlikmi? Chunki biz hech qachon baxtli bo‘la termilib turgan juvonning nigohi yana
Shohidbek va xotiniga tushdi. Shifoxonadan
– Gapingizning mazmunidan, balki men ruxsat tekkan chog‘i, ikkisi ham qizchasini
sizga yoqmay qolgandirman, to‘g‘rimi? – erkalatgancha, baxtiyor va xushnud qiyofada
erining savoliga savol bilan javob qaytardi yengil mashinaga o‘tirishdi. Muhsina ularning
qaysar ayol. ortidan ko‘ksini yemirayotgan og‘riq va
o‘kinch ila mahzun termilib qoldi.
Shohidbek indamadi, to‘g‘rirog‘i, o‘rtadagi
vaziyat murakkab tus olishini istamadi. Biroq Zulfiya YUNUSOVA,
Muhsina tiliga ko‘chgan o‘jarligini to‘xtatay «Vatanparvar»
demasdi.

18 VATANPARVAR 2021-yil 15-oktabr № 41

TrIaTloN BAHSI

Poytaxtimizda sprint masofasida triatlon
bo‘yicha osiyo va o‘zbekiston kubogi
o‘tkazildi. Qit’a kubogida dunyoning
30 dan ortiq mamlakatlaridan sportchilar
ishtirok etishdi.

MATONAT VA CHAQQONLIK
Kuzning ilk yomg‘iri. Hali ko‘pchilik ishtirokchilar g‘olib. Faqat ularning eng
yopinchiq olishga ham ko‘nikkani yo‘q. kuchlilari saralandi. Unga ko‘ra, erkaklar Муаллиф суратга олган
Sovqotganlar ham sezdirmaslikka o‘rtasida U23+ toifasida toshkentlik
tirishadi. Faqat ivib ketmasa bas. Axir Aleksandr Kurishov, U23 toifasida
noqulay ob-havo sharotiga qaramasdan, qashqadaryolik Arslon Tursunov, U19
musobaqa ishtirokchilari salkam bir toifasida qashqadaryolik ikromjon Umarov
kilometr (750 m) masofani suzib birinchilikni qo‘lga kiritdi.
o‘tishyapti. Shu bilan kifoyalansa ham
mayli. Suvdan chiqishlari bilan navbatdagi Ayollar o‘rtasida esa U23 toifasida
shart – velosipedda 20 kilometr masofani qashqadaryolik Sevara Boboqulova, U19
shiddat bilan bosib o‘tishga jiddu jahd toifasida esa jizzaxlik Maftuna Pardayeva
qilishadi. Bunga ham toqatlari yetganlarni g‘oliblikni qo‘lga kiritdi.
5 kilometr yugurish sharti kutib turardi. Shu
ma’noda musobaqani rasmana matonat G‘oliblar medal va esdalik sovg‘alar
va chaqqonlik bahsi bo‘ldi, deyish mumkin. bilan taqdirlandilar.

– Bu kabi musobaqalar odamni har Kapitan aziz NorQulov,
tomonlama toblaydi, o‘ziga ishonchini “vatanparvar”
oshiradi. Kamchiliklarni bilib olish
imkoniyatini beradi. Boshqalarning
ustunlik jihatlari va shug‘ullanish uslublarini

o‘rganishga ham yaxshi imkoniyat. To‘g‘ri
bu musobaqada mutlaq g‘oliblikni qo‘lga
kirita olmadim. Lekin orzumdagi g‘alabalar
sari bir bosqich bo‘ldi, deb ishonch bilan
ayta olaman, – deydi ishtirokchilardan biri
Doniyorxo‘ja Hamroyev.

ikki kun davom etgan qizg‘in bahslarda
insof bilan aytganda aslida barcha

№ 41 2021-yil 15-oktabr VATANPARVAR 19

bIr aSKar DuNYoSI oIla GulSHaNI

oTAbekNiNg isTe’dodi oila – vatan ichra kichik bir vatan.
VA oRzUlARi zero, uning tinchligi davlat va
jamiyat barqarorligini ta’minlaydi.
askarlikka otlangan otabekning
ortidan buvisi maqsuda aya duo hAyoT dARsi sAboqlARi
qilib qoldi: “Yuzing yorug‘ bo‘lsin,
onangning ruhi shod bo‘lsin, oq yo‘l, bolam!” Mamlakatimizda oilalardagi ma’naviy-axloqiy muhitni mustahkamlash,
ajrimlar sonini kamaytirish har doim davlatimiz siyosatining muhim
Surxondaryo viloyatining “Termiz” temir yo‘l xizmatni o‘tamoqda, balki Nukus garnizoni Ma’naviyat masalalaridan biri bo‘lib kelgan. Toshkent viloyatining Angren shahridagi
vokzalidan yo‘lga chiqqan poyezd askarlik libosi o‘ziga va ma’rifat markazi harbiy orkestr jamoasi sozandalari harbiy qismda o‘tkazilgan “Oila madaniyati va odobi” mavzusidagi davra
yarashgan Otabekni sahro gavhari bo‘lmish go‘zal safida faoliyat yurita boshladi. Harbiylarning farzandlariga suhbati ham ana shunday ezgu maqsadga xizmat qilishi bilan ahamiyatli
Nukus shahriga olib ketdi. Manzil uzoq edi. Otabekka g‘ijjak chalishni o‘rgatyapti. Bu esa uning ijodiy o‘sishiga bo‘ldi. Tadbirda “Kimyogarlar” MFY raisining oila va xotin-qizlar masalalari
adog‘i yo‘qdek ko‘ringan bu yo‘llar uni shirin xayollar katta yo‘l ochdi. U endi katta davralarda bemalol g‘ijjak bo‘yicha o‘rinbosari Gulchehra Esanova, “Obliq” jome masjidi imom noibi
og‘ushiga eltdi. U umrini yo‘llarga qiyosladi. Yigirma chaladi, san’at ixlosmandlariga uning ohanglaridan Nuriddin Kushbayev, mahalla faollari hamda harbiy xizmatchilar va ularning
bahor unga yigirma ming chaqirim yo‘l. To‘qqiz oyligida zavqlanish hissini ulashadi. oila a’zolari ishtirok etdi.
onasi og‘ir kasallikdan vafot etib, hayot ummonida ona
mehriga to‘ymay katta bo‘ldi. Momolari Tursunoy xola “vatanimga xizmat qilish – Unda so‘z olganlar oilaning inson hayotida tutgan o‘rni, er-xotinning
va Maqsuda aya Otabekka onasining o‘rnini bildirmaylik, men uchun sharaf” burch va majburiyatlari, farzand tarbiyasi xususida qimmatli fikrlarini
deb ko‘ngliga qarashdi. Otasi Karimjon aka oddiy ishchi, bayon etdilar. Aytilgan gaplarga hamohang ravishda hayotiy misollardan
katta umidlar bilan o‘g‘lini o‘stirdi. Ota-bola suhbatlashib Otabek dadasi bilan birgalikda 8 yoshida namunalar keltirildi. Ma’ruzachilar o‘zlarining bu boradagi boy hayotiy bilim
o‘tirishganida, “Sen katta odam bo‘lasan, o‘g‘lim. Onang Sho‘rchidagi 7-bolalar musiqa va san’at maktabiga va tajribalari bilan o‘rtoqlashdi.
seni qo‘shiqchi bo‘lishingni xohlardi”, deya o‘g‘liga hayot bordi. Yetti yil davomida ustozi Botirali Boymatovdan
saboqlaridan dars berdi. Bugun esa u poyezdning g‘ijjak chalish sirlarini o‘rgandi. Dastlabki uch yil Otabek – Oilada o‘rin topish, namunali oilaga ega bo‘lish – har bir insonning
taraq-turuq shovqinida yengilgina tebranib, xayol surib uchun eng og‘ir yillar bo‘lgan. U bu haqda shunday orzusi sanaladi. Xo‘sh, namunali oila siri nimada? inson qachon o‘z oilasida
ketyapti. U endi askar. Vatan himoyachisi. Unga oq yo‘l eslaydi: “G‘ijjak chalish shu qadar zerikarli ediki, men hurmatga sazovor bo‘ladi? Ota-ona barkamol farzandlarni tarbiyalashda
tilab, eson-omon qaytishiga umid bog‘lagan insonlarning darsga bormayman, mashg‘ulotlarga qatnashmayman nimalarga e’tibor berishi kerak? – deydi podpolkovnik Baxtiyor Ahmedov.
ishonchini oqlaydi. Yigitlik burchini sharaf bilan ado etadi. deb, dadamga xarxasha qilardim. Bora-bora musiqaga – Tadbirda ana shu savollarga javob olganimiz ayni muddao bo‘ldi.
qiziqishim ortdi. Turli tanlov va festivallarda ishtirok Ming afsuski, bugungi kunda arzimas sabablar tufayli oilalarning buzilib
Yo‘lga otlanganida, buvisining qistovi bilan etdim. Surxondaryo viloyatida bo‘lib o‘tgan “Yosh ketayotganligi bor gap. Tadbirda ajrimlarning sabab va oqibatlari haqida ham
g‘ijjakni olgandi. “Yolg‘iz qolmagin deyman-da, ijrochi” ko‘rik-tanlovida faxrli 2-o‘rinni qo‘lga kiritdim. so‘z bordi. Bu esa yangi hayot ostonasida turgan harbiy xizmatchilarimiz
bolam. Sog‘inching xumorini bosadi”, deganida “Navro‘z sadolari” festivalida ham qatnashdim”. hamda harbiy oilalar uchun ham o‘ziga xos ibrat maktabi bo‘ldi.
miyig‘ida kulib qo‘ygandi. Hali manzilga yetmasdan
burun qishlog‘ini sog‘inishga ulgurgan askar g‘ijjagiga Maktabni tamomlab, 2015 – 2018-yillarda Otabek Gulniso SaYDalIYEva, Qurolli Kuchlar xizmatchisi
bir qarab qo‘ydi-da, yolg‘iz emasligidan xursand Toshkent madaniyat kollejida tahsilni davom ettiradi.
bo‘ldi. Kollej hayoti Otabekning g‘ijjak chalishdek zerikarli o‘zbekiston raqamlarda
tuyulgan xayollarini butunlay o‘zgartirib yubordi. Ustozi
Harbiycha hayot Vohidjon Mirzayevning saboqlaridan motivatsiya 2021-yilning 1-oktabr holatiga
olib, ijodiy komillikka intila boshladi. “Qishloqda respublikamizning doimiy aholisi soni
“Men, oddiy askar Mamajonov Otabek Karimjon bo‘sh vaqtlarim to‘ylarga chiqdim. Qo‘shiq aytishga 35,1 mln kishini tashkil etmoqda. Mamlakatimizda
o‘g‘li O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari safiga qiziqishim o‘shanda paydo bo‘lgan. Kollejdagi hayotim yil boshidan 670,7 ming tug‘ilish qayd etilib,
kirar ekanman... qo‘shiqchilik san’atiga yetakladi. O‘zbekiston xalq jumladan, aholimiz o‘rtacha
artisti Sherali Jo‘rayev mening ustozim. To‘g‘ri, u
...el-yurtimning yuksak ishonchini oqlashga insondan tahsil olmadim. Ammo qo‘shiqlarini tinglab, har oyda – 57 811 kishiga
tantanali ravishda qasamyod qilaman!” ulg‘aydim. G‘ijjak chalganimda, uning qo‘shiqlarini har kuni – 1,9 ming kishiga oshgan.
ham kuylashga harakat qilardim. Kollej direktorining
Vatanga qasamyod qabul qilinganidan keyin o‘rinbosari Alisher Umrzoqov meni Zohirshox Jo‘rayev 2021-yilning 1-oktabr holatiga respublikamizda 206,7 mingta
askarlar hayotida haqiqiy armiya hayoti boshlanadi. bilan yaqindan tanishtirdi. Sherali Jo‘rayevning o‘g‘li nikoh holatlari qayd etilgan.
Qurol-yarog‘lar bilan ishlash, navbatchilik, qorovullik Zohirshox menga ustozlik qildi. Hozirgacha yaxshi
xizmati, poligondagi mashg‘ulotlar – bularning insonlarning borligidan minnatdor bo‘laman. Shu 2021-yilning yanvar-avgust oylarida respublika bo‘yicha
barchasi askarlarga yuksak matonat va jasorat insonlar tufayli hayot yo‘llarimni topa boshladim. 25 687 ta ajrim holatlari qayd etilgan.
tuyg‘ularini his qildiradi. Kuni kecha yaqinlarining Otamning, onamning orzusini amalga oshiraman.
bag‘rida erkalanib yurgan yigitlar bugun harakatlari Kelgusida Vatanimga mehr-u muhabbatimni san’atim Hududlar kesimida qayd etilgan ajrimlar soni:
qoplondek tez, burgutdek o‘tkir nigohlar bilan yurt orqali ifoda etishni niyat qildim. Harbiy xizmatdan so‘ng
sarhadlarining himoyasiga kirishib ketishdi. konservatoriyaga o‘qishga topshirmoqchiman”. Toshkent shahri – 3 709 ta
Farg‘ona viloyati – 2 848 ta
Surxondaryo viloyati Sho‘rchi tumani Navro‘z Otabek hali yosh, orzulari ko‘p. Hayot yo‘llari hali Toshkent viloyati – 2 722 ta
qishlog‘idan harbiy xizmatga chaqirilgan Otabek oldinda. Uning yigitlik burchiga sodiq ekanligi, bundan Samarqand viloyati – 2 662 ta
Mamajonov Nukus garnizonidagi harbiy qismlardan faxrlanishi tengdoshlariga chinakam ibrat bo‘la oladi. Andijon viloyati – 2 583 ta
birida faoliyatini boshladi. Otabekka harbiy qism Namangan viloyati – 1 997 ta
hayotiga ko‘nikish qiyinchilik tug‘dirmadi. Harbiy Aytgancha, Otabekning kitobga mehri bo‘lakcha. Qashqadaryo viloyati – 1 795 ta
qismda yaratilgan shart-sharoitlar va komandirlarning U Jaloliddin Rumiy ijodini tinmay mutolaa qiladi. Surxondaryo viloyati – 1 494 ta
g‘amxo‘rligi harbiy hayotga osongina moslashish Bundan tashqari, she’r yozib, musiqa bastalab ham Buxoro viloyati – 1 372 ta
imkoniyatini yaratdi. turadi. Suhbat asnosida u onasiga bag‘ishlab yozgan Xorazm viloyati – 975 ta
she’rini o‘qib berdi. Otabek onasiz ulg‘aygan bo‘lsa- Qoraqalpog‘iston – 964 ta
Askarlar orasida turli iste’dodlar bor. Harbiy qismda da, volidasining orzulari unga jo‘shqin mehrni tortiq Sirdaryo viloyati – 894 ta
“Badiiy ijodkorlik” to‘garagi faoliyati yo‘lga qo‘yilgan bo‘lib, etgandi. Jizzax viloyati – 841 ta
har yili xizmatga kelgan askarlar orasidan ijodkorlari Navoiy viloyati – 831 ta
saralab olinadi. Armiyaga g‘ijjak cholg‘u asbobi bilan kirib Shimoli-g‘arbiy harbiy okrug
kelgan Otabek to‘garakning kattasi etib tayinlandi. Ayni matbuot xizmati Nikohdan ajralishlarning yashash davriyligi:
paytda oddiy askar Otabek Mamajonov nafaqat harbiy
1 yilgacha yashab 1-4 yil yashab
ajrashish – 5,4 foiz ajrashish – 33,8 foiz

10 yil va undan 5-9 yil yashab
ortiq yashab ajrashish – 27,2 foiz

ajrashish – 33,6 foiz Manba: stat.uz

20 VATANPARVAR 2021-yil 15-oktabr № 41

ÂÎÅÍÍÀß ÍÀÓÊÀ НОВЫЕ
ВОЕННЫЕ
Американская авиастроительная корпорация РАЗРАБОТКИ
«Боинг» представила облик нового легкого
разведывательно-ударного вертолета,
разрабатываемого в рамках программы FARA
(Future Attack Reconaissance Aircraft) для
Вооруженных сил страны. По заявлениям
представителей корпорации,он будет совместим
с авиационными средствами поражения целей
на дальней дистанции и другими боеприпасами.
Новый вертолёт оснащается четырьмя
управляемыми ракетами JAGM (Joint Airto-Ground
Missile) «воздух-поверхность»,а также 20-мм
автоматической пушкой типа М197.

Специалистами южнокорейской компании * ** * **
«Ханьуха дефенс» разработана новая противо- Разработанный специалистами украинской Войска противовоздушной обороны Респу-
танковая управляемая ракета (ПТУР) воздуш- частной компании беспилотный авиационный ком- блики Корея получили на вооружение первый
ного базирования типа «Чунгум». Новое боевое плекс разведки и корректировки огня артиллерии серийный образец нового зенитного ракетного
средство планируется размещать на легких А1-СМ «Фурия» принят на вооружение националь- комплекса (ЗРК) средней дальности «Чхонгун»
боевых вертолетах LAN, разрабатываемых ной армии. В состав комплекса входят наземная национальной разработки. Комплекс предна-
компанией «Кориа аэроспейс индастриз». ПТУР станция управления и три беспилотных аппарата. значен для прикрытия различных объектов от
диаметром 120 миллиметров и массой 16 кило- Комплекс предназначен для ведения воздушной воздушного нападения вероятного противника
граммов оснащена бездымным твердотоплив- разведки, определения координат цели и кор- и способен поражать цели на дальности 35-40
ным ракетным двигателем, обеспечивающим ректировки артиллерийского огня. Максимальная км и на высоте 15-20 км. Масса используемой
скорость полета около 200 м/с и максимальную взлетная масса дрона 5,5 кг, длина 0,9 м, силовая ракеты 400 кг, длина 4,6 м. Одна батарея
дальность стрельбы 8 километров. установка с питанием от аккумуляторной батареи, «Чхонгун» состоит из машины управления и
радиус действия 50 км, максимальная скорость контроля, радара и 6-8 пусковых установок, в
* ** 130 км/ч, максимальная дальность полета 200 км, каждой из которых по 8 ракет-перехватчиков.
Индийско-израильское совместное пред- практический потолок 2 500 м. Все ракеты оснащены системой самоуничто-
приятие «Адани-Элбит» с заводом по выпуску жения.
беспилотных летательных аппаратов (БПЛА) в * **
г. Хайдарабаде начало поставлять на экспорт Многоцелевая атомная подводная лодка ** *
средневысотный многоцелевой всепогодный (ПЛА) «Одейшес» типа «Эстьют» производства
беспилотник «Гермес-900», имеющий большую корпорации «БАэ системз» (Великобритания) Новая бронированная машина пехоты
продолжительность полета. Аппарат способен совершила первый выход в море. В настоящее
выполнять весь комплекс разведывательных время на разных этапах достройки находятся «Хантер» разработана специалистами синга-
мероприятий, осуществлять поисковые и спа- еще три ПЛА данного класса. Водоизмещение
сательные работы, находиться в воздухе в новой подлодки 7 400 тонн, длина 97 метров, пурской национальной компании «ST-Инжини-
течение 36 часов на высоте до 9 140 метров. скорость движения под водой до 29 узлов,
Радиус действия многоцелевого БПЛА до 1 850 глубина погружения 300 метров. Вооружение: ринг». Согласно данным представителей ком-
километров. шесть 533-мм торпедных аппаратов, крылатые
ракеты «Томахок» и противокорабельные раке- пании, масса новой боевой машины составляет
* ** ты «Гарпун». Новыми подлодки данного класса
Специалисты европейской корпорации MBDA должны заменить три ПЛА типа «Трафальгар». 29,5 тонн, максимальная скорость движения
провели испытания противокорабельной ракеты
(ПКР) «Си Веном», которая разрабатывается 70 км/ч, дальность хода 500 км, экипаж три
в интересах ВМС Великобритании и Франции.
Пуск ракеты производился с вертолета AS-365 человека и восемь десантников. Вооружение:
«Дофин» с минимально допустимой высоты.
Она успешно захватила и поразила учебную дистанционно управляемый боевой модуль
морскую цель. «Си Веном» представляет собой
дозвуковую одноступенчатую ракету с твердо- «Адлер-30» с 30-мм пушкой «Бушмастер-2»
топливным двигателем, предназначенную для
запуска с различных платформ. Длина ПКР 2,5 Мk-44 и 7,62-мм пулеметом. Кроме того, на
м, диаметр корпуса 0,2 м, стартовая масса 110
кг, масса боевой части 30 кг, заявленная мак- базе «Хантера» создана машина огневой под-
симальная дальность стрельбы 20 км. Ракета
оснащена инфракрасной головкой самонаве- держки, оснащенная 105-мм пушкой.
дения с неохлаждаемой матрицей.
** *

В США продолжаются испытания перспек-

тивной самоходной артиллерийской установ-

ки типа ХМ1299, оснащенной 155-мм орудием

ХМ907. В ходе предварительных тестов была

достигнута рекордная дальность стрельбы

– более 100 км. Это стало возможным благо-

даря новейшим технологиям, используемым

как при создании орудия ХМ907, так и даль-

нобойных боеприпасов нового типа. Начало

серийных поставок новой артиллерийской

установки ХМ1299 в войска ожидается в

2023 году.

Ïîäãîòîâèë Ï. Ñàéäèâàëèåâ.

YEvroPaDa JoYlaSHTIrIlaDI PoYEzDNI avTomaT boSHQaraDI Suv ToSHQINlarI oQIbaTIDa

AQSH beshinchi Germaniyaning Xitoyda tinimsiz
avlod qiruvchi Deutsche Bahn temir yo‘l yomg‘irlar ortidan

samolyotlarini kompaniyasi va Siemens yuzaga kelgan kuchli suv

Yevropada kompaniyasi Gamburg toshqinlari sababli 1,76

joylashtirishni temir yo‘l tizimiga milliondan ziyod kishi

rejalashtirmoqda. integratsiya qilinadigan boshqa joyga ko‘chirildi,

Bu ushbu turdagi avtomatlashtirilgan deb xabar beradi China

JAHONDA samolyotlarning birinchi marta AQSHdan tashqarida boshqaruvchisiz poyezdni taqdim etdi. Daily. Ma’lumotlarga ko‘ra, tabiiy ofat oqibatida 17
joylashtirilishi bo‘ladi. Ma’lumotlarga ko‘ra, Ta’kidlanishicha, bu turdagi poyezd maxsus mingdan ortiq uy vayron bo‘lgan, 190 ming gektar
Angliyadagi Leykenxit aviabazasiga 27 ta F-35A izlar yotqizilishi talab etilmaydigan dunyodagi qishloq xo‘jalik yerlariga zarar yetgan. Xitoy shimolidagi
tipidagi beshinchi avlod qiruvchi samolyotlari birinchi poyezd hisoblanadi. Dekabrdan boshlab Shansi provinsiyasi hukumati suv toshqinlari sababli
joylashtiriladi. Londondan 113 kilometr uzoqlikdagi yo‘lovchilarni o‘z manzillariga elta boshlaydigan boshqa joyga ko‘chirdi, deb xabar berdi. Shuningdek,
4 ta boshqaruvchisiz poyezd Gamburgda oddiy
mazkur aviabazada hozirda Amerikaning F-15 poyezdlar bilan birga mavjud temir yo‘l izlari orqali 372 ta shaxta, 14 ta kimyo korxonasi va mingdan ortiq
tipidagi qiruvchi samolyotlari joylashtirilgan. qurilish obyektlarida ish to‘xtatilgan.
harakatlanadi.

Internet materiallari asosida tayyorlandi.

№ 41 2021-yil 15-oktabr VATANPARVAR 21

mEHr ulaSHIb OTA – OILA USTUNI
ana shunday hurmat va e’tirofga sazovor bo‘lgan
Qadimda quyoshdan so‘rashibdi: va mehnat faoliyati, yaxshi xulq va axloqi bilan otalar sha’niga iliq fikrlar aytildi. Uchrashuvda
– Sening haroratingdan zo‘rroq jamiyatda hurmat qozongan otalar har jihatdan Respublika Ma’naviyat va ma’rifat markazi
harorat bormi? farzandiga ustoz va murabbiy vazifasini o‘taydi. targ‘ibotchisi, falsafa fanlari doktori, professor
– bor, – javob beribdi quyosh. – ota Havo hujumidan mudofaa qo‘shinlari va Harbiy havo Jamila Shermuhammedova otaning oiladagi roli,
mehri mening taftimdan kuchliroq. kuchlariga qarashli Sirdaryo viloyatida joylashgan o‘rni, farzand tarbiyasidagi ahamiyati xususida
harbiy qismda bo‘lib o‘tgan uchrashuvda hayotda atroflicha fikr yuritdi. Oiladagi muhit otaning o‘z
ulug‘vor tog‘dan so‘rashibdi: – Sening zimmasidagi mas’uliyatini his qilish orqali barqaror
qahringga bas keladigan kuch bormi? bo‘lishini, farzand tarbiyasida onaning mehribonligi
barobarida otaning qattiqqo‘lligi ham hal qiluvchi
– bor, – deb javob beribdi tog‘. – ota omil ekanligini hayotiy misollar orqali tushuntirib
qahri mening qahrimdan ham kuchli. berdi.

Daryoyi azimdan so‘rashibdi: Senga bas Uchrashuv davomida kayfiyatni ko‘taruvchi turli
keladigan kuch bormi dunyoda? interaktiv o‘yinlar o‘tkazildi. Bu esa tadbirning yanada
esda qolarli va qiziqarli bo‘lishini ta’minladi.
– albatta, bor. ota mehri mening
kuchimdan ham zo‘rroq, kuchliroq , – deb Shu kuni tadbir mehmonlari harbiy qismda
javob bergan ekan daryo. yaratilgan shart-sharoitlar bilan yaqindan tanishdi,
harbiylar oilasiga tashrif buyurib, oila boshliqlari bilan
Shundan xalqimiz orasida ota mehri samimiy muloqot qilishdi.
toshni eritadi, qahri tog‘ni tolqon qiladi,
shiddati daryoni jilovlay oladi, degan gap mayor Gulnora HoJImuroDova
yuradi.

Ha, ota – ulug‘ zot. Hamma vaqt quyosh
yang‘liq umrimizni nurafshon etadigan, hayot
qiyinchiliklarini mardonavor yengishimizda tog‘dek
tayanch, metindek qalqon bo‘lgan bu zotlarlarni
qancha e’zozlasak, e’tirof etsak kam. Zero, ijtimoiy

“IXTIYORIY SO‘Z AYTING”Uch avlod uchrashuvi
boshlovchi sahnadagi mikrofon qarshisiga Temur Tolipovni chaqirar ekan, istalgan markaziy kengashi a’zolari, akademiya ofitserlari va
so‘zning teskarisini zumda aytish qobiliyatiga ega ekanini aytdi. bunaqasini televizorda kursantlari bilan suhbatlashib, bir olam taassurotga
ko‘rganmiz-u Qurolli Kuchlar akademiyasida o‘tkazilgan uch avlod uchrashuvida shaxsan ega bo‘ldilar.
uchratamiz, deb o‘ylamagan edik.
Tadbirda ushbu harbiylashtirilgan maktab
– ixtiyoriy so‘z ayting, o‘sha zahoti teskarisini Муаллиф суратга олган. o‘quvchilariga akademiya tarixi muzeyi hamda
aytaman, – dedi Temur davrada o‘tirganlarga kutubxonasidagi nodir eksponatlar va adabiyotlar
yuzlanib. aytaverdi. Hamma beixtiyor unga “tasanno!” deb, nodir haqida ma’lumot berildi. Yoshlar ushbu zamonaviy
iste’dodiga qoyil qoldi. ta’lim dargohida kursantlar uchun yaratilgan
Kimdir “vatanparvarlik”, yana allakim sharoitlar, fakultetlar faoliyati va o‘quv jarayoni bilan
“mexanizatsiyalashtirish” kabi uzun so‘zlarni aytsa Jizzax shahridagi “Temuriylar izdoshi” nodavlat yaqindan tanishdi. Ularga hamrohlik qilgan Qurolli
ham qahramonimiz ularni adashmay, chappasiga ta’lim muassasasida Temur singari iqtidorli o‘quvchilar Kuchlar faxriylari va kursantlar shaxsiy namuna va
ko‘p. Yaqinda ular Qurolli Kuchlar akademiyasiga hayotiy tajribasi misolida ko‘plab foydali ma’lumotlar
uyushtirgan ekskursiyasida Mudofaa vazirligi faxriylar keltirdi.

Qizg‘in suhbat tushlik mahali kursantlar
oshxonasida davom etdi. Ushbu nodavlat ta’lim
muassasasi o‘quvchilarining aksariyati kelajakda
mana shu akademiyada o‘qish niyatida ekanini
ta’kidladi. Raqamlarga qaraydigan bo‘lsak,
joriy yilda mazkur maktab bitiruvchilarining
qariyb 70 foizi respublikamizning turli oliy ta’lim
muassasalariga o‘qishga kirdi. Bugungi kunda
bu yerda 1 200 nafar o‘quvchiga 105 nafar
yuqori malakali pedagog xodimlar ta’lim-tarbiya
bermoqda.

Kunning ikkinchi yarmida uch avlod vakillari
«G‘alaba bog‘i» yodgorlik majmuasi hamda «Shon-
sharaf» davlat muzeyidan o‘rin olgan, jonli tarix
zarvaraqlariga bitilgan faktlar va timsollarga guvoh
bo‘ldilar. Tadbirda faol ishtirok etganlar tashakkurnoma
va faxriy yorliq bilan taqdirlandi.

leytenant Dilshod ro‘zIQulov,
«vatanparvar»

muzoKaralar muvaFFaQIYaTlI o‘TDI YaNGI QoNuNGa Ko‘ra SovG‘a SIFaTIDaGI YorDam

MINTAQADA «Tolibon» harakati Qirg‘iziston Prezidenti Tojikiston Respublikasi
Dohada AQSH Sadir Japarov «Qirg‘iz Mudofaa vazirligi AQSH
delegatsiyasi bilan Respublikasining hukumatidan sovg‘a
o‘tkazilgan muzokaralar Vazirlar Mahkamasi» sifatida 20 ta Jeep J8
muvaffaqiyatli to‘g‘risidagi qonunni tipidagi mashinalarni
yakunlanganini ma’lum imzoladi. Hujjatga qabul qilib oldi. AQSHning
qildi. «Afg‘oniston islom muvofiq, Japarov o‘z tashabbusi bilan Bosh vazir va Dushanbedagi elchixonasi
amirligi va AQSH delegatsiyalari o‘rtasidagi muloqotlar Vazirlar Mahkamasi a’zolarini lavozimidan bo‘shatishi rahbari Jon Mark Pommershaymning so‘zlariga
muvaffaqiyatli o‘tkazildi. Uchrashuv davomida siyosiy mumkin. Shuningdek, yangi qonunga ko‘ra, Vazirlar ko‘ra, bu mashinalardan davlat chegaralarini
masalalar batafsil muhokama qilindi», deyiladi Mahkamasi a’zolari uchun ayrim cheklovlar ham qo‘riqlashda foydalaniladi. Ta’kidlanishicha, 30
«Tolibon» bayonotida. Qayd etilishicha, AQSH o‘rnatildi. Xususan, ular tadbirkorlik faoliyati bilan yillik davlatlararo hamkorlik doirasida Qo‘shma
vakillari Afg‘onistonga gumanitar yordam ko‘rsatilishini shug‘ullana olmasligi va saylov kampaniyalari davrida Shtatlar Tojikistonga umumiy qiymati 10,5 mln
va’da qilgan. Toliblar yaqin kunlarda Yevropa ittifoqi ma’muriy resurslardan foydalanish imkoniga ega dollarni tashkil etuvchi 358 ta transport vositasini
delegatsiyasi bilan ham uchrashuv o‘tkazishni bo‘lmasligi belgilangan. sovg‘a qilgan.
rejalashtirayotgani ma’lum qilingan.
Internet materiallari asosida tayyorlandi.

22 VATANPARVAR 2021-yil 15-oktabr № 41

muDoFaaGa Ko‘maKlaSHuvCHI “vaTaNParvar” TaSHKIloTlarIDa

O‘zbekiston Respublikasi mudofaasiga FAOLIYATI
ko‘maklashuvchi “Vatanparvar” tashkiloti
Namangan viloyati kengashi tasarrufidagi
Namangan tumani o‘quv sport-texnika klubida

yoshlarni harbiy-vatanparvarlik ruhida
tarbiyalash, texnik mutaxassislar tayyorlash,

sportning texnik va amaliy turlarini yanada
yuqori saviyaga ko‘tarish borasida muayyan

MOHIR USTOZLARishlaramalgaoshirilmoqda.
IJOBIY SAMARA BERMOQDA

Bu borada O‘zbekiston mazkur O‘STKda ham “Yoshlar daftari”ga XIZMATLAR LITSENZIYALANGAN. Namangan tumani o‘quv sport-texnika klubi
Respublikasi Prezidentining “Yoshlarni kiritilgan yoshlardan 32 nafari 1-bosqichda “ÂÑ” jamoasi tumanda istiqomat qilayotgan barcha
vatanparvarlik ruhida va jismoniy toifali haydovchilik kurslarini imtiyozli ravishda yoshlarni, shuningdek, haydovchilik kasbini
tarbiyalash hamda chaqiriluvchilarni tamomladi. Ularning tengdoshlaridan yana egallamoqchi bo‘lgan barcha хohlovchilarni
harbiy-texnik mutaxassisliklar bo‘yicha 25 nafari esa o‘qishni davom ettirishmoqda. “В”, “ВС”, “С” toifali haydovchilik kurslariga
tayyorlash tartibini takomillashtirish Endilikda imtiyoz asosida mexanizatorlar
bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar tayyorlash kurslari ham faoliyatini boshlash hamda sportning texnik va amaliy turlari –
to‘g‘risida”gi qarori dasturulamal bo‘lib arafasida turibdi. Buning uchun o‘quvchilar “Havo miltig‘idan o‘q otish”, “Aviаmodel”,
xizmat qilmoqda. Chunonchi, ushbu ro‘yxati shakllantirilib, kerakli shart-sharoitlar “Karting”, “Motokross” hamda “Yozgi
qaror ijrosini ta’minlash maqsadida yaratildi. biatlon” kabi seksiya va to‘garaklarda
o‘quv sport-texnika klubida yoshlarni shug‘ullanishga taklif etadi. Mashg‘ulotlar
harbiy-texnik mutaxassisliklar bo‘yicha Ayni paytda O‘STKda tuman yoshlarining malakali mutaxassislar tomonidan olib
tayyorlash, ma’nan yetuk va jismonan jismoniy, ma’naviy-ruhiy jihatdan ham yetuk borilishi kafolatlanadi.
sog‘lom shaxslarni kamol toptirish, bo‘lishlariga alohida e’tibor qaratilyapti.
ularga sportning texnik va amaliy turlari Tashkilotda turli sport musobaqalarini Namangan tumani Toshbuloq
bilan doimiy shug‘ullanishlari uchun tashkillashtirish keng yo‘lga qo‘yilgan. Havo shaharchasi, H. Oxunov ko‘chasi, raqamsiz
qulay imkoniyatlar yaratildi. miltig‘idan o‘q otish, karting, aviamodel, uy. “Vatanparvar” tashkiloti o‘quv binosi.
motokross, yozgi biatlon kabi seksiyalarda
– Shu kunlarda klub jamoasi faoliyat yuritayotgan 70 nafar yosh turli (99) 517-23-80; (99) 394-42-33.
tomonidan mudofaa ishlari va xalq musobaqalarda faxrli o‘rinlarni qo‘lga
ta’limi bo‘limi, shuningdek, O‘zbekiston kiritdi. Masalan, shu yilning avgust
Yoshlar ittifoqi tuman kengashi, oyida Uchqo‘rg‘on tumanida bo‘lib
Yoshlar agentligi, ma’naviyat va o‘tgan karting bo‘yicha Respublika
targ‘ibot markazlari tuman bo‘limlari musobaqasida ishtirok etgan
bilan hamkorlikda qator tadbirlar kartingchimiz Mubina Hakimjonova
amalga oshirilmoqda, – deydi faxrli 1-o‘rinni egallab, shohsupaning
O‘STK boshlig‘i Hamidjon Sobirov. yuqori pog‘onasiga ko‘tarildi.
– O‘tkazilayotgan bunday tadbirlar
muhim sana “Vatanparvar” tashkiloti Kezi kelganda ta’kidlab o‘tish
tashkil etilganligining o‘ttiz yilligiga o‘rinliki, ushbu tuman o‘quv sport-
bag‘ishlanayotganligi yoshlarning texnika klubi jamoasi tarkibida katta
qalbida ona Vatanga muhabbat mehnat tajribasiga ega, bilimli,
va sadoqat hissini, vatanparvarlik o‘z ishiga mohir o‘qituvchilar
tuyg‘usini shakllantirishda muhim o‘rin hamda amaliy boshqarishni
tutmoqda. o‘rgatuvchi-ustalar talaygina.
Bugun tinglovchilarning imtihon
Bundan tashqari, Namangan tumani hay’ati qabul qilgan
o‘quv sport-texnika klubida ommaviy sinovlardan muvaffaqiyatli
kasb mutaxassislarini tayyorlash o‘tayotganliklari
borasida ham bir qancha ishlar amalga ham ana shunday
oshirilmoqda. Jumladan, joriy yilning ustozlar faoliyati
o‘tgan oylari mobaynida 975 nafar ijobiy samara
“”, “ÂÑ”, “Ñ” toifali haydovchilarni berayotganligidan
tayyorlashga erishildi. Shuningdek, dalolatdir.
turdosh tashkilotlarda bo‘lganidek,
akbar allamuroDov

№ 41 2021-yil 15-oktabr VATANPARVAR 23

SPorT

Qoraqalpog‘iston Respublikasi Nukus shahridagi
“Turon” markaziy stadionida sportning Regbi-7 turi
bo‘yicha erkaklar va ayollar o‘rtasida O‘zbekiston kubogi
va chempionati bahslari bo‘lib o‘tdi.

REGBI - 7:
VAO‘ZBEKISTON KUBOGI
CHEMPIONATI BAHSLARI

Musobaqaning tantanali ochilish vazirligining Toshkent va Sharqiy G‘olib va sovrindorlar tashkiliy
marosimida mudofaa vaziri o‘rinbosari – harbiy okruglari jamoalari birinchi qo‘mita va hamkor tashkilotlar
O‘zbekiston regbi federatsiyasi birinchi va ikkinchi o‘rinlarni qo‘lga kiritgan tomonidan kubok, medal, diplom va
vitse-prezidenti Alisher Norboyev, bo‘lsa, 3-o‘ringa O‘zbekiston Milliy esdalik sovg‘alar bilan taqdirlandi.
O‘zbekiston Milliy olimpiya qo‘mitasi universitetining “Universitet” jamoasi
raisi o‘rinbosari Sherzod Toshmatov, egalik qildi. Shimoli-g‘arbiy harbiy okrug
Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar matbuot xizmati
kengashi raisi o‘rinbosari – Turizm Erkaklar o‘rtasida o‘tkazilgan
va sport bosh boshqarmasi boshlig‘i O‘zbekiston kubogi bahslarida 1-o‘rinni
Rasul Zarekeyev hamda boshqalar Toshkent shahri, 2-o‘rinni Farg‘ona
sportchilarni qutlashdi. Mamlakat viloyati va 3-o‘rinni Xorazm jamoasi
miqyosidagi musobaqalar yosh va qo‘lga kiritdi. Shu yo‘nalishda ayollar
umidli sportchilarimizning jahon sport o‘rtasidagi musobaqada 1-o‘rinni
arenalarida munosib ishtirok etishlari Qoraqalpog‘iston Respublikasi,
uchun poydevor bo‘lib xizmat qilishini 2-o‘rinni Namangan viloyati va
ta’kidlashdi. 3-o‘rinni Xorazm viloyatining jamoasi
egalladi.
Shundan so‘ng Shimoli-g‘arbiy harbiy
okrugning faxriy qorovuli tomonidan Uch turdan iborat bo‘lgan Regbi-7
qurol bilan saf elementlari namoyishi, bo‘yicha O‘zbekiston chempionligi
Milliy gvardiyaga qarashli bo‘linmaning O‘zbekiston Milliy universitetining
qo‘l jangi ko‘rgazmasi hamda chiqishlari “Universitet” jamoasiga nasib etdi.
bo‘lib o‘tdi. ikkinchi pog‘onadan qoraqalpog‘istonlik
yigitlar joy oldi. Kuchli uchlikni xorazmlik
Sportchilar va yoshlarning ko‘rgazmali yigitlar jamoasi yakunlab berdi.
namoyishlari, ijodiy jamoalarning Ayollar o‘rtasidagi bellashuvlarda
chiqishlari, qoraqalpog‘istonlik ijodkorlar Qoraqalpog‘iston jamoasining qo‘li
hamda harbiy orkestrlar tomonidan ijro baland kelib, O‘zbekiston chempioniga
etilgan kuy va qo‘shiqlar ishtirokchilarga aylandi. Navoiylik qizlarga ozgina
xush kayfiyat ulashdi. omad kulib boqmadi va ular
chempionatning 2-pog‘onasidan joy
Bu yilgi chempionat bahslari bundan oldi. Uchinchi o‘rinni O‘zbekiston Milliy
bir necha oy oldin boshlangan. 1-tur universitetining “Universitet” jamoasi
musobaqalari Toshkent shahrida, 2-tur egalladi.
musobaqalari Toshkent viloyatida
hamda yakuniy 3-tur bahslari Nukus
shahrida o‘tkazildi. Nukus shahrida
o‘tkazilgan musobaqalarda Toshkent
shahri, Qoraqalpog‘iston Respublikasi,
Xorazm, Namangan, Farg‘ona,
Andijon, Navoiy viloyatlaridan ayollar
va erkaklar jamoalari ishtirok etdi.
Mudofaa vazirligidan bu safar Toshkent
va Sharqiy harbiy okruglaridan ikkita
jamoa qatnashdi.

To‘rt kun davom etgan shiddatli va
murosasiz bahslarda jamoalar epchillik,
kuch, shijoat va g‘ayrat namunasini
ko‘rsatib, regbi sport turining bor
jozibasini namoyon etdi.

Kuchli raqobat ostida o‘tgan
O‘zbekiston chempionatining
3-tur yakuni bo‘yicha Mudofaa

24 VATANPARVAR TANLOVGA Javob: ular ekvatorda joylashgan 2021-yil 15-oktabr № 41
Javob: bu kunlar ham o‘tadi
DIQQaT, TaNlov! Vatan oldida Javob: traktorchi ayol kishi BIR CHIMDIM
Javob: kafan
O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining 3О yilligiga bag‘ishlanadi Shonli armiyamning mag‘rur o‘g‘loni, Buyuklik kuchli bo‘lishda
Yengilmas tog‘ bo‘lgin, Vatan oldida. emas, balki o‘z kuchidan
O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining 3О yilligi munosabati bilan shoirlar, Yovlarga chang solgin el qahramoni, to‘g‘ri foydalana bilishda.
havaskor ijodkorlar o‘rtasida milliy armiyamiz qo‘shinlarining harbiy qudratini, Hamisha uyg‘oq bo‘l, Vatan oldida.
jangovar saflarda xizmat qilayotgan Vatan himoyachilarining fidoyiligi,jasorati va Genri Bicher
qahramonliklarini,ulug‘ ajdodlarimiz qoldirgan boy ma’naviy merosni keng targ‘ib qilish, Bu kenglik... munavvar,
xizmat vazifasini bajarish chog‘ida qahramonlarcha halok bo‘lgan yigitlar xotirasini muqaddas makon, MANTIQNI YOQ!
abadiylashtirish, o‘sib kelayotgan yosh avlodning yuksak ma’naviy-axloqiy,vatanparvarlik
sifatlarini oshirish, Vatan taqdiri va uning mustaqilligi uchun mas’uliyat hissini, Lochin parvoziga yarashar osmon. Bozorda ko‘rmaysiz, ko‘rsangiz
fuqarolik pozitsiyasini kuchaytirish, ular qalbida Vatanga muhabbat, Qurolli Kuchlardan Burgutday sergak tur, olovtan qalqon, ham olmaysiz, olsangiz ham
g‘ururlanish va harbiy xizmatga chuqur hurmat tuyg‘ularini kamol toptirish maqsadida Bir keskir chaqmoq bo‘l, Vatan oldida. kiymaysiz, kiysangiz ham ko‘rmaysiz...
“Vatanparvar” Birlashgan tahririyati “Qancha shoning bo‘lsa,Vatanni ko‘tar!” deb
nomlangan she’rlar tanlovini e’lon qiladi. Armiyam qudrati, shavkati, shoni, Traktorchining ukasi bor. Ammo
Adolat-u tinchlik ahd-u paymoni. ukaning akasi yo‘q ekan. Qanday qilib?
“QANCHA SHONING BO‘LSA, Ulug‘ Turkistonning sergak posboni,
Muzaffar bayroq bo‘l, Vatan oldida. Bu gap xursand odamga aytilsa,
VATANNI KO‘TAR!” u xafa bo‘ladi, xafa odamga aytilsa,
Tanlov shartlari Yurt uchun jon bergan o‘g‘lonlar haqqi, xursand bo‘ladi.
Alpomish, Temurbek dostonlar haqqi,
ijodiy ishlar 2021-yilning 11-oktabridan 15-dekabrigacha taqdim etiladi. Bekzod, onang ekkan rayhonlar haqqi,
“vatanparvar” birlashgan tahririyati manzili: Bir siqim tuproq bo‘l, Vatan oldida.

– 100164, Toshkent viloyati Qibray tumani Universitet ko‘chasi, 1-uy; “G‘alaba bog‘i ”
elektron manzil:
– [email protected] ga yoki (90) 968-62-08 telegram profili. Bu aziz maskanda o‘tmish shu’lasi,
murojaat uchun telefonlar: (71) 260-36-50; (71) 260-32-57. Moziydan so‘z ochar bunda sukunat.
Bir nafas to‘xtagil Vatan bolasi,
Qarshingda jonlanar asriy haqiqat.

Necha ming qo‘mondon,
millionlab askar,

Ona Vatan, deya to‘kkan qutlug‘ qon.
Jasorat mangudir, qalbdadir ular,
Xotira abadiy, bari qahramon.

Ota-bobom xoki – azim tuproq bu -
Mangu olov kabi so‘nmas chirog‘i.
Onalar sog‘inib, ochgan quchoq bu -
Matonat timsoli – “G‘alaba bog‘i”.

bekzod ozoD o‘g‘li,
kichik serjant

Quyidagi hujjatlar ilova qilinishi lozim: Mening qo‘shig‘im Uganda, Ekvador, Kolumbiya,
– muallif pasporti (shaxsini tasdiqlovchi hujjat) nusxasi; indoneziya, Somali, Keniya, Braziliya,
– muallifning manzili va bog‘lanish telefonlari; Dunyoda qo‘shiqlar ko‘p, Kongo... Bu davlatlarni nima
– muallifning xizmat (ish) joyi. Ko‘pdir ohang, navolar. birlashtirmoqda?
Qalbing bilan kuylasang,
Eng sara she’rlar “Vatanparvar” gazetasi sahifalarida “Qancha shoning bo‘lsa, To‘lib ketar havolar. SHU SONNING
Vatanni ko‘tar!” rukni ostida chop etiladi. ELEKTRON
Bir-biridan dilrabo, SHAKLI
G‘oliblarni mukofotlash Biri-biridan jo‘shqin.
Mening bir qo‘shig‘im bor, KELGUSI SONLARDA:
Tanlov g‘oliblari quyidagicha taqdirlanadilar: Ajib, sirli va ichkin.
Eng ilg‘or mutaxassis
– 1-o‘rin (1 ta) – bazaviy hisoblash miqdorining 12 (o‘n ikki) Bu – istiqlol qo‘shig‘i, jamoalar tayyorgarligi
barobari, diplom; Jism-u jonimning sasi.
U dilimda erta-kech, qanday?
– 2-o‘rin (2 ta) – bazaviy hisoblash miqdorining 10 (o‘n) Yuragimning nafasi.
barobari, diplom;
Deyman, asrlar osha,
– 3-o‘rin (3 ta) – bazaviy hisoblash miqdorining 8 (sakkiz) U mag‘rur jaranglasin.
barobari, diplom; O‘zbekning buyukligin,
Butun dunyo anglasin.
– shuningdek, rag‘batlantiruvchi mukofotlar.
umida SulaYmoNova,
Natijalar “Vatanparvar” gazetasi va saytida hamda mudofaa.uz saytining o‘zbekiston jurnalistika va
telegram kanalida e’lon qilinadi. Eng sara ijod namunalari “Vatanparvar” ommaviy kommunikatsiyalar
kutubxonasi” seriyasida kitob holida chop etiladi. universiteti Harbiy jurnalistika
yo‘nalishi 3-bosqich talabasi
G‘olib va sovrindorlarni taqdirlash marosimi 2022-yil Vatan
himoyachilari kuni bayrami arafasida tantanali ravishda o‘tkaziladi.

VATANPARVAR Muassis bosh muharrir: Telefonlar: Gazeta O‘zbekiston Matbuot va axborot Gazeta juma kuni chiqadi.
mayor kotibiyat: 71 260-36-50 agentligida 2008-yil 6-iyunda 0535 raqami Gazeta 1992-yilning
Ahror Ochilov buxgalteriya: 71 260-35-20 bilan ro‘yxatga olingan. 24-iyunidan chiqa boshlagan.
yuridik bo‘lim: 71 269-88-91
Navbatchi: faks: 71 260-32-29 Gazetaning yetkazib berilishi uchun Nashr ko‘rsatkichi: 114.
leytenant obunani rasmiylashtirgan tashkilot javobgar. Bahosi: kelishilgan narxda.
Bobur Elmurodov ISSN 2010-5541 Mualliflar fikri tahririyat nuqtayi nazaridan
farqlanishi mumkin. “Sharq” nashriyot-matbaa aksiyadorlik
O‘ZBEKISTON Sahifalovchi: Tahririyatga kelgan qo‘lyozmalar taqriz kompaniyasida chop etildi.
RESPUBLIKASI Dilnoza Meliqo‘ziyeva qilinmaydi va mualliflarga qaytarilmaydi. Buyurtma: Ã-1005 Bosmaxona manzili: Toshkent shahri,
Mudofaa vazirligi Axborot va ommaviy Hajmi: 6 bosma taboq Buyuk Turon ko‘chasi, 41-uy.
MUDOFAA musahhih: kommunikatsiyalar departamenti – Bichimi: A3
VAZIRLIGI Sayyora Mirzayeva “Vatanparvar” Birlashgan tahririyatining Adadi: 31 057 nusxa 123456
kompyuter markazida sahifalandi. Bosishga topshirish vaqti: 14:00
www.mudofaa.uz Topshirildi: 14:30 Manzilimiz:
100164, Toshkent, Universitet ko‘chasi, 1-uy.

t.me/mv_vatanparvar_uz www.mv–vatanparvar.uz facebook.com/UzArmiya instagram.com/uzbekistanarmy www.youtube.com/c/UzArmiya
t.me/mudofaa_press