«YANGI O‘ZBEKISTONDA ERKIN VA FAROVON YASHAYLIK!»
VATAN – MUQADDAS, UNI HIMOYA QILISH SHARAFLI BURCHDIR!
www.mv–vatanparvar.uz @ [email protected] Gazeta 1992-yilning 24-iyunidan chiqa boshlagan
VATANPARVAR Saytimizga o‘tish
uchun QR-kodini
skaner qiling.
YIGIT OMON BO‘LSA, 2021-yil 5-noyabr, № 44 (2951)
XAVF-U XATAR YO‘Q
QO“NBTUUONM‘DMHAAAANMRGNIUISMBBIEIARRZDDOBOI‘OSZGQGH‘AAL..BAR.R”RISIINHNILAUIZRKL?UASBD.A.. BELLASHDI
dznyuaOtodi‘Fj‘ozatqrbkulbiaaalecognrzkhi‘asiinylsnigniiytcaaoramhinfnnvauaiojrndsahjpdgolhaaozforPnaycrbnatatuhiiyrrscdeviilhhjsomaasaehzcrphrmihormaiailo‘pfsirhaginitinbrordaiikibrnsadOoahoinaalndzi‘itmliyzatidndoaoisia‘,nrympbtgaoeitnrraodatqn‘afndaal rifbrailiralianndi.
Mudofaa vazirligi tizimiga oid so‘nggi yangiliklar bilan t.me/mv_vatanparvar_uz facebook.com/UzArmiya instagram.com/uzbekistanarmy www.youtube.com/c/UzArmiya
quyidagi manzillar orqali tanishing: t.me/mudofaa_press
2 VATANPARVAR 2021-yil 5-noyabr № 44
iSlOhOTlar SamaraSi
Qo‘shinlarning jangovar
shayligini oshirish, har qanday
vaziyatlarda yuklatilgan
vazifani tezkor va sifatli
bajarish qobiliyatiga ega harbiy
xizmatchilarni tayyorlash
ishlariga bugun alohida e’tibor
qaratilmoqda. mudofaa vazirligi
“chimyon” tog‘ tayyorgarligi
o‘quv-mashqlar markazining
“Saridala” o‘quv bazasi ham
ana shu maqsadlarga xizmat
qiladi.
ZAMONAVIY “SARIDALA” O‘QUV BAZASI
foydalanishga topshirildi
Butunlay zamonaviy ko‘rinish individual va professional tayyorgarligini
kasb etgan mazkur o‘quv bazasining oshirish, mashqlarni real vaziyatlarga
tantanali ochilish marosimi bo‘lib yaqinlashtirilgan holda tashkil etish
o‘tdi. Unda ishtirok etgan mudofaa imkoniyati mavjud. Marosim davomida
vaziri general-leytenant Bahodir ishtirokchilar uchun ko‘rgazmali
Qurbonov ushbu o‘quv baza harbiy mashg‘ulotlar ham o‘tkazildi. Bunda
xizmatchilarning, pirovardida esa milliy yurt himoyachilari o‘quv joylarida turli
armiyamizning professional mahorati murakkab mashqlarni bajarib, yuqori
oshishiga munosib hissa qo‘shishini jangovar tayyorgarlik va mahoratga ega
ta’kidladi. ekanliklarini namoyish etishdi.
Tog‘ yon-bag‘rida barpo etilgan Xulosa qilib aytganda, ushbu
mazkur zamonaviy bino va inshootlar o‘quv baza kelgusida ona Vatanimizni
endilikda harbiy xizmatchilarning tog‘ munosib himoya qiladigan minglab
sharoitida harakatlanish, o‘z jangovar mard va jasur o‘g‘lonlarning kasbiy
tayyorgarligini mustahkamlash tayyorgarligini oshirishga, professional
bo‘yicha kasbiy bilim va malakasini yurt himoyachilari safini yanada
shakllantiradigan maskanga aylandi. kengaytirishga xizmat qiladi.
Qisqa vaqt ichida kapital ta’mirlanib,
qayta rekonstruksiya qilingan o‘quv mudofaa vazirligi axborot
baza barcha qulayliklarga ega. va ommaviy kommunikatsiyalar
Ta’kidlash kerakki, tog‘ yon- departamenti
bag‘rida joylashgan o‘quv bazada
tog‘ tayyorgarligi bo‘yicha ilk
bilim va ko‘nikmalarni oshirishga
qaratilgan barcha o‘quv nuqtalari
zamon talablariga mos ravishda barpo
etilgan. Kerakli o‘quv moddiy baza
va zamonaviy vositalar bilan to‘liq
jihozlangan.
Sodda qilib aytganda, o‘quv baza tog‘
tayyorgarligi yo‘nalishi bo‘yicha bilim
va ko‘nikmalarini mustahkamlashga
kirishayotgan harbiy xizmatchilar uchun
dastlabki bosqich vazifasini o‘taydi.
E’tiborli jihati shundaki, bu
yerda har bir harbiy xizmatchining
№ 44 2021-yil 5-noyabr VATANPARVAR 3
maTBUOT anJUmani
Sherzod SHARIPOV
QONUNDA NIMA O‘ZGARISHLAR?
O‘tayotgan haftada O‘zbekiston milliy matbuot
markazida joriy yilning 30-sentabrida imzolangan
“Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat
to‘g‘risida”gi qonunga o‘zgartish va qo‘shimchalar
kiritish haqida”gi qonun mazmun-mohiyati” mavzusida
matbuot anjumani bo‘lib o‘tdi. Unda mudofaa vazirligi
boshqarma boshlig‘i podpolkovnik Ulug‘bek Qodirov,
mudofaa vazirligi markaziy harbiy tibbiy komissiyasi
boshlig‘i o‘rinbosari tibbiy xizmat polkovnigi Xoliyar
Toshtemirov qonunga kiritilgan o‘zgartish va
qo‘shimchalarga batafsil izoh berib, ommaviy axborot
vositalari xodimlari savollariga javob qaytardi.
Mutaxassislar bergan shuningdek, viloyat yig‘in punktlarida Qurolli Kuchlar rezerviga o‘tkazilishi o‘g‘li bo‘lmaganligi sababli yolg‘iz
ma’lumotlarga ko‘ra, O‘zbekiston harbiy-tibbiy komissiyalar va mudofaa belgilangan edi. Endilikda fuqarolar o‘g‘il harbiy xizmatga chaqirilmas
Respublikasi Prezidentining ishlari boshqarmalari huzuridagi mazkur xizmat turining bir oylik harbiy edi. Fuqarolarning murojaatlari va
2020-yil 6-martdagi qarori bilan rahbariyat kengashlari tarkibi va ularning yig‘inlarini o‘taganlaridan so‘ng rezervga takliflari asosida ushbu toifadagi
tasdiqlangan “Fuqarolarni muddatli ish faoliyatlari belgilandi. o‘tkaziladigan bo‘ldi. chaqiriluvchilarga ota-onalarning
harbiy va muqobil xizmatlarga roziligi bilan muddatli harbiy xizmat
chaqirish, safarbarlik chaqiruvi Joriy etilgan chaqiruv tadbirlariga O‘rta, o‘rta maxsus va boshlang‘ich yoki safarbarlik chaqiruvi rezervi
rezervidagi xizmatga olish bo‘yicha binoan, chaqiriluvchilarni qayta-qayta, professional ta’lim muassasalarining xizmatini o‘tash huquqi berildi.
komissiyalar faoliyatini tashkil etish bir-birini takrorlovchi tibbiy ko‘riklardan bitiruvchi sinf o‘g‘il bolalarini chaqiruv
tartibi to‘g‘risida”gi Nizom talablarini o‘tkazish amaliyoti bekor qilindi. 196 uchastkalarida qayd etish ishlari har Shuningdek, qonunda harbiy
“Umumiy harbiy majburiyat va harbiy nafar tibbiy xodim tibbiy komissiyalar yili aprel-may oylarida o‘tkazilardi. xizmatchilarning, oliy harbiy ta’lim
xizmat to‘g‘risida”gi qonunning tarkibidan chiqarildi. Muddatli harbiy Ushbu tadbirlar endilikda oxirgi o‘qish muassasalari kursantlarining,
tegishli bandlariga muvofiqlashtirish xizmatga chaqirish ko‘zda tutilgan yilining oktabr-noyabr oylarida amalga harbiy yig‘inlarga chaqirilgan
maqsadida mazkur qonunning vazirlik va idora vakillarining nomzodlarni oshirilishi belgilandi. harbiy xizmatga majburlarning va
tegishli moddalariga o‘zgartishlar yakkama-yakka suhbat orqali tanlab safarbarlik chaqiruvi rezervidagi
kiritilgan. Bu o‘zgarishlar orqali olishi bilan Qurolli Kuchlarni sifatli “Umumiy harbiy majburiyat va xizmatni o‘tayotganlarning moddiy
mudofaa ishlari bo‘limlari huzuridagi butlash imkoni yaratildi. harbiy xizmat to‘g‘risida”gi qonunning javobgarligi belgilandi.
Qurolli Kuchlarni butlash, hududiy 21-moddasiga ko‘ra, mehnatga
hamda hududiy-tibbiy komissiyalar, Shu davrgacha safarbarlik chaqiruvi qobiliyatsiz, ya’ni nafaqada yoki Furqat ergaSheV,
rezervi xizmatini o‘tagan fuqarolar nogiron bo‘lgan ota-onaning boshqa
27 yoshga to‘lganlaridan so‘ng boquvchisi yoki mehnatga layoqatli “Vatanparvar”
XalQarO ilmiy Onlayn kOnFerenSiya
XALQARO XAVFSIZLIKNI TA’MINLASHGA Janubiy Osiyo strategik
tadqiqotlar markazi hamda
bir qator davlatlarning oliy
harbiy ta’lim muassasalari
vakillari va davlatimizda
BO‘LGAN ZAMONAVIY YONDASHUVLAR akkreditatsiyadan
o‘tgan harbiy attashelar
ishtirokidagi mazkur
konferensiya xalqaro
O‘zbekiston respublikasi xavfsizlikni ta’minlashga bo‘lgan
Qurolli kuchlari zamonaviy yondashuvlar, harbiy
akademiyasida to‘qnashuvlar xarakteri va ularning
17-18-noyabr kunlari paydo bo‘lish omillari, ularning
kelajakda rivojlanish dinamikasi va
yevropada xavfsizlik va transformatsiyasi, nizolarning oldini olish
hamkorlik tashkiloti bilan kabi maqsadlarga qaratilgan.
hamkorlikda “Xavfsizlikni manzil:
ta’minlashga qaratilgan
zamonaviy yondashuvlar: Toshkent shahri Mirzo Ulug‘bek
tumani Asaka ko‘chasi 1-uy.
Telefonlar:
nizolar va ularning (71) 289-97-16,
oldini olish yo‘llari” BMT, YEXHT, NATO, YUNISEF, Xalqaro Qizil Xoch qo‘mitasi, Jorj Marshall (71) 289-97-98,
mavzusidagi xalqaro MDHga a’zo davlatlar mudofaa vazirlari nomidagi Yevropa xavfsizlik masalalarini (90) 983-70-88.
ilmiy onlayn konferensiya kengashi kotibiyati, SHHT Mintaqaviy o‘rganish markazi, AQSH Milliy mudofaa
o‘tkaziladi. O‘zbekiston respublikasi
Qurolli kuchlari akademiyasi
terrorizmga qarshi kurashish tuzilmasi, universiteti huzuridagi Yaqin Sharq va tashkiliy qo‘mitasi
4 VATANPARVAR 2021-yil 5-noyabr № 44
BUGUNIMIZ QAHRAMONLARI harbiy klinik gospital abdominal
jarrohlik bo‘limi boshlig‘i tibbiy xizmat
ORAMIZDA SHUNDAY FIDOYILAR BOR podpolkovnigi Tolib Siddiqov II darajali
Bahrom ABDURAHIMOV “Salomatlik” ordeni bilan taqdirlandi!
– Hayotimda quvonchli voqealar
ko‘p bo‘lgan, – deydi suhbatdoshimiz
Tolib Siddiqov. – Ilk marotaba egnimga
harbiy libos kiyganim, farzandlarimning
dunyoga kelishi... Bu voqealarni doim
o‘zgacha entikish bilan yodga olaman. Bu
yilgi Mustaqillik bayrami esa umr sahifamni
yana bir esda qolarli voqea bilan bezagani ikki
karra quvonchli bo‘ldi. Albatta, bu xotiramda
o‘zgacha muhabbat bilan saqlanib qoladi.
Davlat mukofotiga erishish – yuksak e’tirof, shu
bilan birga mas’uliyat, fidoyilik degani. Demak,
unga munosib bo‘lish lozim. Buning uchun nima
qilish kerak deysizmi? Buning uchun kasbga
jonkuyarlik bilan yondashish, muntazam ravishda
o‘z ustida ishlash va tajribani orttirib borish kerak.
Ana shunda o‘z-o‘zidan muvaffaqiyatlarga yo‘l
ochiladi.
USTOzlar O‘giTiga
amal QiliB
– Ota-onam, ustozlarimning erishayotgan
...Yarim tunda uyqusi o‘chib ketdi. Uning nazarida shu tun juda uzayib ketgandek. yutuqlarimdan quvonishi har doim menga dalda bo‘lib
O‘rnidan turib derazadan tashqariga qaradi. Zim-ziyo tun. Go‘yoki butun borliq kelgan. Ularning sevinib, faxrlanib aytgan birgina yaxshi
gapidan dunyolarga sig‘may ketaman. O‘sha lahzalarda
shirin uyquda. Yuragi siqildi. Egniga choponini tashlab hovliga chiqdi. Ota- qalbimda o‘zgacha iftixor hissini tuyaman.
Men Farg‘ona viloyati Furqat tumanidagi 64-umumta’lim
onasi yotadigan uyning chirog‘i haliyam yoniq. “Uxlashmabdi... Axir qanday maktabida o‘qiganman. O‘qituvchilarimni har doim hurmat
uxlasin, ukam kasalxonada o‘lim bilan olishayotgan bo‘lsa!” xayolidan bilan eslayman. Ular orasida birinchi o‘qituvchim Ulfatoy
Eraliyeva alohida ajralib turadilar. Aynan shu kishi bizga
o‘tgan fikrdan o‘rtanib ketdi. Ko‘z oldiga rangi za’farondek sarg‘ayib ketgan orzular bilan cheklanib qolmaslikni, maqsad sari har doim olg‘a
ukasi Topiljon keldi. Unga shifokorlar jigar serrozi deb tashxis qo‘yishdi. intilishni o‘rgatgan. Shifokor sifatida erishgan yutuqlarimda esa
ustozim – iste’fodagi polkovnik Shavkat Ochilovning hissasi va
Mana, necha kundirki, ota-onasi erta tongdan to yarim kechasigacha xizmati katta. Shavkat Ochilov o‘rgatishdan charchamaydigan,
bundan malollanmaydigan inson. Eng qiyin va murakkab
kasalxonadan beri kelishmayapti. Kecha onasining qo‘shni ayolga yig‘lab vaziyatlarda doim ularning maslahatiga tayanamiz. Bir gal
aytgan gaplari qulog‘i ostida jaranglagandek bo‘ldi: “Tuzalishi qiyin shunday voqea bo‘ldi. Bo‘limimizga qornidan jarohatlangan
bemorni olib kelishdi. Jarohat shu qadar og‘irki, ichaklari yirtilib,
deyishyapti... endi yolg‘iz umidimiz Allohdan...” Ne tongki, shifokorlar titilib ketgan. Tirik qolishi dargumon. Zudlik bilan ishga kirishdik.
aytganidek, Topiljon tuzalmadi. U shunday rutubatli tunlarning Bemor ikki bosqichli jarrohlik amaliyotini boshdan o‘tkazdi va
ishonasizmi, o‘sha bemor tuzaldi! Bu haqiqiy muvaffaqiyatimiz edi.
birida, o‘n olti yoshida Haqqa omonatini topshirdi... Qissadan hissa shuki, men o‘zida bor bilimni, ilmni shogirdlari
bilan bo‘lishadigan Shavkat Ochilovdek fidoyi shifokorning shogirdi
ekanligimdan va hali-hamon yelkama-yelka xizmat qilayotganimdan
faxrlanaman. Avvalo, jamoamizda shunday kamtarin, fidoyi
Ota-onasi qatori Tolibning ham bu ayriliqqa ko‘nikishi qiyin bo‘ldi. mutaxassisning borligi – bizning yutug‘imiz.
Ukasi uning sirdoshi, dardkashi edi. U hech qachon birovga qattiq
gapirgan emas. Akasiga mehrini har bir xatti-harakati orqali sezdirib SOhadagi yUTUQlar
turardi. Hayotni sevardi, o‘qishga mehri baland edi. Uning gap-
so‘zlari, kulib turgan chehrasini eslagan sari azoblanaverdi. Ha, – Zamon shiddat bilan rivojlanayotgan shunday davrda tibbiyot ham
keksalar bejiz aytishmas ekan: olovdan ham qattiq yondiruvchi, taraqqiy etmoqda. Sohaga yangi-yangi innovatsion texnologiyalar joriy
kuydiruvchi narsa – bu ayriliq ekan. Zero, olov o‘chsa o‘chadiki, etilmoqda. Mana birgina misol, yaqin yillargacha gospitalimizda jarrohlik
qalbdagi ayriliq o‘ti o‘chmas ekan. Ayni navqiron yoshida boshidan amaliyotlari, masalan, chov churrasi, o‘t pufagi va ko‘richakni olib tashlash
o‘tkazgan bu ko‘rgulik Tolibning hayotida, orzu-niyatlarida tub an’anaviy yo‘l bilan amalga oshirilgan bo‘lsa, endilikda laparoskopik jarrohlik
burilish yasadi. U shifokor bo‘lishni maqsad qildi va o‘z-o‘ziga yo‘lga qo‘yilgan. Bu usulni ommalashtirish va amaliyotga keng joriy qilish
so‘z berdi: albatta, kuchli shifokor bo‘laman va mening qo‘limda maqsadida Leningradda o‘qib keldim. 2014-yilda Amerikada, 2018-yili Yaponiyada,
bemorlar hech qachon o‘lmaydi! 2019-yilda Hindistonda tajriba orttirdim. 2016-yilda Respublika vrachlar malakasini
mUVaFFaQiyaTga yO‘l oshirish institutida olti oylik kursda tahsil oldim. Bu innovatsion usulning afzalligi
shundaki, bunda bemorning tiklanish jarayoni tez va oson kechadi. Bu usul koykani
Chin yurakdan qilingan istak uni xayrli yo‘llarga boshladi. band qilish va dori-darmonni tejash tomonidan ham katta foyda keltiradi. Negaki
Maktabni tamomlagandan so‘ng Andijon davlat tibbiyot avvallari jarrohlik amaliyotini boshdan kechirgan bemor bir hafta yotoq rejimi bo‘yicha
institutining davolash fakultetiga o‘qishga kirdi. Tahsil parvarishlanardi va o‘n uch, o‘n to‘rtinchi kunlari uyiga ketishga ruxsat berilardi. Hozir
mobaynida har doim faol talabalar qatorida bo‘ldi. esa bemorlarga uchinchi kuni uyiga javob beryapmiz. Oldin bemorlarda jarrohlikdan
Juda uquvli va tirishqoq bo‘lgani uchun fanlarni yaxshi keyin 25 sm chandiq qolgan bo‘lsa, hozir 0,5 mm.dan 1 sm.gacha teshik izi olti oyga
o‘zlashtirardi. Bu xislati sabab tezda o‘qituvchilarining qolmasdan yo‘q bo‘lib ketyapti. Avval infuzion terapiya bir hafta qilingan bo‘lsa, hozir bu
nazariga tushdi. 1998-yilda institutni muvaffaqiyatli amaliyot bir kun amalga oshirilyapti. Yana bir muhim jihati, bu jarrohlik amaliyoti harbiy
bitirib, Andijon davlat tibbiyot instituti klinikasida bir xizmatchining jangovar tayyorgarligiga ham daxl qilmaydi.
yil umumiy jarrohlik bo‘yicha internaturada o‘qidi. Umr mazmUni
2000-yili esa harbiy shifokor sifatida faoliyatini
davom ettirdi. Qahramonimizning uch nafar farzandi bor. Rafiqasi Nargiza opa ham Markaziy harbiy
O‘z kasbini sevgan, unga qalb qo‘rini bergan klinik gospitalining endoskopiya bo‘limida ordinator bo‘lib faoliyat yuritadi.
inson uchun o‘tgan yigirma bir yil haqiqiy tajriba – To‘ng‘ichimiz Shohjahon Toshkent davlat sharqshunoslik universitetida tahsil oladi,
va mahorat maktabi bo‘ldi. Shu davr ichida uning – deb quvonib so‘zlaydi qahramonimiz. – Shahriyor o‘g‘limiz Toshkent davlat iqtisodiyot
qo‘lida yuzlab, balki minglab bemorlar shifo universiteti qoshidagi akademik litsey o‘quvchisi. U kelajakda diplomat bo‘lmoqchi. Kenjamiz
topdi. Bugun jamoada uni o‘z kasbining ustasi, Marjona maktabda o‘qiydi. Unda shifokorlik kasbiga qiziqishi bor. U kelajakda stomatolog
qo‘li yengil jarroh deya hurmat qilishadi. Uning bo‘lmoqchi. Farzandlarimning o‘z oldiga qo‘ygan maqsadlari, intilishi bizni benihoya quvontiradi.
bu fidoyiligi, kasbga bo‘lgan sadoqati Qurolli
Kuchlarimiz tashkil etilganligining o‘ttiz yilligi mayor gulnora hOJimUrOdOVa suhbatlashdi.
bayrami arafasida davlatimiz tomonidan
ham munosib e’tirof etildi: Markaziy
№ 44 2021-yil 5-noyabr VATANPARVAR 5
“eng ilg‘Or hamShira” TanlOVi
O‘zbekiston Respublikasi Mudofaa
vazirligi qo‘shinlarida “Men
g‘olib!” shiori ostida an’anaviy
tarzda o‘tkazilayotgan “Eng ilg‘or
mutaxassis” ko‘rik-tanlovi yuzlab
harbiy xizmatchilar va Qurolli Kuchlar
xizmatchilari orasidan barcha
sohalar bo‘yicha eng ilg‘orini aniqlash
va rag‘batlantirishga xizmat qilib
kelmoqda. TO‘NMUAKURSISDAIZDOSHLARI
BELLASHDI
Ushbu Qoraqalpog‘iston videoroliklar Respublikasi
ko‘rik-tanlovning davlat san’at muzeyi hamda badiiy Sog‘liqni saqlash
“Eng ilg‘or hamshira” hamda Shimoli-g‘arbiy harbiy okrug chiqishlar orqali ifoda etishdi. vazirligi vakillari hamda boshqa
nominatsiyasi bo‘yicha final tarix muzeyiga ekskursiya tashkil etildi. Qisqa vaqt oralig‘ida mutaxassislik mas’ullardan iborat hay’at a’zolari
bellashuvi bu yil, odatdagidek, “Eng ilg‘or hamshira” ko‘rik- bo‘yicha 20 ta test savollariga javob baholab bordi.
Toshkentda emas, Nukus tanlovining final bellashuvi Nukus berish kerak bo‘lgan ikkinchi shartda Yakuniy natijalarga ko‘ra, “Eng
shahrida o‘tkazilishi barcha tanlov garnizonidagi Ma’naviyat va ma’rifat ishtirokchilarning nazariy bilimlari ilg‘or hamshira” tanlovida 24,71 ball
ishtirokchilari uchun kutilmagan markazida o‘tkazildi. Unda ishtirokchilar sinovdan o‘tdi. bilan g‘oliblikni Nukus harbiy gospitali
voqeaga aylandi. beshta shart bo‘yicha harbiy tibbiyot Tibbiyot sohasida nazariy bilimlarning hamshirasi Baxtigul Begimova egalladi.
Tanlovning hududiy sohasida “Oq xalatli malika” degan amaliy ko‘nikmalar bilan uyg‘unligini Shohsupaning ikkinchi pog‘onasidan
bosqichlarida g‘alaba qozongan sharafli nomga sazovor bo‘lish uchun namoyon etuvchi uchinchi shartda mohir Samarqand harbiy gospitali vakili
6 nafar – Samarqand, Farg‘ona, bilim va tajriba borasida o‘zaro kuch hamshiralar shartli bemorga muolaja Sarvinoz Boborahimova joy oldi.
Termiz, Qarshi va Nukus harbiy sinashdi. ko‘rsatish orqali olingan vazifalarni Faxrli 3-o‘rinni Qarshi harbiy gospitali
gospitallari hamda Mudofaa Bellashuvni harbiy okrug qo‘shinlari bajarishdi. Ta’kidlash joizki, mazkur hamshirasi Charos Yo‘ldosheva qo‘lga
vazirligi Markaziy harbiy klinik qo‘mondoni polkovnik Farhodjon shart ishtirokchilar uchun eng murakkab kiritdi.
gospitali sharafini himoya qilish Shermatov kirish so‘zi bilan ochib sinov deb baholanadi. Shartli yarador G‘olib va sovrindorlar O‘zbekiston
uchun kelgan ishtirokchilar berdi va so‘nggi yillarda butun dunyo va jarohatlangan insonga birinchi Respublikasi Mudofaa vazirligi,
Nukus temir yo‘l vokzalida hamjamiyatini xavotirga solgan tez tibbiy yordam ko‘rsatishda ham Shimoli-g‘arbiy harbiy okrug qo‘shinlari
harbiy orkestr sadolari ostida pandemiya sharoitida tibbiyot sohasi ishtirokchilarning aniq, dadil harakatlari qo‘mondonligi hamda Qoraqalpog‘iston
qoraqalpoqcha lutf va milliy urf- xodimlarining jamiyatdagi o‘rni naqadar yuqori baholandi. Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi
odatlarga ko‘ra, iliq kutib olindi. muhim ekanligini ta’kidladi. Barcha “Uyga vazifa” deb atalgan yakuniy tomonidan diplom hamda esdalik
Mehmonlar uchun “Sahrodagi luvr” ishtirokchilarga tanlovda muvaffaqiyatlar shartda tanlovning dastlabki, saralash sovg‘alar bilan taqdirlandi.
nomi bilan butun dunyoda nom tiladi. bosqichlarida ilg‘orlikni qo‘lga kiritgan Qoraqalpog‘iston Respublikasi
qozongan I.V. Savitskiy nomidagi “Salomlashish” deb nomlangan hamshiralar ijodiy, badiiy chiqishlari ijodiy jamoalari hamda san’atkorlari,
birinchi shartda ishtirokchilar o‘zlari orqali san’atga, adabiyotga, ma’rifatga, shuningdek, Nukus garnizoni Ma’naviyat
tug‘ilib o‘sgan go‘shasi, oilasi hamda milliy urf-odat va an’analarga mehr va ma’rifat markazi harbiy orkestri
harbiy tibbiyot muassasasidagi faoliyatini qo‘yganliklarini isbotladi. Tanlovning ijrosidagi kuy va qo‘shiqlar, milliy va
barcha shartlarini Mudofaa vazirligi badiiy raqs namoyishlari yig‘ilganlarga
tibbiy ta’minot boshqarmasi, vazirlik bayramona kayfiyat ulashib, dillarni
bosh sanitariya-epidemiologiya xushnud etdi.
nazorati markazi va Qoraqalpog‘iston
mayor Timur narziyeV,
Shimoli-g‘arbiy harbiy okrug
matbuot xizmati boshlig‘i
6 VATANPARVAR 2021-yil 5-noyabr № 44
“Qancha ShOning BO‘lSa, VaTanni kO‘Tar!” TanlOViga
YURT Yomg‘irlar, soyabon tutgan qadamlar,
MANZARALARI Hayot tomirida chopgan odamlar...
Parishon shaharlar, hurkak ovullar,
Vatan deb shivirlar kaftlarim mening Donishmand sahrolar, jo‘mard daryolar. Ana shu manzildan yonib o‘taman, Ha, yerning ostidadir tillolarim, zarlarim,
Yelkasin qor bosgan – g‘urur-la turgan, Yog‘och tulporda ham sevib ketaman, Tarbiyachi pirlarim, ushlab turgan zo‘rlarim.
Bobom ko‘zin ko‘rgan ey, azim tog‘lar... Bu meniki deyman, g‘urur etaman, Tag‘in shunda botindir, shu Vatan ostidadir,
Sochlari shamolda ko‘kni supurgan, O‘g‘limning, qizimning qo‘lin tutaman, Peshonasi torlarim, peshonasi sho‘rlarim.
Onamday muntazir turguvchi bog‘lar. Vatan deb shivirlar kaftlarim mening, Bul tuproqni sev, bolam, tavof qilgin har qachon,
“Hayot kelayotir!” – xushxabar olib, Shunday to‘lib borar daftarim mening. Bu oddiy tuproq emas — tabarruk O‘zbekiston.
Shul bog‘lar poyiga chopgan irmoqlar...
Boychechakning tillo piyolasida O‘ZBEKISTON Olomon emas, xalq bo‘l, deya bitmish shoirlar,
Hamallar – amallar, erigan qorlar. Jahon xaritasining rangi ming bor almashdi, Elining baxtin ko‘rsa — ruhlari shod yotirlar.
G‘olib bahodirning vazmin kiftida Tarix mundarijasin kerak joylari kuygan. Ulug‘ tog‘larga qara — yuraklaring ulg‘aysin,
Qizg‘aldoq ko‘targan maston bahorlar... Qay zamonda ajdodim oriyat deb talashdi, Otasi botir bo‘lmay tug‘ilmas bahodirlar.
Olamga xirmonin ustidan boqqan, Shunda u qadagan tug‘ — yerni to‘xtatib qo‘ygan. Orzu ham suyak surar, umiding bo‘lsin omon,
Qo‘llari qadoqlar, otashin yozlar. Yulduzlarni muzlatgan zamindan sachragan qon, Shu xalqning orzusidir bezavol O‘zbekiston!
Saxo bul tuproqqa xayr-u xo‘sh ayta O‘zi paydo bo‘lganmas biz suygan O‘zbekiston! Koshki, shu she’rim bilan ajdod ruhin shodladim,
“Bahorgacha...” deya bo‘lgan parvozlar... Yer so‘fiydir, yer marddir — hammasini aytmaydi, Xotirasi pand bergan zamonlarni yodladim.
Shamol erkalanib qolgani kelgan, Tinglab, anglab olmoqqa goh sabrimiz yetmaydi. Shom qirg‘og‘ida edim, tong sohili ko‘rindi,
Oftob taft olgani har kun o‘tguvchi. Otangga o‘xshar Vatan, sen undan to‘ragansan, Bu tun kuldim, yig‘ladim, quvoniblar dodladim.
Hilol ko‘z uzolmay, oz-oz yeyilgan, Kechirar, kek saqlamas, shuningdek, unutmaydi. Qanday shirin uxlaysan, bolam, ko‘zing och, uyg‘on,
Fasllar tez kelib, arang ketguvchi... Lochinning tuxumidan boyqush chiqmas hech qachon, Seni yo‘rgaklayotir oppoq tong — O‘zbekiston!
Ko‘chalar, orzular, xayol, tashvishlar, O‘zi paydo bo‘lganmas biz bilgan O‘zbekiston! Vatan, mehringni uzma, mehringdan to‘ymaguncha,
Ro‘zg‘orlar, o‘tboshi, totli kulgular. Taqdir tarozisini adolat uzra qurgan, Kimliging bilmas edim, farzandni suymaguncha.
Avtolar, signallar, da’vatlar, ishlar, Yer ostiga oltinlar yerning ustidan borgan. “Ona tuproq” deyishni bir oqshomda o‘rgandim,
Ertaga ham davom etgich bugunlar... Bobomning orzulari armonlarga aylangach, Buncha aziz emasding, onamni qo‘ymaguncha.
Erinchoq yo sergak tonglar, savollar, Shul armon ganjga do‘nib, nasibamni jamg‘argan. Kun sayin tomirlarim botib borguvchi bo‘ston,
Kunduzlar, asablar, yoyiq oqshomlar, Bir jilg‘amda o‘n to‘rt ming ko‘zi ochiq qatag‘on, Shunday bino bo‘lgandir ona yurt — O‘zbekiston!
Ularning nidosidir zahmatkash O‘zbekiston.
Shodmonqul SALOM
YIGITLAR HARBIY AKAM SERJANTLARIM, O‘ZBEKISTONIM
(Halok bo‘lgan harbiylar xotirasiga) Akam harbiy xizmatda, KOMANDIRLARIM... O, muqaddas, O‘zbekistonim,
Yurtni dildan sevdingiz-u lek Hech qachon toliqmaydi, Chamanzorim, bog‘im, bo‘stonim.
Solmadingiz dunyoga dovrug‘. Yovni yurtga yo‘latmay, Siz bedorsiz, tunlar uyqusiz, Ko‘z tegmasin malohatingga,
Jon berdingiz kezi kelganda, Vatanni qo‘riqlaydi. Askarlarga buyuk o‘rnaksiz, Fido bo‘lsin senga bu jonim.
Ketdingiz siz yuzingiz yorug‘ Borsam deyman xizmatga, Yurtga arslon kabi kerak siz, Unib-o‘sdim ko‘rkam bog‘ingda,
Elga nafi teggan yigitlar, Akamday askar bo‘lib. Serjantlarim, komandirlarim! Bulutlarga yondosh tog‘ingda.
Yurt uchun jon tikkan yigitlar. Vatanimning tinchligin Ko‘zim qorasidek asrayman seni,
Faxrlanar sizdan otalar, Asrardim baxtga to‘lib. Ta’limingiz kuch, jasoratdan, Qurol tutgan yovdan, yog‘iydan.
Ingraydi-yu chiqmas ovozi. Sabog‘ingiz bo‘ldi odobdan, Tinch, musaffo osmoning uchun,
Oqladi deb bergan sutimni Dilbek YUSUPOV, Harbiylikdan hamda hayotdan, Xizmatingga shaymiz kun-u tun.
Ko‘zida yosh – onalar rozi, Parkent tumanidagi Serjantlarim, komandirlarim! Senga mehrim, senga hurmatim,
El-yurt rozi sizdan, yigitlar, Ushbu she’rni ilindim bugun.
Qaytmadingiz so‘zdan, yigitlar. 21-maktabning 6-sinf Uqtirdingiz Vatan neligin,
Dilingizni tark etmadi hech, o‘quvchisi Himoyada mardlar shayligin, Kichik serjant
So‘ng damgacha yurt degan tuyg‘u. Ona Vatan muqaddasligin, Sayidalixon YOQUBJONOV
Unutmaymiz sizni hech qachon, Serjantlarim, komandirlarim!
Yashagaysiz qalblarda mangu,
Ey, qalblari yirik yigitlar, Dostonbek SHARIPOV,
El deb o‘tgan tirik yigitlar. Parkent tumani
Sayfiddin OKANOV
№ 44 2021-yil 5-noyabr VATANPARVAR 7
MANGUBERDIkO‘hna TariX ochmagan tarix bizga sirlarini oshkor
Ko‘hna tarix dunyoni qilsa...
titratgan voqealarga necha QABRINI IZLAB...
Moziy hodisotlari hayratomuz
bor guvoh bo‘lgan. Ular O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar darsliklar va boshqa manbalarda tarzda qiziqligi shundaki, qadim
orasida Chingizxon va uning Mahkamasining 2020-yil 23-iyul adolatsiz, bosqinchi, jallodsifat va Mayofaraqin hokimi Shihobiddin
vorislari bilan Xorazmshohlar kuni e’lon qilingan farmoyishida savodsiz deb talqin qilish yo‘riqlari o‘rin Muzaffar G‘oziy (bu hokim Sulton
o‘rtasidagi dahshatli jang-u Jaloliddin Manguberdi tarixining egallagan edi. Tarixni sinfiy, mustabid Jaloliddin bilan bir davrda yashagan)
jadallar moziyning eng fojiali yangi sahifalari bilan bog‘liq ilmiy tuzum manfaatlariga bo‘ysundirib o‘qitish saroyining bir qismigina saqlanib
hodisalari sahifasini tashkil tadqiqot ishlarini qo‘llab-quvvatlash, ularga suv va havodek zarur edi. Milliy qolgan bo‘lib, u “Burjil Malik” nomi
xorijiy mamlakatlarga ekspeditsiyalar qahramonlarimiz sha’nini tahqirlab, toptab bilan atalgan. O‘rta asr muarrixi al-
etishiga ko‘ra, hozirgacha uyushtirish bilan bog‘liq tadbirlarni o‘qitish qullik tuzumini mustahkamlashga, Javziy o‘z asarida Sulton Jaloliddin
sharqshunos tarixchilarning amalga oshirish va bu vazifalarni xalqimizni asl tariximizdan judo qilish va dafn etilgan joyni “Burjil Malik”dan
moddiy-moliyaviy ta’minlash uni manqurt holga keltirishda ma’naviy shimol tarafga yurilganda, yuz qadam
asosiy tadqiqot mavzusi kabi masalalar bo‘yicha vazifalar qurol bo‘lgandi. masofada joylashganligini g‘oyat aniq
bo‘lib keladi. Bu tarixiy qo‘yilgandi. ifodalagan edi. Biroq, ming afsuslar
voqealar boshida yovuzlik, Shundan keyin Sulton Jaloliddin dafn bo‘lsinki, qabr o‘rni o‘tgan asrning
vayronalik timsoli sifatida Mazkur farmoyish ijrosini ta’minlash etilgan va uzoq davrlardan beri tarixchilar 70-yillarida Silvan shahrining asosiy
Chingizxon tursa, ikkinchi maqsadida Xorazm viloyati hokimligi o‘rtasida qizg‘in bahslar, munozaralarga yo‘li o‘tadigan loyiha rejasiga tushib,
tarafida xalq qahramoni, tomonidan 2021-yil oktabr oyida sabab bo‘lib kelayotgan muammo buldozer bilan tekislab yuboriladi.
ulug‘ sarkarda, mo‘g‘ul besh nafar a’zodan iborat delegatsiya to‘g‘risida fikr-mulohazalar bildirildi.
bosqinchilari nomini qo‘rquv Turkiya Respublikasiga jo‘natildi. Buyuk ajdodimiz abadiy qo‘nim topgan Xalqaro simpozium qaroriga
bilan tilga olgan mardlik Delegatsiya a’zolari Turkiyaning joyni, uning qabrini topish, muqaddas ko‘ra, agar yo‘l arxeologik tadqiqot
va jasorat timsoli, ozodlik, Diyorbakr viloyati Dajla universitetida ziyoratgohga aylantirish va bu to‘g‘risida hududiga kiritilib, Sulton Jaloliddin
mustaqillik uchun kurash 15-18-oktabr kunlari bo‘lib o‘tgan Turkiya hamda O‘zbekiston davlat jasadi qoldiqlari ochiladigan bo‘lsa,
Bayrog‘ini mag‘rur ko‘targan xalqaro ilmiy simpoziumda ishtirok rahbarlariga murojaat qilib, mahobatli yo‘lni boshqa tarafga burib aynan
sulton Jaloliddin Manguberdi etib, Sulton Jaloliddin Manguberdining maqbara o‘rnatish yuzasidan simpozium dafn etilgan joy ustiga mahobatli
jang-u jadallardagi mislsiz jasorati, qarori qabul qilindi. maqbara o‘rnatib, uni jahon turizmi
turadi. uning fojiali o‘limi va shu mudhish yo‘nalish xaritasiga kiritish lozimligi
voqeadan keyingi davrda Jaloliddin Jaloliddinshunos o‘zbek va turk taklifi bildirildi. Agar buning imkoni
qo‘shini boshiga tushgan hodisalarga olimlari professor O‘qtoy O‘zan, tarix bo‘lmasa, Mayofaraqin qal’asining
daxldor mavzularda ma’ruza qilishdi. fanlari doktori Arafat Yaz, men va “Burjil Malik” deya nomlanuvchi
Jaloliddin Manguberdi fondi raisi Behzod qoldiqlari o‘rnida bu muhtasham
Jaloliddin Manguberdi fondi Abdirimov tomonidan Sulton Jaloliddin maqbarani bunyod etish maqsadga
raisi Behzod Abdirimovning Manguberdining harbiy-siyosiy faoliyati muvofiq ekanligi qarorda ilova qilindi.
buyuk sarkarda o‘limidan keyin mufassal tarzda yozilgan, fors, arab, turk Agar muddaomiz amalga oshsa, ikki
xorazmshoh qo‘shining qismati tilida bitilgan qo‘lyozma asarlari o‘rganildi. og‘a-ini qardosh davlatlar hamda
haqidagi ma’ruzasi simpozium Bu jarayonda mohir tarjimonlar yordam xalqlar o‘rtasida do‘stlik ko‘prigi
qatnashchilarida katta taassurot berdi. Bu asarlardan Sulton Jaloliddin yanada mustahkam o‘rnatilgan bo‘lur
Manguberdining dafn etilgan joyini edi.
qoldirdi. So‘ngra, Sulton aniqlash, qabrini topish asosiy vazifamiz
Jaloliddin harbiy-siyosiy edi. Nihoyat, izlanishlar besamar ketmadi. Bu voqeadan xabar topgan
faoliyatini atroflicha Uzoq davrlardan beri muammo bo‘lib xalqimiz vakillari, ziyolilardan, hatto
o‘rgangan va tadqiqotlarini kelayotgan Sulton Jaloliddin Manguberdi xorij davlatlarida yashayotgan
izchil davom ettirayotgan abadiy qo‘nim topgan joyni, ya’ni qabrini vatandoshlarimizdan ko‘plab tabrik
dunyoning yigirmadan topishga erishildi. Turk olimi Arafat Yaz va qutlovlarni qabul qildik. Ushbu
ortiq mashhur olimlari bu to‘g‘ridagi eng ishonchli manbani kun va soatlar hayotimizning eng
bir-biridan qiziqarli topganligidan behad xursand bo‘lgani baxtli lahzalari sifatida qalbimizga
ma’ruzalari bilan holda bizni nodir manbani ko‘rishga muhrlandi.
ishtirok etdilar. chorladi. Ko‘zlarimizga ishonmay,
Mening noyob manbaga qayta-qayta nazarimizni Safar chog‘ida Diyorbakr viloyati
manbalarga, qaratdik. Qalbimiz hapqirib bir-birimizni va Silvan tumani hokimligi ko‘magi
jumladan, tabriklay boshladik, quvonchimizning bilan shu hududlarda yashab
Moskvaning o‘ta cheki yo‘q edi. Bu tarixda muhrlanadigan qolgan xorazmliklar qishloqlaridan
maxfiylashgan chinakam hodisa bo‘ldi. birida bo‘ldik. Biz muddat tugab
arxividan olingan borayotganligi munosabati bilan
hujjatlarga asoslangan Sulton Jaloliddin dafn etilgan joy faqat Diyorbakr shahridan 60-70
ma’lumotlarim haqidagi ma’lumot arab tarixchisi Sibit km uzoqlikda joylashgan, hozir
simpoziumda ibn al-Javziyning “Tarixlar ko‘zgusi” ham Xorazm nomi bilan ataladigan
qatnashgan olimlarni asarining 312-betida juda aniq bitilgandi. qishloqda bo‘lib, vatandoshlarimizning
hayajonga soldi. Bunday Bu kashfiyot haqida xalqaro simpozium turmush tarzi bilan tanishdik. Ularning
o‘ta maxfiylashgan hay’ati a’zolarini xabardor qilishimiz hozirgi avlodlari biz bilan qariyb
hujjatlar Moskvadagi bilanoq hay’at raisi al-Javziy keltirgan turkcha so‘zlashdilar. Xorazm talaffuzi
mas’ul tashkilot va Mayofaraqin (hozirda bu shahar Silvan deyarli unutilgan.
amaldorlardan qanday deb nomlanadi)ga jo‘nab ketish uchun
olingani yuzasidan savollar ruxsat berdi va turk, o‘zbek olimlaridan Safarimiz yakunlanar ekan, biz
yomg‘iri yog‘ildiki, bu holat iborat ilmiy ekspeditsiya mo‘jazgina Behzod Abdirimov bilan kitob bozorini
simpoziumning eng hayajonli avtobusda Silvan tomon yo‘lga tushdi. qidirib topdik. Go‘zal manzara. Bu
va hayratomuz lahzalari bo‘ldi. Bu tarixiy hudud Diyorbakr shahridan bozordan istalgan mutaxassislik
Bu maxfiy hujjatlarda milliy taxminan 60 km chamasi uzoqlikda bo‘yicha, hatto noyob kitoblarni ham
tariximiz va buyuk ajdodlarimiz joylashgan bo‘lib, Suriya chegarasiga topish mumkin edi. Odamlar zich
sulton Jaloliddin Manguberdi, yaqin ekan. Bizga O‘zbekiston tarixi bo‘lgan nodir kitoblar maydonidan
sohibqiron Amir telekanali muxbiri Hilola Nazirova va chamasi uch yarim, to‘rt soatcha
Temur va Zahiriddin “Iqbol” teleradio kompaniyasi operatori aylanib, holdan toyib chiqib keta oldik.
Muhammad Boburni Saidbek Hasanov hamroh bo‘ldi.
oliy ta’lim dasturlari, Barchamiz kuchli hayajonda edik. “Tarix sabog‘idan neki olibsan,
o‘quv qo‘llanma, Nahot 800 yildan buyon sirli sandig‘ini imon gavharini dilga solibsan,
daraxt ildizisiz otmagay tomir,
inson o‘z tarixisiz topmagay qadr”
hikmati amaldaligini shu do‘konlardan
guruh-guruh bo‘lib kitob olayotgan
qardoshlarimiz misolida ko‘rdik va
g‘oyat havasimiz keldi.
Jumaboy rahimOV,
Jamoat xavfsizligi universiteti
gumanitar fanlari kafedrasi
professori
8 VATANPARVAR 2021-yil 5-noyabr № 44
keling, kiTOB O‘Qiymiz!
Rostini aytsam, bugungi “BEGONA”
zamonaviy Turkmaniston Nega bularni yozyapman? Ha, orasiga qo‘yib yuborsak, nima
topdingiz, bugun turkman adabiyotidan deysan?
haqida hech narsa sara bir asarni tavsiya qilamiz.
bilmayman. Olapar zotli – Qismatimdan rozi bo‘lardim.
itlarga haykal qo‘yilgani, Bugungi Turkmaniston… Keling, Sizdan ham.
men bilgan turkman kengliklari va men
BIZ BILAN MUTOLAA ZAVQINI TUYING OBUNA – 2022xizmat ko‘rsatgan itboqar bilgan turkmanlar haqida gaplashaylik. – Shunday, xon og‘a, nomardlikning – Biz takalar bilan to‘qnashadigan
degan unvon borligi, yarmidan qaytmoq ham mardlik deb, bo‘lsak, sen ham qo‘lingga qilich
otlar e’zozlanishini Qoraqalpog‘istonlik Sariboy ota izimga qaytdim. To‘g‘risini aytsam, olasanmi yoki biz qilgan yaxshilikni
turkmanlar haqida shunday deb edi: yurishga oyog‘im tortmadi. Men unutmay esda saqlaysanmi?
ijtimoiy tarmoqlar orqali “Alg‘ov-dalg‘ov o‘ttizinchi yillarda o‘zimning nomardligimga ana shunda
kuzatganman. otamizga turkmanlar ovuli joy bergan. ishonch hosil qildim. Men yigirma olti – Qilingan yaxshilikni unutib
Uncha-muncha qochqinlarni qabul yashar paytimdan buyon mana shu bo‘lmaydi. Lekin qo‘limga qilich
“Kelin” degan durdona qilmaydi. Qabul qilganidan keyin Qorayol sababli yashab yurgan edim. olmayman deb aytolmayman.
filmni eslayman. Talabalar himoya qiladi, hech qachon sotmaydi...” Agar Qorayolim bo‘lmaganda, men
bundan besh yil oldin o‘lib ketgan – Nima uchun?
shaharchasidagi uzun O‘n to‘qqizinchi asr oxirlaridagi bo‘lardim. U meni o‘limdan saqlab – Yaxshilikni unutmoq nomardlik
ko‘ylakli qizlar yodimda Rossiya imperiyasining istilochilik qolgan. Izimdan quvgan ajaldan bo‘ladi, ustingga dushman bostirib
yurishlarida qatnashgan rus qutqarib olib qochdi... Shunday bo‘lsa kelganda esa qilichga yopishmaslik
qolgan. Yana negadir armiyasining ofitserlaridan bir nechalari ham, men endi... unga nisbatan xoinlik ham – mardlik emas...”
ko‘pchilik hayiqadigan, esdaliklar yozib qoldirgan. Ana shu qildim. O‘layotgan otimga e’tibor bermay Bu asar otlar haqida emas.
kamgap, qorato‘ridan esdaliklarda turkmanlarning jasur ketmoqchi bo‘ldim. Afsus, afsus, ba’zan Aziz va xaloskor hamda qo‘rqinchli
kelgan turkman Shovaddin jangchi ekanligini ham tan olganlar, inson hayvonchalik ham sadoqatli bo‘la Qoraqum, jasur jangchilar,
ham yodimda. Sayyora bir qator misollar keltirganlar. G‘anim olmaydi... nomardlar... va har qanday og‘ir
degan qizga oshiq edi-yu, tomonni tan olmoq ham oson emas. vaziyatda ham INSON bo‘lib qolish
uning yonida so‘z qotish u – Manglayidan otib ketaversang haqida.
yoqda tursin, hatto nafas Bularni bejiz keltirmadim. Tavsiya bo‘lmasmidi? Otlar haqida beqiyos go‘zal
olayotgani sezilmasdi. Tog‘ qilayotganimiz Otajon Tog‘onning asarlar yaratilgan. Jonivorning tili
kabi bir yigit, qalbi ham “Begona” asari sizga turkmanni yanada Qorayolning egasi bu gapni eshitib bo‘lganida... Uning odamdan farqi
ulkan, ishonsa, suyansa yaqinroq tanitadi. Millat qiyofasi oldin tilmochga, so‘ng Qora sartipga bo‘lmasdi, deyishadi otni sevgan
boricha aks etgan shunday asarlarni ajablanib qarab qo‘ydi. odamlar.
bo‘ladigan... yoqtiraman. “Begona” tarixiy hujjatlar “Begona” g‘oyat qiziqarli bir kitob.
asosida yaratilgan qimmatli asar. Unda – Turkman zaruriyat tufayli o‘zini otib, Dahshatli voqealar, holatlar haqida
“VATANPARVAR” bundan bir yarim asr avval turkmanlar mardlik ko‘rsatishi mumkin. Biroq otini o‘qib, yuraging orqaga tortib ketadi.
GAZETASI NASHR qo‘liga asir tushgan fransuz kaprali otib nomardlik qilmaydi! Ammo yuqoridagidek voqealar ham
KO‘RSATKICHI – 114 Gulibef de Blokvilning g‘aroyib qismati borki, uning mag‘zini chaqqaning sari
haqida hikoya qilinadi. Turkmanning javobi o‘ylantirib qo‘ydi boshqalarga ham anglatging keladi.
“O‘ZBEKISTON ARMIYASI” shekilli, uzoq vaqt sukut saqlagan Qora Mana, turkman kim edi!
JURNALI NASHR Blokvil turkman tuprog‘iga qadam sartip g‘alati savol berdi: Qarang, maddoh shoirlar hamma
KO‘RSATKICHI – 1 273 qo‘ygan ilk fransuzdir. Fransuz harbiysi zamonlarda ham bo‘lgan-da. Turkman
qay tariqa bu yerlarga kelib qoldi? – Endi biz seni otib o‘ldirsak, nima urug‘lari sardori ulug‘ Ko‘vshutxon
Qanday qilib asirga tushib qoldi? Bu bo‘ladi? otining jilovidan tutgan shoir Vatan
savollarga javobni asarni o‘qib, bilib haqida o‘qidi:
olasiz. U “Turkman diyoridagi o‘n to‘rt oy – Qismatdan qochib bo‘lmaydi, xon “Ishon, Vatan, yurakda sen,
asirlik” nomli dahshatli voqealarga boy og‘a.
kundaligini bitadi. Bu kundalik bilan bog‘liq boshda sen,
voqealarning o‘zi ham bir kitob bo‘lgulik. – Yaxshi, sen oting tufayli shu Ko‘zimning ustida – xuddi
yoshingda o‘lishga rozi ekansan-da
Fransuz kapralining asirlikda unda, a? qoshda sen!”
kechgan hayoti haqida batafsil to‘xtalish O‘qiymiz: “Juda shovqin qilib
fikridan yiroqman. Zero, buning imkoni – Qorayol hayvon emasdi. U haqiqiy yubording-ku, shoir og‘am! Biroq Vatan
ham yo‘q. Aziz o‘quvchilarimizning bedov ot edi. Chin bedov otlar insondan deyilgan makon shovqin-to‘polon
diqqatini asardan kattagina bir parchaga ham mard bo‘ladi. bilan, so‘z bilangina izohlanadigan
qaratmoqchiman. narsa emas, menimcha. U – “men
– Bola-chaqalaringga sening oshig‘ingman!” deb ayyuhannos
O‘qiymiz: “Yigit yaqiniga kelib achinmaysanmi? solganingda, darrov ishonib qo‘ya
to‘xtagan odamlarni ko‘rmadi yoki qoladigan yengiltak ayol ham emas...”
ko‘rsa-da, e’tibor bermadi... U o‘lgan – Achinganim bilan ne foyda? O‘z Shoirga bu tanbeh kifoya qilmay,
otini ko‘mish uchun go‘r qaziyotgani eli-yurti ichida ularning ham bir kuni sardorning sha’niga she’r o‘qib tashladi.
tushunarli edi. o‘tar-da. O‘qiymiz: “Ko‘vshutxonning og‘imtil
yuzi shapaloq tushganday qizardi...
Qora sartip savol bera boshladi. – Biz seni o‘ldirmay, takalarning – Madhiyago‘yliging, yaltoqiliging
– Sen nima sababdan qal’ani uchun yelkangga qirq qamchi urdirib,
tark etgan takalar bilan birga qochib she’ringni muzdini berishim kerak
ketmading, turkman? Yoki joningdan aslida. Biroq bugun to‘y ekan, bu ishni
to‘ydingmi? Bizning kimligimizni qila olmayman. Ammo sen bir narsani
bilasanmi? Bola-chaqang yo‘qmi? yaxshi bilib qo‘y! O‘zingni shoir deb
– Sizning kimligingizni yaxshi hisoblab yurgan bo‘lsang-da, sen Alloh
bilaman, jonimdan ham to‘ygan nazari tushgan shoir emassan. Haqiqiy
emasman, bola-chaqam ham bor! – shoir hech qachon yo‘lboshchini uning
Turkman otini ko‘mgan chuqur tomon ko‘ziga qarab maqtamaydi...”
qo‘lini bigiz qilib: – Shu sababli keta Qani endi, bu kitob shu bir
olmadim. Jonivor kasal edi. Men axir sahifaga sig‘sa! Afsus. “Begona” bilan
hayvon emasman-ku, otiga nomardlik javoningizdagi javohirlar sonini yana
qiladigan... Uni tashlab ketmoqchi ham bittaga ko‘paytiring, farzandlar, nabiralar
bo‘ldim, tashlab ham ketdim, ammo ham bahramand bo‘lsin!
ot jonivor ortimdan shunday mo‘ltirab Huzurli mutolaa.
qaradi-ki... – yigitning bo‘g‘ziga bir
nima tiqilib, yig‘lab yubordi. U uzoq vaqt inobat iBrOhimOVa,
so‘zlay olmay, yutindi. “Vatanparvar”
– Orqangga qaytdingmi? – deb
tilmoch Qora sartipning savolini turkman
tilida takrorladi.
№ 44 2021-yil 5-noyabr VATANPARVAR 9
Oramizdagi odamlar
“BU HAM BIR BOG‘...”
yoki Oltinsoydagi kichik maktabning katta muzeyidan reportaj
“Bu o‘sha yo‘l! Hech o‘zgarmagan. Betartib shunday ekan-da, muxbirjon! Iz qoldirishi mashg‘ulotlarda toblar ekan. Domla
harakatlanayotgan mashinalar omon bo‘lgur o‘ralar aro kerak ekan! Janozalarda ham yaxshi tayyorlagan maktab jamoasi “Shunqorlar”
misli chang‘ichi kabi to‘siq oshib yo‘rg‘alaydi. Ketyapmiz. inson (marhum) ortidan qolgan farzandlar, harbiy-sport musobaqasiga qatnashib,
Haydovchi ko‘rsatib ketayotgan manavi uylar ko‘tarasiga kitoblar, bog‘, ko‘prik, masjid-u madrasa, Surxondaryo viloyatida birinchi, respublika
“Obod mahalla” dasturiga tushgan. xullas, insonlar og‘irini yengil qiladigan ezgu bosqichida esa to‘rtinchi o‘rinni egallagan.
amallar bejiz tilga olinmas ekan... Bu muzey
Oltinsoy tumani bog‘lari, olmazor-u ham ko‘rkam xona bo‘lib, turfa eksponatlar ham bir bog‘day gap! Mening bog‘im! – Ana, ish! Ana, fidoyilik! Qo‘lni bering-ye,
uzumzorlari bilan mashhur. Bu yurtdan ko‘p bilan to‘ldirilgan. deydi muallim. domla! Ming rahmat, sizga, degingiz keladi.
fidoyi insonlar, iste’dod sohiblari, jo‘mard “Ma’naviyat, ma’naviyat” deymiz. Ma’naviyat
zotlar yetishib chiqgan. Bu makon ulug‘ Ushbu mezeydagi nodir ashyolar, Ha-a... chindan ham shunday! Habibullo – og‘izda, majlis-u “xo‘jako‘rsin”
allomalarning ravzayi pokiga aylangan... buyumlar, osori atiqalar batartib muallimning bu gaplari etimni jimirlatdi. Shu xonalarda qolsa, tajribaga
davrlashtirilgan. Miloddan avvalgi asrlarga gapning o‘zi ham bir shaharni obod qilib ko‘ra, hech qanday
Tumandagi 9-maktab muyulishiga ham taalluqli sopol, mis va temir idishlar, ro‘zg‘or yuborishi mumkin! Bir arosatdagi, hayotda samara
keldik. Chaqiruvga qadar boshlang‘ich buyumlari, qurol-aslaha bo‘laklari; kiyim- ikkilanib yurgan insonni to‘g‘ri yo‘lga solib
tayyorgarlik va tarix fani o‘qituvchisi, bosh, qo‘l mehnati sifatida qadrlanadigan yuborishi hech gap emas. bermaydi,
zaxiradagi ofitser Habibullo Ismatulloyev (o‘tgan asrlarga tegishli!) naqshinkor “Oqshom ertaklari” kabi utopik bir
peshvoz chiqdi... so‘zana-yu quroqlar, kigiz-u gilamlar; Shu payt eshikda cho‘pchakday havorda qoladi, xossatan,
numizmatika burchagi; Ikkinchi jahon barvasta, chamasi qirq besh- bugungi shiddatli, “yutub”li, “telegram”li,
...gacha urushi yillaridan “so‘zlovchi” eksponatlar; ellik yashar bir kishi ko‘rinish “instagram”i bor muhitda! Lekin ma’naviyat
turli milliy cholg‘u asboblar, duradgorlik berdi. Habibullo muallim Habibullo muallimning muzeyi singari
Oltinsoy tumanidabir maktabborligi, unda va kandakorlik buyumlari, o‘tmishdagi mehmonni tanishtirdi. U “moddiylashsa”, kishilar, ayniqsa, yoshlar
beminnatgina tashkil qilingan muzeyning qurilishlarda foydalanilgan detallar, suratlar, O‘zbekiston Respublikasi ko‘zicha turli shakl-u shamoyillar orqali
ovozasi yurtimiz bo‘ylab taralayotgani, xaritalar, o‘lkashunoslikka doxil ashyolar – Qurolli Kuchlari akademiyasi gavdalansa, ifodalansa, uning qudrati
muzeyni ko‘p yillardan beri yuritib kelayotgan hayvonot va nabotot dunyosining noyob Texnik ta’minot kafedrasi harakatga keladi, vosita, robita, yo‘l topadi...
odam, hatto o‘z maoshini-da shu ezgu jonivorlari hamda o‘simliklariga tegishli o‘qituvchisi podpolkovnik Fozil Sattorov
ishning rivojiga yo‘naltirayotgani haqida qoldiq va namunalar, “tabiat mo‘jizasi” degan ekan. Ayni damda xizmat ta’tili bilan ona yurti ***
xabar keldi. “Maoshini ham yo‘naltiradigani... ta’rifdan boshqa so‘z aytib bo‘lmaydigan, Oltinsoyga kelgan, Habibullo muallim bilan Habibullo muallim qo‘ng‘iroq qilib
bo‘lmasa kerag-ov, ijtimoiy tarmoqlarda daryolardan topilgan antiqa shakldagi qadrdon, tumandagi shunday muzeyning xushxabar aytdi. Domla joriy yilda
birovlarning rizqini qiyayotganlar, molini yeb toshlar, ajabtovur matohlar, turli tarixiy yillar-u rivojiga xayrixoh ekan. “Mustaqillikning 30 yilligi” ko‘krak nishoni
ketayotganlar haqidagi xabarlar bodroqday voqealarni qamragan kitoblar, zamonaviy bilan taqdirlanibdi. Quvonchiga sherik
urchib turgan sharoitda ham shunaqasi adabiyotlar, xalqaro ilmiy jurnallar va ko‘zim – To‘g‘risi, qoyil qolish kerak, bir o‘qituvchi bo‘ldik.
bo‘larkanmi?” degan yarim hazil, yarim chin tushmay qolgan yana qanchadan-qancha bundan ziyod bo‘lmaydi, ey, muxbir uka,
xayol bilan “ish”ga yeng shimararkanman, ajoyib eksponatlar – xayolni birrov tashqi oylik maoshini xarj qilib bo‘lsa ham, muzeyni ***
Shukur Xolmirzayevning “O‘zbeklar” muhitdan uzib, ruhiyatni olis va sirli tarixning tikka qilgan shu kishi, yaxshilab yozing! Bu o‘sha yo‘l! Hech o‘zgarmagan.
hikoyasi syujetini eslab, ajablanmay qo‘ydim: muhtasham kengliklariga yetaklaydi! Men, “Vatanparvar”ning har sonini o‘qib Betartib harakatlanayotgan mashinalar
bu xalq – buyuk! boraman! Maqola chiqsa, qishlog‘imda omon bo‘lgur o‘ralar aro misli chang‘ichi
– Qirq yildan beri muallimman, shunday muzey bor, deb kursantlarimga kabi to‘siq oshib yo‘rg‘alaydi... Ne-ne
...dan keyin o‘zim Samarqandda tahsil olib, tarixchi maqtanay, – deydi suhbatimizga qo‘shilgan qayg‘u-yu tashvish bilan yelib-yugurib
bo‘ldim. Harbiy xizmat va harbiy hayotga podpolkovnik Fozil Sattorov. yurgan odamlar orasida Habibullo muallim
Habibullo muallim xushtabiat, bo‘lgan qiziqishim avvaldan ayricha edi. ham borligini, uning tashvishlari, qayg‘ulari
shirinsuxan, o‘smirlar kabi xipchagina – O‘quvchilarga dastlabki harbiy ko‘nikmalarni Muzeyda ikki mingdan ortiq katta- naqadar umumiy, ezgu ekanligini; o‘sha olis
g‘ayrati ichiga sig‘magan – bir gala ezgu to‘g‘ri berish muhim. Ular shunga qarab kichik eksponat bor ekan. Bu yerga Oltinsoy taraflardagi muzeyni ko‘rganim,
rejalar-u niyatlari ro‘yobiga ko‘z tikkan xulosa chiqaradi... Shu muzeyni tashkil mamlakatimizning turli hududlaridan, hatto eksponatlarini yodga olib, ko‘nglim yorishadi.
xokisor inson ekan! Birinchi tasavvurim qilganimdan beri ishimdan, o‘zimdan xorijdan ham mehmonlar kelib turarkan. Inson va hayot manzaralariga tahsin
shunday bo‘ldi. Maktab hovlisidagi qanoatlanaman. Muzeyni to‘ldirish uchun Ular muzeyda uzoq vaqt qolib ketar, aytaman...
yo‘lakchadan muzeyga tomon suhbatlashib ko‘plab tumanlarga bordim, odamlarning eksponatlarga mahliyo bo‘lib qolar emish.
yo‘l tortarkanmiz, shu oraliqning o‘zidayoq uylarida saqlanayotgan tarixiy buyumlarni Alibek OMONTURDIYEV
Habibullo akaning olis qishloqning bir olib keldim. Keyin-keyin odamlarning o‘zlari – Muzey hozirgidek ko‘rkam emas edi.
maktabidan turib qilgan ishlariga havas ham ana shunday ashyolarni muzeyimizga O‘sha paytlarda viloyatimiz hokimi bo‘lgan
qila boshladim. Ichkariga kirgach, tamoman ravo ko‘rishdi. Zanglagan tanga topishsa Erkinjon Turdimov sayyor qabul bilan
qoyil qoldim! ham menga tutqazadigan bo‘lishdi. Elimga Oltinsoyga kelarkan, degan xabarni eshitib
qulluq! Ayniqsa, shogirdlarim. Ular ham qoldim. Sayyor qabulga bordim, navbat
Muzeyning shakli, Samarqandga borib, muzeyga ayricha mehru muhabbat bilan oldim, hokimga muzey haqida aytdim. “Ikki
Ulug‘bek rasadxonasi ro‘parasidagi muzey keladi. Maktabimizda shunday muzey kunda ta’mirlashni boshlaymiz, bobo, muzey
kabi – gir aylana. Birgina farqi: Habibullo borligidan, bu dargoh ko‘plarning tiliga ochgan bo‘lsangiz, otangizga rahmat!”, dedi
muallim muzeyining “gir aylana”si ichida tusha boshlaganidan faxr tuyadi. Inson umri Erkinjon. Haqiqatan ham, u kishi aytgan
muddatda ta’mirlash boshlandi. Shu kishi
ham muzeyimizning obod bo‘lishiga ulkan
hissa qo‘shdi, – deb esladi Habibullo
muallim.
Habibullo Ismatulloyev muzey ishlaridan
tashqari asosiy vaqtlarini o‘quvchi-yoshlar
bilan o‘tkazar, ularni jamoaviy va individual
10 VATANPARVAR 2021-yil 5-noyabr № 44
“VaTanParVar” TaShkilOTi 30 yOShda HISSA respublika, 23 ta viloyat, 21 ta tuman va
20 ta klub musobaqalari o‘tkazildi, viloyat
2021-yil 23-nOyaBr kUni – terma jamoalari 30 ga yaqin respublika
O‘zBekiSTOn reSPUBlikaSi miqyosida o‘tkazilgan musobaqalarda
mUdOFaaSiga kO‘maklaShUVchi 3 mingga yaqin sportchilar qatnashib,
“VaTanParVar” TaShkilOTi sovrinli o‘rinlar egasi bo‘lishdi.
TaShkil eTilganiga 30 yil
TO‘ladi. Ma’lumki, “Yoshlarni qo‘llab-
quvvatlash va aholi salomatligini
MUNOSIB mustahkamlash yili” Davlat dasturining
170-bandida O‘zbekiston Respublikasi
“Vatanparvar” tashkiloti Buxoro viloyati kengashi mudofaasiga ko‘maklashuvchi
hamda tasarrufidagi muassasalar o‘zining 30 yillik “Vatanparvar” tashkiloti zimmasiga
tarixi davomida davlat va jamiyat rivojida aholi, yoshlarni mehnat bozorida ehtiyoj
ayniqsa, yoshlarni Vatanga sadoqat va harbiy- yuqori bo‘lgan kasblarga o‘qitishni
vatanparvarlik ruhida tarbiyalash, sportning texnik ta’minlash vazifasi yuklatilgan. Davlat
va amaliy turlarini rivojlantirish hamda ommaviy dasturida ushbu mexanizm 3-bosqichda
texnik kasblarga o‘qitish bo‘yicha qilinayotgan amalga oshirilishi belgilangan. Mana shu
sa’y-harakatlar salmog‘iga munosib hissa qo‘shib topshiriqlar ijrosini ta’minlash borasida
kelmoqda. “Vatanparvar” tashkiloti Buxoro viloyati
kengashi tasarrufidagi tashkilot va
30 yil... bu yillar silsilasida “Vatanparvar” tashkiloti muassasalarda keng ko‘lamli ishlar olib
Buxoro viloyati kengashi tasarrufidagi muassasalarda borildi. Jumladan: birinchi bosqichda
faoliyat yuritgan yuzlab fidoyilarning mashaqqatli “Yoshlar daftari”ga kiritilgan kam
xizmati bor. O. Ovchinnikov, G. Xalimov, T. Barotov, ta’minlangan oilalar farzandlaridan, shu
T. Korolkova, O. Qudratov, T. Pasinkova, S. jumladan, “B” toifaga 91 nafar, “BC”
Murodov, Sh. Sharopov kabi fidoyilarimiz fidokorona toifaga 772 nafar, “C” toifaga 3 nafar,
mehnat qilib, samarali natijalarga erishganlar. jami 866 nafar yosh haydovchilik kursida
1990-yillarda tashkilotda mavjud ommaviy texnik ta’lim olishdi.
kasblarga mutaxassislarni tayyorlash bo‘yicha
jami 86 ta avtotransport vositasi, sport texnika va Ikkinchi bosqichda esa 36 nafar
moddiy baza talabga javob bermasdi. Hozirgi kunda avtoelektrik, 25 nafar vulkanizatorchi,
esa keng va shinam, to‘liq jihozlangan sinfxonalar, gaz-elektropayvandchi o‘qimoqda.
ulardagi innovatsion videoproyektorlar, kompyuterlar Shuningdek, endilikda, ya’ni uchinchi
jamlanmasi, turli harakatlanuvchi stendlar va boshqa bosqichda murakkab texnikalarni
ko‘rgazmalar, yangi zamonaviy yengil, yuk va sport boshqarish mutaxassislarini tayyorlash
texnikalari, avtodromlar, motodrom va kartodromlar kurslari yo‘lga qo‘yilib, ushbu kurslarda yuk
tashkilotimizning moddiy texnika bazasining so‘nggi ortuvchi transport, avtogidropod’yomnik,
yillarda anchayin boyiganidan darak beradi. yuk mashinasi krani, g‘ildirakli traktor,
bitta kovushli ekskavator texnikalarini
“Vatanparvar” tashkiloti Buxoro viloyati boshqarish bo‘yicha mutaxassislarni
kengashi mudofaa ishlari boshqarmasi, harbiy o‘qitish belgilangan. Alohida ta’kidlash
qismlar, Milliy gvardiya, Ichki ishlar, viloyat xalq joizki, “Vatanparvar” tashkiloti tizimidagi
ta’limi boshqarmasi, viloyat Kasb-hunar ta’limini ommaviy texnik kasblarga o‘qitilayotgan
rivojlantirish va muvofiqlashtirish boshqarmasi, Oliy ehtiyojmand yoshlar uchun “Tadbirkorlik
ta’lim mussasalari, 32-Mehribonlik uyi va tegishli asoslari”, “Yoshlar o‘rtasida inqiroz
muassasalar, jamoat tashkilotlari bilan hamkorlik holatini yengib o‘tish psixologiyasi”,
Memorandumi imzolandi. “Yangilanayotgan jamiyatda yoshlarning
o‘rni”, mavzularida muntazam ravishda
O‘zbekiston Respublikasi mudofaasiga seminar-treninglar o‘tkazilib kelinmoqda.
ko‘maklashuvchi “Vatanparvar” tashkilotida yoshlarni
harbiy-vatanparvarlik ruhida tarbiyalash borasidagi Ommaviy texnik kasblarga tayyorlash
ishlarni tizimli, bosqichma-bosqich va samarali tashkil kurslarida tahsil olayotgan yoshlar
etish maqsadida o‘quv muassasalari, mahallalar, eng “Vatanparvar” tashkiloti tizimidagi
chekka hududlarda o‘tkazilayotgan turli ma’naviy-ma’rifiy pnevmatik quroldan o‘q otish, duatlon,
va sport tadbirlari, uchrashuvlarda boy hayotiy tajribaga yozgi biatlon kabi sportning texnik va
ega bo‘lgan tashkilot faxriylari, ilm-fan, madaniyat va amaliy turlariga jalb etib borilmoqda.
sport sohalari, shuningdek, turli musobaqa va tanlovlar Joriy yilning iyul – avgust oylarida ular
g‘oliblari jalb etilmoqda. Joriy yilning 9 oy davomida o‘rtasida ushbu sport turlari bo‘yicha
Tashkilot tomonidan yosh avlodni ma’naviy-axloqiy va respublika bo‘ylab tuman, viloyat bosqichi
vatanparvarlik tarbiyasiga yo‘naltirilgan 500 tadan ortiq musobaqalari tashkil qilinib, saralangan
ma’naviy-ma’rifiy tadbirlar, vatanparvarlik tarbiyasiga yosh havaskor sportchilar o‘rtasida
yo‘natirilgan 400 ta ommaviy-sport tadbiri o‘tkazildi. avgust oyi oxirida “Vatanparvar” tashkiloti
Markaziy kengashi raisi kubogi uchun
“Vatanparvar” tashkiloti Buxoro viloyati kengashi respublika musobaqasida Buxoro viloyati
tasarrufida 11 ta o‘quv sport-texnika klubi mavjud jamoasi faxrli 1-o‘rinni egalladi. Aytish
bo‘lib, avtomototransport haydovchilarini tayyorlash joizki, bu borada erishilayotgan yutuqlar
kurslarida bir yilda o‘rtacha 11 mingdan ortiq fuqaro zamirida tashkilot tasarrufidagi o‘quv-
o‘qitilmoqda. Bular bir vaqtning o‘zida ham sportning sport texnika klublari va ular huzurida
texnik va amaliy turlari bo‘yicha seksiyalar va tashkil etilgan sport seksiyalarida
to‘garaklar faoliyati uchun mo‘ljallangan. Yoshlarni yetarlicha shart-sharoitlar yaratilgani va
avtokross, motokross, karting, triatlon, duatlon, yozgi bu muassasalarda saboq berayotgan
biatlon, pnevmatik quroldan o‘q otish, harbiy amaliy tajribali ustoz-murabbiylarning samarali
ko‘pkurash, aviamodel, raketamodel, radiosport mehnati mujassam.
kabi sportning texnik va amaliy turlariga jalb etish,
ular orasida sog‘lom turmush tarzini targ‘ib qilish r. BayOzOV,
ishlariga bosh-qosh bo‘lib kelayotir. Hozirda viloyat “Vatanparvar” tashkiloti Buxoro
kengashi tasarrufida 68 ta seksiya va to‘garak
mavjud bo‘lib, ularda 707 nafar sportga qiziquvchan viloyati kengashi raisi
yosh qamrab olingan. Joriy yilning 10 oyida 4 ta
№ 44 2021-yil 5-noyabr VATANPARVAR 11
iJTimOiy himOya G‘AMXO‘RLIK OLG‘A UNDAYDI!
Bugun yurtimizda hukm
surayotgan barqarorlik,
xalqimizning tinch va
osuda hayoti, sarhadlarimiz
daxlsizligi zamirida, Vatan
himoyachilarining matonati,
kuch-qudrati va fidoyiligi
borligini yaxshi bilamiz.
So‘nggi yillarda Qurolli Kuchlarimiz qurib foydalanishga topshirilishi fikrimizning ramziy bog‘ichlari kesilgach, mehmonlar Yangi uyda kichkintoylar uchun barpo
Oliy Bosh Qo‘mondoni boshchiligida o‘z dalilidir. baland, yorug‘, shinam xonadonlarni ko‘zdan etilgan mo‘jazgina bolalar maydonchasi
burchini sidqidildan ado etayotgan yurt kechirib, bu yerda harbiy xizmatchilar va ertamiz egalarining baxtiyor bolalikni his
himoyachilarini har tomonlama qo‘llab- Xizmat uyining tantanali ochilish ularning oila a’zolari uchun barcha qulayliklar etib ulg‘ayishlari uchun xizmat qiladi.
quvvatlash masalasiga alohida e’tibor marosimida DXX Chegara qo‘shinlari mas’ul yaratilganiga guvoh bo‘ldilar. Xonadonlarni o‘z sohiblariga topshirish
qaratilib, amalga oshirilayotgan tub ofitserlari, harbiy xizmatchilar va ularning oila marosimida harbiylarning ota-onalari
islohotlar natijasida harbiy xizmatchilarni a’zolari, viloyat hokimligi vakillari, faxriylar Kichik serjant Diyorbek Abdullayevning ham ishtirok etdilar. Ular endi farzandlari
zamon talablari asosida barpo etilgan hamda o‘quvchi-yoshlar ishtirok etdi. oilasi ham bu yilgi qish mavsumini yangi, issiq va nabiralari mana shunday qulay shart-
uy-joylar bilan ta’minlash borasida keng xonadonda o‘tkazadigan bo‘ldi. sharoitlarda yashashidan benihoyat
ko‘lamli qurilish va kapital ta’mirlash Tadbirda so‘z olganlar, bugun Qurolli mamnun.
ishlari amalga oshirilmoqda. Ana shunday Kuchlarimizda amalga oshirilayotgan izchil – Men juda baxtiyorman, – deydi uning
ulkan bunyodkorlik va yaratuvchanlik islohotlar, harbiy xizmatchilar va ularning oila turmush o‘rtog‘i Xurshida Abdullayeva. – Biz Haqiqiy bayramga aylanib ketgan tadbir
ishlarini Davlat xavfsizlik xizmati Chegara a’zolari uchun yaratilayotgan shart-sharoit va asli jizzaxlikmiz, turmush o‘rtog‘im bu yerda o‘z davomida DXX Chegara qo‘shinlari ashula
qo‘shinlari harbiy qismlari misolida ham qulayliklar, berilayotgan imtiyozlar xususida xizmat vazifalarini o‘tashga kelgan vaqtlarida va raqs ansambli xonandalari tomonidan
ko‘rishimiz mumkin. to‘xtalib, foydalanishga topshirilayotgan yangi dastlab, ijara uyda turdik va o‘ziga yarasha vatanparvarlik, yurtga sadoqat va mehr-
xonadonlar sarhadlarimiz himoyachilarining qiyinchiliklarga duch keldik. Bugun bizga oqibatni tarannum etuvchi kuy-qo‘shiqlar
Xususan, Sirdaryo viloyati Xavos oilalari farovonligini ta’minlashda katta zamonaviy, bir oila uchun zarur bo‘lgan barcha ijro etildi.
tumanidagi harbiy qismlardan birida qisqa ahamiyatga ega ekanini ta’kidladilar. qulayliklarga ega xizmat xonadoni topshirildi.
fursatlarda zamon talablari asosida uch Bu menga cheksiz quvonch bag‘ishladi. mayor Farida BOBOJOnOVa,
qavatli 18 xonadondan iborat xizmat uyining Shundan so‘ng yangi xonadonlarning Bizga ko‘rsatilayotgan bunday e’tibor uchun dXX chegara qo‘shinlari
kalitlari tantanali tarzda o‘z sohiblariga barchaga o‘z minnatdorligimni bildiraman.
topshirildi. Ko‘zni quvontirayotgan binoning
mIMehKrONIYATI CHEKLANGAN SOg‘lik – BOylik UchraShUV
YOSHLARGA QUVONCH
ULASHIB HARBIYLAR SOG‘LIG‘I – SHOIR ORIF TO‘XTASH
NAZORATDA BOLAJONLAR MEHMONI
mudofaa vazirligi qo‘shinlarida Bolaligimizda gazeta, jurnallar
harbiy xizmatchilar va ularning oila deyarli har bir xonadonga kelardi.
a’zolari sog‘lig‘ini tiklash hamda Oilada hammaning o‘ziga tegishli
kasalliklarning oldini olish yuzasidan bo‘lgan gazeta yoki jurnali bo‘lar
muntazam chuqurlashtirilgan bepul edi. O‘sha davrlarning oq-qora
tibbiy tekshiruvlarni o‘tkazish yo‘lga tasvirli fotosuratlari ham biz uchun
qo‘yilgan. mo‘jizadek gap edi.
inson hamisha mehr-muruvvatga Toshkent shahrida joylashgan harbiy qismlarning Tengdoshlarimning taniqli shoir, yozuvchilar bilan
ehtiyoj sezib yashaydi. arzimas birida harbiy xizmatchilar uchun navbatdagi yonma-yon tushgan suratlariga uzoq-uzoq termilib
buyum yoki samimiy aytilgan shirin mavsumiy chuqurlashtirilgan tibbiy ko‘rik o‘tkazildi. o‘tirgan paytlarim bo‘lgan. Shaharlik bolalarga
so‘z ham bir ko‘ngilni obod etishi, maza-da, nega bizning maktabimizda ham shunaqa
uning hayotiga nur olib kirishi hech Tibbiy tekshiruvlar jarayonida Mudofaa vazirligi uchrashuvlar bo‘lmas ekan-a, degan orzumand
gap emas. Markaziy harbiy klinik gospitali tomonidan psixolog, xayollarga borganman.
pediatr, onkomammolog, endokrinolog, jarroh,
“Ma’naviy yuksalish va vatanparvarlik” kuni terapevt, ginekolog, dermatolog, diyetolog, okulist, Bugun o‘zim ham qishloqdan ancha uzilib
munosabati bilan O‘zbekiston Respublikasi Qurolli lor, kardiolog kabi mutaxassislarni jalb etgan holda qolganman. Ayni kunlarda men o‘qigan maktabga
Kuchlari Kichik mutaxassislar tayyorlash markazida mobil oftalmologik klinika va UZI, EKG kabi 4 turdagi ham birorta mashhur yozuvchi yoki shoir borganini
ochiq eshiklar kuni o‘tkazildi. Markazga Samarqand zamonaviy diagnostik uskunalari bilan birga qon eshitmadim.
shahridagi imkoniyati cheklangan shaxslar uchun tahlillarini o‘tkazish uchun harbiy qismga laboratoriya
ixtisoslashtirilgan kasb-hunar maktabi o‘quvchilari jihozlari keltirildi. Shunday bo‘lganida yozuvchi yoki shoir bu
sayohat qilishdi. maktabda bo‘lganini ko‘p o‘tmasdan unutib yuborishi
Quvonarli jihati shundaki, tekshiruvlar davomida tayin. Ammo bolalar unutib yubormasdi. Hatto uning
Sayohat davomida o‘quvchilar mashg‘ulot xonalari, yurt himoyachilarining sog‘lig‘i yuzasidan muammo kichikkina daldasi yoki lahzalik tabassumi ham
kutubxona, hammasi kursantlar uchun yaratilgan va shikoyatlari tinglanib, shu yerning o‘zida kerakli ularning yodida qolgan bo‘lardi.
shart-sharoitlar bilan yaqindan tanishdi va ularga tashxislar qo‘yildi va davo muolajalari belgilandi.
harbiy texnikalar hamda qurol-aslahalar ko‘rgazmasi Qo‘shimcha tekshiruv lozim bo‘lganlarga tibbiy Bular taniqli shoir Orif To‘xtash poytaxtdagi
namoyish etildi. ko‘rikdan o‘tish uchun yo‘llanmalar berildi. 248-umumta’lim maktabida o‘quvchilar mehmoni
bo‘lganida ko‘nglimdan kechgan lahzalik o‘ylarim edi.
Tashrif so‘ngida bolajonlarga Markaz qo‘mondonligi Tekshiruvlar davomida harbiy xizmatchilarga O‘quvchilar shoirning kelishiga samimiy tayyorgarlik
tomonidan sovg‘alar topshirildi. O‘z navbatida chuqurlashtirilgan tibbiy tekshiruvdan o‘tish davriyligi, ko‘rdilar. Uchrashuvda uning she’rlaridan yod
o‘quvchi-yoshlar ham harbiylarga Vatan, do‘stlik, ortiqcha vazndan bezarar xalos bo‘lish yo‘llari, oilada o‘qishdi. Raqslarga tushib, kuylab ham berishdi.
ota-ona hamda mehr-muruvvat mavzusidagi yod sog‘lom tibbiy muhit va sog‘lom turmush tarzini Chunki bu maktabda iste’dodlar ko‘p.
olgan she’rlarini aytib, yig‘ilganlarga ko‘tarinki kayfiyat yaratish bo‘yicha kerakli tavsiyalar berildi.
baxsh etdi. Shoir ham qarzdor bo‘lib qolmadi. O‘quvchilarga
mayor Farrux SOTVOldiyeV o‘zining yangi she’rlaridan o‘qib berdi, bolajonlarning
kichik serjant savollariga javob berdi.
Xayrullo O‘lmaSOV
Muallima Feruza Salxodjayeva bolajonlar
ko‘ngliga bir olam go‘zal taassurotlar qoldirgan
mazmunli uchrashuv uchun shoirga barchaning
nomidan minnatdorchilik bildirdi.
inobat nOdirShOhOVa
(DAVOMI. BOSHI GAZETANING12 VATANPARVAR 2021-yil 5-noyabr № 44
41, 43-SONLARIDA)
“SAMARQAND“kO‘hna TariX ilm ahli “Somaveda” nomi bilan juda
yaxshi taniydi. U to‘laligicha “suma”
(sumalak) sharbati qutlovlaridan
tashkil topgan va unda ushbu ozuqani
tayyorlash bilan bog‘liq marosimlar
madh qilinadi. Barcha taniqli va tajribali
tadqiqotchilar “Avesto”dagi “homa”,
“haoma” va “Somaveda”dagi “soma”
muqaddas ichimligi bitta narsa ekanini
ixtilofsiz e’tirof etadi. Asarda ta’riflangan
muqaddas ichimlik bugungi kunda biz
“sumalak” deb ataydigan suyuq taom
masallig‘idan boshqa narsa emas.
“SUma” kenTi
SO‘zi Qanday ma’nOni anglaTadi? Mana, maqoladagi sumalagimiz
ham tayyor bo‘lib qoldi. Bu jarayon
Samarqandga eltuvchi so‘qmoq o‘zbek tilidir “samarqand” so‘zini tanish marosimi
bo‘ldi. Endi “Samarqand”ning o‘zini
SamarQand yO‘li (1076–1077) yozib tugatgan “Devonu ovqat sharafiga bag‘ishlangan “qut”lovlar gapirtiramiz.
lug‘ati-t-turk” kitobidan topildi. Muallif ko‘payib boraverdi. Oradan uzoq zamonlar
Akademik Abdulahad “suma” so‘ziga: “Ivitilgan bug‘doy nomi. o‘tib, o‘sha “qut”lovlar “Avesto” kitobiga Barcha tadqiqotchilar bu atamaning
Muhammadjonov, Bo‘riboy Ahmedov va U quritilib, tuyiladi. So‘ng undan ugra “gut”, “got”, “gos”, “goh” bo‘lib kirdi. birinchi bo‘lagida hamisha “samar”
boshqa mutaxassislar ham Samarqand osh va non tayyorlanadi. Sharbat olish Qadimgi sanskrit tili so‘zligiga “git”, “get” so‘zini ko‘rdi va undan ma’nolar qidirdi,
ahli juda qadimdan Obirahmat va Siyob maqsadida undirilgan arpa uchun ham bo‘lib joylashdi. Hindlar hozirgacha turlicha sharhladi. Bu masalaga har
arig‘i atrofida yil boshi Navro‘zni katta shu so‘z qo‘llanadi”, deb juda tushunarli qo‘shiqni “git” deydi. Bizga u Ovrupodan tarafdan yondashuvlar bo‘ldi. Sumalak
xursandchilik tantanalari bilan kutib izoh bergan. “get” (tavsifchi, ta’riflovchi, madh qiluvchi) tarixi bizni Samarqandning Obirahmat
olishi haqida yozadi. Navro‘z tantanalari bo‘lib ortga qaytdi. arig‘iga suv beruvchi buloqlari,
ba’zi farqlar bo‘lishiga qaramay, bugun “Suma” mustaqil ma’no anglatuvchi Cho‘pon ota tog‘i va Afrasiyob qal’asi
ham Turonda milliy qadriyat va qadimiy ikkita: “suv” va “ma(n)” (don) so‘zining Bugun ham sumalakni ayollar qapug‘igacha olib keldi. Faqat o‘sha
ajdodlardan meros qutlug‘ an’ana bo‘lib birikuvidan tashkil topgan ekan. tayyorlaydi. Ular borliq, hayot, suv, sehrli “sim-sim ochil” so‘zini aytish qoldi.
davom etayotir. Nazarimizda, qidiruvchini (“Tegirmon” so‘ziga solishtirib ko‘ring: quyosh, tuproq, shamol sha’niga qutlovlar
chetga og‘ishtirmay, maqsad manziliga “tugar” + “man” – donni tugib, tuyib un aytadi, duolar yo‘llaydi. “Samarqand” ikkita ma’noli
tez olib boruvchi “Samarqand” yo‘li shu qiluvchi.) “Suma” sumalakning ilk shakli (samar+qand) qismdan shakllangan
tarixiy marosimdan boshlanadi. Hatto edi. SUmalak Va aVeSTO so‘z emas. U aslida o‘ziga to‘rtta
undan firdavsmonand bir ko‘hna Kent mustaqil ma’noli juda eski so‘zlarni
epkini sezilayotir. “Suma” so‘ziga “malak” (farishta) Shoir Asqar Mahkam tarjima qilgan biriktirib turibdi. Ular uch bo‘g‘inli
qanday qo‘shilib qolgan? “Avesto” nashrida Onaqut nomi “Anahita” so‘zga aylanishi oqibatida, har qanday
TamaddUnning shaklida yozilgan. Kitobning 5-yashti tadqiqotchini qiynab qo‘yadigan til
ilk Qadami Arab tilidan bizga o‘zimiznikidek “Ardvisura Anahita qasidasi” deb hodisasi sodir bo‘lgan.
singishib ketgan “malak” so‘zini “suma”ga nomlanib: “Mazda bunyod etgan Ardvisura
Bu qadam O‘kuz va Yaksart oralig‘iga qo‘shishga qanchalik urinmaylik, bu Anahitaning tiniq va tavfiqli suvlariga, Ko‘raverib ko‘nikib qolganimiz
muhr kabi bosilgan zamonda hali Eronning jarayonga u begona ekani oydinlashaverdi. jumla o‘simliklariga farrahmandlik – undagi ikki bo‘g‘inli “samar” o‘rniga
qadimiy hukmdor sulolalarini madh “Suma” va “malak” sira qovushmadi. sog‘inch va olqish, farah va sharaf”, ushbu tadqiqot natijasida yuz ko‘rsatgan
etuvchi mashhur afsonalar, Chinning Shunda Koshg‘ariyning turkiy so‘zlar satrlari bilan boshlanadi. Tarjimon uning so‘zni maqolaga kiritamiz. Shunda
eng eski solnomalari yo‘q edi. Hatto lug‘atidan “bulatmoq” so‘zi chiqib keldi ismiga: “Anahita (g‘uborsiz, pokiza) ismi “suv+ma+yer” so‘z birikmasi hosil
“Navro‘z” tantanalari hali yer kurrasiga va ko‘z o‘ngimizda biz qidirayotgan bilan birgalikda zikr etiladi. U Amudaryo bo‘ladi. Ular birikkanda, turkiy tillarga xos
yetib kelmagandi. voqeani sodir etdi. Xuddi so‘rovchini kutib xudosidir”, deb izoh beradi. singarmoniya jarayoni – tovushlarning
yotganday “malak” sirini oshkor qildi. o‘zaro ta’siri va unlilar uyg‘unlashuvi
Cho‘pon ota tog‘i etagi, Obirahmat suvi Ilmda “Anahita” mavzusiga nazar ro‘y beradi. Asrlar o‘taverib, og‘zaki
bo‘yi, Afrasiyob qal’asi devori tashqarisida Qidiruv jarayonida “bulatmoq” so‘zidan tashlab, tuganmas munozaraga nutqda aytilishi ung‘aysizroq “suvmayer”
minglab el xursandchilik va ezgu umidlar bir necha ma’nolar yuzaga chiqdi. to‘qnash kelamiz. Uning o‘zbek tilida – “savmar” – “samar” shakliga o‘zgarib
bilan ishtirok etadigan bayramda tiniq jaranglaydigan “Onaqut”, “Enaqut” boradi. Mahmud Koshg‘ariy yozadi:
hozirgidagi kabi umumiy dasturxon Suv bug‘ida qo‘zining go‘shtini shakligina turli mavhum izohlar va cheksiz “Yiraq yer savin arqish keldurur –
yozilardi. U turli noz-u ne’matlar bilan to‘lib “bug‘latib”, “buvlatib” pishirmoq. X–XI munozaralarga chek qo‘ya oladi. Yiroq shahar (yer) xabarini karvon
toshardi. Xuddi shu kunlari ertaklardagi asrlar va ulardan qadimgi zamonlarda ham keltirar”. “Suma”ga “yer” (shahar, joy)
“ochil dasturxon”ni hayotda ko‘rish turkiy “bulatti” arabiy “sho‘rva” so‘zining Avesto kitobida o‘quvchi “sumalak” deb so‘zi qo‘shilgach, bu so‘z birikmasi
mumkin edi. Uni asrab-avaylash Ko‘klam o‘rnida qo‘llangan ekan. yozilgan so‘zni uchratmaydi. Lekin biz “u “suma marosimi o‘tkaziladigan; suma
zimmasida edi. Undagi ne’matlardan matnda bor”, deymiz. U aynan, Onaqut tayyorlanadigan joy (shahar)” ma’nosini
katta-yu kichik – hamma bahramand Bu to‘g‘rida Mahmud Koshg‘ariy: taomi nomi bilan ta’riflanib, tadqiqotchilar anglatadi. Mazkur tadqiqotimizda bizga
bo‘lardi. Bu marosimda taomlar malagi “Qozon bug‘ida pishirilgan har narsaga uni “havm”, “haom”, “hauma”, “homa” tanish “samar” so‘zi juda qadimiy va
albatta, “Sumalak” edi. U hozirgacha bu so‘z qo‘llanadi”, deydi. Davrimizdagi ko‘rinishlarida o‘qiydi va yozadi. U matnda qiziqarli tarixni asrab kelayotgani yaqqol
bu azaliy oliy maqomini yo‘qotmagan. ba’zi asarlarda ham “qozonda bilq-bilq ilohiy sharbat, ichimlik sifatida ulug‘lanadi: ko‘zga tashlandi.
Bugun ham u Tangri taoloning yerdagi qaynayotgan sho‘rva” hodisasiga duch “Ahura Mazda javob berdi: – Ey Zardusht
bandalariga ilohiy in’omi, deb qadrlanadi. kelib qolamiz. Turkiylar o‘sha paytlarda Ashavan! Hech bir murdor ulug‘ ibodat Shu paytgacha Ikki daryo orasi
sho‘rvani “mun” deb ham atagan ekan. uchun tayyorlangan havm sharbatini madaniy tarixi bu qadar uzun yillar va
Turon taomi – sumalak birinchi marta bulg‘ay olmaydi. Agar ulug‘ ibodat uchun ko‘p asrlar bilan o‘lchanmagan edi.
balki Samarqandda tayyorlangandir... Qadimda tomdan erib tushayotgan havm giyohining sharbati olinmagan To‘satdan oldimizda qad ko‘targan tarix
qor suvi suvoq loyi bilan aralashib, tuproq bo‘lsa”. Turon o‘tmishining bir lavhasi xolos.
OliS aSrlar yoki tom ustiga yopilgan narsa rangiga Muhanjodaro, Xarappa, Shumer, Misr,
Qa’ridagi izOh mos tusga kirgan, bulangan. Tiniq suvga Avestoda ta’riflanayotgan muqaddas Afina shaharlarini turgan vaqtimizdan
boshqa narsaning aralashuvi xususiyati ichimlik-ozuqa tayyorlanishi va ulug‘lanish 5-6 ming yil narida ko‘rib o‘rganib
U ming yillik masofadan chiqib keldi. ikki sumalakka ham tegishli, ular bulangan jihatlari bilan aynan sumalakning qolganmiz. Ular cheksiz hayrat
“Sumalak” atamasi tarkibidagi “malak” biz suvlardir. Bu mazmun daraxt tanasidan o‘zginasidir. ulashardi. Yonginamizda ajdodlarimiz
o‘qigan yo eshitgan hikoyalardagi arabiy oqib chiqayotgan quyuq suyuqlik “simola” o‘tmishi yovuq tutashib turgan tamaddun
“malak” (farishta) va “su” – forsiy “se” (uch) so‘zida ham bor. Sumalak o‘z nomini o‘zi SUV Va BUg‘dOy tarixining bu qadar uzun bo‘lishini birdan
yoki “si” (o‘ttiz) so‘zlari bilan hech qanday aytadigan taomdir. tasavvurga sig‘dirish qiyinligi hozirdanoq
aloqasi yo‘qligi ma’lum bo‘ldi. “Sumalak” sof Mahmud Koshg‘ariy izohidan so‘ng sezilyapti. Ayniqsa, uning yana bir Bobo
turkiy (o‘zbekcha) so‘z bo‘lib chiqqanidan mUQaddaS TaOm SOhiBaSi biz gapirmoqchi bo‘lgan kitobning nomini kenti ismi o‘zbekcha jaranglashini...
cheksiz hayratda edik. Tom tashqi shiftlari tarjima qilishga hojat qolmadi. Uni dunyo
va deraza qoshida osilib turgan muz Turonning yetti-sakkiz ming yilliklar “Samarqand” so‘zi bizga Afrasiyob
sumalak bilan qozondagi qaynoq taomning bag‘rida yastanib yotgan jo‘shqin va qal’asining qat-qat asrlar qatlamlariga
ham o‘xshash sifatlari bor ekan. shonli madaniy-ma’rifiy tarixi bag‘rida ko‘milib yotgan ko‘hna qapug‘ini topib
bizni mashhur va sirli Onaqut kutib berdi. Va nihoyat, Ko‘kning bag‘rini
Muammo yechimi ulug‘ ajdodimiz, oldi. Bu momomiz biz bilgan mashhur abadiy to‘ldirib turgan qo‘shiq – Kent
turkiy tilshunoslik ilmi darg‘asi, alloma “Avesto” (“Ko‘k so‘zi”, keyinchalik undan qapug‘i ochildi.
Mahmud Koshg‘ariyning hijriy 469-yili “ovoz” so‘zi ham yasalgan) kitobi paydo
bo‘lishidan 5–6 ming yil oldin bug‘doyni Demak, Samarqand – Suv+ma+yer
suvda ivitib, undan sumalak pishirayotgan – Suv, bug‘doy, yer, shahar...
edi. Birin-ketin ming yillar o‘taverdi,
xuddi shu momomiz va u tayyorlagan abdusattor JUmanazar,
O‘zr Fa Sharqshunoslik instituti
katta ilmiy xodimi
№ 44 2021-yil 5-noyabr VATANPARVAR 13
AJDODLAR JASORATI – YOSHLARGA O‘RNAK
ikki dona gul...
Bilaman, jurnalist o‘zi haqida iloji boricha kam gapirishi yoki umuman gapirmasligi kerak.
Lekin shunday damlar ham bo‘lar ekanki, xotirangda, qalbingda uzoq yillar qatlanib
yotgan un, dard, alam hech narsaga quloq solmay, ichingdan chinqiriq bo‘lib chiqib ketar
ekan. Tahlil qilish, xulosa chiqarish, bir fikrga kelish qobiliyatiga ega bo‘lgan aql, ong
bilan yo‘g‘rilgan ehtiroslar og‘ushidagi ana shu xotira qo‘lingni, barmoqlaringni mahkam
ushlab, dardlaringni qog‘ozga tushirishga majbur qilar ekan. Lekin shaxsiy mavzu, ichli
ehtiroslaringning quli bo‘lib qolish xavfidan qo‘rqasan, kishi. Aytsam tilim, aytmasam
dilim...
...Okopda siyohli qalam uchini lablari borib, otamdan so‘nggi xat kelgan joy bir nechta ham emas, go‘zalligi jannat qoniqish va minnatdorlik hislari paydo
bilan ho‘llab yozgan otamdan kelgan haykaltarosh Vuchetichning qo‘lida qilich gullari bilan bellashadigan ikki dona bo‘ladi. Ota-onam bilan mehrim qonib
uchburchak shaklidagi xatda: “Jangga ko‘targan “Ona Vatan chorlamoqda!” zangori dala guli bizga qarab, ma’yus ko‘rishgandek qabristondan chehram
kirib ketyapmiz. Ko‘p yozishga vaqt yo‘q. haykali poyiga gullar qo‘yib, shu yerda jilmayib turar edi. Bir mahal: ochilib, ko‘nglim yorishib qaytdim.
Omon chiqsam, xabar qilaman. Xayr!” jonini fido etgan askarlarning ism- Otamni qidirish davom etdi.
deyilgan edi. Bu otamdan kelgan so‘nggi shariflarini birma-bir sinchiklab o‘qib – Irismat, gul ekkanmiding qabrga?
xat bo‘ldi. Xatda urush yillari dunyoni chiqdi. U yerga onamning opalari – – deb so‘radi Irisbuvi opam. O‘rtancha Abduvali akam o‘zining
larzaga solgan Stalingrad frontining Mopiya xolamning qizi Irisbuvi opam “Hayot dovonlari” nomli kitobining “Otam
muhri turardi. 1943-yili onamning nomiga bilan kuyovi O‘skanboy ham borib – Yo‘q!.. Xudoning qudratini qarang-a, o‘tgan jangovar yo‘llar...” deb nomlangan
kelgan xatda “... turmush o‘rtog‘ingiz, qidirishdi. Ular ham topganlari yo‘q. otam bilan onam narigi dunyodan: bo‘limida otajonimizning oxirgi kunlari
otanglar Abdumalik Abduxoliqov bedarak Bedarak ketgan emasmi, demak, “Farzandlarim, tinch bo‘linglar, biz va otam haqidagi hujjatlarning birinchi
yo‘qoldi” deb yozilgan edi. Oilamiz shu Stalingrad shahriga osmondan yog‘ilgan birgamiz!” deb bizga belgi berishmoqda- bor topilishi to‘g‘risida shunday deb
maktubni olganiga ham mana 77 yil aviatsiya bombalari yoki katta kalibrli ku, – dedim ularga. yozadi: “Kuyov bolam Ulug‘bek, qizim
bo‘lyapti. Og‘ir xayollarga tolasan. dahshatli pushka snaryadlarining, Feruza va katta nabiram Sardorbek ko‘p
Ezilasan. “Bedarak ketdi” deganining okoplardan otilayotgan granatalarning Lekin o‘ylanib qoldim: izlanishlardan keyin Buyuk g‘alabaga
o‘zi nima, deb o‘ylab qolasan. Ikkinchi portlashlari natijasida butun jismi-jasadi – Bu dunyoning ishlaridan ular bag‘ishlab yozilgan va internetga chiqqan
jahon urushining eng qonli janglarida kul bo‘lib, yer-tuproq bo‘lib ketgan qanday qilib xabar topishgan ekan?! bir referatda bobolarining urushda
butun dunyoni hayratga solgan degan xayolga ham bordik. Katta akam – degan fikr o‘tdi xayolimdan. Demak, 87-o‘qchi diviziya tarkibida 1943-yili
Stalingrad jangi qatnashchilarining tarkibida tuproqqa qaraganda temiri ko‘p nafaqat biz ularni yod etamiz, balki 21-fevral kuni Rossiya Federatsiyasi
jasorati bilan matonati, ular orasida bo‘lgan Stalingrad yeridan jigar rangdagi ular ham bizning holimizdan xabardor Rostov oblastining Matveyev-Qo‘rg‘on
otam ham bo‘lgani, lekin u ishtirok bir siqim tuproq olib keldi. bo‘lishar ekanlar-da, degan xulosaga rayonidagi Ryajenoye qishlog‘ini ozod
etgan bu janglarning tafsilotlari shu keldim ichimda. Xolamning qizlari va qilishda bo‘lgan jangda halok bo‘lganligi
kunga qadar ma’lum emasligi menga Toshkentning Minor qabristonidagi Chimkentdagi katta domlalarning avlodi to‘g‘risida ma’lumot topishdi”. Topgan
tinchlik bermasdi. Volga daryosi bo‘yida onam qabri yoniga ramziy qilib qo’shilgan bo‘lgan O‘skanboy pochcham bilan ma’lumotlardan qalbimiz bir qalqib
bo‘lib o‘tgan janglar to‘g‘risida bir gapni otam qabriga bir siqim Stalingrad Allohga shukronalar aytib, ikki dona tushdi, sevindik, ularni mushohada
aytmay o‘ta olmayman. Stalingrad tuprog‘ini tashladik. Men otamni qidirib, chiroyli dumaloq ko‘kimtir gul silkinib qildik. Otam bor-yo‘g‘i 7 kungina men
ustiga yog‘ilayotgan aviatsiya bombalari, o‘zbeklar jang qilgan Ukraina shahar, turgan otam bilan onam qabrlari tepasida bilan bu dunyo havosidan birga nafas
artilleriyadan uzluksiz otilayotgan raketa qishloqlariga bordim. Qur’on tilovat qildik. olgan bo‘lib chiqdi. Men 1943-yil
va snaryadlar natijasida bu yerga Ota-onam qabri uzra o‘zidan-o‘zimi 14-fevralda tug‘ilgan bo‘lsam, otam
tashlangan jangchilar o‘rta hisobda bor- – Mana, mana bu okoplarda yoki kimningdir irodasi bilanmi, ikki dona Internet ma’lumotlariga ko‘ra, ko‘z
yo‘g‘i bir necha soatgina, ayrim askarlar o‘rtaosiyoliklar oyoqlariga avtomobil anvoyi gulning o‘sib chiqish hodisasi ochganimdan bir haftadan keyin, 1943-
esa bir necha daqiqa yoki soniyagina pokrishkalaridan kovush qilib kiyib olib, menga qattiq ta’sir qildi. Butun ichki yil 21-fevral kuni jangda halok bo‘lgan
tirik bo‘lishgan xolos. Shaharni qo‘ldan qo‘llarida yog‘och miltiqlar bilan nemis dunyomni titratib, u dunyo-yu bu dunyo ekan. Hayron bo‘lib yoqangni ushlaysan
bermaslik, dushmanni daf qilish uchun tanklariga qarshi turishgan. – Fashistlar haqida bilgan ilgarigi ayrim ko‘nikma va kishi, avval muhim axborotni xat orqali,
sovet shaharlaridan Leningrad bilan buni mazax qilib, okop ustida ko‘p tonnali tushunchalarimni o‘zgartirib yubordi. gazeta, radio, keyin televideniye orqali
Stalingrad mudofaasiga o‘nlab diviziya, tanklarini bir aylantirib, tiriklay ko‘mib Demak, yaxshi niyat bilan, Ona olgan bo‘lsak, endi bu ma’lumotlarni,
polk, rota va vzvodlar tashlangan edi. ketishar edi ularni, – deyishdi ukrain yerdan ming-ming chaqirim olisda, ming afsuski, hukumatdan, rasmiy
kampirlari. uzoq Rossiyada shahid bo‘lgan otamiz axborot vositalaridan emas, Internetdan
Yer-u ko‘kni ag‘dar-to‘ntar qilib, go‘yo xotirasiga Toshkentda onamizga qo‘shib olish mumkin.
bahaybat po‘lat eritish qozonlaridan Ota-onam qabrlari uzra bir yildan ramziy qabr toshi qo‘yib to‘g‘ri qilgan
sachrab, chor-atrofni yondirib, kuydirib, keyin sodir bo‘lgan voqea meni larzaga ekanmiz. Mana, ularning arvohlari Internetda topilgan ma’lumotlar
larzaga solayotgan bomba, granata, soldi. Otamni izlab, Stalingradga borib ham qo‘llab-quvvatlayotganliklari bir necha yil muqaddam Olmaota
o‘q va po‘lat parchalaridan ularning kelgan Mopiya xolamning qizlari Irisbuvi ko‘rinib turibdi, degan xulosaga keldim. shahrida bosilib chiqqan “Bozdaqtar”
deyarli hammasi halok bo‘lishgan. opam bilan pochchamiz O‘skanboy Endi biz bilib-bilmaydigan, ishonib- – “Kíèãà ïàìÿòè” nashrining birinchi
Sanoqligina tirik qolganlar orasida, Chimkentdan kelib: O‘g‘iloy xolamizning ishonmaydigan, qandaydir sirli, lekin “A” harfi qismidagi otam to‘g‘risidagi
Allohga ming karra shukurlar bo‘lsinkim, qabrlarini ziyorat qilamiz, – deyishdi. nihoyatda donishmand, mehribon, ma’lumotlar bilan bir xil bo‘lib chiqdi.
mening otam ham bo‘lgan ekan, Bu qabr toshi qo‘yilgach, roppa-rosa bir rahmli va ayni paytda qudratli ana shu Urush tugaganiga 65-70 yildan ko‘p
deyman Stalingraddan kelgan xatni yildan keyin – Xotira va qadrlash kuni edi. pinhoniy kuchlardan men ich-ichimdan vaqt o‘tib, otam bedarak yo‘qolmagani
eslab. Urushdan keyin 50-yillarda, Biz qabr yoniga keldik. Marmar toshdagi minnatdor edim. Kim o‘ylabdi deysiz ma’lum bo‘ldi.
Stalin vafotidan so‘ng xizmat muddati onam, otam tasvirlarini ko‘rdig-u, qotib bunday bo‘lishini, mening ham shunday
tugaganlar ham, asirga tushganlar ham, qoldik. Ne ko‘z bilan ko‘raylikki, qabr g‘oyibona g‘amxo‘rim, mehribonlarim Boz ustiga barcha hujjatlar arxivlarda
chet yoki sovet GULAGlarida o‘tirganlar ichidan ko‘zni qamashtiradigan, bandlari bor ekan-ku, degan xayolga bordim. saqlangan ekan.
ham o‘z uylariga qaytib kelishdi. Bizning uzungina ikki dona chiroyli gul o‘sib Axir u kuchlar shahid ketgan otam,
padari buzrukvorimizdan darak yo‘q edi. chiqib, shamolda mayin silkinib turardi. bizni qoldirib ketganlariga 2 yil bo‘lgan Bundan xabar topib, hujjatlar
mushtipar onam bilan shu yo‘l orqali yo‘qolmaganidan o‘zingda yo‘q xursand
Katta akam Abdumajid qirg‘in-barot Yoqamni ushlab, hayratga bo‘lsa ham muloqotga kirishdik-ku, ham bo‘lasan, ayni bir paytda ga’m-
janglar bo‘lib o‘tgan va yer bilan yakson tushganimdan ko‘zlarim kattalashib, deyman o‘zimga o‘zim. Lol qolaman, anduh hislari paydo bo‘ladi yuragingda.
qilingan Volga bo‘yidagi Stalingradga so‘zlay olmay qoldim. Qabr yonida yoki hayron bo‘laman, ich-ichimda qandaydir
uning atrofida, boshqa joylarida ham dard, alam, ayni bir paytda hayrat, Zinur BOZOROV,
emas, naq qabrning ichidan bir emas, “Shon-sharaf” davlat muzeyi
kichik ilmiy xodimi
14 VATANPARVAR 2021-yil 5-noyabr № 44
SAYYOR QABUL OGOHLIK
MUROJAATLAR Avtoulovlarga ega bo‘lgan hamda harbiy transport vositalarini
HAL ETILMOQDA boshqarayotgan harbiy xizmatchilarning yo‘llarda hushyorligini
oshirish, ularning bilimlarini yuksaltirish maqsadida Nukus
O‘zbekiston Respublikasi Navbatdagi sayyor qabul Respublika Harbiy garnizoni Ma'naviyat va ma'rifat markazida “Yo‘l qoidasi
Harbiy prokuraturasi organlari prokurorining o‘rinbosari Sarvar Muhitdinov - umr foydasi” mavzusida targ‘ibot tadbiri o’tkazildi. Unda
tomonidan Qurolli Kuchlar boshchiligida Andijon shahrida tashkil etilib, unda soha mutaxassislari tomonidan mamlakatimizda o‘tgan 9 oy
tarkibidagi vazirlik va idoralarda harbiy qism va muassasalarda harbiy xizmatni o‘tab davomida sodir etilgan yo‘l-transport hodisalari va ularning
harbiy xizmatni o‘tayotgan kelayotgan harbiy xizmatchilar va ularning oila a’zolari oqibatlari haqida ma'lumotlar berildi.
harbiy xizmatchilar, ularning ishtirok etdi.
oila a'zolari, shuningdek, harbiy UMR FOYDASI
pensionerlar ishtirokida sayyor Qabulda 150 nafardan ziyod harbiylar va ularning
qabullar o‘tkazilib, ularni oila a’zolaridan 47 ta murojaat kelib tushdi, shundan
qiynayotgan muammolar tizimli 9 tasi ijobiy hal qilindi, 23 tasiga huquqiy tushuntirish
ravishda hal qilib borilmoqda. berildi, qo‘shimcha o‘rganish vaqt talab qiladigan
15 ta murojaatning hal qilinishi nazoratga olindi. Bu kabi
tadbirlar davom etmoqda.
Adliya podpolkovnigi Sherzod HAYITOV,
O‘zbekiston Respublikasi
Harbiy prokurorining
katta yordamchisi
YOSHLAR FORUMI
TARAQQIYOT KUSHANDASIQurolli Kuchlar akademiyasida yurtimizdagi oliy harbiy ta’lim muassasalari kursantlari Jumladan, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi
Yo‘l harakati xavfsizligi boshqarmasi matbuot kotibi kapitan
“ishtirokida “Korrupsiya – milliy xavfsizlikka tahdid” mavzusida yoshlar forumi bo‘lib o‘tdi. Salamat Qallibekov tomonidan O‘zbekiston Respublikasi hamda
Unda O‘zbekiston Respublikasi Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi, Yoshlar ishlari Qoraqalpog‘iston Respublikasi kesimida joriy yilda sodir etilgan
agentligi, Harbiy prokuratura mas’ul xodimlari hamda oliy harbiy ta’lim muassasalari yo‘l-transport hodisalari, ular kelib chiqishining asosiy sabablari
professor-o‘qituvchilari ham ishtirok etdi. muhokama etildi.
Muallif suratga olgan Shimoli-g‘arbiy harbiy okrug qo‘shinlari qo‘mondonining
o‘rinbosari polkovnik Ayubjon Rustamov ta’kidlaganidek, Mudofaa
O‘zbekiston Respublikasi organlari, siyosiy partiyalar, tarbiyalashga qaratilgan bosh vazirligi qo‘shinlarida harbiy xizmatchilar uchun harbiy xizmat
Harbiy prokurori yordamchisi jamoat tashkilotlari, ommaviy kelishuvning dolzarb chora- o‘tashning xavfsiz sharoitlarini yaratish hamda ularning hayoti va
adliya polkovnigi Sherzod axborot vositalari, umumiy tadbirlarini o‘z vaqtida amalga sog‘lig‘ini saqlashni ta’minlash masalalari doimiy diqqat markazida
Mirzayev tomonidan aytganda, har bir fuqaro safarbar oshirishga yo‘naltirilgan ishlar bo‘lib kelmoqda. Shaxsiy tarkib o‘rtasida baxtsiz hodisalarning
korrupsiyaning har qanday etilishi zarur ekanligi ta’kidlandi. belgilab olindi. oldini olishga qaratilgan ko‘plab targ‘ibot-tashviqot ishlari amalga
ko‘rinishiga murosasiz kurashish oshirilmoqda. Muntazam o‘tkazilayotgan profilaktik chora-tadbirlar,
kundalik hayot tarzimizga Hamkorlar tomonidan Tadbir so‘ngida forumning nazorat sinov va reydlar tufayli qo‘shinlarimizda yo‘l-transport
aylanishi, bu illatga qarshi 2021–2026-yillarda Toshkent faol ishtirokchilari tashkilotchilar hodisalarining oldini olishga erishilyapti.
kurashishda barcha davlat shahridagi yoshlarni harbiy- tomonidan taqdirlandi.
vatanparvarlik ruhida Suhbat davomida Nukus garnizoni Harbiy avtomobil nazorati
Sherzod SHARIPOV inspeksiyasi tomonidan transport vositasiga ega bo‘lgan
harbiy xizmatchilar bilan olib borilayotgan tadbirlar, kuzatilgan
kamchiliklar tanqidiy baholandi. Barcha bo‘g‘indagi komandir va
boshliqlar bo‘ysunuvidagi harbiy xizmatchilar bilan yo‘l harakati
xavfsizligini ta’minlash maqsadida mashg‘ulotlarni tashkil etishga
ko‘proq e’tibor qaratish zarurligi bo‘yicha tavsiyalar berildi.
Shuningdek, tadbir davomida kunlar soviy boshlaganda,
xonadonlarda qo‘lbola va nosoz isitish asboblaridan foydalanilganda
kelib chiqishi mumkin bo‘lgan is gazidan zaharlanish, yong‘in
chiqishi bo‘yicha ma’lumotlar Nukus garnizoni yong‘in nazorati
inspeksiyasi tomonidan ishtirokchilarga yetkazildi. Yong‘indan
talafot ko‘rgan va is gazidan zaharlangan odamlarga birinchi
tibbiy yordam ko‘rsatish, qayerga murojaat etish bo‘yicha
tavsiyalar berildi. Is gazidan zaharlanishning oldini olish, gaz-
havo aralashmasidan sodir bo‘lishi mumkin bo‘lgan chaqnash va
portlashning oqibatlari borasida zarur ma’lumotlar berildi.
Tadbir yakunida mavzuga oid ta’sirli videofilmlar namoyish
etilib, yig‘ilganlarni yanada hushyor va ogoh bo‘lishga undadi.
Shimoli-g‘arbiy harbiy okrug matbuot xizmati
№ 44 2021-yil 5-noyabr VATANPARVAR 15
DZYUDO SHOHSUPA
Fransiyaning Parij shahrida dzyudo bo‘yicha harbiylar (хаbarlar)
o‘rtasida jahon chempionati o‘tkazildi. Yakkalik bellashuvlarida
qatnashib, O‘zbekiston sport sharafini himoya qilgan Mudofaa BOKS
vazirligi Oliy sport natijalarini rivojlantirish markazining o‘n uch Serbiyaning Belgrad shahrida
nafar dzyudochisidan to‘rt nafari chempion bo‘ldi, bir nafari o‘tkazilayotgan boks bo‘yicha
bronza medal bilan taqdirlandi. XXI jahon chempionatining eng
yengil (-48 kg) vazn toifasi bo‘yicha
TARIXIY bahslarida qatnashayotgan Mudofaa
MUVAFFAQIYAT vazirligi Oliy sport natijalarini
rivojlantirish markazi (MV OSM)
vakili Nodirjon Mirzahmedov o‘zining navbatdagi
jangini irlandiyalik Rikki Nesbittiga qarshi o‘tkazdi.
Qiziqarli kechgan bahs bokschimizning g‘alabasi bilan
yakunlandi. Chorak finalda esa qozog‘istonlik Temirtas
Jussupovga yutqazdi.
CHAVANDOZLIK
Moskva shahridagi “Maxima
stables” ot sporti klubida konkur
yo‘nalishi bo‘yicha xalqaro musobaqa
o‘tkazildi. Yosh sportchimiz Boburjon
Valijonov “Lady” laqabli otda
to‘siqlar balandligi 100 sm bo‘lgan yo‘nalishda
g‘alaba qozonib, oltin medalga sazovor bo‘ldi.
Valijonov 110 sm balandlikdagi to‘siqlar dasturida ham
eng yaxshi natijani qayd etib, birinchi o‘rinni egalladi.
Hamyurtimiz Umid Komilov esa 150 sm balandlikdagi
to‘siqlardan o‘tish dasturida “Numbero Uno Rafael”
laqabli oti bilan g‘alaba qozonib, oltin medalni qo‘lga
kiritdi.
Yurtimiz yengib, TENNIS
sport muxlislariga harbiylar o‘rtasida Qozog‘istonning Qarag‘anda
yaxshi ma’lumki, dzyudo jahon chempioniga aylandi.
bo‘yicha O‘zbekiston terma Ta’kidlash joiz, Baratov murakkab shahrida Xalqaro tennis
jamoasining asosiy negizini kechgan final bellashuvida mezbonlar federatsiyasi tomonidan o‘tkazilgan
Mudofaa vazirligi Oliy sport natijalarini vakili Jolan Florimontni mag‘lub “Fyuchers” turkumiga kiruvchi
rivojlantirish markazi (MV OSM) etdi. Diyora va Dilshodbekning turnirda Nigina Abduraimova bosh
vakillari tashkil etadi. Armiyachilar bu muvaffaqiyatlari sharafiga Parij shahri sovringa egalik qildi. Yakkalik
yil xalqaro maydonda yurtimiz sport sport majmuida O‘zbekiston bayrog‘i bahslarining final bosqichida hamyurtimiz slovakiyalik
sharafini munosib himoya qilishdi. ko‘tarilib, madhiyamiz yangradi. Viktoriya Morvayovaga qarshi o‘yin o‘tkazib, 6/7, 6/3,
Ular dastlab, Qirg‘izistonning Bishkek Musobaqaning ikkinchi kuni 6/1 hisobida ishonchli g‘alabaga erishdi. Nigina mazkur
shahrida o‘tkazilgan Osiyo-Okeaniya tatamiga chiqqan polvonlarimizdan musobaqada dastlab ukrainalik Valeriya Straxovani,
chempionatida 3 ta oltin, 2 ta Muzaffarbek To‘raboyev va Shohruh chorak finalda rossiyalik Yekaterina Reyngoldni, yarim
kumush, 5 ta bronza, jami 10 ta Baxtiyorov muvaffaqiyatga erishdi. finalda esa rus tennischisi Yekaterina Kazionovani
medalni qo‘lga kiritishgan bo‘lsa, so‘ng -100 kg vazn toifasida yurtimiz sport mag‘lubiyatga uchratgandi.
Turkiya, Gruziya va Qatardagi nufuzli sharafini himoya qilgan Muzaffarbek
xalqaro turnirlardan, shuningdek, To‘raboyev finalga qadar litvalik Vitaliy VOLEYBOL
Vengriyada o‘tkazilgan jahon chempionati hamda Savelo, braziliyalik Gonsalvesh Rebeyro va Namangan shahri mezbonlik qilgan
Tokio mezbonlik qilgan XXXII yozgi Olimpiada polshalik Petr Kujerani mag‘lubiyatga uchratdi. 19 yoshgacha bo‘lgan qizlar o‘rtasidagi
o‘yinlaridan sovrindor bo‘lib qaytishdi. Fransiyada Iste’dodli dzyudochimiz harbiylar o‘rtasidagi jahon voleybol bo‘yicha Markaziy Osiyo
o‘tkazilgan harbiylar o‘rtasidagi dunyo birinchiligi chempionatining oltin medali uchun kechgan final chempionati yakunlandi. Olimpiya
ham bundan mustasno bo‘lmadi – Parij shahri bellashuvida shveysariyalik Daniyel Eychga qarshi o‘yinlari chempioni Larisa Pavlova
sport majmuasida MV OSM dzyudochilarining tatamiga chiqdi va g‘alaba qozondi. Eng og‘ir sovrini uchun o‘tkazilgan musobaqa
muvaffaqiyatlari sharafiga besh marta yurtimiz (+100 kg) vaznli polvonimiz Shohruh Baxtiyorov finalida O‘zbekiston va Qozog‘iston
bayrog‘i ko‘tarildi. Ushbu musobaqalarning asosiy esa finalga qadar yetib borolmadi, slovakiyalik yoshlar terma jamoalari o‘zaro qarama-
qahramoni mamlakatimiz miqyosida 2020-yilning polvondan ustun kelib, bronza medalga sazovor qarshi keldi. Qariyb ikki yarim soat davom etgan
“Eng yaxshi sportchi”si deb topilgan -90 kg vazn bo‘ldi. Shu tariqa, 4 ta oltin va bitta bronza besh partiyalik o‘yinda O‘zbekiston terma jamoasi 3:2
toifasidagi polvonimiz Davlat Bobonov bo‘ldi – Osiyo- medalga egalik qilgan Ulug‘bek Azizov va Tohir hisobida zafar quchdi va ilk marotaba Markaziy Osiyo
Okeaniya chempionatining oltin, dunyo birinchiligining Fayziyev murabbiyligidagi dzyudochilarimiz chempionligini qo‘lga kiritdi. Musobaqa yakunida
kumush, Olimpiya o‘yinlarining bronza medalini qo‘lga harbiylar o‘rtasidagi dunyo birinchiligining yakkalik O‘zbekiston terma jamoasi sardori, Namangan davlat
kiritgan dzyudochimiz harbiylar o‘rtasidagi jahon bahslarini umumjamoa hisobida birinchi o‘rin bilan universiteti talabasi E’zozxon Sotivoldiyeva “Markaziy
chempionatining chempionligiga erishdi! Finalga yakunlashdi. Bu tarixiy natijadir, zero O‘zbekiston Osiyo chempionatining eng yaxshi o‘yinchisi” deb topildi.
qadar Avstriya, Rossiya va Slovakiya dzyudochilaridan harbiy dzyudochilari shu paytga qadar harbiylar
ustun kelgan Davlat hal qiluvchi final bellashuvida o‘rtasidagi dunyo birinchiligini umumjamoa hisobida SAMBO
braziliyalik Godoy De Machedoni mag‘lubiyatga 1-o‘rin bilan yakunlamagan. 40-marotaba tashkil 12-14 noyabr kunlari poytaxtimizda
uchratdi. Ta’kidlash joiz, Davlat Bobonov ayni kunda etilgan musobaqada ikkinchi o‘rinni Braziliya (3 ta sambo bo‘yicha kattalar o‘rtasidagi
-90 kg vazn toifasida jahon reytingi yetakchisi hamdir. oltin, 4 ta kumush, 4 ta bronza), uchinchi o‘rinni jahon chempionati bo‘lib o‘tadi.
Fransiya (3 ta oltin, 3 ta kumush, 4 ta bronza) Dunyoning 70 dan ziyod davlatlaridan
O‘z tarixida yubiley, ya’ni 40-marotaba tashkil harbiylar terma jamoasi egalladi. sport delegatsiyalari qatnashishi
etilgan musobaqaning birinchi kuni ayollar uch, Eslatib o‘tamiz, yurtimiz dzyudochilarini oldinda kutilayotgan mazkur nufuzli musobaqa
erkaklar to‘rtta vazn toifalarida medallar uchun kurash yanada muhim musobaqalar kutmoqda. Xususan, doirasida Xalqaro sambo federatsiyasining (FIAS)
olib borishdi. MV OSM vakili Diyora Keldiyorova bu 2022-yil mamlakatimiz dzyudo bo‘yicha jahon navbatdagi kongress yig‘ilishi ham 11-noyabr kuni
yil Turkiyaning Antaliya shahrida o‘tkazilgan xalqaro chempionatini tarixda ilk bor qabul qiladi. Tabiiyki, Toshkentda o‘tkazilishi belgilangan. Unda samboning
turnirda barcha raqibalarini mag‘lubiyatga uchratib, unga tayyorgarlikni dzyudochilarimiz hozirdan xalqaro rivojiga bog‘liq bir qator masalalar ko‘rib
“Katta Dubulg‘a” turnirlarida g‘oliblikka erishgan boshlab yuborgan. Negizi asosan Mudofaa chiqiladi.
birinchi ayol dzyudochi sifatida yurtimiz sporti tarixidan vazirligi Oliy sport natijalarini rivojlantirish markazi
joy olgandi. Diyora Parij shahri mezbonlik qilgan vakillaridan iborat bo‘lgan yurtimiz dzyudochilariga FUTBOL
harbiylar o‘rtasidagi dunyo birinchiligida ham -52 kg poytaxtimizda o‘tkaziladigan jahon chempionatida Toshkentda 23 yoshgacha
vazn toifasida bellashdi va barcha raqibalaridan ustun ham harbiylar o‘rtasidagi dunyo birinchiligidagi kabi bo‘lgan futbolchilar o‘rtasida Osiyo
keldi. Barakalla! Shu kuni tatamiga chiqgan polvonimiz muvaffaqiyatlarni tilab qolamiz. chempionati saralash bosqichi
Dilshodbek Baratov (-60 kg) ham barcha raqiblarini “D” guruhi bahslari o‘tkazildi. 2-tur
uchrashuvida Temur Kapadze bosh
murabbiyligidagi terma jamoamiz
Bangladesh darvozasiga
javobsiz 6 ta to‘p kiritdi. 3-turda esa
Quvayt yoshlar terma jamoasi 5:1 hisobida
mag‘lub etildi.
Rasul JUMAYEV, “Vatanparvar”
16 VATANPARVAR 2021-yil 5-noyabr № 44
TURMUSH CHORRAHASI
Jo‘ralar odatdagidek qadim va boqiy umrlik Eski shahar
tegrasidagi “Otalar choyxonasi”ga jamlandilar. Epchil
va chaqqon choyxonachi Ashir aka Oxun Qashqardan
meros choyxonani obod qilib kelardi. U navbatdagi
choy va kichik taqsimchadagi novvotni Imodiddin aka TOQLIK T O G ‘ G A (voqeiy hikoya)
va og‘aynilari o‘tirgan so‘riga keltirib qo‘ydi. Hol-ahvol HAM XOSMAS
so‘rashildi. Kayfiyat surishtirildi. Suhbat odatdagidek qo‘r
ola ketdi. Bu orada sobiq pedinstitut domlasi Sayfiddin
ham kelib davradan joy oldi.
– Imodiddin aka, ijod olamida nima gap, Atrofda odam yo‘q. Onda-sonda bir-ikki yemish izlab qishloq Savriniso kampir Azamatining
yangiliklardan bormi?! – qiziqsindi sobiq bola yo katta yoshli odam o‘tganini demasa, oralashini bilgandi. bolaligini esladi. Ko‘p kasal bo‘lardi.
vagon kuzatuvchisi Salimoxun aka. tevarak jim. Kampirning bolalari esa hali Yaxshiki, hozir Ota-ona ikkov borini bag‘ishlagandi.
uyquda. Ha, bilmaganlari yaxshi bo‘ldi. Balki noyabr emas, Tabiblarga eltishardi. Ulg‘aygach,
– Albatta, tunov kuni kangulga bir ne yomon ham bo‘lgandir. Qidirsa, qaydan yaxshiki, hozir tun ust-boshi ko‘chadan kir bo‘lib kelsa,
kelib, bitib edik. topadi?! Yo‘q, qidirishmaydi. Agar ularga emas... kampir
ona kerak bo‘lganida, shunchalar dilozorlik yura-yura faqat darrov, yuvilgan ko‘ylaklarni unga
– Qani, tinglaylik-chi, – qiziqsindi davra qilmagan bo‘lur edilar. Dunyo shu – kim adir qolgan yo‘lga kiydirardilar. Ota unga atab qishloq
ahli. kimga zor, kim kimga xor... yo‘naldi. Shu chetidagi Chillik bozoridan qo‘lbola
vaqt uzoqdan xo‘rozqand, parvarda, ishqilib, o‘sha
Imodiddin aka chiroyli bitilgan yangi Sap-sariq, shalog‘i chiqqan “Jiguli” motor g‘irillashini zamonning tansiq shirinliklarini
g‘azalni ahli davraga taqdim etish uchun vang‘illagancha o‘tib ketdi-yu, ortiga tisarilib eshitdi. Tuyqus
otameros ko‘zoynagini taqdi. Uning qaytib keldi. To‘xtadi. Haydovchi eshikni ortiga qaradi – tashigani-tashigan edi. Ammo
gardishlari ertalabki oftobda shu’lalandi. ochdi. uzoqda bir nuqta negadir, Azamat mehrdan mosuvo
Davrada g’azal ohangi jarangladi: paydo bo‘ldi. ulg‘aydi. Kampir buni doim o‘ylardi.
– Onaxon, chiqing, qaygacha bo‘lsa ham Ajab, hali uzoqda-yu, Ayniqsa, uzun kechalarda.
Intizoringman yo‘lingda, ey go‘zal, olaketaman, – muloyim gapirdi haydovchi. muncha shovqin soladi
bu? Nuqta ko‘zga tashlanganida bildiki, – Aya, bu yoqlarda nima
Sen erursan, menga yori bebadal. Savriniso kampir yengil tin oldi. bu bir bahaybat mashina ekan. Mashina qilyapsiz? Sizni qidirmagan
Mashinaga o‘tirdi. Allaqaysi ko‘prik qurish kampir niyatini bilgandek, naq uning yaqiniga joyimiz qolmadi hisob. Uchastka noziri
Arzi hol etmakni kanglum istagay, otryadida zanjirli kran boshqaruvchi kelib to‘xtadi. Haydovchi eshikni ochib, Ma‘rufni hol-joniga qo‘ymadik. Ammo mana,
Olmosbek ayani shahargacha olib ketdi. kampir huzuriga tushdi. Maqsadini so‘radi. daragingiz bu yoqda ekan, chiqdi. Qani,
Til qolur so‘zdin seni ko‘rgan Aya mashinadan tushdi. Tevarakka qaradi. Kampirda maqsad yo‘q edi, borar makon ketdik, oldimga tushing!
Quyosh chiqib nur socha boshladi. Onaxon yo‘q edi. U to‘pidan ajralgan turnadek edi. – Yo‘q, o‘g‘lim, – dedi Savriniso kampir.
mahal. tavakkaliga yaqin oradagi oshxona taraf – Men ketolmayman.
yurdi. Choy ichdi. Borar yerini taxminladi – Chiqing, ona, – dedi haydovchi. – Nimaga ketolmas ekansiz?!
Mushkul ahvol ichra qoldim, – qarindoshlar, tanish-bilishlar bari ko‘z “Ona!” Naqadar shirin so‘z. Savriniso – Men, hovlida ko‘rdingmi, o‘sha odamga
oldidan o‘tdi. Biroq ularnikiga bir kun sig‘ar, kampir oxirgi marta o‘z o‘g‘illaridan bu nikohlanganman. Ruxsatisiz bir qadam ham
ey nigor, ikki kun sig‘ar, keyin-chi... kampirning ichiga kalomni qachon eshitgan? Eshitgan bo‘lsa- jilmayman... Shukur, yemak-ichmakdan
ming chiroq yoqsa, yorishmasdi. Keyin da, samimiymi? Bir ne deyish qiyin. qisinish yo‘q. To‘rt bolam to‘qqizta bo‘ldi.
Kelmasang to, mushkulim qarindoshlarinikida yuraversa, ular ham biri – Aya, – dedi haydovchi, – men, O‘lik-tirigim endi shu yerda. Sizlarni duo qilib
bo‘lmasa biri keting, deb oshkor aytmasa mana, haydovchiman. Konda ishlayman. o‘tiribman...
bo‘lmaydi hal. ham, sha’ma qilishi mumkin. Keyin nima Uyda dadam bechora yolg‘iz. Men bosh Kampir yangi liboslarini, o‘zi o‘tirgan
deydi? Dilozor o‘g‘illardan, bemehr va farzandman. Agar rozi bo‘lsangiz, sizni olib to‘shak tagidagi pullarni maqtangan bo‘ldi.
Tarki ishq etmoq menga mumkin noahil kelinlardan zadaman, shuning uchun ketib, o‘zimga ona qilib olardim... Hamma Biroq u eng katta, shu vaqtgacha axtargani,
uyni bus-butun o‘shalarga tashlab keldim, narsam bor. Faqat onam yo‘q... bag‘rim eng arzon boyligi – yangi uydagilardan
emas, deydimi? Uyat, nihoyatda uyat! Nahotki, yarim, yuragim kemtik... ko‘rayotgani – Mehrni maqtanib
chol-kampir qayerdadir adashganlar?! Savriniso kampir indamadi. Tin oldi. ko‘rsatolmasdi xolos...
Ne qilay, bu bo‘lsa taqdiri azal. Bolalarga harom luqma yedirgani yo‘q, bu Notanish xonadon, notanish odamlar, Bundan u ojiz edi.
tayin. Ammo ularning ko‘ngliga keragidan notanish muhit. Bundan u chorasiz edi. Qaysi kuni
Achchiq-achchiq so‘zlasang ham ortiq qarab, erkalab yuborganmikanlar-a?! – O‘ylanmang, – dedi Jasurjon – uning patefondan navo yangradi. Hofiz:
ismi shunday ekan, – toqlik tog‘ga ham Navoiy, choradin ko‘p dema so‘zkim,
men uchun, Mana shu taxmin haqiqatga yaqinroq... xosmas, deydi otam. Qarang, huv anavi G‘amingga chorasizlik chora bo‘lmish,
Biroq hozir bularning mavridi emas. Agar tog‘lar ham bir-biriga suyangan, tirgak – dedi. Kampir faqat Navoiy, deganini uqdi.
Lazzati go‘yo bo‘lur qand-u asal. Savriniso kampir tezda qaror qabul qilmasa, bo‘lgan. Bu dunyoda biror kas tirgaksiz Demak, buni Navoiy gapirganini bildi.
kechqurun shaharda tentib qolishi hech qolmasin. Ayniqsa, qariganda! Xullas, kampir ketmadi. U yangi uyning
O‘z-o‘zimcha so‘zlashurman gap emas. Uyga qaytadimi? Chaqirimlab Ajabo, muncha mullo ekan bu, o‘yladi yangi a’zosiga aylanib, beva bog‘bon
masofa... boyagi kranchi endi yo‘q... kampir. Qayda o‘qigan bu gaplarni?! O‘zi cholning joniga malham, bolalariga duogo‘y
gohida, Atrof gavjumlashdi. Bu – choshgohdan yoshgina ko‘rinadi. Ikki yuz yilda bir tug‘iladi, bo‘ldi. To‘ylarga bosh bo‘la boshladi.
dalolat edi. Demak, kunning barakasi deganlari shumikan yo?! Savriniso, yo‘q, O‘z bolalari esa, endi o‘na qadrini tuya
Ishqing ichra yetdi aqlimga xalal. o‘chgan. Tavba, yozda ham shunday adashding, bunaqa bolalar ikki yuz yildayam boshlagandilar. Ammo kech edi. Nachora,
bo‘larkanmi?! tug‘ilmaydi! Ha. odam doim kechikib yuradi. Ishga, o‘qishga,
Lutf ila qoshimga kel, ey nozanin, Savriniso kampir shu kuni shahardagi Qismat yo‘sinimidi, kampir sevishga, sevilishga, yashashga, Baxtga!
allaqanday bir qarindoshining uyida tunab Jasurjonlarnikiga bordi. Uning ukalari
Hasratingda yozdi Ulfat bu g‘azal. qoldi. Tong ottirdi. Bomdodda choli va onaxonni iliq qarshilashdi. Darrov tahorati ***
farzandlari haqiga duo qildi. O‘ziga tavfiq uchun iliq suv tutishdi. Ko‘rkam kiyim-boshlar
– Ofarin, borakallo, – xitoblar yangradi tiladi. Ikki olam saodatiga noillik so‘rab, berishdi. Kampir darrov salobatli insonga – Bu gapni Jasurjon aytib bergan, u bilan
har tarafdan. qiblaga yuzlangan ko‘yi joynamozi ustida aylandi. Ha, odam libos bilan ekan, daraxt Andijon – Moskva poyezdida Xabarovsk
uzoq o‘tirdi. Bu orada uy egasining kelini – – yaproq bilan! Kampir samimiy muhitni degan o‘lkaga ketayotganida, kupeda gurung
– Ha, endi bir nima qoralagan bo‘ldik-da, epchil-chaqqon Gulandom choy va mastava ko‘rib, yotsiramay qoldi. Musichadek omonat qilib, aka-uka bo‘lgan edik. Bilasizlar-ku,
– dedi Ulfat domla. Keyin davom etdi: keltirdi. Ertalabdan qatiqli bu taom kampirga qo‘nimgohi halovatli makon ekaniga yuragi o‘tgan yili nabira kelin olganimda kelgandi,
juda ma’qul bo‘ldi. Ayniqsa, uy noniga amin edi. oq-sariq yigit, – hikoyasini yakunlagan bo‘ldi
– Qani, so‘z navbati endi o‘zlariga... sadqaiyi jon etsang arziydi – chekimlari Oylar kunlarning yetovida shakllandi. Salimoxun aka.
Davradagilarga so‘z navbati tezda ham kungura naqshli. Og‘izda eriydi. Onlar soatlarga aylandi. Lahzalar asrni tug‘di
kelaqolmadi, chunki Ulfat domlaning g‘azali Chamasi, Gulandom bu nonlarni bor mehri go‘yo. Mehrlar mehrga mehmon bo‘ldi. – Yurgan – daryo deydilar, haqiqatan,
sabab Sharq g‘azaliyoti bobidagi fikrlar bilan pishirgan. Tamaddi tugadi. Kampir Ey, dunyoyi qadim, sen faqat armonlar dunyo kezgansiz-da, – dedi Sayfiddin
bir sidra aylanib chiqdi. Habibiy, Vosit uy sohiblarining qistoviga ko‘nmay, yo‘lga oshyoni emassan, mehrlarga ham muallim.
Sa’dulla, Boqir kabilarning bitiklari mavlono otlandi. Qo‘lida ixcham tugunchak, boshida ma’vosan...
Sobir Abdulla bilan bemalol bo‘ylashishi hafsalasizlik ila tashlangan odmi oq ro‘mol. Savriniso kampir shularni o‘ylardi. Qizlar – Eh, afsus, – dedi Imodiddin aka boshini
haqida gurung bo‘lgach, ikkinchi choynak Kalishi teshilgan chog‘i, yupqa paypog‘idan kampirni otalariga nikohlanishini tezlatdilar. sarak-sarak qilib, biroz yerga tikilarkan.
ham bo‘shadi. Uni choyxonachiga berib nam sizgani sezildi. Yaxshiki, qishmas... Odamlar borki, xos sifat – goho kuchugi
yuborganlarida, Salimoxun aka hayotiy bir – Endi qayerga boraman? yo‘qolsa-da, izlaydilar. – Ha, nimaga afsus chekyapsiz, –
voqeani so‘zlay ketdi... Kampirni shu savol qiynardi. Jon-u G‘ofil farzandlar ham onalari borligini so‘radi Salimoxun aka. – Bemehrlardan
jahoniga zim-ziyolik cho‘ktirardi. Yelkasini esladilar. Axtarishga tutindilar. Darakladilar. yozg‘iryapsizmi?!
*** ezardi. Yuk solardi. Ey taqdiri azal, bir Bildilar. Bordilar.
Savriniso xolaning choli o‘tgach, yakka- bandayi ojizning manglayiga ne yozgansan?! – Kel, – dedi ona to‘satdan kirib kelgan – Yo‘q, – dedi Imodiddin aka, –
yolg‘izligi aynan bilindi. O‘g‘illar o‘zi bilan, Yo‘llar adoqlandi. Qishloq yo‘liga tutashdi. to‘ng‘ichini bag‘irlab. Baraka topkur, alpga bilasiz, biz ham so‘qqaboshmiz. Shunga
kelinlar ham o‘z ishiga andarmon. Ota – oila Yon taraf adirlik, Savriniso kampir bolaligida aylanibdi. Anchadan beri olinmagan soqoli bolalardan birontasini sho‘pirlikka o‘qitib
karvonboshisi yo‘q emasmi, avval pana- bu adirlarda shamol uvillashini eshitgandi. unga yanayam salobat ato etgandek. qo‘ymaganimizdan afsusdaman...
pastqamda “qittak-qittak” qilguvchi farzandlar Bolaligida yana bu adirlar ortidagi bahaybat
endi ochiq-oshkor uyga gandiraklab tog‘larda bo‘ri bo‘lishini, ular noyabrlarda Davraga sukut cho‘kdi.
keladigan bo‘ldi. Onaning hurmati haqida
oilada gap qolmadi. Ikromjon ASLIY-ANDIJONIY,
Savriniso kampir choli rahmatlining shoir va adib
suratini bag‘riga bosib, kechalari o‘zicha
so‘zlashib chiqardi. “Otasi, ko‘rmaysizmi,
farzandlarimizga kuchim yetmay qolayotir”.
Nachora. Shunday kunlarning ba’zilarida
ota kampirning tushida unga dalda berib
ketardi. Biroq tong yorishdi deguncha,
yana hayot avvalgi tusiga qaytardi-qolardi.
Oxiri bo‘lmadi: Savriniso kampir uyini tark
etishga qaror qildi. Cholining suratini olib,
kunlarning birida ertalab yo‘lga otlandi.
Qishloq ko‘chasi. Odatdagidek chang.
№ 44 2021-yil 5-noyabr VATANPARVAR 17
SAXOVAT YONG‘IN XAVFSIZLIGI
O‘zbekiston Respublikasi Harbiy prokuraturasi organlari davr talabi
tomonidan muntazam ravishda mutasaddi tashkilotlar bilan
hamkorlikda ota-onasidan ajragan, mehrga muhtoj bolalarni O‘zbekiston Respublikasi mudofaa vazirining
vatanparvarlik ruhida tarbiyalash, ijtimoiy himoyasini ta’minlash buyrug‘i talablarini sifatli va o‘z vaqtida bajarish
va ularga ko‘tarinki kayfiyat bag‘ishlash maqsadida xayriya maqsadida Janubiy operativ qo‘mondonligi
tadbirlari o‘tkazib kelinmoqda. tasarrufidagi harbiy qism va muassasalarda
shaxsiy tarkib tomonidan yong‘in xavfsizligini
Har BIR bola e’tiborda ta'minlash, is gazidan zaharlanish holatining oldini
olish, harbiy buyum, texnika, bino va inshootlarni
Jumladan, Jizzax harbiy prokuraturasi tomonidan tomonidan tayyorlangan konsert dasturi namoyish yong‘indan asrash, yong‘in sodir bo‘lishiga
garnizon qo‘mondonligi bilan hamkorlikda O‘zbekiston etildi. Shu bilan birga yosh avlodga prokuratura faoliyati yo‘l qo‘ymaslik bo‘yicha amaliy mashg‘ulotlar
Respublikasi prokuraturasi tashkil etilganligining 30 yilligi yuzasidan ma’lumot berilib, esdalik uchun kitoblar sovg‘a o‘tkazildi.
bayrami arafasida Mudofaa vazirligi tizimidagi harbiy qilindi.
qismlarning birida 29-Mehribonlik uyi tarbiyalanuvchilari
bilan “Men harbiy bo‘laman” shiori ostida ma’naviy-ma’rifiy Yakunda Mehribonlik uyi tarbiyalanuvchilariga
tadbir o‘tkazildi. harbiylar oshxonasida bayram dasturxoni tashkil etildi.
Tadbir davomida Mehribonlik uyi tarbiyalanuvchilari Adliya podpolkovnigi Otabek HAYDAROV,
harbiy hayot bilan yaqindan tanishtirilib, harbiy orkestr Jizzax harbiy prokurori
EKSKURSIYA
PREZIDENT MAKTABI O‘QUVCHILARI Ilmi ziyoda, aqli teran, qalbida Vatanga bo‘lgan muhabbati Harbiy qismlardan birida harbiylar va ularning oila
QUROLLI KUCHLAR AKADEMIYASIDAcheksiz bo‘lgan yoshlarga ega millat doim barhayot. a’zolari ishtirokida kuch tuzilmalari bilan hamkorlikda
Bugungi globallashuv davrida yoshlarni vatanparvarlik o‘tkazilgan mashg‘ulotga Surxondaryo viloyati favqulodda
ruhida tarbiyalash, ularni dunyoda bo‘layotgan o‘zgarishlarni vaziyatlar, sog‘liqni saqlash boshqarmalari, gaz ta’minoti
tahlil qilishga o‘rgatish hamda hayotiy pozitsiyasini filiali, hududiy elektr tarmoqlari korxonasi mutaxassislari
mustahkamlash millat oldidagi mas’uliyatli vazifadir. va maxsus texnikalari jalb etildi.
Fan-texnika Mashg‘ulot jarayonida harbiylar va ularning oila
rivojlanayotgan bir a’zolariga mutaxassislar tomonidan quyidagi talablar
davrda kelajak avlodning yetkazildi:
ko‘nikmalari nazariya
– gaz va elektr asboblaridan foydalanayotganda,
va amaliyot bilan bir yong‘in xavfsizligi choralariga to‘liq amal qilish, gaz
butunlikda boyitib quvurlarining to‘g‘ri qo‘yilganligi va uning sozligini
borilsa, shubhasiz, tekshirtirish, tutun mo‘rilarining isitish mavsumi
ulardan yurt ravnaqiga boshlanishidan oldin va isitish mavsumi davrida qora
qurumlardan tozalash;
hissa qo‘shadigan
yetuk kadrlar chiqishi – gazli isitish pechlarida rezina quvurlar va qo‘lbola
tayin. Shu maqsadda isitish moslamalaridan foydalanishni taqiqlash;
Toshkent shahridagi
– shaxsiy tarkibning is gazidan zaharlanishining oldini
Prezident maktabi olish maqsadida vaqtinchalik va doimiy xizmat xonalarini
o‘quvchilari Qurolli isitishda olov cho‘g‘i yoki tutashi mumkin bo‘lgan hamda
Kuchlar akademiyasiga ekskursiya uyushtirdi. yonuvchi jihozlardan foydalanmaslik;
Dastlab o‘quvchilar kursantlarning kun tartibi bilan yaqindan tanishib, akademiyada
yaratilgan sharoitlarni ko‘zdan – ishga yaroqsiz rozetka, o‘chirgich va boshqa elektr
kechirdi. Aytib o‘tish kerakki, moslamalaridan foydalanmaslik, elektr taqsimlagich
o‘quvchilar akademiya hamda qalqonlarida va atrofida turli begona narsalarni
Prezident maktablarining tartib- saqlamaslik, ortiqcha kuchlanish va qisqa tutashuv
qoidalari o‘rtasida o‘xshashliklar toklaridan himoyalanish uchun qo‘lbola saqlagichlarni
mavjudligini ta’kidlashdi. qo‘llamaslik.
Shundan so‘ng akademiya
rahbariyati tomonidan Shuningdek, mashg‘ulot mobaynida yopiq harbiy
o‘quvchilarga kursantlarning shaharchalar uylari va yotoqxonalarida yashovchi
mashg‘ulot o‘tishi uchun maxsus harbiy xizmatchilar, ishchi va xizmatchilar hamda
jihozlangan jangovar texnikalar ularning oila a’zolari o‘rtasida kundalik hayotda elektr
haqida ma’lumot berilib, hatto va gaz asboblaridan foydalanayotganda, yong‘in
ulardan foydalanib ko‘rishni ham xavfsizligi qoidalariga rioya qilish zarurligi tushuntirildi.
tavsiya qilishdi. Mashg‘ulotdan so‘ng yong‘in xavfsizligi qoidalari bo‘yicha
– Akademiyaga maktab 800 ga yaqin eslatmalar Termiz garnizoni yong‘in nazorati
o‘quvchilarining ekskursiyasi qolgan tengqurlariga ham motivatsiya beradi, – deydi inspeksiyasi xodimlari tomonidan tarqatildi.
kapitan Boburmirzo Soliyev. – Endilikda harbiy-vatanparvarlik ruhidagi tadbirlar nafaqat
akademiyada, balki maktablarning o‘zida ham bevosita amalga oshirib boriladi. Podpolkovnik O. YUSUPOV,
Shuningdek, o‘quvchilar muassasada mavjud harbiy sohaga oid tarixiy manbalar, Termiz garnizoni yong‘in nazorati
45 mingga yaqin kitob saqlanadigan kutubxona hamda axborot-resurs markazi bilan tanishish
imkoniga ham ega bo‘lishdi. inspeksiyasi boshlig‘i
Ekskursiya so‘ngida o‘quvchilar
suzish havzasi va mashg‘ulotlar
zalida bo‘lib, u yerda sportchi
yoshlar ishtirokida olib borilayotgan
mashg‘ulotlarni katta qiziqish
bilan kuzatdi. Shundan keyin
akademiya mutasaddi rahbarlari
yosh mehmonlarga tashrif uchun
minnatdorlik bildirib, ularga
esdalik sovg‘alarini topshirdi.
Sherzod
EGAMBERDIYEV,
“Vatanparvar”
18 VATANPARVAR 2021-yil 5-noyabr № 44
YOSHLAR – KELAJAGIMIZ UCHRASHUV
BUYUK SARKARDALAR
SINFI OCHILDI Toshkent shahridagi Prezident maktabida Qurolli Kuchlar akademiyasi
boshlig‘i polkovnik Shavkat Mamajonov ishtirokida “Rahbar va
Mudofaa vazirligiga qarashli harbiy qismga biriktirilgan Karmana yoshlar” uchrashuvi o‘tkazildi.
tumanidagi 5-umumta’lim maktabida Amir Temur va Jaloliddin
Manguberdi sinf xonalari ochildi. YUKSAK ISHONCH BILDIRILDI
Tadbirda harbiy qism Unda polkovnik Shavkat
harbiy xizmatchilari, Yoshlar Mamajonov bugungi kunda
yurtimizda yoshlarga
ittifoqi Navoiy viloyati yaratilgan sharoit
kengashi, Karmana va imkoniyatlardan
tumani xalq ta’limi unumli foydalanish
bo‘limi mutasaddilari zarurligini ta’kidladi.
va 5-umumta’lim Uchrashuvda
maktabi o‘quvchilari akademiya boshlig‘i
ishtirok etdi. o‘zining xizmat
Tadbirda va hayot yo‘li
maktab o‘quvchi to‘g‘risida
va o‘qituvchilari so‘zlab berdi.
so‘zga chiqib, O‘zaro ochiq
yaratilgan muloqotda u
sharoitdan harbiy xizmatning mas’uliyati va sharafi, qat’iy tartib-intizom hamda mazkur ta’lim
muassasasidagi zamonaviy sharoitlar, o‘quvchilarning qiziquvchanligi va bilimga
minnatdorligini bildirishdi. Karmana tumani xalq ta’limi bo‘limi boshlig‘i ushbu chanqoqligini alohida e’tirof etdi.
maktab o‘quvchilarini fan va ta’lim, qolaversa, beshta muhim tashabbus doirasidagi
musobaqalarda erishgan yutuqlari uchun esdalik va qimmatbaho sovg‘alar bilan Uchrashuvda berilgan savollarda maktab o‘quvchilarining bugungi kunda
taqdirladi. mamlakatimiz va dunyo ayvonida ro‘y berayotgan ijtimoiy-siyosiy hodisalar, eng
so‘nggi yangiliklardan boxabarligi yaqqol sezildi. Tadbir yakunida maktab uchun
Shuningdek, harbiy qism harbiy xizmatchilari tomonidan qo‘l jangi chiqishlari va kitoblar jamlanmasi va esdalik sovg‘alar topshirildi. Ushbu muassasada ta’lim-tarbiya
qurol-aslaha namoyishi o‘tkazildi.Tashkil etilgan Amir Temur va Jaloliddin Manguberdi olayotgan o‘quvchilarning Vatan ravnaqi uchun kerakli mutaxassis bo‘lib yetishishiga
sinf xonalarida shu kuni harbiylar ishtirokida ularning jasorati va sarkardalik faoliyati ishonch bildirildi.
bilan bog‘liq mashg‘ulot o‘tkazildi.
Leytenant Dilshod RO‘ZIQULOV, “Vatanparvar”
Podpolkovnik F. SULAYMONOV
MUDOFAAGA KO‘MAKLASHUVCHI “VATANPARVAR” TASHKILOTLARIDA
QO‘NG‘IROTLIK
Yoshlar ma’naviyatini yuksaltirish hamda ularni YOSHLARNING
harbiy-vatanparvarlik ruhida tarbiyalash borasida NATIJALARI
Qoraqalpog‘iston Respublikasining chekka va olis
tumanlaridan biri Qo‘ng‘irotda ham muayyan
natijalarga erishilmoqda. Xususan, harbiy-
vatanparvarlik g‘oyalarini targ‘ib etish, ochiq chempionatida ishtirok
ommaviy kasb mutaxassislarini tayyorlash etgan Shuhrat Saparbayev
hamda sportning texnik va amaliy turlarini va Islomjon Abdikarimov A-9
rivojlantirish borasida O‘zbekiston Respublikasi sport avtomashina klassida
mudofaasiga ko‘maklashuvchi “Vatanparvar” tashkiloti faxrli 1-o‘rinni egalladi. Natijada
Qoraqalpog‘iston Respublikasi kengashi tasarrufidagi bosh mukofot – “Neksiya–3”
tuman o‘quv sport-texnika klubi tomonidan olib avtomobilini qo‘lga kiritdi.
borilayotgan ishlar shular jumlasidandir.
Ta’kidlash joizki, mazkur
– Ayni kunlarda ko‘rish va uni ko‘tarinki ruhda Tuman yoshlarini ma’nan Sportchi yoshlar o‘z o‘quv sport-texnika klubida
tashkilotimiz tuman mudofaa o‘tkazishga bag‘ishlangan “Vatan yetuk shaxslar sifatida kamol navbatida nufuzli musobaqalarda ommaviy kasb xodimlarini
ishlari, xalq ta’limi, Yoshlar taraqqiyotiga xizmat qilish va sodiq topishlariga ko‘maklashish yaxshi natijalarga erishmoqda. tayyorlash borasida
ishlari agentligi, Respublika bo‘lish” shiori ostidagi tadbirlar maqsadida ularga sportning Motokross bo‘yicha Navoiy ham salmoqli natijalarga
Ma’naviyat va ma’rifat rejasi dasturilamal bo‘lib xizmat texnik va amaliy turlari bilan viloyatida o‘tkazilgan O‘zbekiston erishilmoqda. Belgilangan reja
markazining tuman bo‘limlari qilmoqda. Jumladan, ushbu shug‘ullanishlari uchun qulay birinchiligi musobaqasida ishtirok asosida joriy yilning o‘tgan
bilan hamkorlikda harbiy- muhim sanaga bag‘ishlangan sharoitlar yaratildi. Ayni paytda etgan qo‘ng‘irotlik sportchilar faxrli davrida 600 nafardan ziyod
vatanparvarlik targ‘ibotini “Vatanparvar – mening tanlovim!”, O‘STKda faoliyat yuritayotgan 2-o‘rinni egallashdi. Shuningdek, “B”, “BC”, “C”, “D” va “E”
faol olib bormoqda, – “Vatanparvar tashkiloti oyligi”, “Havo miltig‘idan o‘q otish”, Olmaliq shahrida o‘tkazilgan toifali haydovchi tayyorlandi.
deydi O‘STK boshlig‘i Azat “Vatanparvar tashkiloti mening “Yozgi biatlon”, “Aviamodel”, motokross musobaqasida ishtirok Shuningdek, “Yoshlar daftari”ga
Utegenov. – Bizga bu borada taqdirimda” kabi mavzularda “Kemamodel”, “Motokross” hamda etgan sportchi Begaris Aytbayev kiritilgan 125 nafar kishi imtiyozli
“Vatanparvar” tashkilotining turli ma’naviy va sport tadbirlari “Raketamodel” kabi seksiya va 3-o‘ringa munosib topildi. Bundan ravishda haydovchilik va gaz-
30 yilligiga tayyorgarlik o‘tkazilmoqda. to‘garaklarga yuz nafardan ziyod tashqari, Mo‘ynoqda o‘tkazilgan elektropayvandchilik kurslarini
yoshlar jalb etilgan. “Avtoralli – 2021” O‘zbekiston muvaffaqiyatli ravishda bitirib,
mustaqil hayotga yo‘llanma
oldi. Tinglovchilarning kasb-
hunarlarni puxta egallab olishlari
uchun O‘STKda zarur shart-
sharoitlar yaratilgan.
Akbar ALLAMURODOV
№ 44 2021-yil 5-noyabr VATANPARVAR 19
MUDOFAAGA KO‘MAKLASHUVCHI “VATANPARVAR” TASHKILOTLARIDA
O‘zbekiston Respublikasi MAQSADIMIZ
mudofaasiga ko‘maklashuvchi
“Vatanparvar” tashkilotining – YOSHLAR
Qashqadaryo viloyati kengashi
tasarrufidagi Dehqonobod BARKAMOLLIGI
tumani o‘quvsport-texnika
klubida tuman yoshlarini
ijtimoiy foydali va ommaviy
vatanparvarlik ishlariga jalb
etishga alohida ahamiyat
qaratilmoqda.
Chunonchi, “Vatanparvar” ruhida tarbiyalash uslubining rang- bandligiga ko‘maklashish va ularni dam oladilar, balki olgan bilimlarini ham shug‘ullanish imkoniyatiga ega
tashkiloti tashkil etilganining barangligi, o‘qituvchilar, amaliy ijtimoiy himoya qilish maqsadida bir mustahkamlash uchun qo‘shimcha bo‘ldilar.
30 yilligi munosabati bilan “Vatan boshqarishni o‘rgatuvchi-ustalarning qancha ishlar amalga oshirilmoqda. mashg‘ulotlarda ham ishtirok etadilar.
taraqqiyotiga xizmat qilish va o‘z bilim va mahoratlarini doimiy Shu maqsadda uzoq qishloqlardan Bundan tashqari, “Havo miltig‘idan O‘z navbatida sportning
sodiq bo‘lish” shiori ostida turli ravishda oshirib borayotganligi qatnab o‘qiyotgan tinglovchilarga o‘q otish”, “Duatlon”, “Karting” kabi texnik va amaliy turlarini yanada
ma’naviy-ma’rifiy tadbirlar, muvaffaqiyatlarimiz omili bo‘lmoqda. va “Yoshlar daftari”ga kiritilgan, sportning texnik va amaliy turlari bilan rivojlantirish borasida tashkilotda
uchrashuv va davra suhbatlari, Joriy yilning o‘tgan oylari mobaynida imtiyoz asosida kasb o‘rganayotgan izlanishlar olib borilmoqda. Chunki
sport musobaqalari o‘tkazilyapti. 600 nafardan ziyod “B”, “BC”, “C” va yoshlarga sharoit yaratish maqsadida maqsadimiz har jihatdan yetuk va
Klubdagi mavjud shart-sharoitlar “E” toifali haydovchilar tayyorlandi. 16 o‘rinli shinam yotoqxona barpo barkamol yoshlarni tarbiyalashdan
bu borada qulaylik yaratyapti. etdik. Yotoqxonada tinglovchilar uchun iboratdir.
Ma’lumki, bugungi kunda barcha sharoitlar mavjud. Ular endilikda
Bo‘lajak haydovchi mamlakatimizda yoshlarni har dars mashg‘ulotlaridan so‘ng nafaqat Jumanazar SAFAROV,
yoshlarimizni vatanparvarlik tomonlama qo‘llab-quvvatlash, “Vatanparvar” tashkiloti
Dehqonobod tumani
O‘STK boshlig‘i
MOHIR
O‘QITUVCHILAR
KO‘MAGIDA
O‘zbekiston mudofaasiga Shu kunlarda tuman O‘STK xodimlari talaygina. Alisher Razzaqbergenov,
ko‘maklashuvchi tomonidan “Vatanparvar” tashkiloti tashkil Ismat Ibodullayev, Murodjon Meyliyev,
“Vatanparvar” tashkilotining etilganining 30 yilligi munosabati bilan Orif Sotqinov, Mirzajon Rahimjonov,
Sirdaryo viloyati kengashi turli ma’naviy-ma’rifiy tadbirlar, davra Mahfuza Satullayeva, Yulduz Usmonova
tasarrufidagi Sirdaryo suhbatlari hamda sport musobaqalari singari o‘qituvchi va murabbiylar
tumani o‘quv sport-texnika o‘tkazilmoqda. Tuman mudofaa, xalq shular jumlasidandir. Tinglovchilarning
klubida bo‘lajak haydovchilar ta’limi, Yoshlar ishlari agentligi bo‘limlari, imtihon hay’ati qabul qilgan sinovlardan
uchun zarur shart-sharoitlar Paxtakor, Furqat mahallalari hamda 1-, 27-, muvaffaqiyatli o‘tayotganliklari ham ana
yaratilgan. Ma’naviyat va 42-umumta’lim maktablari va IIV akademik shunday ustozlar faoliyati ijobiy samara
ma’rifat xonasi, o‘quv xonalari, litseylari bilan hamkorlikda o‘tkazilayotgan berayotganligining isbotidir.
turli rusumdagi o‘quv-mashq tadbirlar ham ana shu muhim sanaga
avtomobillari va boshqa o‘quv bag‘ishlanmoqda. Albatta, “Vatanparvar” Ayni kunlarda ham tashkilotimizda
inshootlari faoliyati izchil tashkiloti oyligi” doirasida o‘tkazilayotgan turli rusumdagi avtomobillarni mahorat
yo‘lga qo‘yilgan. bunday tadbirlar yoshlarning qalbida ona bilan boshqarish, xavfsiz harakatlanish
Vatanga sadoqat hissini, vatanparvarlik bo‘yicha darslar olib borilib, bo‘lajak
tuyg‘usini shakllantirishda muhim o‘rin haydovchilarga nazariy va amaliy
tutadi. Shuning uchun oylik doirasida tushunchalar berilmoqda.
tuman yoshlarining jismoniy, ma’naviy-
ruhiy jihatdan yetuk bo‘lishlariga alohida Galib AMZAYEV,
e’tibor qaratilmoqda. “Vatanparvar” tashkiloti
Sirdaryo tumani O‘STK boshlig‘i
Keyingi yillarda ommaviy kasb
xodimlarini tayyorlash, sportning texnik
va amaliy turlarini rivojlantirish borasida
ham bir qancha ishlar amalga oshirildi. 375
nafar “B” toifali haydovchini tayyorlashga
erishildi. “Havo miltig‘idan o‘q otish”,
“Yozgi biatlon” kabi sport seksiyalarida
faoliyat yuritayotgan 30 nafarga yaqin
yosh turli musobaqalarda faxrli o‘rinlarni
qo‘lga kiritdi.
O‘STK jamoasi tarkibida katta mehnat
tajribasiga ega, mohir o‘qituvchilar hamda
amaliy boshqarishni o‘rgatuvchi-ustalar
20 VATANPARVAR 2021-yil 5-noyabr № 44
HARBIY TEXNIKA JAHONDA
QUYOSH ENERGIYASIDAN FOYDALANIB TANLOV E’LON QILINDI
Ilm-fan va texnikaning uzluksiz rivojlanib borishi, turli Misrda yangi poytaxtning nomi, ramzi va
yo‘nalishlarga mo‘ljallangan innovatsion va zamonaviy shiori bo‘yicha tanlov e’lon qilindi. Fuqarolarning
texnologiyalarning yaratilishi hayotimizdagi barcha bu boradagi takliflari 18-noyabrgacha qabul
sohalarga, shu jumladan harbiy sohaga ham o‘z ta'sirini qilinadi, deb xabar berdi Ahram nashri. Misrning
o‘tkazmoqda. Bu esa, o‘z navbatida, turli tipdagi yangi yangi poytaxti bo‘lishi kutilayotgan shahar
qurollar va jangovar vositalar yaratilishiga olib kelmoqda.
Xususan, so‘nggi yillarda dunyoning deyarli barcha Qohiradan 50 km uzoqlikda
rivojlangan mamlakatlarida ko‘plab vazifalarni bajarishga joylashadi va uning qurilishi
qodir bo‘lgan uchuvchisiz uchish apparatlari (UUA) 2015-yilda boshlangan.
ga bo‘lgan qiziqish keskin oshib bormoqda. Bir qator “Yangi Qohira” 700
texnik yo‘nalishlarning inqilobiy taraqqiyoti tufayli bunday kvadrat kilometr maydonni
apparatlar keng ko‘lamli harbiy vazifalarni hal qilishning egallaydi va 6,5 mln kishiga
samarali vositasiga aylandi. Quyida siz quyosh-elektr mo‘ljallanadi. Loyihaning
energiyasidan quvvatlanuvchi kuchlanish qurilmasi bilan amalga oshirilishi dastlabki
ta’minlangan bir qator ana shunday apparatlar haqidagi bosqichda 45 mlrd dollarga
qiziqarli ma’lumotlar bilan tanishishingiz mumkin. baholangan. Mamlakatning
2020-yil boshida Avstraliyadagi Vumera poligonida quyosh-elektr kuchlanish qurilmasi bilan jihozlangan “Faza–35” amaldagi poytaxti Qohirada
(PHASA–35) rusumli UUA sinovlari o‘tkazilgan. Britaniyaning “BAe sistemz” korporatsiyasi va unga qarashli “Prazmatik” ayni vaqtda 22 mln kishi
kompaniyasi mutaxassislari tomonidan yaratilgan hamda 21 km.gacha bo‘lgan balandliklarda parvoz qilish va og‘irligi yashaydi.
15 kg.gacha bo‘lgan foydali yuklanmani olib uchishga qodir bo‘lgan mazkur apparatning qanot ko‘lami 35 metrni tashkil
etadi. Korporatsiya vakillari ma'lumotiga ko‘ra, kunduzi quyosh energiyasi va tunda akkumulyator batareyasidan SUVOSTI KEMASI SHIKASTLANDI
quvvatlanuvchi “Faza–35” yil davomida stratosferada parvoz qilib yurishi mumkin, bu esa uni samolyotlar va yo‘ldoshlar
o‘rtasidagi oraliq bo‘g‘inga aylantiradi. Unga foydali yuklanma sifatida razvedka va navigatsiya tizimlari, ilmiy asbob- AQSHning USS Connecticut nomli atom
uskunalar yoki radioaloqa signallarini retranslyatsiya qilish vositalari joylashtirilishi mumkin. Sinovlardan muvaffaqiyatli suvosti kemasi Janubiy Xitoy dengizida xaritada
o‘tgan mazkur apparat tijoriy va harbiy maqsadlarda foydalanish uchun mo‘ljallangan. belgilanmagan suvosti tog‘i bilan to‘qnashib
ketgan. Bu haqda AQSH Harbiy-dengiz kuchlari
Yevropaning “Erbas” korporatsiyasi mutaxassislari instituti (USNI) yangiliklar portali ma’lum qilgan.
tomonidan yaratilgan “Zefir–S” (Zephyr–S) tipidagi UUA o‘z
toifasidagi apparatlar uchun uzluksiz parvoz davomiyligi To‘qnashuv oqibatida
bo‘yicha rekord o‘rnatgan. Og‘irligi 75 kg, qanot ko‘lami suvosti kemasining
25 metr bo‘lgan mazkur apparat 25 sutka 23 soat va 57 daqiqa ballast sisternalariga
davomida havoda uchib yurgan. Hozirda uni seriyali ravishda shikast yetgan. Zarba
ishlab chiqarish yo‘lga qo‘yilgan. kemaning tumshuq
qismiga to‘g‘ri kelganligi
AQSHning “Aerovayronment” firmasi tomonidan sababli yadro kuch
Yaponiyaning “Softbank” aloqa operatori ishtirokida ishlab qurilmasiga zarar
chiqilgan “Xok–30” (Hawk 30) balandparvoz uchuvchisiz yetmagan. Voqea
uchish apparatlari sohasidagi yana bir muvaffaqiyatli loyiha oqibatida 11 nafar
hisoblanadi. U asosan aloqani ta’minlash uchun mo‘ljallangan dengizchi jarohatlangan.
bo‘lib, hech qanday tanaffussiz olti oy mobaynida deyarli Biroq suvosti kemasidan
20 km balandlikda uchib yurishga qodir. hech kimni evakuatsiya
qilishga zarurat
Amerikalik mutaxassislar tomonidan yaratilgan bo‘lmagan.
“Pasfaynder” (NASA Pathfinder) quyosh batareyalari asosida
harakatlanuvchi dastlabki apparatlardan biri hisoblanadi. SELFINING AYANCHLI OQIBATLARI
Qanot ko‘lami 75 metrni tashkil etuvchi mazkur apparat
reaktiv dvigatelga ega bo‘lmagan qanotli uchish vositalari Foundation iO tashkilotining o‘zini suratga
orasida havoga ko‘tarilish balandligi bo‘yicha rekord olish (selfi) vaqtidagi baxtsiz hodisalarni o‘rganish
o‘rnatgan – 29,5 km. bo‘yicha olib borilgan tadqiqoti natijalariga ko‘ra,
2008-yildan 2021-yilgacha dunyo bo‘yicha kamida
“Boing” korporatsiyasi filiali – “Avrora flayt sayensiz” 379 kishi qurbon bo‘lgan. Jumladan, 2021-yilning
kompaniyasi hozirgi vaqtda “Odisseus” (Odysseus)
deb nomlangan apparat ustida ish olib bormoqda. dastlabki 7 oyida selfiga
Yer atmosferasida tadqiqot ishlarini olib borish uchun tushish vaqtida 31 kishi
mo‘ljallangan, qanot ko‘lami 74,1 metr, foydali yuklanma halok bo‘lgan. Bu esa
og‘irligi 25 kg.ni tashkil etuvchi “Odisseus” 20 km.dan ziyod o‘rtacha bir haftada bir
balandlikka ko‘tarilish va uch oy mobaynida uzluksiz parvoz o‘lim deganidir. Selfi
qilish imkoniga ega bo‘lishi rejalashtirilgan. qurbonlarining uchdan
ikki qismini erkaklar, 41
Yaqinda Fransiya va Italiya hamkorligida tashkil etilgan foizini 19 yoshgacha, 37
“Tales” kompaniyasi mutaxassislari tomonidan taqdimoti foizini esa 20 yoshdan
o‘tkazilgan “Stratobus” (Stratobus) tipidagi avtonom dirijabl 29 yoshgacha bo‘lganlar
5 yil mobaynida 20 km balandlikda faoliyat olib borishi tashkil qilgan. Bunday
va og‘irligi 250 kg.gacha bo‘lgan foydali yuklanmani olib o‘limlar haqidagi
uchishi mumkin. Dirijablning uzunligi 140 metrni tashkil xabarlar 50 ta davlatga
etadi. Undan yer va dengizdagi ob’yektlarni kuzatib borish, taalluqli bo‘lgan.
atrof-muhit muhofazasini ta’minlash va aloqa signallarini
retranslyatsiya qilish uchun foydalanish mumkin bo‘ladi. YANGI UCHAR AVTOMOBIL
“Stratobus”ning dastlabki sinovlari 2022-yilda o‘tkazilishi
belgilangan. “Tales–Alenia” konsorsiumi mutaxassislari Xitoyning XPeng avtomobilsozlik
mazkur UUA uchun maxsus ishlab chiqilgan birinchi keng kompaniyasi HT Aero deb nomlangan uchar
ko‘lamli fotoelektr modullarining statik-mexanik sinovlari avtomobil prototipini namoyish etdi. Tashqi
muvaffaqiyatli yakunlanganini ma’lum qilishdi. Har bir ko‘rinishidan Xpeng P7 avtomobilini eslatuvchi
alohida quyosh moduli samaradorligi 24 foizdan ortiq bo‘lgan yangi mashina uch eshik va ikki o‘rindiqli
fotoelementlar to‘plamiga ega. To‘la ma’noda avtonom bo‘lib, elektr dvigatel va parvoz parraklari bilan
faoliyat olib borish uchun dirijabl bir holatda turg‘un bo‘lishi
va tezligi soatiga 90 km.gacha bo‘lgan shamollarga chidam jihozlangan. Uzunligi 5,5
berishi lozim. Apparat 1 000 m2 hajmdagi quyosh panellari metrni tashkil etuvchi
bilan jihozlangan bo‘lib, ular dirijabl qobig‘ining to‘rtdan bir mazkur avtomobilning
qismini qamrab olgan va to‘rtta elektrodvigatel, energiyani kuzovi Xpeng P7 modeliga
saqlash tizimi hamda maqsadli apparaturaning ishlashi uchun nisbatan 50 foizga yengil.
zarur bo‘lgan quvvat bilan ta’minlaydi. Mashina havodagi
tezligini soatiga 130
Shu tipdagi apparatlardan yana biri – SN-T4 tipidagi kilometrgacha yetkaza
UUA Xitoyda yaratilgan bo‘lib, uning qanot ko‘lami oladi, parvoz vaqti 30
40 metr, maksimal ko‘tarilish og‘irligi 450 kg.ni tashkil etadi. daqiqaga teng. Ushbu
Konstruksiyasining asosiy komponentlari ugleplastikdan avtomobilni 2024-yildan
tayyorlangan mazkur apparat sinovlar vaqtida 20 km ommaviy ishlab chiqarish
balandlikka ko‘tarilgan. U elektrodvigatelga uzatma orqali rejalashtirilmoqda.
ulangan sakkizta propeller yordamida harakatga keltiriladi
va ular parvoz tezligini soatiga 200 km.gacha yetkazish Internet materiallari asosida tayyorlandi.
imkonini beradi.
P. SAYDIVALIYEV tayyorladi.
№ 44 2021-yil 5-noyabr VATANPARVAR 21
MINTAQADA ANJUMAN
MARKAZIY OSIYODA BIRINCHI Qurolli Kuchlar akademiyasida “Davlat chegarasi orqali o‘tkazish
punktlarida potensial terrorist-jangarilarni aniqlashning zamonaviy usullari”
Global Firepower Index–2021ning yangilangan mavzusida respublika ilmiy-amaliy anjumani bo‘lib o‘tdi.
reytingi e’lon qilindi. 50 ta turli ko‘rsatkichlar
bo‘yicha tuzilgan mazkur reytingda O‘zbekiston VAZIYAT TAHLILI Bahrom ABDURAHIMOV
Qurolli Kuchlari o‘z harbiy salohiyati bo‘yicha Unda yurtimizdagi qator oliy harbiy ta’lim
dunyoda 51-o‘rin, Markaziy Osiyo davlatlari orasida muassasalarining professor-o‘qituvchilari hamda Sherzod SHARIPOV,
birinchi o‘rinda qayd kursantlari ishtirok etdi. Konferensiyaning noan’anaviy “Vatanparvar”
etilgan. Qo‘shnilarimizdan uslubda o‘tkazilganligi ishtirokchilarda katta qiziqish
Qozog‘iston 61-, Afg‘o- uyg‘otdi. Dolzarb mavzularda ma’ruza qilgan
niston 75-, Turkmaniston ishtirokchilarning auditoriya bilan bevosita ishlagani
86-, Qirg‘iziston 93 - va anjumanning “jonli” o‘tishini ta’minladi.
Tojikiston 99-o‘rindan
joy olgan. 2021-yilda Mintaqadagi harbiy va geosiyosiy vaziyat, xalqaro
harbiy qudrati bo‘yicha tashkilotlarning terrorizmga qarshi kurash sohasidagi
O‘zbekiston bilan qonunchiligi, terrorizmning tarixiy rivojlanish dinamikasi
solishtirish mumkin kabi masalalar ushbu anjuman muhokamalarining
bo‘lgan mamlakatlar markazida bo‘ldi.
orasida Belarus, Marokash
va Portugaliya singari Tadbir so‘ngida tashkilotchilar tomonidan faol
mamlakatlar bor. ishtirokchilarga tashakkurnoma va esdalik sovg‘alar
topshirildi.
HAMKORLIKDA AMALGA OSHIRILADI
SANA
O‘zbekistonning dengizga chiqishini
ta’minlashga qaratilgan “Termiz – Mozori Toshkent viloyatida joylashgan harbiy qismlardan birining 89 yilligiga
Sharif – Kobul – Peshovar” transafg‘on temir bag‘ishlangan bayramona tadbir bo‘lib o‘tdi. Unda bir guruh harbiy
yo‘li qurilishi loyihasi Rossiya bilan hamkorlikda xizmatchilarga navbatdagi harbiy unvonlarning topshirilishi yig‘ilganlar
amalga oshiriladi. Bu haqda “O‘zbekiston temir uchun bayram shukuhini ikki karra oshirdi.
yo‘llari” AJning boshqaruv raisi va “Rossiya
temir yo‘llari” OAJ bosh BAYRAM SHUKUHI Muallif suratga olgan
direktorining o‘rinbosari
ishtirokidagi uchrashuv- – Navbatdagi harbiy unvonni menga ishonch bilan topshirgan Mudofaa
da ma’lum qilingan. vazirligi rahbariyatiga o‘z minnatdorligimni bildiraman. Vatanim oldidagi burchim
Erishilgan kelishuvlarga va mas’uliyatimning naqadar yuksakligini his qilgan holda, kelajak avlodning
asosan, yaqin kunlarda Vatanga sadoqat ruhida kamol topishida bor kuch-g‘ayratimni ayamayman, – deydi
Afg‘oniston, O‘zbekis- podpolkovnik Akmal A’zamjonov.
ton va Rossiya temiryo‘l
ma’muriyatlarining Tadbirda Mudofaa
rahbarlari ishtirokida vazirligi mas’ul ofitserlari,
uch tomonlama faxriylar markaziy kengashi
videokonferensiya or- a’zolari, harbiy qism harbiy
qali uchrashuv tashkil- xizmatchilari ishtirok etdi. Qurolli Kuchlar Markaziy ashula va raqs
lashtiriladi. ansamblining kuy-qo‘shiqlari yig‘ilganlarga bayramona kayfiyat ulashdi.
YO‘LBARSLAR HUJUM QILMOQDA Yakunda mas’ullar tomonidan ilg‘or harbiy xizmatchi va Qurolli Kuchlar
xizmatchilariga tashakkurnoma va esdalik sovg‘alar topshirildi.
Qo‘shni Tojikistonda och qolgan yo‘lbarslar
mahalliy aholi xonadonlariga hujum qilmoqda. Shalola SHERALIYEVA
Bu haqda Sputnik Tojikiston xabar bergan. Tog‘li-
Badaxshon muxtor viloyatida och yo‘lbars mahalliy KITOBXONLIK
aholiga tegishli uy jonivorlariga hujum qilib, ularni
yeb ketgan. Hodisa Zong qishlog‘ida yuz bergan. Davlat xavfsizlik xizmati Chegara qo‘shinlari harbiy xizmatchisi kapitan
Tojikiston FVV aholiga Bobomurod Tilavov bolalik chog‘laridanoq kitobga, ilmga oshno bo‘lgan
tog‘da jonivorlarni yakka ma’rifatli o‘g‘lonlardan biri. U joriy yilda O‘zbekiston Respublikasi Davlat
boqmaslikni maslahat xavfsizlik xizmati harbiy xizmatchilari va ishchi-xizmatchilari o‘rtasida
bergan. Mollarni boqish o‘tkazilgan “Eng yaxshi kitobxon” ko‘rik-tanlovida munosib ishtirok etib,
faqat kunduz kuni, yuqori o‘rinni egalladi.
cho‘pon hamrohligida
amalga oshishi kerak, MA’NAVIYAT – BEBAHO BOYLIK
har bir molboqar o‘zi
bilan yirtqichlardan Bu muvaffaqiyatga erishishda 27-umumta’lim Ta’kidlash joizki, kitobsevar o‘g‘lon
himoyalovchi individual Bobomurod kamolga yetgan oila muhiti maktabida tahsil bo‘sh vaqt topdi deguncha o‘zbek va jahon
himoya vositalarini katta o‘rin tutgani shubhasiz. Zero, oldi. Zukkoligi adabiyotining durdona asarlari hamda yangi
olib yurishi darkorligi tarbiya, odob-axloq va ma’naviyat oilada va iqtidori nashr etilgan adabiyotlar mutolaasini kanda
qo‘shimcha qilingan. shakllanishi bor gap. Uning volidasi, sabab 7-sinfdan qilmaydi. Chunki mutolaa uning eng sevimli
muallima Sokina opa Beknazarova tumandagi
SUV KAMAYIB BORMOQDA o‘zbek xalq ertaklari-yu masallari, taniqli aniq fanlarga mashg‘ulotlaridan biri. E’tiborlisi, u o‘qigan
adiblarning asarlarini o‘qib berish orqali ixtisoslashtirilgan asarlarining mazmun-mohiyati va kitob
Qirg‘izistonning Jalolobod viloyatida farzandi qalbida kitobga cheksiz mehr- maktab- mualliflarining mahoratini safdoshlariga
joylashgan “Toqtogul” suv omborida suv sathi muhabbat hislarini uyg‘otgan edi. internatiga yuqori ham so‘zlab berib, ularning kitobxonlik
tobora pasayib bormoqda. Ko‘rilayotgan chora- madaniyatini oshirishga o‘z hissasini
tadbirlarga qaramay, ombordagi suv sathi “o‘lik Bolaligidanoq o‘zbek va jahon ball bilan o‘qishga qabul qilindi. qo‘shmoqda.
chegara” darajasigacha tushishi ehtimoli bor, adabiyoti durdonalari bilan tanish
deb ma’lum qildi Qirg‘iziston energetika va bo‘lgan Bobomurod olti yil davomida 2010-yilda O‘zbekiston Respublikasi Shu bois, Bobomurodning “Eng yaxshi
sanoat vaziri o‘rinbosari Qiziltepa tumani Toshrabot qishlog‘idagi kitobxon” ko‘rik-tanlovida yuqori o‘ringa
Taalaybek Ibrayev. Bu Qurolli Kuchlari akademiyasida yuqori sazovor bo‘lishi safdoshlarining qalbida
holat mintaqada kelgusi yuksak faxr va iftixor tuyg‘ularini uyg‘otdi.
yilgi vegetatsiya davri ball bilan o‘qishga kirgan qahramonimiz Albatta, ma’naviyat inson uchun bebaho
muvaffaqiyatli o‘tishga boylik, tuganmas xazinadir. Kapitan
imkon bermaydi hamda to‘rt yillik tahsil davomida harbiylikning Bobomurod Tilavovdek o‘z salohiyati
suv omboriga tutash va iqtidori bilan ko‘pchilikka o‘rnak bo‘la
daryolar oqib o‘tadigan sir-asrorlarini qunt va sabot bilan o‘rgandi. oladigan, ham jismonan, ham ma’nan
Qirg‘iziston hududi va barkamol, haqiqiy vatanparvar o‘g‘lonlar
qo‘shni mamlakatlarning 2014-yilda o‘qishni tamomlagan
energetika tizimi va hamisha yuksak e’tibor va e’tirofga loyiq.
qishloq xo‘jaligiga salbiy Bobomurod Qurolli Kuchlar safida mas’ul
ta’sir qiladi. Mayor Muzaffar QO‘CHQOROV,
lavozimlarda yurtimiz tinchligi va xavfsizligi DXX Chegara qo‘shinlari
Internet materiallari asosida tayyorlandi.
yo‘lida xizmat qildi. Hozirgi kunda u Davlat
xavfsizlik xizmati Chegara qo‘shinlarida
sarhadlarimiz daxlsizligini ta’minlash ishiga
munosib hissa qo‘shib kelmoqda.
22 VATANPARVAR 2021-yil 5-noyabr № 44
MUDOFAAGA KO‘MAKLASHUVCHI “VATANPARVAR” TASHKILOTLARIDA
O‘zbekiston Respublikasi mudofaasiga ko‘maklashuvchi “Vatanparvar” tashkiloti tashkil TUHFA
etilganining 30 yilligiga tayyorgarlik ko‘rish va uni ko‘tarinki ruhda o‘tkazish maqsadida klubda barcha imkoniyatlar ishga
tizim tashkilotlari tomonidan ko‘plab amaliy ishlar qilinmoqda. Xususan, bu borada solinayotganidan dalolatdir.
tashkilotning Buxoro viloyati kengashi tasarrufidagi Buxoro tumani o‘quv sport-texnika
klubi jamoasi ham bir qancha tadbirlarni amalga oshirmoqdalar. Bugungi kunda O‘STKda
yoshlarimiz uchun hayotda kerak
MUNOSIB bo‘ladigan kasblardan tashqari,
Jumladan, tuman uning imkoniyatlari to‘g‘risida to‘garaklarga 50 nafardan ziyod Masalan, Jizzax viloyatida xalq xo‘jaligining turli tarmoqlari
yoshlarini vatanparvarlik tasavvurni shakllantirish, iqtidorli yosh jalb qilingan. O‘z avtokross bo‘yicha O‘zbekiston uchun “B”, “BC”, “D”, “E” toifali
ruhida tarbiyalash, ularning xayrixohligini haydovchilar tayyorlash ishlari
sog‘lom va barkamol avlod oshirish maqsadida o‘rnida bu sportchi yoshlar turli nufuzli birinchiligi ham namunali tashkil etilgan.
bo‘lib voyaga yetishlari ma’naviy, musobaqalarda ishtirok etib, yuqori musobaqasida ishtirok “Vatanparvar” tashkiloti tashkil
maqsadida sportning vatanparvarlik va natijalarni qo‘lga kiritib kelmoqda. etgan buxorolik topganining 30 yilligiga munosib
texnik va amaliy turlarini sport tadbirlari avtosportchilar faxrli tuhfa sifatida joriy yilning o‘tgan
keng ommalashtirishga ham muntazam 3-o‘rinni egallashgan oylari mobaynida ming nafardan
va rivojlantirishga alohida o‘tkazilmoqda. bo‘lsa, Qorako‘l ortiq ommaviy kasb xodimlari
e’tibor qaratilmoqda. Ayni Shu kunlarda klub tumanida o‘tkazilgan tayyorlanib, bu borada belgilangan
kunlarda “Vatanparvar” qoshida faoliyat motokross bo‘yicha rejaning ortig‘i bilan bajarilishiga
tashkiloti tashkil etilganining ko‘rsatayotgan viloyat birinchiligi
30 yilligi munosabati bilan “Havo miltig‘idan o‘q musobaqasida erishildi.
tashkilot faoliyati, rivojlanish otish”, “Avtosport”, ishtirok etgan
yo‘nalishlari, mamlakatimiz “Duatlon” kabi sportchilarimizdan Sherzod TOSHPO‘LATOV,
ijtimoiy hayotida tutgan o‘rni seksiya va Burxon Bekliyev, Nazir “Vatanparvar” tashkiloti
va ahamiyati haqida yoshlarga Mirzaboyev, Murod Buxoro tumani
tushunchalar berilmoqda. Istamov, Sherzod O‘STK boshlig‘i,
Shu bilan bir qatorda, Boboyev ham sovrinli “Shuhrat” medali sohibi
yoshlar ongida nafaqat o‘rinlarga sazovor
tashkilot faoliyati, balki, bo‘ldi. Bu esa, o‘z navbatida,
yoshlarning sport turlarini
mukammal egallashlari uchun
O‘zbekiston Respublikasi mudofaasiga ko‘maklashuvchi MUHIM SANAGA
“Vatanparvar” tashkilotining Buxoro viloyati kengashi BAG‘ISHLAB
tasarrufidagi Jondor tumani o‘quv sport-texnika klubida tashkilotlari o‘rtasida Barno Sharopov, Jamol
yoshlarning har tomonlama yetuk, jismonan baquvvat, o‘tkazilayotgan Hoshimov, Odil Xojiyev, Islom
ma’naviy barkamol bo‘lib voyaga yetishlari, shuningdek, turli yo‘nalishdagi Odilov, Dilmurod Safarov,
ular qalbida Vatanga mehr-u muhabbat tuyg‘ularini musobaqalarda Samandar Xolboyev, Alijon
shakllantirish borasida muayyan ishlar amalga jondorliklar Murodov, Samix Halimov,
oshirilmoqda. muvaffaqiyat qozonib, Sardor Dilmurodov singari
faxrli o‘rinlarni egallab ko‘p yillik boy tajribaga ega
kelmoqda. ishtirokida davra suhbatlari malakali mutaxassislar faoliyati
va uchrashuvlar tashkil haydovchilarni tayyorlash
– Yoshlarimizning etilmoqda. Bundan tizimining takomillashuviga
nafaqat jismonan, tashqari, munosib hissa qo‘shmoqda.
balki ma’naviy jihatdan yoshlarning Bevosita ularning sa’y-harakatlari
ham barkamol “Vatanparvar” bilan joriy yilning o‘tgan oylari
bo‘lib shakllanishlari tashkiloti mobaynida ming nafardan ziyod
muhim, – deydi O‘STK faoliyatiga “B”, “BC”, “C”, “D” va “E” toifali
boshlig‘i Tavakkal bo‘lgan qiziqishlarini haydovchilar tayyorlandi.
Ergashev. – Shu bois ma’naviy yanada oshirish
va harbiy-vatanparvarlik maqsadida turli Akbar ALI
targ‘iboti doirasida turli tadbirlar sport musobaqalari
Xususan, klubda yoshlarni qaratilmoqda. Shuning uchun o‘tkazilmoqda. Bunday tadbirlar ham tashkil
vatanparvarlik ruhida “Havo miltig‘idan o‘q otish”, ayniqsa, “Vatanparvar” tashkiloti etilmoqda.
tarbiyalash bilan bir qatorda, “Motokross”, “Yozgi biatlon”, tashkil topganining 30 yilligiga
ularni jismonan sog‘lom, hamda “Karting” kabi sportning bag‘ishlab o‘tkazilayotganligi Ayni paytda
ma’nan yetuk insonlar texnik va amaliy turlaridan seksiya yanada quvonchlidir. Chunonchi, Bahodir Boboxonov,
sifatida kamol topishlariga va to‘garaklar ishlab turibdi. “Vatan taraqqiyotiga xizmat qilish
ham alohida e’tibor Buning natijasi o‘laroq, tizim va sodiq bo‘lish” shiori ostidagi
tadbirlar shular jumlasidandir.
Tuman mudofaa, xalq ta’limi,
Yoshlar ishlari agentligi bo‘limlari
va boshqa ko‘plab davlat
va jamoat tashkilotlari bilan
hamkorlikda turli soha vakillari
№ 44 2021-yil 5-noyabr VATANPARVAR 23
BOLA JON
USTOZLARGA R
Mehribon, g‘amxo‘rim mo‘tabar Ustoz, A NG L A R
Sizni har bir shogird aylaydi e’zoz. JILOSI
Bilim bog‘bonisiz, ma’rifat nuri,
O‘git, sabog‘ingiz daholarga xos.
So‘zlaringiz shirin, mehringiz daryo,
Bilim mash’alisiz – so‘nmas nur-ziyo.
Fidoyi, jonkuyar, bag‘ri ummonsiz,
Siz sabab yuksalar zamin-u dunyo.
Ozoda MUTALOVA,
Mirzo Ulug‘bek tumanidagi 241-umumta’lim
maktabining 8-sinf o‘quvchisi
ZUKKO
MURODJON
– Oyijon, bugun ota-onalar majlisi,
borasiz-a, – oila a’zolari dasturxon – Oyijon, sinf rahbarim meni urdi. AZIZ MUALLIM
atrofida jamuljam o‘tirishganida eslatdi – Nega uradi, nima haqqi bor?
Murodjon. – Bilmayman... Mo‘tabar muallim – ilm sultoni,
– Hozir yetib boraman, meni kutib tur. Ne-ne daholarga ustoz bo‘lgan zot.
– Yana-mi?! Ustozing hadeb majlis Sinfdoshlarining ota-onalari birin- Siz-la teran erur bilim ummoni,
qilaverar ekan-da, – norozi ohangda ketin majlisga kelishayotgandi. Shu payt Siz ila nurafshon bu go‘zal hayot.
dedi Sevara opa. Murodjonning ko‘zi onasiga tushdi. U
hech kimga qaramasdan, vajohat bilan Qaynoq taftingizda yashaydi ziyo,
– Avvalgi chorak yakunidagi majlisga direktor xonasiga kirib ketdi. Murodjon Avlodlar unadi kaftlaringizda.
ham hech kim bormagan. onasining ortidan yugurgancha qoldi. Ilm-u urfon borki, nurlanar dunyo,
Hech qancha vaqt o‘tmay, onasi direktor Orzungiz bo‘y cho‘zar har o‘g‘il-qizda.
– Dadang boradi. bilan birgalashib chiqib keldi.
– E, yo‘q, o‘zing boraver, meni – Oyijon, assalomu alaykum, – dedi Diyora FAXRUTDINOVA,
vaqtim yo‘q, ko‘ryapsan-ku erta-yu kech Murodjon. – To‘xtang, sizda gapim Mirzo Ulug‘bek tumanidagi 241-umumta’lim
ishdaman axir, – otasi yuziga fotiha bor, meni eshiting, – qo‘shimcha
tortib, o‘rnidan turdi. qildi u. Ammo ona o‘g‘lining gaplarini maktabining 7-sinf o‘quvchisi
Ertasi kuni ustozi majlisga uch-to‘rt eshitmasdi, uning fikr-u xayoli o‘sha
nafar o‘quvchining ota-onasi kelmaganini o‘qituvchining ta’zirini berishda edi.
eslatib o‘tdi. Sinfga deyarli barcha ota-onalar
– Murodjon, sendan shikoyatim yig‘ilgandi. Sinf rahbari Murodjonning
yo‘q, ammo ota-onang yana kelmadi, onasini ko‘rib, xursand bo‘lib ketdi va
kutgandim, ularga alohida rahmat ichkariga taklif qildi. Xonaga avval
aytmoqchi edim, afsus, – dedi sinf direktor, so‘ng Murodjonning onasi kirdi.
rahbari ranjib. Direktor ota-onalar bilan salomlashgach,
Murodjon indamadi, chunki nima deb o‘qituvchiga qarab: “O‘zingiz xoli gaplashib
javob berishni bilmasdi. olarsiz”, – dedi-da, sinfdan chiqib ketdi.
Bir kuni onasi otasiga: Sinf rahbari so‘zini Murodjondan
– Eshitdingizmi, qo‘shni dugonam boshladi:
bor-ku, Laylo, o‘shaning qizini o‘qituvchisi – Murodjon juda iqtidorli bola. Unga
uribdi. Laylo shu zahotiyoq maktabga ko‘proq e’tibor qaratishingiz kerak.
borib, o‘sha o‘qituvchini tavbasiga Maktabda o‘tkazilgan “Eng yaxshi
tayantirib kelibdi. Aslida dugonamning kitobxon o‘quvchi” tanlovida 1-o‘rinni
bekorchi vaqti yo‘q, Turkiyadan mollari
kelgan. Shunday bo‘lsa ham, hamma egalladi, – dedi va faxriy yorliqni
ishlarini tashlab, sinf rahbari bilan uning onasiga topshirdi. Sinfda
urishib kelibdi. gulduros qarsak yangradi, ota-
Onasining bu gapini eshitib, onalar Murodjonning onasiga
Murodjonning xayoliga bir fikr havas bilan qarashdi.
keldi... Sevara opa esa negadir qip-
Chorak yakunlanib, ota- qizarib ketdi.
onalar majlisi o‘tkaziladigan kun Feruza ODILOVA
belgilandi. Ertasi kuni u onasiga
maktabdan qo‘ng‘iroq qildi:
С аҳInиtфerаnнeиt МmаaсnтbaуlрaаriҚaУsРoБsiОdНaОtaВyАyoтrаlaйnёdрiл. ади.
24 VATANPARVAR 2021-yil 5-noyabr № 44
“QISQA HIKOYA BIR CHIMDIM
Yulyani maktabga berishmoqchi
Ruhiyat ham tana
bo‘lishdi. Qizaloq o‘qishni boshlashi singari muttasil
oziqlanishsiz yashay
mumkinligini tekshirish uchun u olmaslik qonuni
izmidadir.
test topshirishi kerak edi.
L. VOVENARQ
– Oddiy narsalardan boshlaymiz, – dedi
ruhshunos va vazadagi mumdan yasalgan SHU SONNING
mevalarni olib, stol ustiga qo‘ydi. – Olma, nok, ELEKTRON
apelsin, shaftoli. Bir so‘z bilan ular nima deb SHAKLI
ataladi?
KELGUSI SONLARDA:
Yulya gapirmay, ko‘zlarini yerga tikdi.
– Davom etamiz. Mana bodring, pomidor, rediska, BUXORO QUSHBEGI
kartoshka va piyoz. Ular bir so‘z bilan nima deyiladi? ARXIVI TARIXI
Yulya lablarini tishladi.
– Qulupnay, malina, gilos… Ular qanday nomlanadi?
– Yodimdan chiqdi, – pichirladi qizaloq, ko‘zyoshlarini
zo‘rg‘a tiyib.
– Hali maktabga borishga erta, – dedi ruhshunos
Yulyaning onasiga. – Bir yilcha kuting, shug‘ullaning.
U oddiy narsalarni ham bilmaydi.
Ona qiziga ajablanib qaradi:
– Yulinka, shularning bir so‘z bilan aytilishini
nahotki bilmasang?
MEVANI BILMAGAN QIZALOQ–Esladim,oyijon!–chehrasiochildiqizaloqning.
– Nusxa. Meva va sabzavotlarning mumdan
yasalgan nusxalari.
Rus tilidan Xurshid NURULLAYEV tarjimasi
DIQQAT, TANLOV!
O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining 3О yilligiga bag‘ishlanadi
“QANCHA SHONING BO‘LSA, Tanlov shartlari
Ijodiy ishlar 2021-yilning 11-oktabridan 15-dekabrigacha taqdim etiladi.
VATANNI KO‘TAR!” “Vatanparvar” Birlashgan tahririyati manzili:
– 100164, Toshkent viloyati Qibray tumani Universitet ko‘chasi 1-uy;
elektron manzil:
– [email protected] yoki 90 968-62-08 telegram profili.
Murojaat uchun telefonlar: 71 260-36-50; 71 260-32-57.
Quyidagi hujjatlar ilova qilinishi lozim:
– muallif pasporti (shaxsini tasdiqlovchi hujjat) nusxasi;
– muallifning manzili va bog‘lanish telefonlari;
– muallifning xizmat (ish) joyi.
Eng sara she’rlar “Vatanparvar” gazetasi sahifalarida “Qancha shoning bo‘lsa,
Vatanni ko‘tar!” rukni ostida chop etiladi.
G‘oliblarni mukofotlash
O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining 3О yilligi munosabati Tanlov g‘oliblari quyidagicha taqdirlanadilar:
bilan shoirlar, havaskor ijodkorlar o‘rtasida milliy armiyamiz – 1-o‘rin (1 ta) – bazaviy hisoblash miqdorining 12 (o‘n ikki) barobari,
qo‘shinlarining harbiy qudratini, jangovar saflarda xizmat qilayotgan diplom;
Vatan himoyachilarining fidoyiligi, jasorati va qahramonliklarini, ulug‘ – 2-o‘rin (2 ta) – bazaviy hisoblash miqdorining 10 (o‘n) barobari,
ajdodlarimiz qoldirgan boy ma’naviy merosni keng targ‘ib qilish, xizmat diplom;
vazifasini bajarish chog‘ida qahramonlarcha halok bo‘lgan yigitlar – 3-o‘rin (3 ta) – bazaviy hisoblash miqdorining 8 (sakkiz) barobari,
xotirasini abadiylashtirish, o‘sib kelayotgan yosh avlodning yuksak diplom;
ma’naviy-axloqiy, vatanparvarlik sifatlarini oshirish,Vatan taqdiri va uning – shuningdek, rag‘batlantiruvchi mukofotlar.
mustaqilligi uchun mas’uliyat hissini, fuqarolik pozitsiyasini kuchaytirish,
ular qalbida Vatanga muhabbat, Qurolli Kuchlardan g‘ururlanish va Natijalar “Vatanparvar” gazetasi va saytida hamda mudofaa.uz saytining
harbiy xizmatga chuqur hurmat tuyg‘ularini kamol toptirish maqsadida telegram kanalida e’lon qilinadi. Eng sara ijod namunalari “Vatanparvar”
“Vatanparvar” Birlashgan tahririyati “Qancha shoning bo‘lsa, Vatanni kutubxonasi” seriyasida kitob holida chop etiladi.
ko‘tar!” deb nomlangan she’rlar tanlovini e’lon qiladi.
G‘olib va sovrindorlarni taqdirlash marosimi 2022-yili Vatan
himoyachilari kuni bayrami arafasida tantanali ravishda o‘tkaziladi.
VATANPARVAR Muassis Tahririyat Bosh muharrir: Telefonlar: Gazeta O‘zbekiston Matbuot va axborot Gazeta juma kuni chiqadi.
kengashi: mayor kotibiyat: 71 260-36-50 agentligida 2008-yil 6-iyunda 0535 raqami Gazeta 1992-yilning
O‘ZBEKISTON Ahror Ochilov buxgalteriya: 71 260-35-20 bilan ro‘yxatga olingan. 24-iyunidan chiqa boshlagan.
RESPUBLIKASI polkovnik yuridik bo‘lim: 71 269-88-91
Hamdam Qarshiyev Navbatchi: faks: 71 260-32-29 Gazetaning yetkazib berilishi uchun obunani Nashr ko‘rsatkichi: 114.
MUDOFAA leytenant rasmiylashtirgan tashkilot javobgar. Bahosi: kelishilgan narxda.
VAZIRLIGI polkovnik Dilshod Ro‘ziqulov ISSN 2010-5541 Mualliflar fikri tahririyat nuqtayi nazaridan
www.mudofaa.uz Bahrom Zulfiqorov farqlanishi mumkin. “Sharq” nashriyot-matbaa aksiyadorlik
Sahifalovchi: Tahririyatga kelgan qo‘lyozmalar taqriz kompaniyasida chop etildi.
podpolkovnik Nodirabegim Valiyeva qilinmaydi va mualliflarga qaytarilmaydi. Buyurtma: Ã-1105 Bosmaxona manzili: Toshkent shahri,
Alisher Boboxonov Mudofaa vazirligi Axborot va ommaviy Hajmi: 6 bosma taboq Buyuk Turon ko‘chasi, 41-uy.
Musahhih: kommunikatsiyalar departamenti – Bichimi: A3
Maqsud Hakimov Mastura Qurbonova “Vatanparvar” Birlashgan tahririyatining Adadi: 30 789 nusxa 123456
kompyuter markazida sahifalandi. Bosishga topshirish vaqti: 14:00
Topshirildi: 14:30 Manzilimiz:
100164, Toshkent, Universitet ko‘chasi, 1-uy.
t.me/mv_vatanparvar_uz www.mv–vatanparvar.uz facebook.com/UzArmiya instagram.com/uzbekistanarmy www.youtube.com/c/UzArmiya
t.me/mudofaa_press
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
Vatanparvar 44 son
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Vatanparvar 44 son
- 1 - 24
Pages: