Vatanparvar 40-son

JANGOVAR SAFLARIDA
GURUH FARHODLARI
IMKONIYATLARI
3-sahifa
4-sahifa
Gazeta 1992-yilning 24-iyunidan chiqa boshlagan 2022-yil 7-oktabr, №40 (2999)

VATANPARVARYANGI O‘ZBEKISTONDA EL AZIZ, INSON AZIZ
www.mv–vatanparvar.uz IJTIMOIY-SIYOSIY, MA’NAVIY-MA’RIFIY, HARBIY-VATANPARVARLIK GAZETASI

KIBER

JINOYATCHILIK

7-sahifa

“KEKSALARNI E’ZOZLASH, FIDOYILAR
ULARGA HURMAT- HURMATDA

EHTIROM KO‘RSATISH — 11-sahifa
XALQIMIZGA XOS EZGU
@ [email protected]
FAZILAT”
t.me/mv_vatanparvar_uz
14 HARBIYLAR 15 16 t.me/mudofaavazirligi
SAFIDA facebook.com/mudofaavazirligi
KO‘ZLARIMIZNI 52 YIL “ALQOR, instagram.com/mudofaavazirligi
KATTAROQ NEGA KO‘ZING youtube.com/c/uzarmiya
OCHAYLIK TO‘LA YOSH?”
Tahririyat
haqida

ma’lumot

2 2022-yil № 40 VATANPARVAR
7-oktabr

Ўзбекистон Республикаси Президентининг
ҚАРОРИ

Наманган тўªимачилик саноати институтини
ташкил этиш тў£рисида

Ўзбекистон Республикаси Прези- Институт талабаларининг та- кўрсатиш ҳамда илмий-тадқиқот Ташқи ишлар вазирлиги билан
дентининг 2022 йил 28 январдаги нишув ва малакавий амалиётини ва инновацион хизмат кўрсатувчи биргаликда халқаро нуфузли олий
«2022–2026 йилларга мўлжаллан- хорижий ва маҳаллий йирик тўқима- корхоналарни ташкил этиш; таълим ташкилотларида фаолият
ган Янги Ўзбекистоннинг тараққиёт чилик корхоналарида ўташ тизимини юритувчи чет эллик ва (ёки) хо-
стратегияси тўғрисида»ги ПФ–60-сон жорий этсин; таълим ва илмий-тадқиқот жараё­ рижда яшовчи ватандош про-
Фармонига мувофиқ, шунингдек, нига хорижий мутахассисларни фессор-ўқитувчиларни шартнома
республикада тўқимачилик саноа- Институт талабаларининг фан- жалб қилиш ҳамда уларга меҳнат асосида ўқув ва Илғор тўқимачилик
тидаги малакали кадрларга бўлган ларни ўзлаштириш кўрсаткичини бозорининг амалдаги конъюнктура- муҳандислиги мактабининг ил-
эҳтиёжни қондириш мақсадида: ва профессор-ўқитувчиларнинг иш сини ҳисобга олган ҳолда, Институт- мий-тадқиқот жараёнларига жалб
самарасини халқаро стандартлар нинг бюджетдан ташқари маблағлари этиш чораларини кўрсин;
1. Наманган шаҳрида Наманган асосида баҳолаш тизимини жорий ҳисобидан ойлик маош ҳамда бошқа
тўқимачилик саноати институти этсин; тўловларни белгилаш ва тўлаш; Иқтисодий тараққиёт ва кам-
(кейинги ўринларда – Институт) бағалликни қисқартириш вазирли-
ташкил этилсин. в) 2024/2025 ўқув йилига қа- профессор-ўқитувчиларни ги, Давлат активларини бошқариш
дар Институт ҳузурида тўқимачи- ўқув-методик, илмий-тадқиқот ишла- агентлиги билан биргаликда Инс­
Белгилансинки, Институтда ўқув лик технопарки фаолиятини йўлга ри ва «Устоз-шогирд» тизими бўйича титут ихтисослашган факультет ва
жараёни 2023/2024 ўқув йилидан қўйсин. бажарган ишларининг натижаси бў­ кафедраларининг мос йўналишлари
бошланади ва кредит-модуль тизи- йича рағбатлантириб бориш. бўйича давлат улушига эга йирик
ми асосида ташкил этилади. Бунда, Технопарк: тўқимачилик корхоналари билан
Наманган вилояти ҳокимлиги то- 6. Қуйидагилар: ҳамкорлигини йўлга қўйиш бўйи-
2. Қуйидагилар Институтнинг асо- монидан жалб этиладиган халқаро 2023–2026 йилларда Наманган ча «йўл харитаси»ни тасдиқласин;
сий вазифалари этиб белгилансин: ташкилотларнинг грантлари ва са- тўқимачилик саноати институтини
лоҳиятли инвесторлар маблағлари ривожлантириш ва моддий-техника б) Институтнинг илмий салоҳия-
тўқимачилик саноати тар- ҳисобига, жумладан, давлат-хусусий базасини мустаҳкамлаш бўйича чо- тини ошириш мақсадида:
моқлари учун меҳнат бозорида шериклик шартлари асосида ташкил ра-тадбирлар дастури 1-иловага
рақобатбардош, юқори малакага эга этилади; мувофиқ; Иқтисодий тараққиёт ва камбағал-
олий маълумотли ва илмий-педа- Институт таъсисчилигида масъу- Наманган тўқимачилик саноа- ликни қисқартириш вазирлиги билан
гог кадрлар тайёрлаш, шунингдек, лияти чекланган жамият шаклида ти институтини 2026 йилга қадар биргаликда тегишли магистратура
мутахассисларни қайта тайёрлаш ва ташкил этилади ҳамда унга техноло- ривож­лантиришнинг мақсадли мутахассисликлари бўйича Институт
уларнинг малакасини ошириш; гик маҳсулотларни ишлаб чиқаришни кўрсаткичлари 2-иловага мувофиқ; учун кадрларни мақсадли тайёрлаш;
йўлга қўйиш ва тижоратлаштириш Наманган тўқимачилик саноати
таълим дастурларини етакчи ҳуқуқи берилади; институтида ташкил этиладиган ба- Инновацион ривожланиш вазир-
хорижий олий таълим ташки- хўжалик фаолиятидан олинадиган калавриат таълим йўналишлари лиги билан биргаликда белгиланган
лотлари билан ҳамкорликда, даромадлар, грантлар, ҳомийлик ва магистратура мутахассислик­ тартибда Институт таянч докторан-
жумладан, қўшма таълим дастурлари хайриялари, Институтнинг бюд- лари рўйхати 3-иловага мувофиқ турасига тегишли ихтисосликлар
асосида жорий этиш ҳамда илмий жетдан ташқари маблағлари ҳамда тасдиқлансин. бўйича қабул квоталарини белгилаш
тадқиқотлар олиб бориш; қонунчилик ҳужжатларида тақиқлан- 7. Белгилансинки: чораларини кўрсин.
маган бошқа манбалар ҳисобидан Институт юридик шахс мақомига
таълим билан ишлаб чиқа- молиялаштирилади; эга бўлган давлат олий таълим му- 9. Иқтисодий тараққиёт ва кам-
ришнинг интеграциясини кучай- г) 2026/2027 ўқув йилига ассасаси ҳисобланади ҳамда Олий бағалликни қисқартириш вазирлиги
тириш, соҳа ташкилотларида тала- қадар Институтнинг камида 2 та ва ўрта махсус таълим вазирлиги Олий ва ўрта махсус таълим вазир-
баларнинг малакавий амалиётини бакалавриат таълим йўналиши ва 3 та тизимида фаолият юритади; лиги билан биргаликда тасдиқланган
йўлга қўйиш, кафедра филиалларини магистратура мутахассислигининг Институтга талабаларни давлат лойиҳа-смета ҳужжатларига асосан
ҳамда профессор-ўқитувчиларнинг халқаро тан олинган ташкилотлар гранти асосида қабул қилиш пара- Институт учун янги ўқув бинолари
стажировкасини ташкил этиш; аккредитациясидан ўтказилиши- метрлари ҳар йили тасдиқланадиган ва талабалар турар жойини қуриш
ни таъминласин. олий таълим муассасаларига ўқишга ҳамда уларни жиҳозлаш, Институт-
ўқув жараёнини талабаларда 4. Институт таркибида қуйидаги- қабул қилишнинг давлат буюртмаси нинг бино ва иншоотларини рекон-
мустақил билим олиш, тизимли лар юридик шахс мақомисиз ташкил доирасида аниқланади; струкция қилиш лойиҳалари 2023
таҳлил қилиш, ижодий фикрлаш ва этилсин: 2023/2024 ўқув йилидан бошлаб йил ва келгуси йилларга мўлжал-
амалий, жумладан, тадбиркорлик Тўқимачилик матолари Наманган муҳандислик-технология ланган Ўзбекистон Республикаси-
кўникмаларини ривожлантириш- технология­лари ва уларни тадқиқ институтига тўқимачилик саноати нинг ижтимоий ва ишлаб чиқариш
га йўналтириш; қилиш ҳамда Бўяш-пардозлаш жа- бўйича бакалавриат ва магистра- инфратузилмасини ривожлантириш
раёнлари технологиялари ва уларни тура босқичларида кадрлар тайёр- дастурларига белгиланган тартибда
ўқув жараёнига илғор хорижий тадқиқ қилиш лабораториялари- лаш бўйича ажратиладиган давлат киритилишини таъминласин.
тажрибани, жумладан, замонавий дан иборат тўқимачилик соҳасида буюртмаси квотаси Институтга
таълим технологияларини татбиқ илмий-тадқиқот фаол­ ияти билан йўналтирилади; 10. Институтга Наманган шаҳар,
этиш, очиқ ахборот-таълим муҳити- шуғулланувчи Илғор тўқимачилик Наманган муҳандислик-техно- «Гулобод» МФЙ, Жанубий айланма
ни таъминлаш; муҳандислиги мактаби; логия институтининг тўқимачилик йўли кўчаси, 17-уй манзилида жой-
таълим жараёнида ва ундан саноати таълим йўналишлари ва му- лашган Наманган тадбиркорликни
илмий-педагогик салоҳиятни ташқари вақтларда талабаларга тахассисликлар бўйича таҳсил ола- ташкил этиш техникумининг бино
ошириб бориш, жумладан, про- замонавий либос кўринишларини ётган талабалар ўқиши Институтга ва иншоотлари тегишли ҳудуди би-
фессор-ўқитувчилар стажировкаси яратиш имконини берувчи Дизайн кўчирилади; лан биргаликда оператив бошқарув
ва малака оширишини нуфузли студияси; Институт фаолияти Давлат бюд- ҳуқуқи асосида бепул берилсин.
маҳаллий ва хорижий олий таълим илмий-тадқиқот ютуқларини ти- жети маблағлари, талабаларни
ташкилотлари ва илмий-тадқиқот жоратлаштириш ҳамда янги ишлан- тўлов-контракт асосида ўқитишдан 11. Олий ва ўрта махсус таълим
марказларида ташкил этиш. ма ва технологияларни амалиётга тушадиган маблағлар, хўжалик вазирлиги манфаатдор вазирлик ва
жорий этиш билан шуғулланувчи фаолияти ва шартнома асосида идоралар билан биргаликда икки ой
3. Белгилансинки, Институтда Инновациялар ва технологиялар хизматлар кўрсатишдан тушадиган муддатда қонунчилик ҳужжатларига
таълим жараёни нуфузли хорижий трансфери маркази. маблағлар, ҳомийлик хайриялари ушбу қарордан келиб чиқадиган ўз-
давлатлар олий таълим ташки- 5. Институтга қуйидаги ҳуқуқлар ва грантлар ҳамда қонунчилик ҳуж- гартириш ва қўшимчалар тўғрисида
лотлари билан ҳамкорликда, берилсин: жатлари билан тақиқланмаган бошқа Вазирлар Маҳкамасига таклифлар
жумладан, қўшма таълим дастурлари халқаро эътироф этилган таш- манбалар ҳисобидан молиялашти- киритсин.
асосида ташкил этилади. килотларнинг амалдаги рейтингида рилади;
олий таълим муассасалари орасида Наманган муҳандислик-техноло- 12. Мазкур қарор ижросини са-
Олий ва ўрта махсус таълим биринчи 1 000 таликка кирган хо- гия институтининг тўқимачилик ўқув марали ташкил қилишга масъул ва
вазирлиги Президент таълим муас- рижий олий таълим муассасаси- лабораторияси жиҳозлари Институт шахсий жавобгар этиб олий ва ўрта
сасалари агентлиги, «Ўзтўқимачи- нинг дастури асосида ўз таълим балансига ўтказилади. махсус таълим вазири А.Х. Тошкулов
ликсаноат» уюшмаси ва «Ўзбекистон дастурларини шакллантириш; 8. Олий ва ўрта махсус таълим ҳамда Наманган вилояти ҳокими
пахта-тўқимачилик кластерлари» иш берувчилар талаблари асосида вазирлиги: Ш.Ш. Абдуразаков белгилансин.
уюшмаси билан ҳамкорликда: ўқув режаларидаги назарий таълим а) 2023/2024 ўқув йилига қадар:
улушини қисқартириш ва амалий Институтни танлов асосида ишлаб Ушбу қарорнинг ижросини назо-
а) 2023/2024 ўқув йилига машғулотлар ҳажмини ошириш, юқо- чиқариш ташкилотлари, олий таълим рат қилиш Ўзбекистон Республика-
қадар тўқимачилик саноати ривож­ ри курс талабалари учун ҳафталик ва илмий-тадқиқот муассасаларида сининг Бош вазири А.Н. Арипов ва
ланган хорижий давлатлар олий ўқув машғулотларини «4+2» катта илмий ва (ёки) амалий тажриба Ўзбекистон Республикаси Президен-
таълим ташкилотларини ҳамкор тартибида ташкил этиш; орттирган мутахассислар, устувор тининг маслаҳатчиси О.Қ. Абдурах-
сифатида белгилаб, Институт таълим Институт фаолияти йўналишлари равишда, илмий даражага эга бўл- манов зиммасига юклансин.
жараёнини замонавий ўқув дастурла- бўйича шартнома асосида маслаҳат ган юқори малакали кадрлар билан
ри асосида ташкил этсин; ва эксперт-таҳлилий хизматлар тўлдириш чорасини кўрсин; Ўзбекистон Республикаси

б) 2023/2024 ўқув йилидан Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
бошлаб:
Тошкент шаҳри,
Институт профессор-ўқитув- 2022 йил 5 октябрь
чилари, докторантлари ва магис­
трантларини хорижий давлатлар- (ЎзА)
нинг етакчи олий таълим ташки-
лотларига илмий стажировка
ва малака оширишга юбориш
чораларини кўрсин;

VATANPARVAR № 40 2022-yil 3
7-oktabr
# Bugunimiz qahramonlari

ТОНГ ОТДИ... ЖАЛОЛИДДИН саФларида
МАНГУБЕРДИ ТУҒИЛГАН Фар²одлари

МУҚАДДАС ЗАМИННИНГ ЯНА Бор
БИР ҚУЁШЛИ ТОНГИ. ҚЎҲНА

УРГАНЧДА ИЛК МАРОТАБА
ҚЎНОҚДА БЎЛИБ ТУРИБМАН.
ДЕРАЗА ОЧИҚ, ДАРПАРДАЛАР

ЕНГИЛ ШАББОДАДА БИР-
БИР СИЛКИНИБ ҚЎЯДИ.

ШОШИБ СОАТГА ҚАРАЙМАН.
БИРОЗ ВАҚТ БОР ЭКАН. АХИР

МУСТАҚИЛЛИК БАЙРАМИ
АРАФАСИДА ОЧИЛГАН

ЖАЛОЛИДДИН МАНГУБЕРДИ
ЁДГОРЛИК МАЖМУАСИДА
СОАТ ЎНГА УЧРАШУВ
БЕЛГИЛАГАНМАН...

Манзилга енгил автомашинада мамнун бўлди. «Фарҳод бунга бўлибди. Вақтни бежиз оқар сув, фарзандларим китобга алоҳида меҳр
кетиб боряпман. Меҳмонман-да, муносиб», дея алқади. Бежиз, деб айтишмас экан-да. Ўн йил- қўйиб, улғайишяпти. Уларнинг тарбия-
ҳайдовчи шинаванда одам экан, мажмуада учрашаётганимиз дирки Шимоли-ғарбий ҳарбий сида эртак китобларнинг таъсири катта
она шаҳри ҳақида тўлиб-тошиб йўқ. Рамзий маънога эга бу округ қўшинларида ҳарбий хиз- эканлигини билганим ҳолда, ҳар доим
гапиради. Бу юртнинг одамла- учрашувимиздан кўзланган матдаман. Оилалиман. Икки на- эртак китоб совға қилиб тураман.
ридан тортиб, яқин йилларда мақсад тарихимизда ўчмас фар ўғлим бор. Шу йили тўнғичим
шаҳарда амалга оширилган ис- из қолдирган қаҳрамон ва биринчи синфга қабул қилинди. – Охирги ўқиган китобингиз қайси?
лоҳотлар, ўзгаришлардан мамнун саркарда Мангубердининг Бобо ва бувиси билан мактабга Шу ҳақда ҳам гапиринг.
бўлиб сўз юритади. Гап орасида ҳақиқий издоши, «Мардлик» борган ўғлим «Дадамдек ҳарбий
шу шаҳарда истиқомат қилиши- орденига муносиб, мард ва бўламан», деб устозига мақта- – Охирги ўқиган китобим Саид Аҳмад-
дан фахрланишини таъкидлаб жасур Ватан ҳимоячиси конт- нибди. Бу хабардан бошим кўкка нинг «Уфқ» романи бўлди. Унда Иккинчи
ўтади... Машина ойнасидан тева- ракт бўйича ҳарбий хизматчи, етди. Гўёки дунёларга сиғмай жаҳон урушининг оловли йилларида
рак-атрофга суқ билан термила- оддий аскар Фарҳод Тўлаев кетдим. Фарзандларимда ҳарбий ўзбек деҳқонларининг фронт ортида кўр-
ман. Ҳа, шаҳар азалдан Хоразм- билан яқиндан танишмоқчи- соҳага қизиқиш уйғонганидан сатган қаҳрамонликлари, шу билан бирга
нинг пойтахти бўлиб келган. Ўз миз. ғурурландим... урушдан олдинги ва кейинги давр му-
даврида Мовароуннаҳрда энг аммолари рўй-рост кўрсатилган. Ўқувчи
катта шаҳар сифатида тан олин- – Табрик учун ташаккур, – – Демак, сиз фарзандингиз ҳаёт машаққатларидан сабоқ чиқаради,
ган. Номи Хитой йилномаларида деб сўз бошлади қаҳрамонимиз. учун идеал ота бўла олибсиз... инсонийлик, муҳаббат айнан қийинчи-
келтирилган. Нажмиддин Кубро, – Асли Бухоронинг Шофиркон Айтганча, ота-онангиз сизга ликлар таъсирида тобланишига амин
Жалолиддин Мангуберди, Маъмун туманиданман. Болалигимда давлат мукофоти топширил- бўлади. Бир сўз билан айтганда, ёзувчи
академиясининг буюк олимлари тарихга, тил ўрганишга жуда ган кун ёнингизда бўлишган асарда халқ бошига тушган мусибатни,
Беруний, Ибн Сино ва бошқалар қизиқардим. Орзум – Ўзбекистон экан-а, шундайми? одамлар кўксидаги армонни, қийинчилик
Урганчда яшаб, ижод этишган ва давлат жаҳон тиллари универси- ва мусибатни енгишга қодир мислсиз
дунёга танилганлар. Ҳайдовчини тетида ўқиб, таржимон сифатида – Худди шундай. Мукофотни жасорат ва шижоатни жуда таъсирли
тинглар эканман, ҳаёлан мозийни она юртимиз тарихини, бугунини Мустақиллик байрамида тантана- ифода этган.
кезаман, кўз олдимда замонавий дунёга танитиш эди. Уч йиллик ли равишда қабул қилиб олдим.
шаҳар пешвоз чиқади... уринишларим зое кетди. Толиб- Ўшанда ота-онам бизникига меҳ- – Айтинг-чи, сизнинг наздингизда
лик менга насиб қилмади. Ҳар монга келишган эди. Тақдирни тинчлик қандай тушунча?
Ва ниҳоят, манзилга етиб кел- бир ишнинг хайри бўлар, деган- қаранг, қувончли кунимда ёнимда
дик. Кенг майдон. Унинг четида ларидек, 2011 йили туман мудо- бўлишди. Мукофот учун мендан – Ҳар куни кўзимни очганимда юртим-
ўтириш учун мўлжалланган соя- фаа ишлари бўлими томонидан ҳам шу икки қалби чироқларим нинг осойишталиги, ота-онам, яқинла-
бонли ўриндиқлар жой олган. армияга чақирув қоғози келди. ҳаяжони кўпроқ бўлди. Онажо- рим, ҳаётлиги бу – тинчлик. Хизматдан
Бежирим гуллар. Тошга битилган Ота-онамнинг дуосини олганча, нимнинг кўзларидаги қувонч эсон-омон уйга қайтганимда, шодон
тарихий маълумотлар. Майдон муддатли ҳарбий хизматга йўл ёшлари, отамнинг шодликдан болаларимнинг бағримга отилиши, улар
марказида эса мўғулларга қарши олдим. Ҳарбий ҳаётга кўникишим янаям нурли бўлиб кетган юзлари билан бахтиёрлигим бу – тинчлик. Тинч-
жанг олиб бориб, Чингизхоннинг осон кечди. Бир йиллик хизмат бир умрга юрагимга муҳрланди. ликни ана шундай тасаввур қиламан.
ҳайратини оширган бобокалони- жуда тез ўтиб кетгандек бўлди. Ҳа, аслида ҳар бир ота-она учун
миз Жалолиддин Мангубердининг Ватан ҳимоячиси деган шарафли фарзанднинг ютуғидан улкан Камтарона жавоб замирида Фарҳод-
пурвиқор ҳайкали от билан бирга номни елкамда кўтариб юрмоқлик бахт йўқ. Камтарона хизматла- нинг ҳаёт фалсафаси акс этгани, шубҳа-
қаддини тик тутганча тинчлик ва қанчалар масъулиятли бўлмасин, рим «Мардлик» орденига муно- сиз. Шу пайт суҳбатдошимнинг телефо-
ҳурлик сари олға интилаётган шу йўлдан кетишга қарор қилдим. сиб топилиши бу, энг аввало, нига қўнғироқ бўлди. Гўшакни қўяркан,
образда намоён бўлди. Наздимда, Бунга яқин синфдош ўртоғимни ота-онамнинг берган тарбиясига, «Кечирасиз, хизматчилик», деди хи-
ҳайкалтарошнинг юксак ижодий сабабчи, деб биламан. Нега, деб меҳрига, эътиборига берилган жолат бўлиб. Мен эса хижолатчиликка
маҳорати маҳобатли ҳайкални ҳа- ҳайрон бўлаётганингизни кўриб баҳо деб биламан. Ҳар доим Вата- ўрин йўқлигини айтдим. Шундай қилиб,
вода ҳаракатга келтирган эди, гўё. турибман. Келинг, шу ҳақда сиз- ним, халқим, ота-онам ишончини хайрлашдик. У хизматига шошилди. Энг
га бир бошидан гапириб берай. оқлаш ва уларга муносиб фарзанд муҳими, қисқа вақт ичида кечган суҳ-
...Ҳув-в анави, ҳарбий ли- Мактаб йилларимдан ўртоғим бўлишга интиламан. батимиз диктофонга муҳрланди. Суҳбат
босдаги йигит мен билан учра- иккимизнинг ўртамизда соғлом таассуротларига чўмганча, ҳайкалга
шишга келаётгани аниқ. Бирдан рақобат бўларди. Бир-биримиз- – Қизиқишларингиз ҳақида қарадим. Қуёш ҳайкалга янада жозиба
сергак тортдим. Учрашув жойини дан устун бўлишга ҳаракат қи- гапириб берсангиз. улашар, маҳобатини оширарди. Тин-
белгилаётиб, «Ҳайкал қошида лардик. Улғайганимиздан сўнг бу члик қандай яхши, қандай гўзал неъ-
бўлинг, таниб олишим осон бўла- рақобат узилмас дўстлик ришта- – Техникага қизиқаман. Хиз- мат-а?! Ана, яна бир машинада сайёҳлар
ди», деган эдим. Йигит тез юриб, ларига боғланди. Синфдошим матдан бўш вақтларимда, ўзим- мажмуага экскурсияга келишди. Мен эса
ҳайкал қошида тўхтади. Шунда армиядан сўнг хизматда қолди ча нималарнидир бузиб-созлаш яна Урганчга келишни кўнглимга туккан-
мен ҳам унинг истиқболига шош- ва қишлоғимизда у ҳақида илиқ билан шуғулланаман. Яна авто- ча, ортга қайтдим...
дим. У мени самимий табассум фикрлар айтила бошланганди. мобилларнинг янги моделларини
билан кутиб олди. Мулоқотга ки- Бу вақтда мен ўқишга киролмай яратиш бўйича эскизлар ҳам Қуролли Кучлар хизматчиси
ришимли йигит экан, суҳбатимиз ҳуноб бўлиб юрган пайтларим ишлаб тураман. Йўқ, йўқ, сиз Шоҳиста АБДУРАҲМОНОВА,
анча самимий руҳда кечди. эди. Дўстимга ҳавасим келди. Ана ўйлагандек мен келажакда авто- Шимоли-ғарбий ҳарбий округ
шу ҳис таъсирида армияга отлан- мобилсозликка даъво қилмайман.
– Узр, бироз куттирдим. дим. Отам бошида бу қароримга Бу шунчаки «хоббим». матбуот хизмати
Шаҳар тароватидан кўзим қаршилик билдирган бўлдилар,
қамашяпти. Жуда чиройли лекин аҳдимдан қайтмаслигим – Китоблар-чи, мутолаа
масканда хизмат қиларкансиз. билгач, «Бошинг тошдан бўлсин, қилиб турасизми?
Сизга ҳавасим келди. Яқинда болам», деб оқ фотиҳа берди.
давлат мукофоти билан тақ- Мана, шу воқеага ҳам ўн йил – Ҳозирда «Ҳаёт китоби» муто-
дирландингиз. Ҳарбий округи- лааси билан машғулман. Албатта,
миз жамоаси бу хушхабардан бу ҳазил. Ҳа, китоб мутолааси ме-
нинг жону дилим. Турмуш ўртоғим
ҳам китобсевар аёл. Қуш уясида
кўрганини қилади, деганларидек,

4 2022-yil № 40 VATANPARVAR
7-oktabr

# Mardi maydonlar

ЖаНгоВар

гуру²

имкоНиЯтлари
АМАЛДА
НАМОЙИШ
ЭТИЛДИ

НУКУС ГАРНИЗОНИДАГИ ҲАРБИЙ этиш бўйича олиб борилган машғу- кейин шартли душман жонли кучи
ҚИСМЛАРНИНГ БИРИДА ЖАНГОВАР лотлар давомида шахсий таркиб ва техника макетларига қарши ўқ-
ГУРУҲНИНГ ИМКОНИЯТЛАРИ РЕАЛ белгиланган жойларни тайёрлаш отар қуроллардан ўқ узилди. Қисқа
ВАЗИЯТГА ЯҚИНЛАШТИРИЛГАН ҲОЛДА ва жиҳозлаш бўйича амалий кў- вақтда барча нишонлар яксон эти-
КУНДУЗИ ВА ТУНДА СИНАБ КЎРИЛДИ. никмаларни мустаҳкамлади. Гуруҳ либ, шартли душман йўқ қилинди.
олдига қўйилган навбатдаги ва-
Ўқув йили режасига муво- бошланди. Қисқа вақтда шайлик зифага мувофиқ, шартли душман Бу каби амалий машғулотлар
фиқ ўтказилган гуруҳ жанго- ҳолатига келтирилган гуруҳ шах- кучларини мудофаа жангини олиб ҳарбий хизматчиларнинг жанго-
вар ўқ отиш машғулотлари сий таркиби жанговар буйруқни бориш давомида қайтариш, уларга вар шайлигини ошириб, жамоавий
олинган шартли сигналга олиб, техникалардан жой олди қарши жанговар бўлинмадаги куч жипсликни таъминлашга хизмат
кўра, ҳарбий хизматчи- ва «Нукус» умумқўшин полигони ва воситалар ёрдамида зарба бе- қилади. Ҳар бир мутахассисни
ларнинг хизмат жойларига томон колонна билан марш амалга риш белгиланган. гуруҳдаги вазифасини аниқ би-
белгиланган вақтда етиб оширди. лишга ва тўғри ҳаракат қилишга
келиши, қурол ва ҳарбий Тактик вазифага мувофиқ, отиш ўргатади.
техникаларни жанговар шай Гуруҳнинг дала шароитида марраси томон ҳаракатланган
ҳолатга келтириши билан жойлашуви, ҳудуд қўриқлови, жанговар гуруҳ қисқа вақтда бел- Жанговар машғулотлар кундузи
муҳофаза ва таъминотни ташкил гиланган маррани эгаллаб, куч ва ва тунда реал вазиятга яқинлашти-
воситаларни жанговар шай ҳолатга рилган ҳолда олиб борилди.
келтирди. Юқори қўмондонликдан
олинган навбатдаги сигналдан Шимоли-ғарбий ҳарбий
округ матбуот хизмати

VATANPARVAR № 40 2022-yil 5
7-oktabr
# O‘quv-uslubiy yig‘in
# Ko‘rik-tanlov

ИСТИҚБОЛДАГИ РЕЖАЛАР ТАШАББУСКОР
МУҲОКАМАСИ ИСЛОҲОТЧИ

Мудофаа вазирлигига қарашли қўмондонлик Қуролли Кучлар тизимида ҳарбий хизматчиларнинг бўш
тасарруфидаги қўшилма ва ҳарбий қисм вақтини мазмунли ўтказиш ҳамда ўз имкониятларини
командирларининг тарбиявий ва мафкуравий намоён қилиш, уларни қўллаб-қувватлаш учун кенг
ишлар бўйича ўринбосарлари, бўлим ва бўлинма имконият ва шароитлар яратилган.
бошлиқлари, ҳарбий психологлар ҳамда ҳарбий
хизматчиларнинг оила аъзолари билан ишлаш Янги Ўзбекистон-
бўйича етакчи мутахассисларнинг ўқув-услубий нинг янада гуллаб
йиғини бўлиб ўтди. яшнаши ва ривожи
учун улкан ҳисса қў-
Унда маънавий-маърифий тай- лаштириш бўйича амалий тавсия ва шиб келаётган фи- нишони ҳамда «Best Publication»
ёргарлик машғулоти, ҳуқуқбузар- йўриқномалар берди. дойи, билимдон, из- илмий тадқиқотлар марказининг
ликлар профилактикаси, ахлоқий- ланувчан, инноваци- рағбатлантирувчи совғалари билан
руҳий тайёргарлик тадбирлари, Сўзга чиққанлар қўмондонлик он ва креатив фикр- тақдирланди.
шунингд­ ек, руҳий зўриқишларни бўйсунувидаги қўшилма ва ҳарбий лайдиган замонавий
ечиш хоналари, руҳий барқарорлик қисмларда яратилган шарт-шароит- кадр­ларни тайёрлаш, Кичик сержант Фаррух Аббасов
йўлагидан фойдаланиш, бирикти- лар, ҳарбий хизматчилар ва улар- ёшларни ватанпар- ўзининг салмоқли ютуқлари, наму-
рилган мактаблардаги ўқувчилар нинг оила аъзоларига бериладиган варлик руҳида, юксак нали хизмати билан тенгдошларига
ҳамда маҳаллаларда уюшмаган имтиёзлар, рағбатлантиришлар, маънавият эгалари алоҳида ўрнак бўлиб келаётган ёш
ёшлар билан ҳарбий-ватанпарвар- ташкил этилган малака ошириш этиб тарбиялаш, таъ- ҳарбий хизматчилардан бири. Мудо-
лик тадбирларини ташкил қилиш курслари тўғрисида ҳамда келгуси лим тизимини тако- фаа вазирлиги ҳарбий хизматчилари
ва ўтказиш бўйича машғулотлар йилларда амалга ошириладиган ре- миллаштириш, ил- халқаро миқёсда ўтказилган, юқори
ташкил этилди. жалар ҳақида маъруза қилди. мий фаолиятни қўллаб-қувватлаш даражадаги илмий кўрик-танлов-
мақсадида «Best Publication» илмий ларнинг ғолиби, деб топилиши олиб
Ўқув йиғинида Мудофаа вазир- Салбий ҳолатлар, ҳуқуқбузарли- тадқиқотлар марказининг ташаббуси борилаётган ислоҳотларнинг ижобий
лиги масъул офицерлари, Тошкент клар, мавжуд муаммолар ва улар- билан Мустақил Давлатлар Ҳамдўст- маҳсулидир.
давлат юридик университети про- нинг олдини олиш ҳамда тарбиявий лиги миқёсида ҳар йили «Ташаб-
фессор-ўқитувчилари ва Республика ва мафкуравий ишлар йўналишида бускор ислоҳотчи» халқаро илмий
ҳарбий прокуратураси ходимлари ўз амалга оширилиши лозим бўлган кўрик-танлов ташкил этиб келинади.
йўналишлари бўйича маъруза қи- устувор вазифалар бўйича батафсил
либ, иштирокчиларга қўл остидаги тушунтириш ишлари олиб борилди. Самарқанд вилоятида мазкур
шахсий таркибни интизом бузилиш кўрик-танловнинг ғолибларини
ҳолатини олдини олиш, ёшларни Йиғин якунида иштирокчиларнинг тақдирлаш маросими бўлиб ўтди.
ҳарбий-ватанпарварлик руҳида тар- жисмоний ва маънавий-маърифий Ушбу танловда Бекобод туманида
биялаш, ҳарбий жамоада жанговар тайёргарлик йўналишидаги билим- жойлашган Мудофаа вазирлигига қа-
руҳни шакллантириш ҳамда жипс­ лари ҳамда тактик белгиларни чи- рашли ҳарбий қисм кичик сержанти
зиш бўйича кўникмалари синовдан Фаррух Аббасов ғолиб деб топилиб,
ўтказилди. «Ташаббускор ислоҳотчи» эсдалик

# To‘garak

МАЪНАВИЙ ЮКСАЛИШ
ЙЎЛИДА

# Ochiq eshiklar kuni Ҳарбий хизматчиларнинг бўш вақтини мазмунли
ўтказиш ҳамда ёшларнинг маънавиятини юксалтириш,
ҲАЙРАТ ВА ҲАВАСГА БОЙ китобхонликни кенг тарғиб қилишда тизимли ишларни
ташкил этиш бўйича беш муҳим ташаббус ижросини
таъминлаш мақсадида «Маънавий юксалиш» куни
доирасида бир нечта тўгараклар фаолияти йўлга
қўйилган.

Қуролли Кучларимизнинг мудофаа қудрати ва жанговар фаолиятининг бош
салоҳиятини ошириш, армиямизда замонавий қурол- мақсади бутун инсо-
яроғ ва техника билан таъминлаш бўйича кенг кўламли ният билимини акс
ислоҳотлар амалга оширилиб келинмоқда. эттирган, аввало,
Ўзбекистон ва унинг
Бухоро вилояти Қоровулбозор Тадбир туман мудо- Шулар қаторида Тошкент шаҳрида миллий манфаатла-
туманида жойлашган ҳарбий қисм- фаа ишлари, маънавият жойлашган Мудофаа вазирлигига рига тааллуқли ҳуж-
ларнинг бирида «Миллий армиямиз ва маърифат бўлими, қарашли ҳарбий қисмларнинг бирида жатларнинг универ-
ёшлар нигоҳида» шиори остида ҳу- ёшлар иттифоқи ҳамда Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон сал фондини йиғиш,
дудда истиқомат қилувчи маҳалла маҳалла ёшлар етакчила- миллий кутубхонаси билан ҳамкор- сақлаш ҳамда жа-
ёшлари иштирокида очиқ эшиклар ри билан бевосита ҳам- ликда бир нечта тўгараклар фаолият мият фойдаланиши
куни бўлиб ўтди. корликда ташкил этилди. олиб бормоқда. учун тақдим этиш-
дир.
Дастлаб иштирокчилар Ушбу кутубхона Марказий Осиё
учун қурол-аслаҳалар минтақасидаги йирик ва қадимги Тўгаракларда
кўргазмаси ташкил эти- китоб сақлаш масканларидан бири қатнашадиган ҳарбий хизматчилар
либ, уларнинг тактик-тех- бўлиб, 30 га яқин турли ноанъанавий учун кутубхона раҳбарияти ҳамда
ник тавсифи тўғрисида хизматларни кўрсатади. Кутубхона ҳарбий қисм қўмондонлиги томо-
маълумотлар берилди. нидан шарт-шароитлар яратиб бе-
Сўнгра ўқувчи-ёшлар рилган.
ўртасида арқон тортиш,
спорт қуролидан ўқ отиш, ҳарбий Ҳарбий хизматчилар учун ташкил
эстафета ва қўл кураши бўйича мусо- этилган чет тиллари, компьютер са-
бақалар ташкил этилди. Туман мада- водхонлиги, «Ёш шоирлар» ва «Ёш
ният марказининг хонандалари ҳамда ижодкорлар» каби тўгараклар кутуб-
истеъдодли ёшлар томонидан ижро хонанинг етакчи мутахассислари би-
этилган куй-қўшиқлар ўқувчи-ёшларга лан ҳамкорликда ташкиллаштирилиб
янада кўтаринки руҳ бағишлади. келинмоқда.

Капитан Аҳроржон САФАРАЛИЕВ

6 2022-yil № 40 VATANPARVAR
7-oktabr

# Mulohaza

исло²отларга даХлдорлик

ЯНГИ ЎЗБЕКИСТОН ТАРАҚҚИЁТИНИНГ
МУҲИМ ОМИЛИ

Муайян шахснинг, аввало, ўз оиласи, маҳалла-кўй, миллати, давлати ва жамият
олдидаги бурчи ҳамда вазифасини чуқур англаши, муҳим ҳаётий масалаларга нисбатан

дахлдорлик туйғуси билан яшаши юртимизнинг ҳар бир фуқароси зиммасидаги
улкан масъулиятдир.

Ушбу масъулиятни тўлақонли хизмат қилаётган ислоҳотларга дахл- эса шахсни замон қаҳрамонига МАЪНАВИЙ ДАХЛДОРЛИК
ҳис қилган юртдошларимиз мам- дорлик туйғусини эътибор марказига айлантиради. Зеро, дахлдорлик ҲИССИ
лакатимиз тақдирини белгилашда олдик. ҳар бир шахс камолотининг муҳим
муҳим аҳамият касб этаётган босқичи, комил инсонни тарбия- Бу ўринда, дахлдорлик ва манфаат
ислоҳотларга нисбатан дахлдор РУҲИ ОЗОД ИНСОН лашнинг устувор асосларидан тушунчалари ўртасидаги боғлиқлик
шахсларга айланмоқдалар. Бунда бири ҳисобланади. масаласига тўхталсак. Манфаат – би-
дахлдорликдан ташқари ватанпар- Инсоният онгидаги ўзгаришлар- рон-бир нарсага жалб этилиш даража-
варликнинг амалий ифодаси ҳам дан бири бўлган дунёни англаш Бугун ёшларда бепарволик, си, ундаги иштирок, қизиқиш билди-
намоён бўлмоқда. – яшаш моҳиятини тушуниш ҳисоб- лоқайдлик эмас, балки риш, мойилликдир. Моддий жиҳатдан
ланади. Руҳни, тафаккурни зиндон- миллий ғурур, ифтихор манфаат – фойда, унум билан боғлиқ.
БИР МАҚСАД ЙЎЛИДА банд қилиб бўлмайди. Ўзбекистон ва миллий улуғворлик Шу маънода «ўз манфаатига эга бў-
БИРЛАШТИРУВЧИ КУЧ Қаҳрамони, халқ шоири Абдулла сифатлари таркиб топса, лиш» деган ибора ишлатилади. Бирор
Орипов ёзганидек руҳи озод инсон уларда дахлдорлик туйғуси нарсага, ҳодисага қизиқиши бўлган
Археологик манбаларнинг гу- ўзи яшаётган жамиятда, шу билан пайдо бўлади. Дахлдорлик одам манфаатдор шахс дейилади. Бу
воҳлик беришича, энг қадимги бирга, бутун башарият ҳаётига эса шахсни замон ҳолат доимий хусусиятга эга бўлса, у
аждодларимиз ўзлари яшаган, дахлдорлик ҳисси билан яшайди. қаҳрамонига айлантиради. манфаатли шахсга айланади. Агарда
шох-шаббадан қурилган кулбалар- Мамлакат тақдиридан, унинг ташвиш Зеро, дахлдорлик ҳар жамиятга беғараз хизмат қилиш шах-
ни ёки ов қиладиган ҳудудларни ва муаммоларидан, амалга оширила- бир шахс камолотининг сий фойда билан уйғунлашса, соғлом
ўзларига дахлдор, деб билганлар. ётган ислоҳотлардан бохабар бўлиб муҳим босқичи, комил манфаат туғилади.
Дахлдорлик ҳисси уларда кейин- туриш ҳар бир фуқаронинг табиий инсонни тарбиялашнинг
чалик макон, минг йиллар оша эҳтиёжи бўлиб, у Ватан тақдирига устувор асосларидан бири Ватан тараққиёти йўлида амалга
Ватан тасаввурларини уйғотган. дахлдорлик туйғусидан келиб чиқа- ҳисобланади. оширилаётган ислоҳотларга дахл-
Кишилик тамаддуни ривожланиб, ди. Демак, дахлдорлик туйғуси ҳар дорлик ҳисси мамлакатимизнинг ҳар
давлатчилик куртаклари вужудга бир инсон учун муҳим ҳисобланади. бир фуқароси учун манфаатли ҳисо-
кела бошлаши билан одамлар та- бланади. Чунки давлатнинг ривож-
факкурида бу улуғ туйғу янгича Яна шунга алоҳида эътибор қа- ланиши йўлида қилинаётган ишлар
мазмун касб эта бошлаган. Дав- ратиш керакки, инсон ўзлигини, ҳар биримиз учун инсон қадрини
латчилигимизнинг уч минг йиллик яъни ким эканлигини, аждодларини, улуғловчи, ҳар томонлама демокра-
тарихи давомида кишиларнинг Ва- яшашдан мақсадини англамас экан, тик шароитлар яратилишига хизмат
тан тақдирига дахлдорлик туйғуси унда дахлдорлик туйғуси уйғонмай- қилади. Бу эса фуқароларнинг ҳоки-
ёвга қарши бир тану бир жон бўлиб ди. Ўзлигини англаган инсон ҳаёт мият ишларига дахлдорлик туйғусини
курашишга, тинчлик-осойишта- воқелигига онгли муносабатда бўла кучайтиради, шу асосда унга ҳамкор
ликни асрашга, улуғвор шаҳарлар бошлайди, унда жамиятга дахл- бўлишга рағбат уйғотади. Натижада
бунёд этишга, фан, таълим, мада- дорлик туйғуси пайдо бўлади. Бу мазкур жараёнларга бевосита ёки
ниятни ривожлантиришга, авлод- ўринда, ёш авлодни юксак маъна- билвосита дахлдорлик, алоқадорлик
лар учун улкан маънавий мерос виятли, кенг ва теран дунёқарашга ҳар бир фуқаронинг етук шахс сифа-
қолдиришга ундаган. Дахлдорлик эга бўлган, ўзини мамлакатда содир тида камол топишининг асоси бўлиб
туйғуси жамиятни бир мақсад бўлаётган ҳар қандай ўзгаришларга, хизмат қилади. Ўзбекистон тақдири
йўлида бирлаштириб, янада жипс- ислоҳотларга дахлдорлик ҳиссида учун жавобгарлик туйғуси ҳар бир
лаштирган. тарбиялашда тарихнинг, айниқса, фуқаронинг сиёсий масъуллик ва
Ватан тарихининг аҳамияти беқиёс. маънавий дахлдорлик ҳисси билан
Бу сўзнинг луғавий маъносига Зеро, буюк ва шонли тарихга эга бевосита боғлиқ.
ҳам бир қур назар ташласак. Маъ- бўлган, асрлар оша жаҳон цивилиза-
лумки, дахлдорликнинг асосини циясининг чорраҳасида яшаб келган Хулоса қилиб айтганда, Ватани-
ташкил этувчи «дахл» сўзи араб миллатга дахлдорлик қалбни ғурур мизда юртдошларимизнинг эртанги
тилидан таржима қилинганда ва ифтихорга тўлдиради. кунга бўлган ишончини мустаҳкам-
«алоқа», «муносабат» маънола- лайдиган, Янги Ўзбекистоннинг
рини англатади. Шунинг учун ҳам ШАХС КАМОЛОТИНИНГ тараққиётини таъмин этадиган ис-
мазкур сўзнинг луғавий асосида МУҲИМ БОСҚИЧИ тиқболли ислоҳотлар, ён-атрофдаги
бирор шахс ёки нарсага алоқадор- воқеаларга дахлдорлик туйғусини
лик, тааллуқлилик тушунчалари Таъкидлаш керакки, дахлдор- уйғотадиган ўзгаришлар, янгиланиш-
ётади. Мазкур сўзга форс тилидаги ликнинг зидди бўлган бепарволик, лар жараёни кечмоқда. Айни шу
«-дор» қўшимчасининг қўшилиши лоқайдлик, хиёнаткорлик шахсни паллада ёшларнинг мустақил фик-
унинг «фойдали», «алоқаси бор» маънавий-ахлоқий етукликдан чет- ри ва дунёқараши шаклланишига
маънолари билан бойишига са- лаштиради. Фақат шу билан кифоя- кўмаклашиш, уларнинг ҳаётда ўз
баб бўлади. Дахлдор сўзи, айни ланмасдан охир-оқибат шахсни ва- ўрни ва ёндашувини қатъий белги-
пайтда бирор нарсага бевосита танпарварлик туйғуларидан маҳрум лаб олишларига ёрдамлашиш, энг
алоқаси, боғлиқлиги бўлган деган этишга ва ҳамма нарсага лоқайд муҳими, ён-атрофдаги воқеларга
маъноларни ўзида мужассам эта- бўлган кишига айланишига сабаб бефарқ бўлмаслик, дахлдорлик туй-
ди. Сўз юритилаётган мавзуга оид бўлади. Давлат ва миллат тақдирига ғуси билан яшашга ўргатиш долзарб
дахлдорлик сўзи эса бирор иш-ҳа- бепарво кимсалар, ватанпарварлик вазифалардан биридир.
ракатга, жараёнга алоқадорликни ҳиссини йўқотганлар якунда ўз маъ-
англатади. Дахлдорлик туйғуси- навий қиёфаси, ўзлигини ҳам буткул Зеро, юртимиз аҳолиси, айниқса,
нинг асосида мазкур тушунчалар бой беради. ёшларда дахлдорлик туйғусини камол
моҳиятан мужассамлашади. Улар топтириш Ватанимиз тараққиёти ва
тушунча негизида бирлашиб, як- Ёшларда бепарволик, лоқайдлик буюк келажагига қўшилган муносиб
дил маънони ҳосил қилади. Биз, бу эмас, балки миллий ғурур, ифтихор ҳисса ҳисобланади.
ўринда, халқ ва Ватан тақдирига, ва миллий улуғворлик сифатлари
Янги Ўзбекистоннинг тараққиётига таркиб топса, уларда дахлдорлик Алишер ЭГАМБЕРДИЕВ,
туйғуси пайдо бўлади. Дахлдорлик Ўзбекистон Миллий университети

магистранти

VATANPARVAR № 40 2022-yil 7
7-oktabr
# Kun mavzusi

КуНИгаБªаЕршРи ²аЖр БиИримНизОкЯураТшиЧшиИмиЛз лИозиКм

Б4тбу0аег0ршуқнмайглииимнлкгоидуқчандниагад.заБкиуекёлдаэимсзбаиа,рдкхааиарбл3леқ0ара0нҳргуомажнаИрундтмтаалесарторншуредгтиаийнатлпавиаризгмриоуоннғсииидобахиилрдгииради.окВхтовқмхмийржиитасражи«гқуҳбзиаШаи«азрсқсқСкратуўSлмфаааэеижзмақрверкуа(аТмеўожағарўўриумWнтпиҳктрррМбсоднёэжкашссиилиназубеаайднтлиааошнуиоҳомлааўҳлоологатидриСиҳгIкнуқлкъкатргбМиёлурибинйнақҳлттFлагиадрзлнгқлс,агоитўиадалбржиланллўҲас.Tарийдгараииоишауаеимиумяллнбзоуирлитрё»ёмм»ғиррўлтлнуабландрорйлатиоувгмаимаеба,ижротхл,қимн,иаоимлгасзхртг(луэадллмдруоакнбэгронршитиба«лнилманллиалрчивиаатсагнааилтонқдауитлоаараиибСааг1руанааинаирсиааррркакнлдлаквбимкнврапларнйраилшсаанарандуяднрдоаокқенашчва,удаклхт,ағнинмуинлгкгсаливмвхианрўииў.иарртанбабиинўолмbкалажсллипнлгаи.н-ирчтағгалуунгйдалтдлааита-оаллнлатинакигдисйгиамчҳкиунауоаммтитзагнрбалрnиеаагаасарнўаоумиуҳ)магакранимарииа,роримииснаўрр,чтчАолинқгртл-аўблсшономадълтярбилаядиакди,ғдимянҚааиубйдржғедуоиаулллтииадвинеи»атиааэфиорлўаоиэқшкрШдниокимусигхилчбгяоўгқннртглтлблбқирнрг,ибинамгилиикйаиаигиикиҳубмитнгиилаожлоллайвўоии,анлрлисиафблсбаааидйааябннжнлмниаалбниитннсқогкаолрипнлмроошмлбуиишштмўахлаобииабнўкикўитйҳрштбкауолладаанглалбгдкрлинўеоинйомнадпатгнф-уалхмтнкҳлёаиакиалиаалиолизқялгмкаммгкнсвиидилебсоилеоавийагтякргншмрдтбибуаа,иўеауотуашлоронаалқриуоқшрчмтғаагта,чроуйгтў)рддллимсрлнлмйладнрпииаиаққиалтаир.,рқимтлвжлдииачгооабоалтлааиўииудслаидрдмдроааншначаогаяшааиўқриврирт.адбдииқлримнааралаёидниттвии,дрннанггрсанлдаикргр.гниитинииааиаитйо.ниоиаагнбрнзкб.тўмояаифрлун2жк,каиУвмзитношмс,ючю0метаисксжасокодафамаима«мом2ҳтёооозбршоъшўпъртеўуХблхМҳадқхЎмоаайонкдҳз2йрсиооғуолҳлврАШеаасчаҳсржатиоизаиаарниолилиадқнмориубосуаилхбнабуррйирддртЎбслаиалрисаифкимуйомқлмnбймасймиеркбхХаааааКҳаирк,рилзасбядиойнэҳқеонискдаа-аааислтррўоидиёбаогцлботdтивстайибтияли6лррбмсалаақшлаалнидмиьлнгматеиртошллиинулқлўсалилатанитё.дална.амrгҳэаулпок,тибгаиийлраовоьрл1гниқсрнъииаоиагатоиьягаеқинрсбпрвoйдйдаРуаибначлииакенанфюлнқаннрлиэ,уимсриу0дшднимгнаеонмдндиаохгндиуал7iолгсгқшлаттраолр0ар.итааируааосабгтаашахемвбводиа1ууdқиа0уоамигтрчбулус.снилўфррбҳкҳуамаас1ондмсирбълк0влорсиалуғшвиоавиаззго»гейлууаттосимдмнаитуҳдибималмафниичрвммияирамлгалнақижфрараудлфичдськоқаибзилииатдодар,ркмиаалзэгглжилфуабалнупонрагалааотнилииингсрмиаялкйқкчимаирруааукАганм.ук.аймтрянтратиибнисуаарилатрмтаидАқрқхўиалалҳтла?,вфллирндрзаораиьииирблрира5аайарирклииаюлрсиимиггтадланўларқйкаое0бнв,екфивиикриаатлашқеооата«курроортмалийрфешзаншсаифнартматрқдваернлдАлммнлқриаржрлаагряллксимдаграаиерилаааастоаnпниааахсиебоориииснанааалшналаулнқнрлбтргчаонdтуошшўоркзнннзгоиқ.ам,кмиивнхаеиараииниигrиглмирлиознш.рбрлиқаякабоиоиитлoттчншибаляднллионяуиаиқаврлаадлиаиитлнiгфбнЧқяуихг,латdвнақ,иаважгангяаигнаакиагимбаалиуаииидкашг»лрррдфшантииггшаннвхаи-ҳчаиқхгинапнсанўаурсгфхкаўуа-юа.ом,йдуаашоағилрииткўитожкхалжқиоёбҳарқаочуиБақвекмдкзиихвдшуутуирокилиунхкжзўҳнтўрнаоҳсМбуфэааилижилримфв2лорлмхинрафбаоираҳйилалмиамхаКаэҳдқовсрнанмалиа0ааасуаиромикезианрссашгтурдкбвшпитиаоаажраурЖиаидшрл1ҳялтрдрайараи.ҳёирриитюлосмьирорлдМошесатндушиуитбнидб9ае,оритлднаёгаюба,таштирпатсшуоодлздка.дсакииулзмрак,ридшдтадгқрдиньииррномублштаинБигтлаасийнркитанатиашаггаиаюиаеёдз.истриилигуе.шмигуқиоазррииийаемнжуибллтсрккакяаТимхиштшалқорйХаарттоЖлиртхлЎтттлукасн,уии,тусеҲтоўактнннраиХуидлисўааиусуиандтлавиетанъхзррбзишркиилоирасийаонуадХмшқуиукрох3кутбчшибшхкслбааиашлаўанқдмлкнтшсрнқрчнадч1кеисшкрлшхиикеласинншлферуиқбтаоуқодибгигнаоқуибраваудлаёлгатррааибиубоиимзникмябўанфлгкаобилм,ниилниаираааелгниртоиоркимшселлтзтлижиуионрўилгоооизааркиийк,йинлрбмлгоуиаэ2лялириоаобниктэIсгдачликтттнднгнаташидҳдиасарглгидибгқоагафосаI7ибншноатараааўнсиабгиФакатцтариисгтаэдижданснрдоахтр,ирос,тагруно8гонижўдаауиюрўррнинраииаўяоеанб.влнлрнқтаинбияддийзмқиёнзоб6ларьнхиизадйкбёляиефиоссоагқСит,хн-глфивитдикашлафўеиеигроиамсРзииоташгачмладзрўткмбаагтосУоаэлмкоаллинтушнчидхгикооанқшрлоиноиеиреяшқоауоаоорлйкриягаулаанЛиаонидгйшрлилбниж,амймзилиоғрсшртралҳшлеадтнртрнариёгглибмаддаибшинАии,илдпзаа.олмлнаиоаакзлааааианимммнникаталрмкаиткхэдбаадгиислирЙмлурнтйрнрл,аанЖгзилнаголчиручлииаадўнфмилрўлраишаибааиааахнрихятоиМёшлихаамеиииярашбрбисзилоодианврогшнқўислхнантслогигнлюшбнтчнқлнк–нўл.ивкинснуаАаинн.инауисгаайсюионгсёиаиллдгиинлатииа,ёиаггакалнишуоимсншоиНиизкракуаиншиглбулшдкнлриаҳтвбя.иидлдиар,Ода.на,саиемааинчт,адмиианарсргзбВииста.раи,т,,

8 2022-yil № 40 VATANPARVAR
7-oktabr

# “Keksalar haftaligi”

азалий ªадриЯтлар

БардаВом

Ёши улуғ отахону онахонларни қадр маънавий ва жисмоний қўллаб-қув- — Умрнинг қийинчиликда ёки
ватлаш, ҳурмат-эҳтиром кўрсатиш бахтли ўтиши инсоннинг ўзига,
этиш, ҳурматини ўрнига қўйиш узоқ асрлик ва эъзозлаш бўйича чора-тадбирлар олдига қўйган мақсадига боғлиқ.
урф-одатларимиз, анъаналаримиз, яшаш амалга оширилади. Ҳафталикни Мақсад қанчалик улуғ бўлса, кел-
тарзимизнинг ажралмас бир бўлаги. Халқимиз «маҳаллабай» ўтказишга тайёргар- тирадиган саодат шунга монанд
орасида «Қариси бор уйнинг париси бор», лик кўриш бўйича чора-тадбирлар бўлади. Айниқса, Ватан, миллатга
«Қари билганни пари билмас» каби ҳикматли режаси ишлаб чиқилган бўлиб, наф келтиришга чоғланган инсон-
сўзлар неча минг йиллар мобайнида ҳаётда ўз юқори савияда амалга оширилишини да ҳамиша ўзгача куч жўш уради.
исботини топиб келган ҳақиқат эканини яхши таъминлашга эътибор қаратилади. Бу куч замирида эса шу элнинг
англаймиз. Бир умр меҳнат қилиб, фарзанд Ҳафталик доирасида ҳар бир маҳал- қайноқ тафти, меҳр-муҳаббати
тарбиялаб, эл-юрт корига яраб яшаётган ҳар лада нуронийлар, шу жумладан, як- ётади. Ҳарбий шифокор сифатида
бир инсон кексайганида ҳурмат-иззат кўриб, ка-ёлғиз кексаларни жалб этган ҳол- бир неча йиллар фаолият кўрсат-
эъзозланиб, ҳаётидан рози бўлиб яшашга да маънавий-маърифий тадбирлар, ган бўлсам, кўнглимда фақат бир
муносибдир. шу жумладан, «Caxoват» ва «Мурув- ўй — Ватан ҳимоясига шайланган
ват» уйларида истиқомат қилаётган ҳар бир инсоннинг саломатлигини
Халқимиз кексаларни ҳамиша ҳафталиги»нинг ташкил этилаётгани кексалар учун маданий тадбирлар, асраш бўлган. Қилган меҳнатла-
ҳурматлаб, эҳтиром кўрсатиб келган. ҳам ёш авлод қалбида қадриятлари- танловлар, спорт мусобақалари ва римиз маҳсулини кўриб турибмиз.
Ёшларимиз нуронийларни кўрса, қўли мизга бўлган ҳурмат руҳини янада хайрия тадбирлари ўтказилади. Ҳукуматимиз томонидан ҳамиша
кўксида, саломга шай, хизматларига камол топтиришдан иборат. эъзозланиб келиняпмиз. Кунора
тайёр туради. Маслаҳатларию панд-на- Ҳафталик доирасида Мудофаа ва- йўқловчилар бизни хурсанд қила-
сиҳатларига «лаббай» дейди, танбеҳи- Жорий йилнинг 4-10 октябрь кун- зирлиги тизимида ҳам амалий тадбир- ди. Демак, умримиз бекор ўтмабди.
га қулоқ тутади. Уйларию дастурхонла- лари «Кексаларни эъзозлаш, уларга лар бошланди. Вазирлик масъул офи- Шунда англайманки, инсон бошқа-
рининг тўрини ёши улуғларга атайди. ҳурмат-эҳтиром кўрсатиш — халқи- церлари ва Фахрийлар ишлари бўйича ларга озгина бўлса ҳам қувонч
мизга хос эзгу фазилат» ғояси остида Марказий кенгаш аъзолари, Яшнобод улашиб, ўзи ҳам бундан бахтиёр
Буларнинг барчаси қадрият атал- мамлакатимизнинг барча ҳудудлари- тумани мудофаа ишлари бошқармаси бўлади.
миш занжирнинг ажралмас бўлагидир. да мазкур ҳафталик ўтказилмоқда. ҳарбий хизматчилари «Инсон тафтини
Мана шу эзгу қадриятимизга ҳамоҳанг Ҳафталик доирасида нуронийлар- инсон олади» шиори остида туманда Ёши улуғларнинг ҳаётий тажри-
тарзда юртимиз бўйлаб «Кексалар нинг ҳолидан хабар олиш, уларни истиқомат қилувчи фахрийлар Ғайбул- балари, босиб ўтган умр йўли ёш
ла Алиев ҳамда Нина Мартынованинг авлод учун ҳамиша ибрат бўлиб
хонадонида бўлди. Уларга эсдалик келган. Уларнинг суҳбатида бўлиш,
совғалар ва озиқ-овқат маҳсулотлари насиҳатларини олиш киши қалбига
топширилди. ҳузур бағишлайди. Босиб ўтилажак
ҳаёт йўлини ёритиб туради.
Фахрийлар билан дилдан суҳбат
давомида босиб ўтган ҳаёт йўлла- Рўзиқул ОЧИЛОВ,
ри, чеккан заҳматлари ҳамда мана «Vatanparvar»
шу машаққатли умр йўли давомида
Ватанга бўлган муҳаббат, эл-юртга
хизмат қилиш саодати қанчалик бахт
эканлигига урғу берилди. Нуроний-
лар мамлакатимизда кекса авлод ва-
килларига бўлган эътибордан мамнун
эканликларини изҳор қилишди.

Касби шифокор бўлган Ғайбулла
Алиев умр йўлларини шундай хо-
тирлайди:

# Uch avlod uchrashuvi

тарБиЯВий а²амиЯт касБ этди
Тошкент шаҳри Юнусобод туманидаги Унда Жамоатчилик кенгаши вакиллари ҳамда Фахрийлар кен-
гаши аъзолари ёшлар билан турли мавзуларда қизиқарли ва очиқ
70-умумтаълим мактабида Мудофаа вазирлиги мулоқот ўтказишди.
фахрийлари, Жамоатчилик кенгаши аъзолари,
Тошкент шаҳри ҳудудий бўлинмасининг етакчи Иштирокчилар ўқувчиларга ўзларининг бой ҳаётий тажри-
мутахассислари, Юнусобод тумани нуронийлар баларини сўзлаб берди. Ўзаро суҳбат мобайнида ёшлар кўплаб
кенгаши аъзолари ҳамда ўқувчи-ёшлар иштирокида тарбиявий аҳамиятга эга бўлган маълумотларни олишди. Учрашув
уч авлод учрашуви бўлиб ўтди. ҳарбий оркестрнинг ватанпарварлик руҳидаги куй-қўшиқлари
билан янада мазмунли ўтди.

Ш. ЭГАМБЕРДИЕВ,
«Vatanparvar»

VATANPARVAR № 40 2022-yil 9
7-oktabr
# Matbuot anjumani

ЎЗБЕКИСТОН Bahrom ABDURAHIMOV
РЕСПУБЛИКАСИ

ПРЕЗИДЕНТИ
АДМИНИСТРАЦИЯСИ
ҲУЗУРИДАГИ АХБОРОТ

ВА ОММАВИЙ
КОММУНИКАЦИЯЛАР
АГЕНТЛИГИ МАЖЛИСЛАР

ЗАЛИДА ҲАРБИЙ
ХИЗМАТЧИЛАРНИ УЙ-
ЖОЙ БИЛАН ТАЪМИНЛАШ

УЙ-ЖОЙ ТАЪМИНОТИДАМАСАЛАЛАРИГА
БАҒИШЛАНГАН
МАТБУОТ АНЖУМАНИ

НИМА ЎЗГАРИШ?БЎЛИБ ЎТДИ.

Унда Ўзбекистон Республикаси юритиб, оммавий ахборот воситалари тидан қатъи назар, оила аъзоларини таъминлаш, шу билан бирга, уларнинг
Президентининг 2022 йил 25 августда вакилларининг саволларига батафсил уй-жой билан таъминлаш; олий таълим муассасаларида ўқиш
имзоланган қарори моҳияти, ҳарбий маълумот беришди. даври ҳамда давлат органлари ва
хизматчилар, ҳарбий хизматдан ре- • ҳарбий хизматчилар бошқа ва- ташкилотларидаги меҳнат фаолияти
зервга (истеъфога) бўшатилган (чиқа- Президент қарорига мувофиқ, зирлик ва идоралар тизимига ҳақиқий йилларини ҳақиқий ҳарбий хизмат
рилган) фуқаролар ва уларнинг оила ҳарбий хизматчиларни уй-жой би- ҳарбий хизматни ўташ учун ўтказил- йиллари даврига қўшиб ҳисоблаш
аъзоларини уй-жой билан таъминлаш лан таъминлаш масалаларида қу- ганда, уларга берилган хизмат хона- каби имтиёзлар белгиланган.
тартибини такомиллаштиришга қа- йидаги ўзгартириш ва қўшимчалар донларини ҳам тегишли вазирлик ва
ратилган ўзгариш ва қўшимчалар киритилган: идоралар тасарруфига ўтказиш; Матбуот анжуманида қайд этилга-
ҳақида мудофаа вазирининг ахборот нидек, 2017–2021 йиллар давомида
сиёсати масалалари бўйича маслаҳат- • ҳарбий хизмат мажбуриятларини • ҳарбий хизматчиларга ажратила- 7 225 нафар ҳарбий хизматчи, ҳар-
чиси – матбуот котиби полковник бажариш вақтида орттирилган касал- диган уй-жой майдонининг ижтимоий бий хизматдан резервга бўшатилган
Отабек Юлдашев, Мудофаа вазирлиги лик ёки олинган жароҳати туфайли нормасини аниқлашда уларнинг оила фуқаролар ва уларнинг оила аъзолари
Таъминот департаменти бошлиғининг ҳарбий хизматни ўташга яроқсиз деб аъзолари билан бир қаторда қара- тураржойлар билан таъминланган. Бу
юридик масалалар бўйича ёрдамчиси топилиб, резервга (истеъфога) бўша- моғига олинган шахслар тоифасига рақам 2017 йилгача бўлган давр мо-
майор Маҳмуд Ёдгоров, Уй-жойдан тилган (чиқарилган) Ўзбекистон Рес- аниқлик киритиш; байнида Мудофаа вазирлиги тизимида
фойдаланиш бошқармаси бўлим бош- публикаси Қуролли Кучлари ҳарбий йилига 450 тадан ошмаган.
лиғи капитан Алижон Қамбаров сўз хизматчиларини, шунингдек, ҳалок • умумий ҳарбий хизмат муддати
бўлган (вафот этган) ҳарбий хизмат- 20 йил бўлган ҳарбий хизматни ўтаб Фурқат ЭРГАШЕВ
# Malaka чиларнинг, уларнинг хизмат мудда- резервга бўшатилган фуқароларни
давлат ҳисобидан тураржой билан

ЮРТИМИЗ УЛКАН БИР БУНЁДКОРЛИК МАЙДОНИГА

СОҲА МУТАХАССИСЛАРИГААЙЛАНГАНИ ОММАВИЙ АХБОРОТ ВОСИТАЛАРИДА
БОТ-БОТ ТИЛГА ОЛИНМОҚДА. УЛКАН ҚУРИЛИШ
ЛОЙИҲАЛАРИДАН МУДОФАА ВАЗИРЛИГИ

СЕРТИФИКАТЛАРТАСАРРУФИДАГИ ҲАРБИЙ ҚИСМ ВА МУАССАСАЛАР
ҲАМ ЧЕТДА ЭМАС. МАЗКУР МАСКАНЛАРДА ҲАМ
БАРПО ЭТИШ, ҚУРИЛИШ-ТАЪМИРЛАШ ИШЛАРИ
ТОПШИРИЛДИИЗЧИЛ ОЛИБ БОРИЛМОҚДА.

Шу маънода Тошкент архи- Зеро, бу каби ишларда чуқур рининг қад кўтаришида замонавий Айниқса, турли ривожланган хорижий
тектура-қурилиш институти ҳу- билим ва савияга эга, ўз ишининг технологиялар ёрдамида янгича ён- мамлакатлардан келган мутахассислар
зуридаги Қурилиш соҳасидаги устаси бўлган мутахассисларнинг дашув билан иш юритаётган ҳарбий иштирокидаги семинар-тренинг ва
менежерларни қайта тайёрлаш иштироки жуда муҳим ўрин тутади. хизматчиларнинг ўрни катта. маърузалар қизғин савол-жавоб, фой-
ва уларнинг малакасини ошириш Ушбу малака ошириш курси Мудо- дали маълумотларга бой бўлди.
марказида Ўзбекистон Респу- фаа вазирлиги қўшинларида бундай Бир ой давом этган ўқув курси
бликаси Мудофаа вазирлиги қў- мутахассисларни тайёрлаш бўйича давомида тингловчилар нафақат соҳа Курс машғулотлари ва имтиҳонла-
шинлари қурилиш ва уй-жойдан олиб борилаётган тизимли ишлар- бўйича билим ва тажрибаларини ошир- рини муваффақиятли ўтаган офицер
фойдаланиш соҳаси мутахассис- нинг бир кўринишидир. Барпо этила- дилар, балки улар ўз фаолиятлари ва сержантларга тантанали равишда
ларининг таҳсил олгани айни ётган турли бино ва иншоотлар ҳамда бўйича юртимизда қабул қилинаётган сертификатлар топширилди.
муддао бўлди. ижтимоий инфратузилма объектла- энг сўнгги қарор ва ўзгаришлар ҳақи-
да ҳам батафсил маълумот олдилар. Абдуллоҳ ЎКТАМҚУЛОВ

10 2022-yil № 40 VATANPARVAR
7-oktabr

# Ehtirom

Инсон ҳар қандай
таърифи тилларда

достон ютуққа
эришмасин, унинг
замирида, пойдеворида
устоз, муаллимларнинг

меҳнати ётади.
Мудофаа вазирлиги
марказий аппаратида

Ўқитувчи ва
мураббийлар куни
муносабати билан
ўтказилган тадбирда
ҳам ҳарбий таълим

ривожига, илмий
салоҳият юксалишига

ҳисса қўшаётган
муҳтарам мураббийлар,
профессор-ўқитувчилар
миллий армиямиз учун

энг катта куч ва суянч
экани таъкидланди.

ÝÍà ÊÀÒÒÀ ÊÓ× ÂÀ ÑÓßÍ×
устоз ва мураббийлар меҳнати шарафланди

Тантанада мудофаа вазири гене- лаш масалалари Президентимиз бўлган навбатдаги «пол- лар онлайн
рал-лейтенант Баҳодир Қурбонов, томонидан олиб борилаётган давлат ковник» ҳарбий унво- тарзда куза-
Мудофаа вазирлиги ҳузуридаги Жа- сиёсатининг муҳим йўналишларидан нини мудофаа вазири- тиб борди. Ўз ўрнида дил сўзларини
моатчилик кенгаши аъзолари, масъул биридир. Шу маънода ҳам олий ҳар- нинг шахсан ўзи топ- изҳор қилиб, устозлар билдирган
офицерлар, Ватанимиз тинчлиги бий таълим муассасаларида ҳарбий ширди. Билдирил- ишончга муносиб бўлишга ваъда
йўлида фидокорона хизмат қилган кадрларга илм-фан йўналишларини, ган юксак ишонч бердилар.
Қуролли Кучлар фахрийлари, дав- жанговар ҳаракатларни олиб бориш- ва рағбатга ҳа- Ўша куни юзлаб оилаларда қўша-
лат ва жамоат ташкилоти вакиллари нинг замонавий шакл ва лоқ байрам нишонланганини ишонч
иштирок этди. методларини ўргатаёт- моҳанг билан айтиш мумкин. Йиғилганларга
ган соҳа заҳматкашла- тарзда кўтаринкилик бахш этган тақдирлаш
Сўзга чиққанлар соҳа вакилла- рининг меҳнати ҳар келгуси тантаналари Қуролли Кучлар Марка-
рининг машаққатли меҳнатларини қанча эътирофга фаолия- зий ашула ва рақс ансамбли хонанда
юксак эътироф этишди. Олий ҳар- сазовор. тимда ҳам ва раққосалари ижросидаги куй-қў-
бий таълим муассасаларида қўлга ҳарбий кадр- шиқларга уланиб, байрам файзини
киритилаётган ютуқлар, жумладан, Ҳарбий ка- лар тайёрлашга оширди.
яқиндагина фаолиятини бошлаган дрларни тай- ўзимнинг муно-
Қуролли Кучлар Ҳарбий тиббиёт ёрлаш, қайта сиб ҳиссамни қў- Капитан Азиз НОРҚУЛОВ,
академияси, Темурбеклар мактабида тайёрлаш шишга бор куч-қув- «Vatanparvar»
олиб борилаётган изчил изланишлар ва мала- ватим, ғайратим билан ҳаракат
яна бир бор тилга олинди. «Илм-фан касини қиламан, – дейди полковник Улуғбек
етакчиси» кўрик-танлови, юксалиб оширишга Аҳмедов.
бораётган ҳарбий илмий салоҳият, самарали Байрам тадбирини барча ҳарбий
қамровни кенг олган «Устоз-шогирд» ҳиссасини қў- округлар, ҳарбий қисм ва муассаса-
анъанаси намуна қилиб кўрсатилди. шиб келаётган
бир гуруҳ ҳар-
Олий ҳарбий таълим муассасала- бий хизматчи-
ри замонавий ўқув-моддий базаси лар ва Қуролли
билан бутланиш баробарида таълим Кучлар хизматчила-
тизими тубдан ислоҳ қилиниб, халқа- ри навбатдаги ҳарбий
ро стандартларга мос равишда ишлаб унвонлар, «Намунали
чиқилди. Натижада, сўнгги 5 йилда хизматлари учун» кўкрак
ҳарбий илмий салоҳият 4,5 фоиздан нишонлари билан тақдирланди.
32 фоизга ошди.
– Ушбу қутлуғ сана мен учун бир
Таъкидлаш керакки, мамлака- умр унутилмайдиган лаҳзаларни тор-
тимизда ҳарбий таълим тизимини тиқ қилди. Ўқитувчи ва мураббийлар
такомиллаштириш, юқори малакали кунида барча офицерларнинг орзуси
мутахассисларни сифатли тайёр-

VATANPARVAR № 40 2022-yil 11
7-oktabr
# E’tibor

Ҳаётимизда устозларнинг ўрни беқиёс. Уларнинг машаққатли меҳнати ва кўмаги
билан ҳар биримиз ўз йўлимизни топишга, жамиятнинг тўлақонли фаол фуқароси
сифатида шаклланишга муваффақ бўламиз. Дунёдаги энг бебаҳо бойлик бўлмиш
ақл-заковат ва илму маърифатни ўсиб келаётган ёш авлодга безавол етказиш

Устозларга э²тиромйўлида чинакам фидойилик намуналарини кўрсатиб меҳнат қилаётган улуғ
инсонлар ҳам айнан ўқитувчи ва мураббийлар саналади.

Юртимизда устоз ва мураббий- Ўз навбатида, фахрийлар ҳам таълими вазирлиги ва чегара олди лим муассасасида ташкил этил-
ларга эҳтиром кўрсатилиб, байрам кўрсатилаётган эътибор ва эъзоз ҳудудлардаги умумтаълим мактабла- ган «Ёш чегарачилар» клубига
шукуҳи давом этаётган бир пайтда учун ташкилотчиларга миннатдорлик рининг устоз ва мураббийларидан аъзо ўқувчиларга қаратилаётган
Давлат хавфсизлик хизмати Чегара изҳор этдилар. иборат жами 45 нафар соҳа ходими эътиборнинг юқори экани таъ-
қўшинлари қўмондонлиги марказий ҳамкорликда амалга ошираётган кидланиб, жорий йилда мазкур
аппаратида ҳам тантанали тадбир Жанговар-хизмат фаолиятида самарали саъй-ҳаракатлари учун умумтаълим мактабининг «Бур-
бўлиб ўтди. Унда «Устоз-шогирд» юқори натижаларга эришган, ўтка- «III даражали Чегара қўшинлари аъ- гутлар» жамоаси «Ёш чегара-
анъанаси авлодлар ўртасида мус­ зилган танлов ва мусобақаларда ғо- лочиси» кўкрак нишони ҳамда эсда- чилар» ҳарбий-ватанпарварлик
таҳкам кўприк вазифасини ўтаб, ёш либ бўлган бир гуруҳ сарҳадларимиз лик қўл соатлари билан тақдирланди. мусобақасининг туман ва вилоят
ҳарбий хизматчиларнинг тажрибали посбонлари фахрий ёрлиқ, кубок ва босқичларида ғолибликни қўлга
устозлар кўмагида хизматга мосла- совғалар билан тақдирланди. Чегара Хусусан, Сирдарё вилоятининг киритиб, пойтахтимизда бўлиб
шуви ҳамда соҳа мураккабликлари қўшинлари Ашула ва рақс ансамбли Оқолтин туманидаги 2-умумтаъ- ўтган республика босқичида
ва машаққатларини сабот билан хонандалари ҳамда элимиз ардоғи- лим мактабида ўтказилган «Сизга Сирдарё вилояти шаънини муно-
енгиб ўтишида муҳим омил бўлиб даги санъаткорлар томонидан ижро таъзим, устозлар» мавзусидаги сиб ҳимоя қилгани айтиб ўтил-
хизмат қилаётгани алоҳида таъкид­ этилган куй-қўшиқлару жозибали маънавий тадбир давомида жон- ди. Албатта, ўқувчи-ёшларнинг
ланди. рақслар барчага кўтаринки кайфият куяр ўқитувчи ва мураббийларга бундай натижага эришишида
улашди. Чегара қўшинлари қўмондонининг умумтаълим мактабининг фидойи
Устоз фахрийлар ўзларининг кўп «Миннатдорчилик хати» ҳамда устоз ва мураббийлари, маъри-
йиллик тажрибалари ва ибратли умр Юқоридагилар билан бир қаторда мактаб директори Зоҳир Ражабовга фат ҳамда зиё соҳибларининг
йўллари билан ёшларга ҳар жиҳат- Чегара қўшинлари сафларига ма- «III даражали Чегара қўшинлари ҳиссаси катта.
дан ўрнак бўлиб, уларнинг панду лакали кадрларни тайёрлаш ҳамда аълочиси» кўкрак нишони тантанали
насиҳатлари шогирдларни янги ёшларни ватанпарварлик руҳида тарзда топширилди. Майор Фарида БОБОЖОНОВА
марралар сари руҳлантираётгани тарбиялаш ишида ҳамкорлик қилиб ДХХ Чегара қўшинлари
эътироф этилди. келаётган бир қатор ҳарбий таълим Мактаб жамоасининг аҳиллиги,
муассасалари, шунингдек, Халқ уюшқоқлиги, шунингдек, ушбу таъ-
# E’zoz

Ўзбекистон Республикаси мудофаасига кўмаклашувчи
«Ватанпарвар» ташкилоти Марказий кенгашида

Фидойилар ²урматдаЎқитувчи ва мураббийлар куни муносабати билан
байрам тадбири бўлиб ўтди.

Видеоанжуман шаклида ўтган муассасаларида фаолият юритаётган камол топишига ҳисса қўшиб келаёт- муваффақиятларидан мамнун экан-
тадбирда «Ватанпарвар» ташкилоти ўқитувчилар, автомобилни амалий гани, ташкилот ўқув муассасаларида лигини билдириб ўтди.
Марказий кенгаши аппарати, таш- бошқаришни ўргатувчи усталар ҳамда турли техник касбларни эгаллаган
килот ҳузуридаги муассасалар ва спорт мураббийлари, меҳнат фахрий- фуқаролар эса жамиятда ўзларининг Якунда ташкилот тизимида узоқ
жойлардан ҳудудий кенгашлар хо- ларини байрам билан табриклади. муносиб ўринларини топаётганлиги йиллар фидокорона меҳнат қилиб
димлари ҳамда тизимда узоқ йиллар Тизимда меҳнат қилиб келаётган фи- таъкидланди. келган бир гуруҳ устозлар, спорт
давомида ишлаган меҳнат фахрий- докор мутахассислар шарофати билан мураббийлари ҳамда меҳнат фахрий-
лари иштирок этди. минглаб ёшларимиз ватанпарварлик Тадбирда «Ватанпарвар» таш- ларига ташкилотнинг эсдалик совға-
руҳида тарбияланиб, Ватанимиз тинч­ килоти Марказий кенгашининг лари топширилди.
«Ватанпарвар» ташкилоти Марка- лигини сақлашда, юртимизнинг ҳам биринчи раиси, истеъфодаги гене-
зий кенгаши раиси Ҳусан Ботиров сўз- ижтимоий, ҳам иқтисодий жиҳатдан рал-майор Жамшид Шахмарданов Шерзод ЭГАМБЕРДИЕВ,
га чиқиб, ташкилот тизимидаги ўқув ҳам иштирок этиб, ташкилотнинг «Vatanparvar»

12 2022-yil № 40 VATANPARVAR
7-oktabr
«шаЖараи турк»НиНг
# Ajdodlar merosi ЯНги НусХаси

Республика оммавий ахборот нашрлари, радио китобнинг 9-бобида унга нисбатан нинг қолган тўртта нусхаси матнлари
ва телекўрсатувларда Марказий Осиё тарихини хони жаннатмакон, хони гитистон каби нуқсонлидир. Бироқ Тошкент нусха-
ёритишга хизмат қиладиган турли қўлёзма қутлов сифатлари ва унинг шахсига лари дунёнинг бошқа кутубхоналари
манбалар ҳақида янгиликларга дуч келишимиз ҳурмат маъносида гапдаги феълларга сақланаётган нусхаларига қараганда
кундалик воқеликка айланди. Турон алломалари -лар кўплик қўшимчаси қўшилган. тўлиқлиги ва баъзи жиҳатдан қадимий-
маданий мероси, улар ёзиб қолдирган қўлёзма лиги билан ажралиб туради.
манбаларни ўрганиш жараёнида ўзим ҳам Европада XVII асрда мусулмон
иштирок этаман. Бу менинг шунчаки хоббим Шарқига қизиқиш кучайган пайтда ай- Яқингинада шу мавзумизга тааллуқ-
эмас... Севимли машғулотим, ишимдир. Шу нан шундай содда тилда ёзилган ва ин- ли бир қувонарли ҳодиса содир бўлди.
сабабдан бу соҳадаги ҳар қандай ўзгаришларни форматив мазмундаги асарлар кўпроқ «Шажараи турк» асарининг яна бир
эътибордан четда қолдирмасликка ҳаракат таржима қилингани кузатилади. Улар тўлиқ матнли нусхаси Ўзбекистонда
қиламан. қаторида «Шажараи турк» асари ҳам топилди. У манбашуносликда «Гурлан
Европа тилларига ўгирилган ва кенг нусхаси» номи билан қайд этилиб,
Абул Ғозихоннинг «Шажараи турк» (1643–1663/1664) таълиф этганди. тарқалган. Марказий Осиёдаги мўғул илмий муомалага киритилди. Қўлёзма
асари ҳам Турон тарихини ёритишда Бундай мазмун асар матнида бор. ва турк тарихининг европача тасаввури колофонида 1317 ҳижрий йили (1899–
муҳим бирламчи манбалардан биридир. Абул Ғозихоннинг биринчи шажара айнан шу асар орқали қабул қилинган 1900) кўчирилгани ёзилган. Келгуси
Хўш, юртимиз тарихини ўрганишда бу асари туркман қабила бошлиқларининг ва тадқиқотчиларга икки асрдан зиёд тадқиқотларимизда ушбу топилган янги
асарнинг қандай аҳамияти бор? У бош- илтимосига кўра (1658–1661 йиллар асосий манба бўлиб хизмат қилган. қўлёзмани бошқа Тошкент нусхалари
қа муаллифлар асарларидан нимаси оралиғида) ёзилган. Бу асар Ўғузхон, Асар қулликка тушиб қолган швед офи- билан солиштириб, янги маълумотлар-
билан фарқ қилади? туркий қавмлар ва туркман халқининг цери Табберт томонидан илк бор илмий ни тақдим этиш ниятидамиз.
келиб чиқиш тарихига бағишланади. муомалага киритилган. Бу хизмати
Турон ўтмишида уч нафар ҳукм- Ёзма манбалардаги ахборотлар халқ илмий жамоатчилик томонидан юқори Мақоланинг бошида айтганимиз-
дор ёзиб қолдирган тарихий асарлар орасида мавжуд бўлган оғзаки маълу- баҳоланиб, Табберт кейинчалик фон дек, ҳар куни қандайдир янгиликлар
дунё илм фани доирасида маълум мотлар билан тўлдирилган. Страленберг фамилияси ва дворянлик эшитамиз, кўрамиз ва ҳатто уларнинг
ва машҳур. Улардан бири темурий унвонини олган. Мазкур мулоҳазалари- айримларида иштирок этамиз. «Ша-
Заҳириддин Муҳаммад Бобур таълиф Хоннинг айнан ўз халқи тарихига миз асарнинг илк таржимасига оиддир. жараи турк»нинг «Гурлан нусхаси»
этган «Бобурнома» (1518/19–1530); бағишлаб ёзган шоҳ асари – «Шажа- топилиши ҳам худди шундай хайрли
иккинчиси Чингизийлар сулоласидан раи турк» китобидир. Унда Хоразмнинг Асарнинг немис, лотин, рус, инглиз, янгиликлардан биридир. Унинг то-
хоразмшоҳ Абул Ғози Баҳодурхон XVI–XVII асрнинг биринчи ярмидаги турк ва французча таржималари мав- пилиш тарихи воқеаси ҳам ажойиб
қаламига мансуб (1643–1663/1664) ижтимоий-сиёсий тарихи баён этилган. жуд. Кўпгина таржималар дастлабки тарзда кечди. Кунларнинг бирида
«Шажараи тарокима», «Шажараи турк» Муаллиф асарининг ёзилишига ота-бо- таржима нашрлари асосида бажа- «Ўзбекистон тарихи» телеканалида
асарларидир. Темурийларнинг яна бир боларининг ўз тарихига бепарволиги ва рилган. 1726 йили француз тилига белгиланган тартибда одатдагидай
беҳад довруқли вакили Турондаги ик- Хоразм халқининг ўз тарихидан беха- ўгирилган нашр нусха 1770 йилда рус юртимиз тарихи ҳақида суҳбат бўлди.
кинчи юксалиш даври содир бўлишига барлиги сабаб бўлганини таъкидлайди. ва 1780 йили инглиз тилига амалга Унда «Шажараи турк» асари ҳақида
улкан ҳисса қўшган ҳукмдор ва аллома Абул Ғозихон Чингизхон ва Чингизий- оширилган таржимага асос бўлади. мулоҳазаларимни билдирган эдим. Бу
Мирзо Улуғбекнинг «Тўрт улус тарихи» лар тарихига оид ўттизталаб тарихий Кейинчалик асарнинг илмий-танқи- суҳбатни гурланлик Матюсуф Сали-
(«Арбаини улус») асари ҳам улар қа- асар битилганини қайд этади. Аммо ўз дий матни нашрлари чоп этилади ва мов қизиқиш билан кўрган, тинглаган
торида туради. Кўрсатилган китоблар юрти тарихига оид бирор жиддий китоб улар кейинги таржималар учун бош экан. У киши билан учрашганимизда
орасида «Тўрт улус тарихи» асарини ёзилмагани қаттиқ изтиробга солади. манба бўлиб хизмат қилади. Асарнинг мамлакатимизда бу асарнинг юзлаб
манбашунослик асосида ҳозирча етар- Абул Ғозихон ва катта аждоди Шайбо- илмий-танқидий матни ва французча, нусхалари бўлса керак, деб ўйлага-
лича илмий ўрганилган, деб бўлмайди. ний Ёдгорхон ҳукмронлиги даврлари русча таржимаси, асар қўлёзмалари ва нини айтди. Асарнинг «Гурлан нус-
оралиғидаги воқеалар тафсилоти баён тадқиқотлари тўпланиб, яхлит ҳолатга хаси»ни Матюсуф Салимов авайлаб-
Заҳириддин Муҳаммад Бобур ва қилинган бирор солнома битилмагани келтирилиб ўрганилиши лозим. асраб келаётган экан. Суҳбат чоғида
Абул Ғози Баҳодурхон асарлари бора- мазкур асарнинг ёзилишига кучли у киши Муҳаммад Раҳимхон иккинчи
сида кенг қамровли илмий тадқиқотлар туртки бўлган. «Шажараи турк»нинг тарихшу- Феруз даврида бош қозикалон бўлган
амалга оширилган. Дунёнинг бир қанча носликдаги ўрни ва ўрганилиши ҳам Муҳаммад Салим охунд авлодларидан
тилларига ўгирилиб, чоп этилган. Бу Муаллиф юрт тарихидаги ушбу қизиқарли мавзудир. Петр Иванович эканини ҳам билиб олдик.
асарларнинг манбашунослик ва матн- кемтикни тўлдириш учун иқтидорли Демезон 1871 йили Санкт-Петербург
шунослик асосида бажарилган илмий муаррих қидиради. Аммо муносиб қўлёзмалари асосида нашр эттирган «Шажараи турк» асарининг ушбу
таҳлиллари мавжуд. Шунга қарамай, номзод топа олмайди ва «Ўксуз ўз илмий-танқидий матн ҳозиргача халқа- «Гурлан нусхаси» матни тўлиқ, чирой-
мазкур учта тарихий асарга шоҳ-му- киндигин ўзи кесар» (етим ўз кунини ро тадқиқотчиларга бирламчи манба ли насталиқ хатида кўчирилган. Матн
аррих қаламига оид китоб сифатида ўзи кўради, ўзи учун ўзи қарор қилади) бўлиб хизмат қилмоқда. Ушбу нашр атрофи қизил рангли ҳошия чизиғи
айрича баҳо берилмаган. туркий мақолга амал қилиб, қўлига ўзгаришсиз 1970 йили Лейденда қайта билан ўралган. Ҳозирча шу айтилган-
қалам ва давот олади, ёзишга кири- чоп этилди. Марказий Осиё тарихи бў- лар билан чекланиб турамиз. Ушбу
Заҳириддин Муҳаммад Бобурнинг шади. Асар буюртмачиси ва ёзувчиси йича йирик мутахассис Юрий Брегель қўлёзма нусха тадқиқи энди бошланди.
«Бобурнома» китоби ёзилишига кўра ҳам хоннинг ўзи бўлгани сабабли наът (1938–2016) бугунги замонавий шарқ- Иш жараёни натижаларини яқин ке-
автобиографик асардир. Муаллиф бу қисмидан кейин бирдан асосий матнга шунослик талаблари бўйича асарнинг лажакда ўқувчилар оммасига етказиш
асарини ўзи учун ёзган. Ҳатто бу китоб ўтилади. Асарда мусулмон тарихна- илмий-танқидий матнини тайёрлашни ниятидамиз. Мақола муаллифи бу қим-
бир ҳукмдорнинг кундалиги сифатида вислиги анъаналарига кўра, Одам таклиф қилган. Асар қўлёзмалари дунё матли топилдиқни тақдим қилгани учун
баҳоланса ҳам унчалик хато бўлмайди. Атодан муаллифнинг ҳукмронлигига бўйлаб кенг тарқалгани ва аммо улар қўлёзма эгасига чуқур миннатдорлик
Бобур халқ учун тарих ёзишни олдига қадар тарих йиллари қайд этилган. У тўпланиб, яхлит тадқиқ қилинмагани- билдиради.
мақсад қилиб қўймаган эди. Бундай дебоча ва тўққиз бобдан иборат: Турон ни юқорида таъкидлаб ўтдик. Текши-
мақсад асарнинг сақланиб қолган туркийсида (чиғатой тили) ёзилган, рувлар Чиғатой туркийсида битилган Халқимизда «Олма тагига олма,
матнларининг бирор ўрнида қайд воқеалар содда ва лўнда ифодаларда ушбу муҳим манбанинг дунёдаги барча ёнғоқ тагига ёнғоқ тушади», деган
этилмаган. У Абул Ғозихоннинг шажара баён қилинган. Мадҳ (мақтов) ва саж қўлёзма нусхаларини йиғиш, ўрганиш, ҳикматли гап бор. Аждодларимиз
асарларидан айнан шу жиҳати билан усуллари ишлатилмаган ва ҳукмдор- замонавий илмий-танқидий матнини маърифатли бўлган, дунё илм-фани,
фарқ қилади. ларга тимсолий қутловлар (эпитетлар) яратиш зарурлиги Ўзбекистон манба- маданиятига улкан ҳисса қўшган, дея
берилмаган. Аммо Чингизхон ва унинг шунослиги олдида турган долзарб ма- фахрланамиз. Халқимизнинг юқорида
Кунларнинг бирида Хоразм шоҳи ўғли Ўгадай қоон тимсолий қутловлар салалардан бири эканини кўрсатмоқда. келтирилган ҳикматли гаплари қанча-
Абул Ғозихонда халқи учун бир тарихий билан шарафланган. лар тўғрилигига мазкур ишимизда ҳам
асар ёзиш нияти пайдо бўлиб қолади. Дунё бўйлаб асарнинг 22 та қўл- гувоҳ бўлдик. Маърифат дарахти тагига
У тарихда сиёсий жўшқин ҳаёт кечир- Анушахон (1663–1686) буйруғига ёзмаси каталогларда қайд этилган, унинг мевалари тушади... Биз ҳам шу
ган ҳукмдорлардан биридир. Муаллиф биноан, Маҳмудий ибн Муҳаммад Замон шулардан 5 таси ЎзР ФА Абу Райҳон маърифатга муносиб бўлсак эди.
тарих, миллат ва юрт олдидаги бурчи- Урганчий томонидан Абул Ғозихоннинг Беруний номидаги Шарқшунослик инс-
ни адо этиш учун «Шажараи тароки- ҳукмдорлик йиллари тарихи ёзилган титутида сақланади. Қувомиддин Муни- Ҳилола НАЗИРОВА,
ма» ва «Шажараи турк» асарларини ров ва Қозоқбой Маҳмудов домлалар ЎзР ФА Абу Райҳон Беруний
851 рақами остида сақланаётган қўл-
ёзмаси асосида асарни ўзбек кирилл номидаги Шарқшунослик
алифбосига табдил қилиб, Тошкентда институти катта илмий ходими,
1992 йили нашр эттирган эди. Асар-
тарих фанлари бўйича
фалсафа доктори

VATANPARVAR № 40 2022-yil 13
7-oktabr
# Harbiy terminologiya
АЛП,
Мустақиллик даври ўзбек тили БОТУР,
ҳарбий терминологиясининг ЎFЛОН –

шаклланиш ва ривожланишига
туртки бўлган ижтимоий

шарт-шароит ва омиллар, ҳарбий
терминлар тизимининг тараққий
этишида ўзбек тили қатори бошқа

тилларнинг ҳам салмоқли ўрни
бор. Истиқлол йиллари ўзбек

ҳарбий терминологиясида ҳам
кўплаб ўзгаришлар юз берди.

ЎЗ ДАВРИНИНГ УНВОНЛАРИ

Биз амалда қўллаётган ҳар- Бугунги кунда «Қуролли Маълумот учун айтиш керакки, «Ўзбек ҳарбий терминология-
бий атамаларнинг аксарияти Кучлар», «армия» маъносида форс-тожик тилидан ўзбек тили- си» илмий-услубий қўлланма-
моҳиятан Кўк Турк хоқонлиги фаол қўлланаётган қўшин терми- га кирган сарбоз ўзлашмаси ХIV- сида ёзилишича, Қорахонийлар
ва Қорахонийлар даври қўшин ни қўшун шаклида ўзбек тилига ХV асрларда «аскар», «жангчи» қўшини қўмондонлар таркибини
тузилиши билан боғлиқлигини мўғул тилидан ўзлашган. Чинги- маъносини бирдирган. ХIХ асрга шакллантирган субоши, сипоҳсо-
кўришимиз мумкин. зийлар қўшинида ушбу истилоҳ келиб ушбу истилоҳнинг маъно- лор, амир, волий сингари ҳарбий
махсус ҳарбий қисмни билдирган. сида муайян ўзгариш содир бўл- мансаб эгалари шахсан салтанат
Хусусан, VII-X асрларда қўл- Темурийлар даврида 50 тадан ган. Чунончи, Бухоро амирлигида ҳукмдори хоқон, улус бошлиғи
ланишда бўлган қадимги туркий 100 тагача жангчидан ташкил мунтазам пиёда қўшин, Қўқон элиг ёки хонга бўйсунган. Сар-
тилга хос истилоҳлар билан этилган кичик ҳарбий бўлинма- хонлигида эса европача андаза кардалар таркиби нафақат оқсу-
ёнма-ён янги тушунча ва маъ- лар қўшун деб юритилган. Ни- бўйича шакллантирилган мун- як зодагонлар, балки омма ичи-
ноларни ифодаловчи терминлар зомуддин Шомий «Зафарнома» тазам пиёда қўшин аскари айни дан етишиб чиққан шахслардан
муомалага кириб келди. Қора- асарида бир ўринда Амир Темур истилоҳ билан аталган. иборат бўлган.
хонийлар салтанати қуролли 200 та аскардан тўрт, бошқа бир
кучлари тизими ва қурилиши жойида 600 жангчидан етти қў- Амир Темур ва Темурийлар «Қурол-яроғ» маъносидаги
хусусида маълумотлар асосан шин тузишга буйруқ берганини даврида «қўшин», «армия» маъ- қур сўзидан ҳосил бўлган қурчи
«Қутадғу билиг» ҳамда «Девону таъкидлайди. носини ифодалаш асосан Кўк истилоҳининг дастлаб қўлланиши
луғотит турк» асарида ўз акси- турк хоқонлиги ва Қорахоний- ХIV асрга тўғри келади. Соқчи-
ни топган. Кундалик ҳаётимизда «алп», лар замонида су истилоҳи билан лик билан шуғулланган қурчи
«ботир», «ўғлон» сўзларига кўп ёнма-ён қўлланган чериг ҳамда кези келганда муайян аскарий
Ҳамидулла Дадабоев ва Ҳа- бор дуч келамиз. Ёши улуғлар форс-тожик тилидан ўзлашган гуруҳга раҳбар этилиб, ҳарбий
мид Ёдгоров муаллифлигидаги бежиз «алп йигит бўлсин», «би- сипоҳ терминлари зиммасига ҳаракатларга жўнатилган.
«Ўзбек ҳарбий терминологи- лаги зўр ботир бўлсин», дея дуо юклатилган, айрим манбаларда
яси» илмий-услубий қўллан- қилишмайди. Чунки бу сўзлар ўз Хоразмшоҳлар даври ҳарбий «Қурол-аслаҳа» маъноси-
мада мудофаа тизимига оид даврининг ҳақиқий унвонлари терминлар тизимида фаол ишла- даги «яроғ», «яроқ» термини
истилоҳларнинг келиб чиқиши, эди. «Алпомиш» достонида Ҳа- тилган арабча жайш истилоҳи- билан ёнма-ён арабча «силоҳ»,
маъноси ва қўлланилиш даври кимбек алплик мақомини олгу- нинг ҳам истеъмолда бўлгани- «салоҳ» ўзлашмаси ҳам фаол
юзасидан муҳим фактлар баён нича бир қанча мураккаб синов- ни кўриш мумкин. Амир Темур қўлланишга кирган. Совутлар-
қилинган. лардан ўтиб боради ва Алпомиш қўшинида турли туман, вилоят, нинг турли ашёлардан ясалиши
номини олади. ўлка, юртлардан олий фармонга уларни англатувчи истилоҳларда
кўра, йиғилган отлиқ ҳамда пиё- ҳам ўз ифодасини топган. Чунон-
Кўк турк хоқонлигида навқи- да жангчилар форсча-тожикча чи, симдан тўқилган совут тури
рон, ёш жангчилардан тузилган лашкар ўзлашмаси билан англа- жавшан деб номланган, жавшан-
қўшин Ўғлон термини билан нинг устидан хитой шойисидан
аталиб, уларнинг сони етти-ўн шилган. тикилган тўн кийилган, бундай
минг атрофида бўлган. Ҳар Бобур ва Шайбонийхон ҳимоя тури билан таъминланган
бир жангчининг жисмоний аскар жавшанлиғ термини билан
етуклиги ва жанговар са- қўшинида «лашкар», аталган.
лоҳияти индивидуал тарзда «аскар» маъносини ифо-
баҳоланиб, баҳодир, мард, далашда сипоҳ, чериг, Совут сўзига маънодош «чо-
паҳлавон аскарларга алп, лашкар терминлари қа- ройна» атамаси ҳам халқ оғза-
алпағу унвонлари берил- тори, мўғулча навкар ўз- ки ижодида кенг қўлланилган.
ган. Ҳатто моҳир ўқ Жангчининг ўқ, тиғ зарбидан
отувчи, яъни мер- лашмасининг қўлланиш сақланиш учун баданига ўраб
ганлар ҳам алп даражаси ҳам анча боғланадиган ҳарбий аслаҳа
унвонига сазовор баланд бўлган. шундай аталган. У тўрт парча
бўлишган. Чингизий- ясси металлни бир-бирига бир-
лар даврида лаштириб ясалган.
Энг асосийси, навкар исти-
жангда матонат лоҳи хон ёки Дарвоқе, ҳозирги миллий
ва қаҳрамонлик бошқа мўғул армиямизда «жанговар қичқи-
кўрсатан аскар раҳнамолари риқ» термини амалда фаол
шарафли ботур хизматида қўлланилаётгани барчамизга
унвонига му- бўлган шахс маълум. Тарихда рақиб қўшин-
носиб топилган (дружина- лар бир-бирига рўпара келгач,
(Қиёсан олиб қа- чи)ларга қурол-яроқларини юқори кўта-
ралганда ҳозирги нисбатан риб, баланд овозда қийқиришиб,
«Мард ўғлон» унво- қўллан- шовқин-сурон кўтаришган. Улар
ни). Шу билан бирга, ган. Тарих биргаликда туркийча «ҳаю ҳай»
«жангчи», «аскар» ва навкарлар- («ура») сўзини биргаликда ай-
«қўшин» маънолари нинг мустақил тишган.
чериг истилоҳи корпус ва қў-
қатори эр, эран шинга қўмон- Катта лейтенант Бобур
сўзлари билан донлик қил- ЭЛМУРОДОВ,
ҳам ифодалан- ганлигидан
ган. далолат бе- «Vatanparvar» мухбири,
ради. Қуролли Кучлар академияси

мустақил изланувчиси

14 2022-yil № 40 VATANPARVAR
7-oktabr
Maktab hovlisiga kirib borar ekanman, guruh-guruh bo‘lib turgan o‘smirlarga ko‘zim tushdi. Ularning har biri
# Mulohaza bir olam. Menga, chamasi, oltinchi sinf o‘quvchisi turtilib ketdi. U turtilib ketgani uchun uzrni “rep” usulida

so‘radi. Keyin e’tibor bersam, hamma bilan shunday gaplashar ekan. Bu meni hayron qoldirdi. Ha, yoshlarning
qiziqishlari odamni hayratlantiradi. Ularning munosabatlari ham ajabtovur. Lekin ko‘p hollarda biz buni to‘g‘ri

tushunib, to‘g‘ri qabul qila olmaymiz.

ko‘zlarimizni

kattaroq

ochaylik

Bir Bolalar hiringlab kulgan bo‘ldi. Maktabda guvohi bo‘lganim
necha Bu suhbatdan hang-u mang bo‘lib qoldim. Vahshiylik yana bir voqea…
yil oldin va jangarilikni targ‘ib qiladigan bu o‘yin haqida 12 yoshli
bolalar bolalarning fikri o‘yga toldirdi. Bu o‘yinning qachon, To‘g‘risi, bu haqda yozsammi-yo‘qmi, deb ancha
fikrini maktab o‘ylandim. Bu aynan maktabda o‘qiyotgan qizlarimiz
shakllantira olardi. kimlar yaratganigacha batafsil ma’lumotga ega haqida. Bir necha yillar oldin maktablarda ro‘molli
Bugun esa unday ekanliklarini eshitib, allaqachon uning domiga qizlarni uchratish qiyin edi. Qizlar doimgidek oddiy
emas. Bola mutlaqo tushib qolganliklariga shubha qilmadim. kiyinishardi. Lekin ularning odobi va hayosi yaxshi
maktabdan tashqariga Biz kelajakka kimlarni yetishtiryapmiz? edi. Hozir bir qarashda odobda tengi yo‘q ko‘ringan
chiqib ulgurgan. Ular sinfda Ularning qiziqishlari, o‘y-xayollaridan qizlarning og‘zidan chiqayotgan so‘zlarni eshitishga
o‘tirishsa ham o‘y-xayollari hech xabardormizmi? Maktabda fanlarni quloqlaringiz “hayo” qiladi.
qachon darsda bo‘lmaydi. qanday o‘zlashtiryapti? Balki,
fanlar samaradorligini, Shu o‘rinda amaliyotga borganimda guvohi bo‘lgan
…Amaliyotga borganimda o‘zlashtirish foizini bir voqea haqida aytib bersam. Dars tugagandan so‘ng
6-sinflarning ona tili va adabiyot oshirish uchun ijtimoiy yo‘lak bo‘ylab o‘zimizga biriktirilgan ustoz bilan dars
darsiga kirdim. Ustoz avval ishni bolalarni tarmoqlarga, mazmuni va o‘quvchilar xarakteri haqida gaplashib
tinchlantirishdan boshladi. Negadir bu menga o‘yinlarga ketayotgandik. Tanaffus bo‘lganligi sababli yo‘lakda
tabiiy ko‘rinmadi. Ular o‘yinqaroqdir, yoshdir, yuzlanishimiz, o‘quvchilar yugurib yurishar edi. Shu payt orqadan ikki
ammo olti yil ichida ustoz xonaga kirganda o‘zini dars qizning “ustoz, ustoz”, deb chaqirgani eshitildi. G‘ala-
qanday tutish kerakligini o‘rgangan bo‘lishi kerak jarayonida g‘ovur ichida bizni chaqirgan qizni topib olishimiz qiyin
emasmi? interaktiv bo‘ldi. Ustoz ularga o‘girildi, shunda ro‘mol o‘ragan,
metodlarga chamasi, yettinchi yoki sakkizinchi sinf o‘quvchilari
Nihoyat, dars boshlandi. Harqalay, o‘tgan mavzuni murojaat qilishimiz ustozga qarab haqoratli so‘z aytishdi-yu, indamay
takrorlash va uyga vazifalarni so‘rash bilan darsning kerakdir. Bu gapim orqaga burilib ketishdi. Yonimizdagi ustoz qizarib ketdi.
yarmi o‘tdi. Shunda o‘qituvchi bolalardan: “O‘zbek bilan bolalardek fikrlaylik O‘sha onda nima bo‘lganini anglolmay qoldik. Turgan
tiliga qachon davlat tili maqomi berilgan?” deb so‘radi. demoqchi emasman. yerimizda hammamiz bir-birimizning ko‘zlarimizga
O‘sha paytda men o‘quvchilar bu savolning javobini qarolmasdik…
bilishmasa-da, hech bo‘lmasa kitobni varaqlab, Ammo ular ko‘proq nimaga
javob berishadi, deb kutdim. Ammo ular kitobni Aynan shu voqea menga juda yomon ta’sir qildi.
varaqlash tugul unga qo‘l ham tekkizishmadi. Shunda moyil va kunning ko‘p qismini Butun umrini yoshlar ma’naviyatiga bag‘ishlagan,
angladimki, XXI asr bolalarida ustozining savoliga tun-u kun faqat o‘quvchilari uchun qayg‘uradigan
to‘g‘ri javob berib, o‘zining bilimliligini isbotlash qaysi tarmoqda o‘tkazishi bilan ustozlarga bo‘lgan munosabat qachon o‘zgardi?!
ishtiyoqi tag-tugi bilan yo‘q ekan. Demak, ular ustozni Afsuski, o‘quvchilarning aksariyat qismi ustozlarni
hurmat qilishmaydi! Bir payt orqa partadagi bolalarning qiziqsak, til topishishimiz osonroq hurmat qilish tugul, hatto hayiqmay qo‘yishibdi. Buning
suhbati qulog‘imga chalindi: sababini topish uchun uzoq o‘yladim. Menimcha,
bo‘ladi, deb o‘ylayman. Chunki har ustozlarga bo‘layotgan munosabatning qandayligi
– Nurillo, PUBG qachon yaratilganini bilasanmi? oilasida olayotgan tarbiyasiga ham bog‘liq. Oldinlari
– Ha, bilaman, u 2017-yil yaratilgan. Ustoz qanday fandagi yangi mavzuni o‘quvchilar ota-onangga aytib beraman yoki ularga munosib
bizdan qayerdagi sanalarni so‘raydilar, undan ko‘ra farzand bo‘lmayapsan, deyishsa, ustimizdan muzdek
kompyuter o‘yinlari haqida so‘rasalar, “chochib” qiziqadigan tilda tushuntirsak, menimcha, suv quyilgandek his qilardik. Hech qachon uyga
tashlaymiz. ustozlarimiz ustidan shikoyat qilib borolmasdik. Agar
o‘zlashtirish samaradorligi ham yuqori bo‘ladi. shunday qilgan taqdirimizda ham ota-onamiz: “Sen
o‘zing noto‘g‘ri ish qilgandirsanki, shunday bo‘lgan,
To‘g‘ri, bugungi kun yoshlarini ijtimoiy tarmoqlardan ustozing haqida nega nojo‘ya gaplarni gapiryapsan?”
degan tanbeh eshitardik. Bugun-chi? Bugun aksariyat
yulib ololmaymiz. Bunga urinish sahroda qum ota-onalar maktabga va ustozlarga past nazar
bilan qarashadi. Farzandlarida ham shunaqa
orasidan oltin qidirgandek gap. Birgina yo‘li ularga fikrni shakllantirishgan. Kezi kelganda, qo‘shilib
yomonlaganlarini ham eshitganmiz… Ota-onadan
maktabda ta’lim-tarbiya berishning zamonaviy bunday munosabatni ko‘rib katta bo‘lgan o‘g‘il-qizlar
ular uchun umrini sarflayotgan ustozlarning qadrini
usul va uslublaridan foydalanish maqsadga qayerdan ham bilsin?!

muvofiq bo‘ladi. Bu, albatta, o‘qituvchining tajriba Ushbu yoziqlarim orqali bugungi kun
maktablarimizga turli rakurslarda nazar tashlashga
va malakasiga bog‘liq. Kuzatishlar davomida harakat qildim. Buni uddaladimmi-yo‘qmi, bilmadim.
Harqalay, ko‘zlarimizni kattaroq ochib, e’tiborning katta
anglaganim – bugunning bolalari qobiliyatsiz emas. qismini maktablarga qaratish kerak, degan xulosaga
keldim. Afsuski, bu yerda aytilmagan fikrlar bisyor.
Faqat ularga yetarlicha bilim berilmayotgandek
Muattar MELIYEVA,
tuyuldi menga. Yana bir afsuslanarli hol: maktab “Vatanparvar”

ma’muriyatining o‘quvchilar bilim va saviyasi bilan

ishi yo‘q. Ular faqat turish-turmushiga, kiyimi

holatiga javobgardek. Oldinlari shunday gaplarni

eshitsam, ishonmasdim, ammo yaqindagina bunga

o‘zim guvoh bo‘ldim. Maktabga kirib kelayotgan bola

dars qilmaganligidan xavotirlanmaydi, aksincha

maktab ma’muriyatining hozir formasidan qandaydir

kamchilik topib, hammaning oldida mulzam

qilishidan hayiqadi. Maktab ma’murlariga hatto

o‘quvchining sumkasi ichida kitob, daftar bormi-
yo‘qmi, bu ham qiziq emas, ularga faqat forma qiziq.

VATANPARVAR № 40 2022-yil 15
7-oktabr
# Oramizdagi odamlar

Ҳар бир инсон ҳаёти бир китобга мавзу, десак, янглишмаймиз. зилга бориб, ишимиз битгач,
Қандай умр кечиришидан қатъи назар, албатта, ҳаёт синовларига икки соатларда ортга қайт-
рўбарў бўлиши аниқ. Синовларни қандай енгиб ўтиш эса ўзига дик. Не кўз билан кўрайки,
ҳавола. Бир ҳақиқат аёнки, инсоннинг умр бошида танлаган йўли аёл ҳамон йиқилган жойида
умр охиридаги ҳаётини белгилайди. ётарди...

ҲАРБИЙЛАР ЙИЛ МЕҲРИБОН ОТА,
САДОҚАТЛИ УМР ЙЎЛДОШ
52САФИДА
лар вояга етгач, қайси биригадир Ёдга олишни истаймизми-йўқми, Инсон қайси касбда ишла-
Кексаликдаги обрў-эътибор, кўпроқ ишонади, кўпроқ таянади. Афғон уруши фожиаси, урушга юр- масин, ҳаётида оила муҳим
эъзоз ва ҳаловат босган қадами Алимхон ака ота-она ишончини тимиз фарзандларининг сафарбар ўрин тутади. Заҳматли ва
мевасидир. Ҳарбий соҳада фаолият оқлаган шундай фарзанд бўлди. этилгани, неча юзлаб оилаларга шарафли касб эгалари бўл-
юритиб, истеъфога чиққан ҳар- Олтинчи синфда билимдонлиги қайтган темир тобутлар, айри- ган ҳарбий хизматчилар учун
бий хизматчилар сафида нуроний билан юқори натижага эришган бо- лиқлар, аламлар... тарихимизга бу «юк» янада залворли. Бу
ёшдагилар кўпчиликни ташкил эта- лакай иқтидорли ўқувчилар сафида муҳрланган. Алимхон ака ҳам ёш, жиҳатдан Алимхон ака каби
ди. Бу заҳматкаш инсонлар орасида Тошкент, Москва, Ленинград бўй- забардаст офицерлар қаторида оилапарвар инсонлар ёшлар-
мўътабар ёшда ҳам хизмат қилаёт- лаб юрт кезишга мушарраф бўлган. урушда иштирок этди. Агар эътибор га ўрнак бўлса арзийди.
ганлари борки, уларнинг ғайрат ва қилсангиз, уруш иштирокчилари
шижоатига ҳавас қиласан, киши. – Онам ҳозир тўқсон икки ёшда, воқеаларни хотирлашдан ўзлари- Алимхон ака Руқияга кўн-
суҳбатлашсангиз, фикрининг те- ни олиб қочади. Тўғрироғи, руҳий гил қўйганида ҳали курсант
Эрталаб ишга йўл оларканман, ранлигига ҳайратда қоласиз, – дей- изтиробга қайтишни истамайди. эди. Кўп ўтмай, уларни муҳаб-
мен каби ишга, ўқишга шошила- ди Алимхон ака суҳбат орасида. Шундай бўлса-да, Алимхон акадан бат ришталари бирлаштирди,
ётган юзлаб инсонларга дуч ке- – Ҳар куни телефонда гаплашаман, Афғонистон билан боғлиқ хотира- тўйлари бўлиб ўтди.
ламан. Асосан ёшлар. Улар ичида Янгиқўрғонга бориб кўриб келишга ларга қисқача тўхталиб ўтишини – Умр йўлдошим билан 30 йил
чеҳраси нурли, нигоҳида ҳаётдан ҳаракат қиламан. Сезиб тураман, илтимос қилдим. бирга яшадик, фарзандлар улғай-
мамнунлик ва шукроналик зоҳир онаизорим доимо йўлимга кўз тутиб тирдик, ҳаёт синовларини бирга-
бир инсонга кўп бор дуч келаман. яшайди... – Уруш қаерда, қандай ҳолатда ликда енгиб ўтдик, – дейди суҳ-
Илдам ҳаракатидан бажараётган бўлмасин, ўзининг қонли изи, азоб- батдошим оила ҳақида тўхталар
ишига бўлган ҳурмат ва иштиёқни Дарҳақиқат, Наманганда умр- ли хотирасини қолдиради, – дейди экан. – Фақат рафиқам мени эрта
англаш қийин эмас... гузаронлик қилаётган Фанюра опа суҳбатдошим афғон элидаги дилида ташлаб кетди. Инсоннинг қанча
севимли фарзандининг йўлига кўз қолган воқеаларга тўхталар экан. яшагани эмас, қандай яшагани
ОИЛАНИНГ СЕВИМЛИ тутишдан чарчамайди. Етмишни – Афғон уруши ҳам худди шундай. муҳим, деганларидек, биз яхши
ФАРЗАНДИ қоралаётган ўғлони юрт хизматида Биз, ҳарбий шифокорлар у ерда яшадик, бахтли яшадик...
эканидан фахрланади. нафақат ярадорларни даволар- Алимхон аканинг бу иқрори
Наманганнинг Янгиқўрғон қиш- дик, балки ҳалок бўлган аскар ва ўринли, шубҳасиз. Буни оиланинг
лоғи. Қишлоқ аҳли Аълохон ака ҲАРБИЙ ТИББИЁТДАГИ офицерлар билан ҳам шуғулла- эл орасида ибратли, ўғилларининг
билан Фанюра опа оиласини ҳурмат СИНОВЛИ ЙИЛЛАР нардик. Кечагина ёнингда турган юрт назарида эканидан ҳам билса
ва ҳавас билан тилга олади. Қирқ навқирон йигитларнинг йўқликка бўлади. Барчасида эр-хотиннинг
беш йил ҳайдовчилик қилган оила Мактабни аъло баҳоларга ту- юз тутиши... Чўнтагидан чиққан меҳнати, заҳмати, тарбияси мужас-
бошлиғи, умрининг эллик йилини гатган Алимхон 1970–1976 йил- яқинларининг расмлари, соғинч сам. Ватан хизматида қад ростлаган
ҳисобчилик касбига бағишлаган ларда Ленинград Ҳарбий тиббиёт хатлари... Юрагингиз эзилмай полковник Санжар Валиев, подпол-
хонадон бекаси уч ўғил ва икки академиясининг ҳарбий тиббиётни иложи йўқ. Мен билган, кўрган ковник Алишер Валиев ва уларнинг
қизни ўзлари каби эл корига камар- ташкиллаштириш йўналишида Афғонистон орадан қирқ йилдан ўғил-қизлари ҳақида фақат илиқ
баста қилиб вояга етказишди. Беш таҳсил олди. Олийгоҳдан сўнг зиёд вақт ўтганига қарамай, ҳамон фикрлар эшитиш мумкин.
фарзанд ҳам олий маълумотли бў- ҳарбий тиббиёт соҳасидаги фао- ўзгармаган. Айтмоқчиманки, ўша
либ, икки шифокор ва уч муаллим лияти бошланди. Дастлаб, Фарғона пайтда афғонларнинг аёлларга, ЭЪТИБОР ВА ЭЪЗОЗДАГИ УМР
юрт хизматига бел боғлади. шаҳридаги ҳаво-десант қўшин- хотин-қизларга бўлган муноса-
ларида тиббиёт пункти бошлиғи, батидан дилим вайрон бўлганди. Юртимизда катталарга нисба-
Хонадон фарзандлари спорт Самарқанд шаҳридаги танкчилар Бундай дейишимга сабаб биз тан иззат ва эътибор, меҳр ва
билан шуғулланар, республика фан ҳарбий қисмида лазарет бошлиғи, хизмат билан бир жойга бори- ғамхўрлик кўрсатиш ўзига хос
олимпиадаларида иштирок этиб, Ашхободдаги Туркман давлат шимизга тўғри келди. Машинада анъанага, қадриятга айланган.
эътироф топган билимдонлардан тиббиёт институти ҳарбий кафе- кетаётсак, йўл четида ётган аёлга Буни ҳар қадамда кузатиш мумкин.
эди. Сизга таништирмоқчи бўлган драсида ўқитувчи, Андижон дав- кўзим тушди. Юзи кўринмаса-да, Оилада, жамият орасида, хизмат
мақоламиз қаҳрамони истеъфодаги лат тиббиёт институтида Ҳарбий кийимларидан ёш экани кўриниб жойларида ёши улуғларга алоҳида
тиббий хизмат полковниги Алимхон тайёргарлик кафедраси бошлиғи, турарди. эътибор қаратилади, ҳурмат кўрса-
Валиев мана шу эл назаридаги Қуролли Кучлар академиясида тилади. Мамлакатимизда октябрь
оиланинг севимли фарзандларидан Фронт орти таъминоти кафедраси – Машинани тўхтатинг, унга ойининг биринчи ҳафтаси «Кекса-
бири. катта ўқитувчиси вазифаларида ёрдам бериш керак, – шифокор- лар ҳафталиги» деб белгилангани
хизмат қилди. Фаолияти давомида лигим устун келди. ҳам фикримиз далилидир. Уларда-
Ота-она оиладаги барча фарзан- 1979–1980 йиллар Афғон урушида ги ҳаёт тажрибаси, касб малакаси
дини бирдек кўради, бир хил таъ- иштирок этди ва бу ҳаётида ўчмас – Бу ерда бегона аёлга қўл ёшлар учун катта аҳамиятга эга.
лим-тарбия беради. Аммо ўғил-қиз- ҳамда оғриқли из қолдирди. теккизиш мумкин эмас, – афғон
юртининг қонун-қоидасини қайта – Устозлик мақомига эришиш,
Тиббий хизмат полковниги эслатди ёнимдагилардан бири. ёшлар билан ҳамнафас бўлиб фао-
Алимхон Валиев 2001 йили за- – Орамизда аёл киши бўлганида лият юритиш мен каби инсонлар
хирага бўшатилгач, Мудофаа бошқа гап эди. Шунинг учун аёл- учун завқли ва фахрли албатта, –
вазирлиги Марказий ҳарбий кли- лар бу ерда уйидан ташқарига ним табассум-ла фикр билдиради
ник госпитали қошидаги Тиббиёт маҳрамсиз чиқмайди. Бу аёл қан- Алимхон ака. – Ҳар бир соҳанинг
ходимлари малакасини ошириш дай қилиб кўчага ёлғиз чиққан, ўз сир-асрори бор. Қайси бир касб
марказида катта ўқитувчи, 2007 билмадим. эгаси бўлмасин, тажрибасини шо-
йилдан буён эса Мудофаа вазирли- гирдларга сингдириши шарт. Кек-
ги марказий аппаратида фаолият – У ҳам инсон, она-ку! Юзтубан саларга кўрсатилаётган ғамхўрлик
юритиб келмоқда. ётишидан ёрдамга муҳтож ахир! борасида тўхталадиган бўлсам, бу
миллий қадриятларимизда ҳам,
У қаерда, қайси вазифада фао- – Кўрмаяпсизми, атрофидаги Президентимиз томонидан жорий
лият юритмасин, илкидаги бурчга юртдошлари индамай ўтиб кет- этилаётган қарорларда ҳам бўй
фидойилик ила ёндашгани, билим- япти. Унга ёрдам беришга ўз эла- кўрсатиб турибди. Мудофаа ва-
донлиги ва заковати, шогирдлари- тининг ҳадди сиғмайди-ку, бизга зирлиги тизимида эса истеъфодаги
га ўз ўрнида қаттиққўл, ўз ўрнида ҳарбий хизматчиларга алоҳида
ғамхўр ва меҳрибонлик билан йўл бўлсин. Бирорта аёл келиб имтиёзлар мавжуд. Бир сўз би-
устозлик сабоғини берганидан лан айтганда, юртимиздаги ёши
воқиф бўлдик. қолса, ёрдам беради. улуғлар энг бахтли кексалар, де-
йишга ҳақлиман.
Аммо йўл юзида хотин зоти
Ҳаётдаги хоббиси мамлакатимиз
кўзга ташланмасди. Керакли ман- ва дунё тарихини ўрганиш, шиори
илкидаги бурчга содиқлик бўлган
истеъфодаги тиббий хизмат пол-
ковниги Алимхон Валиев каби заҳ-
маткаш инсонлар орамизда экан,
ўзлигимиз завол топмайди, улуғ
инсонлар фахримиз бўлиб қолади.

Зулфия ЮНУСОВА,
«Vatanparvar»

16 2022-yil № 40 VATANPARVAR
7-oktabr
«ÀËҚÎÐ,
# Tabiat kuychisi
ÍÅÃÀ ÊЎÇÈÍÃ

«Онамдан эрта айрилдим, уруш йилларида ÒЎËÀ ¨Ø?»
улғайдим. Меҳрга ташналик, очлик, асл
одамни таъсирлантирмаса, у асар эмас. «Тақдиринг кимларга қолди?» деб номлан-
қийинчилик нима - барини эрта туйдим. Бу Кўп ёзмайман, лекин кам ёзсам ҳам шу ган шеърим айрим раҳбарларнинг эъти-
мени қалам тутиб, кечинмаларимни қоғозга жиҳатга қаттиқ эътибор бераман. Кўпроқ розига ҳам сабаб бўлган, пайти келганда.
табиатни, жониворларни тасвирлашга ҳа- Унда сувга турли чиқиндилар ташланиши,
туширишга ундади», дейди ёзувчи, шоир, ракат қиламан, асарларимда... одамлар булоқ суви деб узоқлардан келиб
публицист Асад Асил. Қийинчилик инсонни ичадиган сувда кир ювиши, ювиниши каби
ҳам руҳан, ҳам жисмонан тоблайди ҳамда «МИЛТИҒИМНИ СИНДИРИБ кўнгилсиз ҳолатларни қаттиқ танқид қил-
матонатини чиниқтиради. Айниқса, ижодкорни ТАШЛАГАНМАН» ганим сабаб. Экология деганимиз, аввало,
дард улғайтиради. Қаҳрамонимиз ҳам ана атроф-муҳит муҳофазаси дегани. Табиат
шундай тақдирни яшаб, қўлига қалам тутган. Ҳаётни ўрганиш учун ҳеч нимадан бизнинг ҳаётимиз. Ўзимиз ҳам унинг бир
қайтмаганман. Қишлоқми, шаҳарми, тоғ- бўлагимиз.
Биз бугун ёзувчини суҳбатга чорладик. ми, чўлми, қандай жойлар бўлмасин, ўша
ерларда ўзим гувоҳи бўлган воқеаларни Бир нарса муҳим, ёзувчи, журналистлар
Маълумот учун: Асад тасвирлашга интилганман. Ана шундай ҳаётнинг ичида бўлиши керак. Чекка-чек-
Асил 1941 йил 14 июл- ҳаётий воқеалар асосида «Алқор, нега ка ҳудудларга эринмай бориб, халқни,
да Тошкент вилоятининг кўзинг тўла ёш?» деб номланган асарим табиатни кузатиб бориши лозим. Одамлар
Бўстонлиқ туманидаги яралган. Унда ҳикоялар ҳам, хотиралар миясидаги чиройли нарсаларни гапириб
Хондайлиқ қишлоғида та- ҳам, публицистик материаллар ҳам бор. Шу беради. Ҳақиқий ижодкор бу халқнинг ўзи,
валлуд топган. Бўстонлиқ, ҳаётий воқеаларни очиқ айтиш биз учун аслида. Масалан, Носир Фозиловнинг бир
Қибрай тумани газетала- ҳам қийин бўлган. Шу сабаб танқидийроқ асарида икки деҳқон суҳбатини ўқиган
ри, кейинчалик эса «Шарқ руҳда ёзилган ушбу китобимни кам нус- эдим. Сўзма-сўз ёдимда йўғу, мазмуни
юлдузи» ва «Гулистон» хада чоп этганмиз, ҳозир ўзимда бир дона шундай эди: «Бизнинг ерлар барибир
журналлари таҳририят- қолган. Қайта нашр қилдиролмаганман, зўр, оёғингни шудгорга суқиб ўтирсанг,
ларида фаолият олиб бор- балки авлодларимиз келгусида қайта нашр қулоғингдан барг ўсиб чиқади...» Қаранг,
ган. «Лочин», «Меҳр», қилдирар... деҳқондан чиққан гап шу. Шуларни ёзиш
«Тоғликлар» номли қисса учун ҳам экожурналистлар, табиат ёзув-
ва ҳикоялар тўпламла- Экожурналист табиатни ҳимоя қилади, чилари керак. Бу учун халқнинг ичида
ри, «Алқор, нега кўзинг овчи эса аксинча, деб ҳайрон қолишингиз эринмай юриш лозим.
тўла ёш?» воқеий ҳикоя- мумкин. Менга бу борада кўпчилик савол
лар ва бир қатор илмий билан мурожаат қилган. Овчиликни ташла- «БУТУН ОДАМ БЎЛИШ КЕРАК»
қўлланмалар ва бадиий ганимдан сўнг экожурналистикага жиддий
публицистик мақолалар қарай бошладим. Бунга бир воқеа сабаб Бизнинг Бўстонлиқда Сидқий Хон-
тўпламлари муаллифи. бўлган. Кунлардан бир куни қопқонимга дайлиқий исмли маърифатпарвар жадид
тулки боласи тушиб қолди. Югуриб бориб ёзувчи яшаб ўтган. 19 ёшида озодликни
«15 ЁШИМДА БИРИНЧИ МАРТА қараган эдим, мўлтираб турган тулкича- куйловчи, ўша замоннинг нохолис, халқни
МИЛТИҚ ТУТГАНМАН» нинг кўзида беихтиёр боламнинг кўзини ўйламайдиган бойларни танқид қилувчи
кўргандай сесканиб кетдим. Тулки бола- шеърлар ёзгани учун 20 га кирмай водийга
Инсоннинг хотира парчалари юрагидан, ёдидан бут- си жуда кичкина эди ва жони оғриётгани қувғин қилинган ва 3 йил қувғинда юрган.
кул ўчиб кетмайди ва ҳар эслаганида ё сабоқ беради, яққол билинарди. Биринчи марта қопқонга У инсон вафотидан кейин 100 йиллигида
ё таскин. Бизнинг ёшлик давримиз яшаш жуда оғир тушган ҳайвонга раҳмим келди ва уни илк китобини нашр қилишга эришдик.
пайтларга тўғри келган. Отам раҳматли: «Уруш бошлан- қўйиб юбордим. Уйга борсам, боламнинг Шу инсоннинг ижодини илмий жиҳатдан
ганда бир ойлик чақалоқ эдинг. Ҳали чақалоқлигингда мазаси бўлмай, аяси шифохонага олиб ке- ўрганиб, келгусида яхши бир илмий рисо-
мен урушга кетганман. Урушда душман танки оёғимни таётган экан... Боламнинг кўзларида беих- ла яратиш ниятидаман. Сидқийнинг бир
мажақлаб кетганидан кейин, қайтиб келганимда икки тиёр тулки боласининг мўлтираб қарагани ўгитини айтаман сизга. Одам 3 хил бўлар
ёшга етиб қолгандинг... Мени зўрға танигансан...» деб гавдаланди. Шу воқеа бўлиб милтиғимни дейди у: ярим одам, бутун одам ва одам ҳи-
эслардилар. Кейин бир оғир тасодиф билан онамиздан синдириб ташлаганман ва жониворларни, собида бўлмаган одам. Бутун одам улдир-
ҳам айрилиб қолганмиз... 15 ёшда эдим ўшанда. Сизга табиатни муҳофаза қилишга қаттиқ бел ки, ўз аҳлига, касбу корига машғул бўлиб,
айтсам, 41-йиллар қисмати жуда оғир бўлган. Бир дос- боғлаганман. киришур ва тиришур. Ярим одам улдирки,
тон ҳам ёзганман «Қирқ биринчи йиллар қисмати» деб бир ишнинг хизматидан чиқа олмас, лекин
номланган. Ўша йили биринчи марта қўлимга милтиқ «ТАБИАТ БИЗНИНГ ҲАЁТИМИЗ» ўзганинг далолати билан киришур ва тири-
тутдим. Ҳам тирикчилик, ҳам қизиқиш сабаб. Милтиқ шур. Одам сифатида бўлмаган одам эса на
дадамники эди, улар ҳам гоҳида овчилик билан шуғул- Ижодда асосий танлаган мавзуимдан унисининг, на бунисинг уддасидан чиқар.
ланар эдилар. Бу ҳунарни ташлаганларидан кейин уни биттаси экология. Мақолаларни очиқ-ой- Улар текинхўрлар, дангасалар, ялқовлар
мен давом эттирдим. 30-40 йилча овчилик қилдим, асо- дин жуда қатъият билан, бор ҳақиқат би- жамоаси эрурки, таъма бир-ла кечадур.
сан қушлар, чўл ҳайвонларини овлаш ёқар эди. лан ёзишга ҳаракат қиламан. Бу борада Одамлар бутун бўлиши керак.
«Алқор, нега кўзинг тўла ёш?» қисман
Бу орада астойдил ўқиганим учун Педагогика инс- экология билан ҳам боғлиқ экани ҳақида Юлдуз ЎРМОНОВА оққа туширди.
титутининг Педагогика факультетига ўқишга кириб юқорида айтиб ўтдим. Ҳамма энг яхши
олгандим. Буни қарангки, Тошкент шаҳрида ё Тошкент китобингиз шу экан, дейди. Бу жуда бўлак
вилоятида яшаган ёшларга стипендия ҳам, ётоқхона ҳам хотиралар билан ёзилган асар эканини тан
берилмас экан. Ана ундан кейин кўрингки, ўқишимни оламан. Ҳатто Бўстонлиққа бағишланган
сиртқига ўтказишга мажбур бўлганмиз. 60-70 чақиримли
қишлоқдан қатнаб ўқиб бўлмас эди-да. Шундай қилиб,
излана-излана, сиртқи ўқишнинг иккинчи курсига қа-
бул қилинганман. Шу ерда умр йўлдошим билан тани-
шиб, аъло баҳоларга битирганмиз. Тақдиримиз шунақа
ажойиб кечган. Ҳақиқий маънода ҳаёт қийинчиликлари
зиммамизга тушган эди.

Ёшликда Худойберди Тўхтабоев билан бирга ишла-
ганмиз. Улар айтганларидек, асар катта бўлгани билан

VATANPARVAR № 40 2022-yil 17
7-oktabr
# Hikoya

Мен ким,
Мен бир мунглиғ сингил, тиловчиман,

Оғаларим кипригим-ла силовчиман.
Ҳалима ХУДОЙБЕРДИЕВА

ÂÈÄÎ

Пастак уйнинг қуёш гиз қияди? – кампир кўз ёшларини акаси қурган уй, қадрдон уй ўрни- лаликларида бўлганидек ортидан
узун енгига артди. да бир уюм тупроқ турарди. эргашдилар. Уйи дарвозасидан
нурлари мўл-кўл тушадиган кираётганида амма ортига ўги-
– Булар сени ёлғизлатиб қўй- Қаердандир жияни югуриб рилди ва ўпкаланиб дарвоза та-
хонасида хаста қария майди, – деди чол ўғилларига ишо- келди. Оғзи қулоғида. Аммасининг вақасини уларнинг юзига ёпди.
ра қилиб. –Жангилжон, мунглиғим, бир уюм тупроққа қадалган даҳ- Бу дарвоза беш эркакнинг ҳаётида
сас-садосиз ётар, пойгак ҳушим ўзимда эканида рози-ризо- шат тўла нигоҳларини кўрди-ю, иккинчи марта ёпилиши эди. Илк
лик сўрамоқчиман... Мендан рози секин ортига тисланди. Кампир марта аммалари келин бўлиб
томонда беш ўғил унга бўл... тебранаётгандек тупроқ уюмига тушганида «бу ерда қолмайсиз,
қараб одимлади. Яримта-юримта биз билан кетасиз», деб хархаша
термилиб, тизилишиб – Жоним акам... суянган тоғим, тахланган ғиштлар устига ўтирди қилиб йиғлаганларида хонадон
мингдан-минг розиман, – кампир ва йиғлаб айтим бошлаб қолди: соҳибаси уларни алдаб-авраб
ўтирар эдилар. Шу пайт кўз ёши билан акасининг қордек кўчага олиб чиқиб, дарвозанинг
соқолларидан ўпди. – Кўрган кунларинг бекликми- ташқарисида қолдирган эди.
эркаклардан энг ёши ди, шоҳликмиди Жангилай, Ариллаб йиғлаб-сиқтаб ортга қай-
– Жангилжон, қўрқяпман... тгандилар. Ўшанда ота-оналари
ўрнидан сакраб туриб, эшик – Акажон, ёнингиздаман... Бу кунни кўргунча ўлганинг уларни кула-кула овутган, амма-
– Жангилжон, сўроқ-саволларда яхшийди Жангилай. лари ҳеч қачон уларни ташлаб
томон зипиллади ва ортига тилим тутилиб қолмасмикан? кетмаслигини, тез-тез келиб ту-
– Акажон, мен дуогўйингизман, Умид билан қурган уйларинг-а, ришини тушунтиришган эди.
ўгирилиб пичирлагандек, дуоларим тилингизни бийрон қи- оғам-ейй,
лади. Беш ака-укани яна дарвозадан
«аммам келяптилар», деди. – Жангилжон, Аллоҳ ҳузурида Тупроқ билан бир бўлди, ташқарида қолдирдилар. Айнан
гуноҳларим туфайли уялиб қол- во-еййй... севикли аммалари уларнинг юзи-
Ҳаммалари сергакланиб сам-а? га дарвозани ёпди. Улар энди
– Мен борман-ку, гуноҳларин- Ҳовлига тумонат йиғилди. Ке- бола эмас, сочларига оқ ора-
ўринларидан турдилар. гизни тилаб оламан... У мендек лин-кепчик шошиб қолди. Ака- лаган, қуда-андали, набирали,
нотавон кексанинг дуоларини рад укалар етиб келди. Кампирнинг кап-катта кишилар эди. Шу сабаб
Пича вақт ўтиб, оппоқ кенг этмас... айтимидан юрак-бағирлари ўр- ёпиқ дарвоза қалбларини оғрит-
кўйлакларини ҳилпиратиб, кал- Бир-бирининг қўлини тутиб, таниб, бир сўз деёлмай туриб ди. Орқага қайтишга кучлари
лапўши устидан ташлаб олган кўз ёшлар билан бир-бирига қолдилар. Айниқса, «ўтирган йўқ, олдиндаги эшик эса ёпиқ...
шол рўмоллари ярашган, саксон термилган кўйи рози-ризолик ти- ўринларингни йўқ қилди севган- Каттаси чидолмади, дарвозага
ёшида ҳам қадди тик Жангил лаётган кекса ака-сингил етмиш ларинг, оғам-а...» деганида катта қўлларини қўйди-да, гўдакдек
амма остона ҳатлаб ичкарига билан қирқ ёш ўртасида бўлган ўғил ўкириб юборди-да, аммасини ялинчоқ овозда «аммажо-он,
кирди. Хонани бир зумда райҳон беш эркакнинг боладек жавди- қучоқлади. бизни кечиринг», деди. Унга ука-
ҳидлари тутиб кетди. раб, ўкириб юборишдан ўзларини лари қўшилди. Уларнинг овозига
зўрға тийиб, уларни кузатаётган- Кампир тебрана-тебрана яна қўни-қўшни ҳайрон бош чиқариб
– Жангилим келди, жан- ларини сезмасдилар. узоқ айтим айтди. Ҳолдан тойиб қарай бошлади. Айримлари ҳатто
нат бўйли Жангилжон синглим Жангил момо акаси оламдан қолди. Ўрнидан турганида шу уларнинг ёнига қўшилди. Эрка-
келди, – деди қария ўрнидан ўтганидан кейин ҳам бу ерга пайтга қадар билганлари ўктам кларнинг бутун диққати ёпиқ дар-
туришга интилиб. тез-тез келиб турарди. Акаси аммадан асар қолмаган, унинг ўр- возага қадалган эди. Чунки унинг
ётган жойларни силаб-сийпалаб, нида букчайиб, енгил шамол ҳам ортида оталарининг Жангили,
Кампир жиянларига бош ёстиқларига суяниб бир муддат чайқатиб юборадиган ожиз кампир жаннат бўйли Жангил синглиси,
ирғаб қўйди-да, тезгина бориб ўз-ўзи билан бўлиб, чиқиб ке- бор эди... акасининг ўтирган ўрни йўқолга-
қарияни ётган жойида бошидан тарди. Орада кампир хасталаниб нидан юраги тилка-пора бўлган
қучди, юзларини силаб-сийпа- қолди. Бир ойлар чамаси ётди. – Аммажон, уй жуда эски эди- мунглиғи бор эди, оталарининг
лади, қўлини олиб юзига босди, Бир саҳар акасини туш кўрди. да, – деди ота уйида қолган жиян омонати улардан хафа эди...
табассум билан ҳол сўради. Бир уюм тупроқ бошида ҳайрон айбдорона оҳангда, йиғламоқдан
ўтирган эмиш. Уни кўриб севиниб бери бўлиб. – Сизга бунчалик таъ- – Аммажо-оон, – деди энг
– Жангилжон, сафарим қа- кетибди: «Кел, мен янги уй қуря- сир қилишини билганимда бу ишга кичик жиян астойдил йиғлаб,
риди. Кампирим ҳам йўл қараб пман», дебди. «Аввалги уйингиз қўл урмас эдим. Мени кечиринг, – илтимос, мени кечиринг, ўша
ҳоригандир, кўп қолиб кетдим. ҳам яхши эди-ку?!» деб акасига аммажон... уйни худди отам қургандек қи-
қараса, унинг ўрнида кичик жия- либ бошқатдан кўтараман, айнан
– Акажон, ҳамсоямиз Раҳмат ни турганмиш. Кампир уйғониб, Амма бир сўз демай ортига ўзидек бўлади, фақат сиз кечир-
қора юзга қараб кетяпти, йигит- туши таъбирини нимага йўйишни ўгирилди ва бир-бир босиб, дунё сангиз бўлди. Амма...
лардек бардам, тўйма-тўй юриб- билмай, бироз ўйланиб ётди. Сўнг ғамини елкалаган каби букчайиб
ди. Ундан ўн ёш кичиклигингиз бир қарорга келиб, ўрнидан тур- уйи томон йўлга тушди. У узоқлаган Шу пайт дарвоза секинлик
бор. Сизга нима бўлди? Нега ди. Ҳали заифлигига қарамасдан сари оппоқ кенг кўйлаги, рўмоли оқ билан очилди. Эркаклар кам-
бундай эрта таслим бўляпсиз? ювиниб-тараниб, намозини ўқиди. байроқ каби ҳилпирарди. пирни кўриб севиниб кетдилар,
Сўнг бир пиёла илиб қолган чой- аммо яқинлашишга ҳаддилари
Ака-укалар аммаларининг ни ичди-да, акасининг ҳовлисига – Сабр қилсанг ёки огоҳлантир- сиғмади.
кўнгил сўрашини эшитиб, қараб кетди. санг бўларди-ку?! – деди катта ака
бир-бирларига зимдан қараб Ҳовлилар ораси яқин бўлса ҳам аламини укасидан олмоқчидек. – Беақллар, – деди Жангил
қўйишди. Раҳмат қора оталари етиб келгунича кун ёйилиб кетди. момо ва қоқсуяк қўлларини икки
билан тенгдош эди. Заифлашиб қолганини ҳис қилди. – Қаердан билибман, бунақа томонга ёйди. Бешовлон барава-
Қия очиқ дарвозадан ичкари ки- бўлишини. рига унинг қучоғига интилдилар.
– Жангилим, бу дунёда қила- рар экан, қаршисидаги манзарани
диган ишим қолмади. кўриб, турган жойида қотди. Уй... – Энди нима қиламиз? – сўради Инобат НОДИРШОҲ
ўртанчаси.
– Мен-чи, мен, мени ёлғиз
ташлаб кетишга қандай кўзин- – Отам ҳозир оламдан ўтгандек
юрагим ёняпти, – деди ундан ке-
йингиси.

– Аммам менга ҳатто қайрилиб
ҳам қарамади, – деди иккинчиси
боладек ўксиниб.

Ҳаммалари аммаларининг орқа-
сидан йўлга тушдилар. Худди бо-

18 2022-yil № 40 VATANPARVAR
7-oktabr

SPort SPort SPort SPort SPort SPort SPort SPort SPort SPort SPort SPort SPort SPort SPort SPort SPort SPort SPort SPort SPort SPort SPort SPort SPort SPort SPort SPort SPort SPort SPort SPort SPort SPort # Sport

Kecha poytaxtimizdagi YURTIMIZDA
“Humo” sport majmuasida

dzyudo bo‘yicha 35-jahon

chempionati bahslari boshlandi.
Dunyoning 80 dan ortiq davlati

ILK BOR DZYUDOsportchilari qatnashayotgan
bellashuvlarda Mudofaa vazirligi

Oliy sport natijalarini rivojlantirish BO‘YICHA
markazi (MVSM) yetakchi

polvonlari ham yurtimiz terma

jamoasi tarkibida tatamiga JAHON CHEMPIONATI
chiqib, Vatanimiz sport

sharafini himoya qilishga mavzusida uchrashuv o‘tkazishdi. Unda ko‘proq fikr bildirildi. Dzyudo bo‘yicha qilingan Ilias Iliadis, Marko Shpitka kabi
kirishdi. o‘zbek va yapon sportidagi do‘stona 35-jahon chempionati “Parij – 2024” yozgi xorijiy mutaxassislar astoydil ish olib
aloqalarni yanada mustahkamlash, Olimpiya o‘yinlariga reyting ochkolarini borgani matbuot anjumanida bildirildi.
Xalqaro yirik musobaqalar, xususan, Osiyo va taqdim etishi bilan ahamiyatli ekanligi Pekin, London va Rio Olimpiadalarining
dzyudo Olimpiya o‘yinlari, jahon chempionatlariga ta’kidlanib, har bir vazndagi kurashlarda bronza medali sohibi, ikki karra (2010-
federatsiyasi (IJF) tayyorgarlik doirasida har ikki mamlakat munosib ishtirok etish muhimligi qayd va 2011-yillarda) jahon chempioni,
ma’lumotiga ko‘ra, terma jamoalari ishtirokida o‘quv- etildi. Muloqotlar davomida mutasaddilar 2011-yili Xalqaro dzyudo federatsiyasi
mamlakatimizda mashg‘ulot yig‘inlarini tashkil qilish, sport O‘zbekistonda ilk bor o‘tayotgan ushbu (IJF) tomonidan “Zamonamizning eng
ilk bor tashkil tibbiyoti yo‘nalishida so‘nggi yutuqlarni nufuzli musobaqani bevosita yoritish kuchli dzyudo ustasi” deb e’tirof etilgan
etilayotgan mazkur ulashish kabi mavzularda fikr almashildi. uchun 100 dan ziyod xorijiy ommaviy “O‘zbekiston Respublikasida xizmat
jahon chempionatida 88 U uchrashuvda muhokama qilingan axborot vositalari ro‘yxatdan o‘tganligi, ko‘rsatgan sportchi”, “O‘zbekiston iftixori”
ta davlatning 600 nafarga mavzular bo‘yicha hamkorlikdan mamnun Toshkent tatamilaridagi bahslar faxriy unvonlari sohibi mayor Rishod
yaqin sportchilari Toshkent ekanini bildirdi. O‘z navbatida, o‘zbek dunyoning 120 dan ortiq davlatida Sobirov o‘z uyimizda o‘tadigan bunday
tatamilarida kechadigan bahslarda dzyudochilari haqida iliq fikrlarini bildirib, translyatsiya qilinishi bejizga emasligini musobaqa dzyudochilarga ruhan dalda
qatnashish talabnomalarini sportchilarimizga bo‘lajak musobaqada ta’kidlashdi. berishini, bugungi kunda yurtimizda
taqdim etgan. Biroq Xalqaro dzyudo omad tiladi. Tashrif davomida janob sportga har qachongidan ham katta
federatsiyasi ijroiya qo‘mitasi 2023-yil Yamashita MOQ qoshidagi Respublika Yurtimiz dzyudo muxlislarini birinchi e’tibor qaratilayotganini aytib o‘tdi.
yanvarigacha Rossiya va Belarus sport tibbiyot ilmiy-amaliy markazining navbatda mazkur jahon chempionatida
sportchilarining dzyudo bo‘yicha faoliyati bilan ham tanishdi. O‘zbekiston terma jamoasi qanday Poytaxtimizdagi “Humo” majmuasidagi
o‘tkaziladigan xalqaro musobaqalarda tarkibda qatnashishi ko‘proq qiziqtiradi, bahslarda umumiy hisobda 18 nafar
ishtirok etishini taqiqlagani bois Dzyudo bo‘yicha jahon chempionati albatta. Bu borada, o‘quv-mashg‘ulotlar dzyudochimiz o‘z vaznlarida medallar
ushbu mamlakat sportchilari oldidan mamlakatimizga tashrif buyurgan maydonida va maydon tashqarisida uchun kurash olib borishadi. Ular safidan
13-oktabrgacha poytaxtimizda bir qator mamlakat delegatsiyasi ham qizg‘in bahs-munozaralar, Mudofaa vazirligi Oliy sport natijalarini
davom etadigan jahon chempionatida vakillari, sportchilar va murabbiylar bilan muhokamalar bordi. O‘zbekiston terma rivojlantirish markazi (MVSM) vakillari
qatnashishdan mosuvo bo‘lishdi. uchrashuvlar, turli matbuot anjumanlari jamoasi murabbiylar kengashi hamda Davlat Bobonov, Diyora Keldiyorova,
Mamlakatimizga birinchi bo‘lib o‘tkazildi. Murabbiy va sportchilarning fikr- shifokorlar sportchilarning holatidan kelib Shukurjon Aminova, Gulnoza
Xalqaro dzyudo federatsiyasi mulohazalari tinglandi. Ular tomonidan chiqqan holda yakuniy ro‘yxatni e’lon Matniyazova, Irisxon Qurbonboyeva
menejeri Liza Allan hamda tashkiliy asosan musobaqaning mas’uliyati haqida qilishdi. Bu borada terma jamoaga jalb ham o‘rin olgan.
jarayonga mas’ul bo‘lgan vakillar
yetib kelishdi. Mutasaddilar dunyo to‘liq tarkib quyidagiCha
birinchiligiga tayyorgarlik jarayonlari
bilan tanishish, ko‘zdan kechirish erkaklar: ayollar: aralaSh terMa JaMoa:
barobarida amalga oshirilgan ishlarga -60 kg: Dilshodbek Baratov -48 kg: Halima Qurbonova -57 kg: Shukurjon Aminova, Diyora
yuqori baho berishdi, o‘z navbatida, -66 kg: Sardor Nurillayev -52 kg: Diyora Keldiyorova (MVSM) Keldiyorova
mas’ullarga qisqa fursat ichida mavjud -73 kg: Shahram Ahadov -52 kg: Sita Kadambayeva -70 kg: Gulnoza Matniyazova, Shohista
ayrim kamchiliklarni bartaraf etish, -73 kg: Murodjon Yo‘ldoshev -57 kg: Nilufar Yermaganbetova Nazarova
mehmonlar uchun barcha qulayliklarni -81 kg: Sharofiddin Boltaboyev -57 kg: Shukurjon Aminova (MVSM) +70 kg: Irisxon Qurbonboyeva, Mohinur
yaratish bo‘yicha kerakli topshiriqlar -90 kg: Davlat Bobonov (MVSM) -63 kg: Sevinch Isoqova Parmonova
berildi. Mas’uliyatli musobaqani -100 kg: Muzaffarbek To‘raboyev -70 kg: Gulnoza Matniyazova (MVSM) -73 kg: Obidxon Nomonov, Shahram
yuqori saviyada o‘tkazish uchun +100 kg: Shohruh Baxtiyorov -70 kg: Shohista Nazarova Ahadov
barcha xodimlardan bor kuchlarini +100 kg: Alisher Yusupov -78 kg: Irisxon Qurbonboyeva (MVSM) -90 kg: Davlat Bobonov, Sharofiddin
safarbar qilishlarini so‘rab qolishdi. Boltaboyev
Jahon chempionatining faxriy +90 kg: Shohruh Baxtiyorov, Bekmurod
mehmonlaridan biri, Yaponiya Milliy Oltiboyev
Olimpiya qo‘mitasi rahbari hamda
kunchiqar yurt dzyudo federatsiyasi Joriy yilning avgust oyida Turkiyaning
prezidenti janob Yasuxiro Yamashita Konya shahri mezbonlik qilgan V Islom
ham mamlakatimizda ilk bor birdamlik o‘yinlarida munosib tarzda
o‘tkaziladigan dzyudo bo‘yicha qatnashgan dzyudo bo‘yicha O‘zbekiston
jahon chempionatiga tayyorgarlik terma jamoasi jami 13 ta (6 ta oltin, 2 ta
yuzasidan olib borilgan ishlarni kumush va 5 ta bronza) medal bilan
yuqori baholadi. Yamashita dastavval 50 dan ortiq davlat orasida umumjamoa
O‘zbekiston Milliy Olimpiya qo‘mitasi hisobida 1-o‘rinni egallagan edi. “Konya
faoliyati bilan yaqindan tanishdi. – 2021” qahramonlari jahon chempionati
Shundan so‘ng tomonlar o‘zaro oldidan yurtimiz dzyudo federatsiyasi
hamkorlik aloqalarini rivojlantirish tomonidan yana bir bor e’tirof etildi.
Federatsiya nafaqat sportchilar, balki
ularni bahslarga har tomonlama yuqori
darajada tayyorlagan murabbiy va
shifokorlarni ham munosib taqdirladi.

Dzyudo bo‘yicha 35-jahon chempionati
bellashuvlarining borishi bilan
gazetamizning kelgusi sonlarida batafsil
tanishishingiz mumkin.

rasul JuMayev

VATANPARVAR № 40 2022-yil 19
7-oktabr
# Suhbat

«³аётга
мерган кўзи билан
ºараш керак!»

Cуҳбатдошимиз Термиз давлат университети Хорижий – МАМЛАКАТИМИЗ ҲАМДА маслигини дил-дилдан ҳис қилиб
филология факультетининг 3-босқичида таҳсил олаётган ХАЛҚАРО МИҚЁСДА тураман. Шу сабабми, бир ишнинг
Нигина Саидқулова. У 2002 йилда Термиз шаҳрида ҚАНДАЙ ЮТУҚЛАРГА бошини тутсам, албатта, охирига
туғилган. 2021 йил Қозоғистоннинг Чимкент шаҳрида бўлиб ЭРИШГАНСИЗ? етказишга ҳаракат қиламан. Ахир
ўтган ўсмирлар ўртасидаги Осиё чемпионатида пневматик ҳаётнинг ўзи ҳам мерганликка ўх-
қуролдан ўқ отиш бўйича Осиё чемпиони бўлди. Ўзбекистон – Аслида 2014 йил мактабда шайди. Агар борди-ю, аввалбошдан
Республикаси мудофаасига кўмаклашувчи «Ватанпарвар» ўқувчилик давримдан туман ҳамда мўлжални тўғри олмасангиз, аро
ташкилоти Сурхондарё вилояти кенгаши пневматик вилоят миқёсидаги шахмат ва фан йўлда қолиб кетишингиз ҳеч гап
қуролдан ўқ отиш секцияси аъзоси. олимпиадаларида иштирок эта эмас. Шу боис ҳаётга мерган кўзи
бошлаганман. Кейинчалик ушбу билан қараш керак, деб ўйлайман.
– УШБУ СПОРТ учун нафақат шароит, энг аввало, спорт билан жиддий шуғулланиш- Акс ҳолда кўзланган натижага эри-
ТУРИ БИЛАН моҳир, тажрибали устозларнинг га киришдим. 2018 йили Бухоро шиб бўлмайди.
ШУҒУЛЛАНИШИНГИЗГА ҳам меҳнатларига улкан зарурат вилоятида бўлиб ўтган пневматик
КИМ ЁКИ ҚАНДАЙ ОМИЛ бор. «Ватанпарвар» ташкилотидан милтиқдан ўқ отиш бўйича ёшлар – ПНЕВМАТИК ҚУРОЛДАН
ТУРТКИ БЎЛГАН? НЕГА беҳад миннатдорман. Ўз вақтида ўртасида ўтказилган Ўзбекистон ЎҚ ОТИШ СПОРТИНИ
АЙНАН ПНЕВМАТИК бизни машғулотларга даъват қил- кубогида 1-ўрин, 2019 йил Анди- РИВОЖЛАНТИРИШ УЧУН
ҚУРОЛДАН ЎҚ ОТИШ ган, шуғулланишимиз учун шароит жон шаҳридаги Ўзбекистон кубоги НИМАЛАРГА ЭЪТИБОР
ТУРИНИ ТАНЛАГАНСИЗ? яратиб берган раҳбариятга ташак- 3-босқич мусобақасида 3-ўрин, ҚАРАТИШИМИЗ КЕРАК?
кур дейман. 2021 йил 10-20 сентябрь кунлари
– Мактабда ўқиб юрган давримда Қозоғистоннинг Чимкент шаҳрида – Аввало, ушбу спорт турини
ушбу спорт тури бўйича тўгараклар Илк устозим – Равшан Самадов бўлган ўсмирлар ўртасидаги Осиё ривожлантиришда ўзларининг бе-
борлигидан рости, бехабар эдим. дастлабки машғулотлардан ота- чемпионатида фахрли биринчи миннат ҳиссасини қўшаётган «Ва-
9-синф ўқувчиси эканлигим эсимда. ларча ғамхўрлик билан мерганлик ўринни эгалладим. танпарвар» ташкилотини эътироф
Мактабимизга «Ватанпарвар» таш- сирларини астойдил ўргатди. Бу этиш ўринли. Иложи бўлса, ушбу
килотидан мутахассислар келиб, спорт турида шуниси муҳимки, бун- – ҚИЗ БОЛА УЧУН ташкилот негизида имкониятларни
«Ўқ отиш тури бўйича тўгарак бор, да жисмоний кучга эмас, билъакс УШБУ СПОРТ ТУРИ янада кенгайтириб, кўпроқ истеъ-
қатнашинглар!» деб эълон қилиш- ақл ва тажрибага таянилади. Бу ҚИЙИНЧИЛИК додли ёшларни тўгаракларга жалб
ганди. Ушбу янгиликдан хабар соҳада етук спортчи бўлиш учун кўп ТУҒДИРМАЙДИМИ? қилиш керак. Мактабларда тўгарак-
топгач, уйдагилар билан маслаҳат машғулот олиб боришдан ташқа- лар ташкил қилиш керак. Ана шун-
қилиб кўрдим. Эртаси куни онам би- ри, спортчини маънавий ҳамда – Ҳар қандай спорт тури инсон- дагина юртимиздан кўплаб жаҳон
лан тўгарак бўладиган ерга бориб, психологик жиҳатдан тайёрлаш дан қатъият, ирода ва масъулият ва олимпиада чемпионлари етишиб
шароит билан танишдик ва ушбу муҳим. Қийин дамларда устозим талаб қилади. Ҳеч бир спорт турини чиқади. Агар ушбу спорт тури билан
спорт турига қизиқиб қолдим. Тез ҳар тарафлама қўллаб-қувватла- осон, деб ўйламайман. Асосий са- энди шуғулланишни бошлаётган
орада машғулотларга қатнай бош- гани менга қўшимча куч ва ўзимга волга келсак, агар инсоннинг ўзида ёшлар бўлса, аввало ўз олдиларига
ладим. Негадир ушбу спорт тури нисбатан ишонч пайдо қилади. Ури- азму шижоат бўлса, қийинчиликни улкан мақсад қўйишлари керак. Акс
мен учун экан, деган фикр бот-бот нишларим бесамар кетаверганидан, енгиш мумкин. Тўмарис каби тари- ҳолда ҳеч қандай натижага эришиб
миямдан ўтаверди. Устозларимнинг мўлжални олишга қийналган кун- хий ҳамда халқ достонларида мадҳ бўлмайди.
назоратида илк бор тўппончадан ўқ ларимда спортни тарк этмоқчи ҳам этилган Ойбарчин сингари қаҳра-
узиб, қобилиятимни синаб кўрдим. бўлганман. Машғулотларда яхши монларни бир эсланг. Шу юртда – КЕЛГУСИ
натижа кўрсатганим билан баъзида яшаётган ҳар бир инсон, у ким РЕЖАЛАРИНГИЗ ҲАҚИДА
– АСОСИЙ мусобақаларда кўплаб хатоларга бўлишидан қатъи назар, қайсидир ҚИСҚАЧА...
МАШҒУЛОТЛАРНИ йўл қўйган чоғларда тушкунликка жиҳатдан шу Ватанга керакли экан-
«ВАТАНПАРВАР» тушиб қолганман. Ҳатто баъзида лигини, унинг равнақи учун ўзида – Ҳар бир спортчи сингари ме-
ТАШКИЛОТИДА ЎТКАЗГАН йиғлаганман. Шундай кезларда дахлдорлик ҳиссини туймоғи керак. нинг ҳам орзуим жаҳон ва олимпи-
ЭКАНСИЗ, БУ ЕРДАГИ фақатгина устозимнинг далдаси ада мусобақаларида иштирок этиб,
ШАРТ-ШАРОИТ СИЗНИ билан машғулотларни давом эт- Кўплаб тарихий ва бадиий асар- Ватанимизнинг байроғини юкса-
ҚАНОАТЛАНТИРАДИМИ? тирганман. Илк устозим ҳатто ҳо- ларни мутолаа қилиб тураман. кларга кўтариш. Ҳозирги пайтда
зиргача мусобақаларда йўл қўйган Мусобақа ҳамда машғулотларда Ўзбекистон терма жамоаси аъзоси
– Яхши шароит яратилганки, хатоларимни таҳлил қилиб, телефон қийналган чоғларимда шу йўлни сифатида алоҳида машғулотлар
шу даражада ютуқларга эришиб орқали бўлса ҳам маслаҳат бериб танладингми, энди охиригача бори- олиб боряпмиз. Насиб қилса, ал-
келмоқдамиз. Натижага эришиш турадилар. шинг керак, деб ўзимга ўзим далда батта, келгусида юксак марраларни
бераман. Бу дунёда қийинчиликсиз забт этамиз.
ҳеч бир натижага эришиб бўл-

«Сурхон тонги» газетасининг мухбири
Холмуҳаммад ТОҒАЙМУРОДОВ суҳбатлашди.

# Ko‘nikma

ЎҚÓÂ×ÈËÀÐ ÒÀÊÒÈÊ

Тошкент вилояти фавқулодда Икки босқичдан иборат машғу- ÌÀØҒÓËÎÒËÀÐÄÀ
вазиятлар бошқармасининг лотларда ўқувчилар даставвал
инновацион ўқув марказида планшетлар билан жиҳозланган жароҳатланганларни қутқариш, тақдирланди. Ўқув машғулотлари-
Нурафшон шаҳридаги хонада «Ҳаёт фаолияти хавфсиз- уларга биринчи тиббий ёрдам нинг юқори савияда ўтказилишида
9-умумий ўрта таълим лиги» дастури бўйича назорат иши кўрсатиш ҳаракатлари амалда ба- ҳисса қўшган чақирувга қадар
мактаби ўқувчилари топширдилар. жарилди. бошланғич тайёргарлик фани ўқи-
иштирокида кўргазмали тувчилари, Нурафшон шаҳри ўқув
ўқув-амалий машғулоти Кейинги босқичда эса ҳаёт фао- Машғулотлар сўнгида ўқувчи- спорт-техника клуби ходимлари
ўтказилди. лияти хавфсизлиги соҳасидаги лар тест синови топширди. Фаол алоҳида эътироф этилди.
билим ва кўникмаларини намойиш ўқувчилар эсдалик совғалар билан
этдилар. Бунда табиий ва техноген
хусусиятли фавқулодда вазиятлар Катта лейтенант Ислом ДАМИНОВ,
(зилзила, ёнғин) вақтида ҳамда Нурафшон шаҳри «Ҳаёт фаолияти
аҳоли гавжум жойларда юзага ке- хавфсизлиги» ўқув маркази бошлиғи
лиши мумкин бўлган ҳолатларда

20 2022-yil № 40 VATANPARVAR
7-oktabr
СОВРЕМЕННЫЙ
# Harbiy texnika
ЭСКАДРЕННЫЙ
УНИФИКАЦИЯЛАНГАН

ØÀÑÑÈ ÀÑÎÑÈÄÀ ÌÈÍÎÍÎÑÅÖ

«Женерал дайнэмикс» (АҚШ) компаниясининг Британия бўлинмаси му- Созданный китайскими специалистами эскадренный миноносец с управ-
тахассислари томонидан яратилган «Арес» типидаги гусеницали зирҳли ляемым ракетным оружием (ЭМ УРО) типа «Наньчан» по классификацион-
транспортёр ягона унификацияланган шасси асосида ишлаб чиқилган бўлиб, ным признакам больше соответствует кораблям класса «крейсер», о чем и
бу шассидан шу типдаги машиналарнинг бошқа вариантларини лойиҳалашти- заявляют американские военные специалисты, сравнивая его с крейсером
ришда ҳам фойдаланиш мумкин. Машина корпусининг олд қисмида кучла- типа «Тикондерога». В качестве главной энергетической установки (ГЭУ) на
ниш қурилмаси (Германиянинг MTU фирмаси томонидан ишлаб чиқарилган, этом эсминце используется двухвальная комбинированная газотурбинная
умумий қуввати 600 от кучига тенг бўлган дизель двигатели) ва «Ренк» установка, в состав которой входят четыре газотурбинных двигателя марки
256В типидаги трансмиссия, ундан чап томонда механик-ҳайдовчининг ўрни QC-280. Мощность ГЭУ около 150 000 л.с., она позволяет кораблю развивать
жойлаштирилган, ўрта ва орқа қисмлар эса жанговар ва десант бўлимлари наибольшую скорость хода 30 узлов и экономическую – 20 узлов. С целью
ёки махсус ускуналарни жойлаштириш учун ажратилган. Бортлар ва туб снижения радиолокационной заметности кормовая и носовая надстройки
қисмининг модуль ҳимояси бир неча қатламли композит зирҳ билан кучай- выполнены с бортами, оптимальными углами наклона, а все палубное обо-
тирилган. «Арес»нинг шоссе бўйлаб максимал юриш тезлиги соатига 70 км рудование убрано в подпалубное пространство. В кормовой надстройке рас-
атрофида. Экипаж аъзолари (уч киши) ва десантчилар (олти нафар пиёда положен ангар для базирования двух противолодочных вертолетов «Чжи-20»
аскар) машинанинг ички қисмидаги махсус илма ўриндиқларга жойлашади. (Z-20) и быстроходных надувных лодок с жестким корпусом «РИБ»(RHIB).
Транспортёрнинг тўлиқ пайвандланган пўлат корпуси шахсий таркибни ка- Полное водоизмещение ЭМ «Наньчан» 13 000 тонн, стандартное – 11 000 тонн,
либри 14,5 мм.ли ўқотар қуроллар ўқи ва артиллерия снарядлари парчала- длина 180 м, ширина 20 м, наибольшая осадка 9,6 м, численность экипажа
ридан ҳимоялайди. Корпуснинг том қисмига Исроилнинг «Рафаэль» фирмаси 310 человек. В состав вооружения входят крылатые, зенитные управляемые,
томонидан ишлаб чиқарилган масофадан бошқарилувчи қурол модули ўрна- противокорабельные и противолодочные управляемые ракеты, зенитные
тилган бўлиб, унинг таркибига 12,7 мм.ли пулемёт киритилган. «Арес»нинг артиллерийские и ракетные комплексы различных типов.
жанговар оғирлиги максимал комплектацияда 35 тоннани ташкил этади.

НОВЫЙ АРТИЛЛЕРИЙСКИЙ ЯНГИ
РАЗВЕДКАЧИ-ЗАРБДОР

ÊÎÌÏËÅÊÑ ÀÏÏÀÐÀÒ

Швейцарская компания «Рейнметалл эр дефенс» представила новый са- Эрон мутахассислари узоқ масофаларга мўлжалланган «Каман–22» ти-
моходный зенитный артиллерийский комплекс (ЗАК) «Скайрейнджер-30», пидаги разведкачи-зарбдор учувчисиз учиш аппаратини (УУА) яратдилар.
основу которого составляет опционально обитаемая башня с 30-мм авто- Маълумотларга кўра, мазкур биринчи кенг фюзеляжли аппаратнинг учиш
матической пушкой. Он представляет собой облегченный вариант 35-мм масофаси 3 000 км, парвоз давомийлиги эса 24 соатни ташкил этади. УУА
ЗАК «Скайрейнджер-35» и предназначен, в первую очередь, для борьбы турли оптик тизимлар, радиоэлектрон кураш тизими ҳамда юқори аниқлик-
с малоразмерными беспилотными летательными аппаратами на поле боя. даги қуроллар билан жиҳозланган. «Каман–22» турли операцияларда фой-
Практическая скорострельность орудия до 1 000 выстрелов в минуту, тип бое- даланиш, жумладан, патруллик, разведка вазифаларини амалга ошириш,
припасов – программируемые осколочного действия (снаряд имеет 160 готовых маълумотлар тўплаш, оператив тасвирларни шакллантириш ва ҳаво жанги
осколков из вольфрамового сплава общей массой 200 г), боезапас 250 выстре- олиб бориш учун мўлжалланган. Мазкур аппаратнинг Интернетда жойлашти-
лов. Система обнаружения воздушных целей включает радиолокационную рилган дастлабки суратларида у итарувчи винтли кучланиш қурилмаси
станцию AMMRс АФАРS-диапазона с пятью неподвижными панельными ан- билан жиҳозлангани тасвирланган. УУА қаноти остида турли қуроллар учун
теннами на стенках башни, обеспечивающими круговой обзор. Заявленная мўлжалланган илгичлар, V-симон дум қаноти ва йиғилмайдиган шассига эга,
дальность действия до 20 км. На артиллерийский комплекс установлены тўғри қанотларнинг охирги қисми бироз юқорига қайрилган. Маълумотларга
две оптико-электронные станции для обнаружения, сопровождения целей кўра, узунлиги 8,2 метр, қанот кўлами 16,8 метр ва бўш (юксиз) ҳолатдаги
и управления огнем (тепловизионная и телевизионная камеры, а также два оғирлиги 512 килограммни ташкил этувчи мазкур аппарат «Садид» типидаги
лазерных дальномера). По желанию заказчика может монтироваться РЛС тўртта бошқарилувчи авиабомба ва «Балабан» типидаги иккита бошқарил-
обнаружения Х-диапазона. Башня оснащена комплексом выстреливаемых майдиган авиабомба билан жиҳозланган. Бундан ташқари, УУАнинг олд
мультиспектральных помех. Кроме того, зарезервировано место для монтажа томонида, фюзеляж остида оптоэлектрон станция ва маълумотларни узатиш
пусковой установки в составе 2-4 зенитных управляемых ракет различного модули ҳам жойлаштирилган.
типа (с инфракрасным или лазерным наведением).
П. САЙДИВАЛИЕВ тайёрлади.

VATANPARVAR № 40 2022-yil 21
7-oktabr
# Sog‘lom turmush tarzi

ØÀÌÎËËÀØÌÈ

¨ ÃÐÈÏÏ?

Ўлкамизда Шамоллашлар асосан вирусли ИСИРИҚ ТУТАТМАНГ! Намакоб сув бурун оқишини
куз фасли ҳукм ёки бактериал бўлади. Вирусли тўхтатади. Шунинг учун кунига
сурмоқда. Совуқ шамоллаш билан оғриган бемор- Кўпинча шамоллаган, гриппга камида 5 марта бурнингизни на-
мавсуми кириб келиши ларнинг кўпчилигида одатда тана чалинган беморлар бор хонада макоб сув билан чайинг.
билан аҳоли ўртасида увишиши, паст даражали иситма, исириқ тутатиш касаллик кўпа-
шамоллаш касаллиги авж томоқ оғриғи, аксириш, бурун оқи- йишининг олдини олиш чораси си- Бурун битиб қолаётган бўлса,
олади. Кўпчилик шамол- ши, бурун катакларининг берки- фатида қўлланади. Лекин бугунги ялпиз, райҳонга бой сўрғич кон-
лаш ва гриппни баъзан лиши, кўз ёшланиши, қулоқларда кунда бу усул фойда бермайди. фетларни сўриб юринг. Ёки ялпиз,
бир-бири билан адашти- оғирлашиш, қуруқ ёки ҳўл йўтал Чунки биз истеъмол қилаётган райҳон, саримсоқ, пиёз ёки эв-
ради, чунки уларнинг ҳамда умумий чарчоқ ҳисси ку- озиқ-овқат ўзгарган, биз нафас калипт мойини ҳидлаш ҳам яхши
аломатлари жуда ўхшаш. затилади. Бу аломатлар одатда олаётган ҳаво ўзгарган. Экологик таъсир кўрсатади.
Aммо бу нотўғри. Чунки бир ҳафтадан бир неча ҳафтагача омиллар таъсири, дарахтларнинг
грипп бу - ўта юқумли давом этиши мумкин. камайиши сабаб ҳавода чанг Оёқларингизни кунига камида
мавсумий нафас олиш миқдори ортган. Натижада ин- 3 марта иссиқ ваннада ушлаб ўти-
йўллари касаллиги бўлиб, Агар касаллик вақтида бе- сонлар ўртасида турли аллергик риш ҳам шифо бўлади. Сув тери
одатда, декабрь ва март морнинг иситмаси қайталанса ва касалликлар кўпаймоқда. Кат- куймайдиган даражада иссиқ бў-
ойлари орасида кўпроқ ку- нафас қисиши, ҳаддан ташқари талар ва ҳатто болалар орасида лиши керак. Тоғорадаги сув сови-
затилади, февраль ойида сариқ ва яшил балғам каби ало- ҳам аллергик хасталиклар жуда ган сари иссиқ сувдан оз-оз қўшиб
энг юқори даражага кўта- матлар бўлса, бунда шамоллашга кўп учрамоқда. Исириқ эса бемор туринг. Терлагунча ўтиришингиз
рилади. Бу касаллик билан бактериялар сабаб бўлган ва организмидаги аллергияни қўзға- керак. Имконият бўлса, нафақат
оғриган беморда юқори бемор зудлик билан шифокор тади. Шунинг учун ҳам бугунги оёқлар, балки бутун баданни пар-
иситма ва титроқ, кучли кўригидан ўтиши лозим. Агар кунда шифокорлар беморларга ли ваннада ушлаб турсангиз, яхши
бош оғриғи ва мушаклар- бактериал шамоллаш ўз вақтида исириқни касалликка қарши кура- натижа беради. Бироқ ҳомиладор
нинг зўриқиши, қуруқ даволанмаса, юрак ва тананинг шиш воситалари қаторида тавсия аёлларга ва айрим беморлар учун
йўтал билан бирга кечади. бошқа аъзоларида муаммо келти- этмаяпти. ушбу муолажа ман этилади.
Касалликнинг давомий- риб чиқариши мумкин.
лиги бир ҳафтадан кўпроқ УЙ ШАРОИТИДА Мева ва сабзавотларни кўп-
АНТИБИОТИКЛАР ДАВОЛАШ МУМКИНМИ? кўп истеъмол қилиш керак. Чун-
давом этади. РОСТДАН ФОЙДА ки улар дармондориларга, яъни
БЕРАДИМИ? Албатта, мумкин. Бунинг учун витаминларга мўл. Сабзавотли
Гриппнинг биринчи аломат- қуйидаги тавсияларимизга амал қайнатма шўрвалар ҳам фойдали-
ларидан бири бу – кўз қиза- Шамоллаганда кўпинча уй қилсангиз кифоя. дир. Шўрвани аччиқ мурч билан
риши, умумий ҳолсизланиш. шароитида даволанишга ўрган- ичиб, иссиқ ўраниб, дам олсангиз,
Кейинги аломати эса тана ганмиз. Лекин билиб-билмасдан Энг аввало, дам олишга алоҳи- баданингиз анча яйраганини се-
ҳароратининг 38 даражадан беморга турли антибиотиклар да эътибор беринг. Ёзда шамол- засиз, увишиб турган вужудингиз
ошишидир. буюриш ёки инъекциялар қилиш лаш қиш кезларидан ҳам оғир ке- тетиклашади. Ёғли, қоврилган
умуман нотўғри. Ҳақиқатан ҳам, чади. Ёз хастаси қиш хастасидан ҳамда хамирли овқатлар, ширин
Шамоллаш эса ҳаво ҳарора- антибиотиклар замонавий тибби- ёмон, дейди халқимиз. Шамолла- пишириқлар даволанишни чўзиб
тининг кескин ўзгариши нати- ёт хазинаси ҳисобланади. Aммо ган киши биринчи навбатда ҳамма юбориши мумкин. Оз-оз, тез-тез
жасида, асосан юқори нафас уларни нотўғри ишлатиш бемор ишни суриб қўйиб дам олиши, суюқ овқатлар истеъмол қилишин-
йўлларига (бурун, томоқ, тра- учун қимматга тушиши мумкин. ётиши керак. Шунда организм бу- гиз мақсадга мувофиқ.
хея) таъсир кўрсатадиган ви- Айниқса, шамоллаш ва гриппда. тун кучини тузалишга сарфлайди.
русли инфекция сабабли юзага Чунки касаллик бошланишининг Думба ёғининг ҳиди ёқимсиз
келадиган касаллик саналади. дастлабки кунларида организмда Куни билан C витаминига бой бўлгани билан ўзи кони фойда.
Ёдингизда тутинг! Нотўғри табиий иммунитет реакцияси пай- маҳсулотлардан истеъмол қилиб Бунинг учун эритилган думба ёғи-
даволаниш ёки касалликни до бўлади, антибиотик эса ўз-ўзи- юринг. Лимонли ва малинали чой, ни товонингизга ишқалаб суртинг.
ўтказиб юбориш пневмония дан инфекцияни бошқариши мум- клюква шарбати, наъматак дам- Массаж қилсангиз ҳам бўлади.
ёки бронхитга сабаб бўлиши кин бўлган ҳимоя механизмларини ламасини кунига камида 3 литр- Шунда бадандаги шамоллаш ало-
мумкин. йўқ қилади. дан ичсангиз, мақсадга мувофиқ матлари йўқолади. Мабодо, юрак-
бўлади. қон томир касалликлари мавжуд
бўлса, бу муолажа оғирлик қили-
ши мумкин. Бу борада шифокор
билан маслаҳатлашинг.

Унутманг, деярли барча ка-
салликлар инсоннинг психологик
ҳолати билан чамбарчас боғлиқ.
Шундай экан, инсон қанчалик
ўзини руҳан тетик ҳис қилса,
жисмоний саломатлиги шунча-
лик мустаҳкам бўлади. Демак,
шамоллаганда фақат яхшиликни
ўйлаб, хуш кайфиятда бўлиш
лозим. Ўзингиз ёқтирган машғу-
лотни танланг: китоб ўқийсизми,
телевизор томоша қиласизми ёки
мусиқа тинглайсизми, бу сизнинг
хоҳишингизга боғлиқ.

Г. ҲОЖИМУРОДОВА
тайёрлади.

22 2022-yil № 40 VATANPARVAR
7-oktabr

# Ehtirom

Barchamizning qalbimizga yaqin bo‘lgan AYOL
“ustoz” so‘zi zamirida katta ma’no
mujassam. Bu so‘zni eshitganda farovonligini mustahkamlashga
munosib hissa qo‘shgan xotin-qizlar
qalblar junbushga kelib, ko‘ngillar “Mo‘tabar ayol” ko‘krak nishoni bilan
yorishib ketadi. Mening ko‘z o‘ngimda mukofotlanadi. Ushbu nufuzli mukofot
bu yilgi egalariga topshirildi. Eng
ushbu ulug‘ so‘zlarni o‘ziga jo quvonarlisi, ular orasida utozimiz
Mahkamoy Suyunova ham bor.
M O‘TABARaylagan tabarruk zot, mehribon ustoz,
bag‘rikeng inson, farishtamonand ayol, Ustoz, sizning boshqalarga
qilayotgan ezgu ishingizni, oq
birinchi ustozim Mahkamoy Suyunovaning yodlolmasak yoki to‘g‘ri yozolmasak, o‘z oldiga katta maqsadlar qo‘yib ko‘nglingizni, sabr-toqatingizni ta’riflash
samimiy chehrasi gavdalanadi. His-hayajonga uddasidan chiqmagunimizcha, yashash kerakligini uqtirgan. Intizomni, uchun bu dunyodagi so‘zlar yetmaydi
boy bo‘lgan maktabga ilk qadam qo‘ygan yaxshilab o‘zlashtirmagunimizcha har bir ishni o‘z vaqtida bajarish go‘yo. Siz tufayli biz oq-qorani ajratishni,
qo‘ymasdi. O‘ziga xos pedagogik kerakligini u kishidan o‘rganganmiz. hayotning o‘nqir-cho‘nqirlarida yurishni
onlarim, yorqin xotiralar xuddi kino tasmasidek mahorati ila har birimizning qalbimizga o‘rgandik. Sirdoshimiz, suyab turadigan
ko‘z o‘ngimda namoyon bo‘ladi. yo‘l topar edi. Mahkamoy Suyunova bu yil tabarruk ustunimiz bo‘lib, ilm cho‘qqilari sari
70 yoshni qarshi oldi. Turmush o‘rtog‘i yetakladingiz. Yutuqlarimizdan bizdan-
Ustoz deganda, har qaysi inson ko‘nglida chuqur Barchamiz ustozimizdan har daqiqa Abdug‘affor ota bilan 2 o‘g‘il va 3 qizni da ko‘p quvondingiz, kamchiliklarimizni
hurmat-ehtirom va cheksiz minnatdorlik tuyg‘ulari, shu mehr va iliqlikni his qilib turganmiz. voyaga yetkazib barchasini uyli-joyli xolisona tuzatdingiz, qiynalib qolsak,
bilan birga, hech qanday boylik bilan o‘lchab, ado qilib Hayotda doim birinchi bo‘lishga intilish, qildi. Hozirgi kunda 20 nafar nevara- kuyunchagimizga aylandingiz. Ba’zida
bo‘lmaydigan qarzdorlik hissi paydo bo‘ladi. Esimizni chevaralarning suyukli buvijonisi. biz uchun qilgan yaxshiliklaringizni
tanigan ilk onlarimizdan boshlab aynan shunday zotlar unutib qo‘yib, hatto holingizdan xabar
bizning qo‘limizdan tutib kelmoqda. Hech birimiz birinchi Ustozimiz ko‘p yillar boshlang‘ich olishga, bir og‘iz yaxshi so‘z aytishga
bo‘lib o‘qish-yozishni o‘rgatgan ustozimizni yodimizdan sinf o‘quvchilariga tahsil berdi. Har tong vaqt topa olmaymiz. Siz esa bizning
chiqarmaymiz. maktab ostonasiga qadam qo‘yar ekan, kamolimizni ko‘rishni istaysiz, duo
buguni ham jajji qalblarga ilm chirog‘ini qilasiz. Oldingizdagi qarzimizni uzishga
Kechagidek yodimda, 1987-yilning 1-sentabr kuni yoqish bilan o‘tishini niyat qilardi. umrimiz yetmagay.
Bulung‘ur tumanidagi 18-umumta’lim maktabining Hayotining mazmuni ko‘zlari porlab
ostonasiga ilk qadam qo‘ygan onlarim. Hammaning yuzida turgan bolajonlar ekanligini anglardi. ilhom Meliqulov
quvonch-tabassum. Maktab ma’muriyati tomonidan bu Ustozning aksariyat shogirdlari bugun
yilgi birinchi sinfga qabul qilinganlarning sinf rahbarlari jamiyatimizga foydasi tegayotgan faol
e’lon qilindi. 1-“A” sinfga Mahkamoy Suyunova rahbar va ilg‘or kishilaridan.
etib biriktirilibdi. Bayram tantanasi yakunlangach sinf
xonasiga yo‘l oldik. Yorqin tabassum va mehribon ko‘zlar. Mahkamoy Suyunovaning
Tanishuvimiz juda yaxshi o‘tdi. Ustozimizning ohangida uzoq yillar davomida ta’lim-tarbiya
o‘ziga xos bosiqlik, samimiylik bor edi. tizimida olib borgan samarali mehnati
hukumatimiz tomonidan munosib
Ustozim hamisha talabchan, bilim olishimiz uchun taqdirlandi. Jamiyat hamda davlat
astoydil jon kuydirgan. Agar alifboning biror harfini hayotida faollik va tashabbuskorlik
ko‘rsatgan, o‘zining samarali mehnati
bilan oilaning shakllanishi, uning

reklaMa reklaMa reklaMa reklaMa reklaMa reklaMa reklaMa reklaMa reklaMa reklaMa # Mudofaaga ko‘maklashuvchi “Vatanparvar” tashkilotlarida

Bugungi kunda O‘zbekiston Respublikasi

KO‘PLABmudofaasiga ko‘maklashuvchi “Vatanparvar”
tashkilotining Xorazm viloyati kengashi XAYRLI ISH VA
tasarrufidagi Urganch shahri avtomobil sport- TASHABBUSLAR

texnika maktabi unitar korxonasi jamoasi
tomonidan yoshlarni harbiy-vatanparvarlik
ruhida tarbiyalash, ular o‘rtasida sportning

texnik va amaliy turlarini rivojlantirish borasida

muayyan ishlar amalga oshirilmoqda.

Ayni paytda mazkur sport-texnika maktabida xalq parashyut kabi sport seksiyalari mujassam etgan tashkiliy-amaliy, Mahliyo Egamberganova singari
xo‘jaligining turli tarmoqlari uchun “A”, “B”, “BC”, “BE”, “CE” faoliyat ko‘rsatmoqda. Bu seksiyalarda ma’naviy-ma’rifiy tadbirlar, uchrashuv o‘quvchilarimiz bilan xaqli ravishda
hamda “D” toifali haydovchilar tayyorlash bilan bir qatorda, yuz nafardan ortiq yoshlar muntazam va davra suhbatlari tashkil etildi. faxrlanamiz. Ularning bundan keyingi
radiotelefonchilar, kompyuter savodxonligi, ingliz va rus ravishda shug‘ullanib kelmoqdalar. parvozlariga ham muvaffaqiyat
tillarini o‘rganish o‘quv kurslari hamda kinologlar, avtokara, Shu o‘rinda ta’kidlamoqchimanki, tilaymiz.
avtokranchilar, elektropayvandchilar tayyorlash kurslari – Zamon bilan hamnafas qadam bugun yurtimiz armiyasining salohiyati
ham faoliyat ko‘rsatmoqda. Zamonaviy talablar asosida tashlayotgan maktab jamoasi dunyo reytingida o‘z o‘rniga ega. Sport-texnika maktabi jamoasi
jihozlangan sinfxonalarda olib borilayotgan mashg‘ulotlar yoshlarimizni harbiy-vatanparvarlik Xalqaro armiya o‘yinlari, turli harbiy ko‘plab xayrli ish va tashabbuslarga
jarayonida tinglovchilar mukammal bilim olish imkoniyatiga ruhida tarbiyalash maqsadida va sport musobaqalarida harbiy bosh-qosh bo‘lib kelmoqda. Yaqinda
ega. Bundan tashqari, zamonaviy rusumdagi yengil va yuk shahar hokimligi, mudofaa ishlari, xizmatchilarimizning yuqori o‘rinlarni ushbu maskanda ta’lim olayotgan
avtomobillari ham tinglovchilar ixtiyorida. xalq ta’limi, Yoshlar ishlari agentligi zabt etayotgani albatta barchamizni tinglovchilar uchun Urganch
va boshqa ko‘plab tashkilotlar bilan birdek quvontiradi. “ArMI – 2022” shahridagi “Avesto” muzeyi, Jaloliddin
Shu kunlarda sport-texnika maktabida yoshlar uchun hamkorlikda ma’naviy-ma’rifiy Xalqaro armiya o‘yinlarida ishtirok Manguberdi yodgorligi hamda Xiva
havo miltig‘idan o‘q otish, duatlon, motopoyga hamda tadbirlar uyushtirishga ham alohida etib, 2-o‘rinni egallagan milliy shahridagi “Ichan qal’a” muzeyiga
e’tibor qaratishmoqda, – deydi ASTM armiyamiz jamoasida qatnashgan sayohat uyushtirildi. Albatta, bu
boshlig‘i Mahmudjon Davlatjonov. Urganch shahri ASTMda ta’lim kabi tadbirlarning yoshlar qalbida
– Chunonchi, mamlakatimiz olgan radiotelefonchilar, bugun ona ona Vatanga muhabbat va sadoqat
mustaqilligining 31 yilligi munosabati Vataniga xizmat qilayotgan harbiy hissini, vatanparvarlik tuyg‘usini
bilan “Yangi O‘zbekistonda el aziz, xizmatchilardan Obodon Sharipova, shakllantirishda muhim ahamiyat
inson aziz” degan bosh g‘oyani o‘zida Xurliqo Masharipova hamda kasb etishi shubhasizdir.

akbar allaMurodov

VATANPARVARTFAARRBZIAYNADS I № 40 2022-yil 23
7-oktabr

Go‘zallik uchun
15 daqiqa

AYOLLAR BEKATI (Psixolog maslahati) • Har qanday amalni,
jumladan, yuz parvarishini
Qiz farzand xotirjam, oilada o‘zini O‘g‘il bolalarni albatta, yoshlik paytidan ham, parhezni ham muntazam
erkin his qiladi. sport bilan chiniqtirgan afzal. Chunki ularni shu olib borsagina ijobiy natijaga
yo‘l bilan chiniqtirish, kuchliligini sezishi uchun erishiladi. Bunda suv ichishni aslo
O‘g‘il bolalar mehnatda yanada g‘alabaga erishishni o‘rganishi o‘ziga bo‘lgan kanda qilmang. Kun davomida
chiniqadi. ishonchini oshiradi. 2-3 litr suyuqlik iching.

Qiz bolani himoya ostida katta qilish Qiz bolalarda sal boshqacharoq, sport bilan • Qomatingizni saqlash
muhim. Ularni kichkina malikalardek shug‘ullangani yaxshi faqat shu sport turidan uchun haftada bir kun yoki
parvarishlash, qilgan ishi uchun emas qiz zavq olsa, maza qilib huzurlansa bu boshqa gap. oyiga uch kun faqat mevalar
bo‘lib tug‘ilgani uchun maqtash kerak. G‘alabaga erishish uchun qilingan harakat ko‘proq bilan oziqlaning. Shu kuni ko‘p
o‘g‘il bolalarga xos. Qiz bolalarda mashg‘ulotlarda miqdorda, ya’ni 2-3 litr meva yoki
O‘g‘il farzand esa natijaga javob beradi. shug‘ullanish qiyin ishlarni bajarish jarayonida sabzavotlar sharbatidan ichish
Ya’ni bola aqlini tanishi bilan uning mardligi, og‘riqqa, mashaqqatga o‘rganib qolish natijasida kerak. Sharbatga teng miqdorda
jasurligi, polvonligini ta’kidlab, biron bir ularda kuchli sabr shakllanadi. Bu sifatlar esa mineral suv qo‘shish maqsadga
yumush, qo‘lidan keladigan darajada vazifa erkaklarga xos. Har bir vaziyatga chidash, muvofiq.
berib, shu ishni bajargani uchun ko‘klarga azoblanish, shu vaziyatning o‘zgarishini kutish...
ko‘tarib maqtash kerak. oxir-oqibat hamma yukni o‘z bo‘yniga olishi ham
ayollarda shu yerdan boshlanadi. Bu yerda gap
Qiz bolaning bu dunyoga kelgani o‘zi qiz farzandlarimizni ortiqcha og‘irlik qiladigan
baxtligi, uning o‘zi sevgi ekanligini aytib holatlardan asrab-avaylash haqida.
maqtash kerak. Chunki agar qiz bolani
qilgan ishi uchun maqtab o‘rgatib qo‘ysak, Har bir farzand mehrdan yaralgan. Ular
kelajakda ularda: “Agar biron bir yumush bilan Yaratgan tomonidan berilgan tuhfadir. Shunday
o‘zimni ko‘rsatsamgina meni yaxshi ko‘radilar. ekan ularning taqdiriga befarq bo‘lmaylik.
Bo‘lmasa meni qabul qilishmaydi, ularning O‘zgarishni avvalo, o‘zimizdan boshlaylik.
sevgisiga arzimayman”, degan o‘y-xayol ong Shunda o‘zingiz ham, yoningizdagi insonlar ham
ostiga o‘rnashib qoladi. Bu esa turmush qurgan baxtli bo‘ladilar.
qizlarimizning xayotlarida qiyinchiliklarga sabab
bo‘lishi mumkin.

• Organizmda fosfor
yetishmasa, modda almashinuvi
buziladi. Natijada odam semirib
ketishi, o‘zini holsiz sezishi
mumkin. Semirmay desangiz,
organizmingizda fosforning
yetarli miqdorda bo‘lishiga
e’tibor bering. Fosfor yong‘oqda
ko‘p bo‘ladi. Shunday ekan,
kundalik ovqatlanishingizga
albatta, yong‘oqni qo‘shing.

SahifSaanhiiSfaanyiyZoerbaoMSealriqiyoe‘Zviayetavyayotarlyaydoi.rladi.

24 2022-yil № 40 VATANPARVAR
7-oktabr

# Gazetxon xandasi DRABLLAR

«ÊÀËËÀÍÈ ÈØËÀÒÈØ ÊÅÐÀÊ» “TUTINGAN” O‘G‘IL

ТИЛИДАН ТУТИЛДИ шиб қолади. Гап орасида ундан саҳнага югуриб чиқиб, Аброр ака- Amal kursisida o‘tirganingda
қайси соҳада мутахассис эканини ни қучоқлаб табрикламоқчи бўла- kim eng ko‘p tovoningni yalasa,
Марғилондаги атлас тўқувчи сўрайди. ди. Аммо бўйи етмай қолади. Жус- kursidan tushganingda o‘sha birinchi
артеллардан бирининг раҳбари сасининг кичиклиги панд беради. bo‘lib sendan yuz o‘giradi, deganlari
димоғдорлиги, такаббурлиги, – Мен физик олимман, – деб Бир лаҳза ноқулай вазият юзага qanchalik to‘g‘ri ekaniga o‘zim
қўполлиги билан ҳаммани безор жавоб қилади йигит. келгандай бўлади. Миршоҳид ака ishonch hosil qildim.
қилганди. Артель ишчилари бу ўзини йўқотмайди. Дарров залдан
раҳбар устидан ижроқўмга шико- – Физиканинг қайси тармоғи стул олиб чиқиб, устига дадил Bir qadrdonim bor edi. Kunora
ят ёзишади. Шикоятни текшириб бўйича шуғулланасиз? чиқади ва Аброр акани бўйнидан qo‘ng‘iroq qilib, haftada kelib turar,
келиш Юсуфжон ака бошчили- қучоқлар экан, томошабинларга shifoxonaga tushib qolsam, “ovora
гидаги уч-тўрт нафар ишчиларга – Қуёш энергиясини электр ўгирилиб, шундай дейди: bo‘lmang”, deyishimga qaramay,
топширилади. Улар артелга бориб, энергиясига айлантириш билан hammadan avval yetib borar, ta’til
раҳбар билан салом-аликдан сўнг шуғулланаман. – Бўйинни эмас, каллани ишла- paytida O‘zbekistonning qaysi
мақсадни баён қилишади: тиш керак! Каллани! burchagida dam olmay, topib borar,
– Жуда яхши, айни муддао, – “bir cho‘qimgina” osh qilmasa,
– Ишчилар устингиздан юқори- дейди қизиқ. – Сизга яхши бир Актёрнинг топқирлигидан ko‘ngli joyiga tushmas edi… Bunisi
га шикоят йўллашибди. Оғзингиз таклиф бор. завқланган мухлислар хахолаб ham mayli, ikki gapning birida “men
шалоқ экан, одамларни аёвсиз кулиб юборадилар. sizni otam deganman, siz mening
сўкар экансиз. – Хўш, хўш? – ёш олим қизиқ- otamsiz”, deb Xudoni o‘rtaga solib
синади. ҚАРИНДОШЛАР qasam ichardi…
– Ҳаммаси туҳмат! – дейди
раҳбар тутақиб. – Шикоятни қайси – Маҳалламизда қирқ ке- Тили заҳарлиги, маҳмадона- Mansabim jinday o‘zgargan
аблаҳ, хотинталоқ ёздийкин? чаю қирқ кун гапирса ҳам сира лиги билан отнинг қашқаси бўлиб edi, “bolam”ni yo‘qotib qo‘ydim.
чарчамайдиган аёллар бор. Ана қолган бир аёл кўчада Юсуфжон Surishtirsam, boshqa “ota” izlab
Юсуфжон қизиқ ёнидаги ишчи- ўшаларнинг гапларини электр қизиқни учратиб, бидирлай кетди: yurgan ekan…
ларга қараб шундай дейди: энергиясига айлантирсангиз,
бутун Марғилон шаҳрини ёрита – Қаранг, Юсуфжон ака, кеча O‘tkir HOSHIMOV
– Масала ҳал! Тилидан тутилди, олардингиз. уйғонибоқ чап томонимга ўги-
бошқа исботнинг кераги йўқ! рилсам, икки қаричча келадиган YIRTIQ PAYPOQ
СОҚОВНИ ЮТГАНМИШ олачипор илон ёнимда кулча
ХАВФЛИ ЎПИШ бўлиб ётибди. Жон-поним чиқиб Hassaga tayanib zo‘rg‘a yurayotgan
Шаҳрихон шаҳри истироҳат кетаёзди. otasini bog‘da aylantirishga olib
– Неварам мушукни жудаям боғида соқовлар клуби бўлар, kelganidan g‘ururlanib ketayotgan
яхши кўради, – дейди бир куни унга фақат соқовлар кириб шах- – Ишқилиб, чақмадими? bashang kiyingan ayol katta
Охунжон қизиқ Юсуфжон қизиққа, мат, шашка ўйнар экан. Бир куни – Хайриятки, чақмади. miqdordagi pul haqida gapirib
– қачон қарасам ўзи билан олиб Миршоҳид Мироқилов ҳам ҳалиги – Тушунарли, – дейди қизиқ kimlargadir buyruq berar, odamlar
юради, кечасиям бирга ётади, клубга кириб, ўзини соқовга со- кулимсираб, – илонлар яқин қа- esa bir “Dada, tezroq yuring”,
яна ўпгани ўпган. Кеча радиодан либ, бир соқов йигит билан имла- риндошларини чақмайди. deya qistayotgan bashang kiyingan
эшитиб қолдим, уй ҳайвонларини шиб шахмат ўйнабди. Соқов йигит ayolga, bir oyog‘idagi orqasi ochiq
ўпиш хавфли экан, оқибати ёмон уста шахматчи экан, артистни ОБРЎНИ КЎРИБ ҚЎЙИШСИН poyabzalidan paypog‘i, paypog‘ining
бўларкан, ҳайронман нима қилсам кетма-кет уч марта ютибди. yirtig‘idan esa tovoni ko‘rinib
экан? Охунжон қизиқ бир раис- turgan, yupun kiyinganidan sovuqda
Ўйиндан кейин Миршоҳид нинг тўйида меъёридан ортиқроқ qaltirayotgan cholga hayratlanib
– Сен ўзинг мушукни ўпиб ака клубдан чиқиб, чойхонада «отиб» қўйиб, кайфи ошиб қола- tikilishardi.
юрма, – дея маслаҳат беради бир ўзи чой ичиб ўтирса, ҳалиги ди. Раис ҳайдовчисига меҳмонни
Юсуфжон қизиқ, – мушук ўлиб шахматчи соқов йигит ҳам кириб иззат-ҳурмат билан уйига элтиб Saida IBODINOVA
қолиши мумкин. келиб, чойхўрлар ёнига ўтирибди қўйишни буюради.
ва ёнидаги йигитларга Миршоҳид @vatanparvargazetasi_bot
ИХТИРОЧИ КИМ? акани кўрсатиб, шундай дермиш: Машинада чайқалиб, аранг “Vatanparvar” birlashgan tahririyati
ўтирган қизиқчи маҳалласига bilan bog‘lanish uchun telegram bot
Отахонлар чойхонадаги радио- – Ҳозиргина манави қоравой яқинлашгач, бирдан сергак тор-
карнайдан янгиликлар, дилтортар соқов билан шахмат ўйнаб, уч тиб, шундай дейди: SHU SONNING
куй-қўшиқларни мириқиб тинглаб марта боплаб эзиб ташладим! ELEKTRON SHAKLI
ўтиришар эди. Ногоҳ Охунжон қи- – Сигналингни чалвор, болам,
зиқ радиокарнайга қараб ёнидаги КАЛЛАНИ ИШЛАТИШ КЕРАК қаттиқроқ чал!
чойхўрлардан сўраб қолди:
Машҳур актёр Аброр Ҳидоятов – Ие, тинчликми, Охунжон ака?
– Қизиқ, мана шу гапирадиган гоҳо ижод билан ҳам шуғулланиб – дейди ҳайдовчи ҳайрон бўлиб.
аппаратни ким ихтиро қилган турарди. Кунлардан бир куни
экан? унинг пьесаси асосида «Аваз» – Тўйларда шунақа ичиб, маст
спектакли намойиш этилаёт- бўлиб келганимда мени доимо
– Менимча, Эдисон деган аме- ганди. Унда роль ижро этаётган замбилда кўтариб келишарди.
рикалик олим ихтиро қилган бўлса Аброр Ҳидоятов шундай маҳорат Одамлар бир гал обрў билан кел-
керак, – деди кимдир. билан ашула айтиб, рақсга ту- ганимни ҳам кўриб қўйишсин!
шадики, саҳна гулларга тўлиб Тушундингми? Чалақол энди.
– Э йўқ, билмас экансизлар, кетади. Олқишлардан зал ларзага
– деди Юсуфжон қизиқ эътироз келади. Шунда Миршоҳид ака Шодмон ОТАБЕК тайёрлади.
билдириб. – Биринчи гапирувчи
аппаратни Оллоҳнинг ўзи яратган
ва уни «хотин» деб атаган. Фақат
тепадаги мана бу аппаратнинг
хотиндан битта афзал томони бор.

– Хўш, қандай афзаллиги бор
экан, уста? – деб сўрайди Охунжон
қизиқ.

– Бу аппаратни истаган
вақтингда қулоғини бураб, ўчириб
қўйишинг мумкин.

АЁЛЛАР ЭНЕРГИЯСИ

Меҳмондорчиликда Юсуфжон
қизиқ ёш олим йигит билан тани-

MUASSIS tahririyat kengashi: bosh muharrir: navbatchi: kapitan Aziz Norqulov Gazeta juma kuni chiqadi.
polkovnik Hamdam Qarshiyev podpolkovnik Ahror Ochilov Sahifalovchi: Begali Eshonqulov Gazeta 1992-yilning 24-iyunidan chiqa
polkovnik Otabek Yuldashev Musahhih: Zebo Sariyeva boshlagan.
polkovnik Alisher Boboxonov ISSN 2010-5541
Maqsud Abilov Gazeta O‘zbekiston Matbuot Buyurtma: Ã-1005 Nashr ko‘rsatkichi: 114.
va axborot agentligida 2008-yil Hajmi: 6 bosma taboq Bahosi: kelishilgan narxda.
O‘ZBEKISTON Tahririyatga kelgan qo‘lyozmalar 6-iyunda 0535 raqami bilan Bichimi: A3
RESPUBLIKASI taqriz qilinmaydi va mualliflarga ro‘yxatga olingan. Adadi: 29 755 nusxa “Sharq” nashriyot-matbaa aksiyadorlik
qaytarilmaydi. Bosishga topshirish vaqti: 14:00 kompaniyasida chop etildi.
MUDOFAA Mudofaa vazirligi Axborot va ommaviy telefonlar: Topshirildi: 14:30 Bosmaxona manzili: Toshkent shahri,
VAZIRLIGI kommunikatsiyalar departamenti kotibiyat: 71 260-36-50 Buyuk Turon ko‘chasi, 41-uy.
– “Vatanparvar” birlashgan buxgalteriya: 71 260-35-20 Gazetaning yetkazib berilishi uchun obunani
www.mudofaa.uz tahririyatining kompyuter markazida yuridik bo‘lim: 71 260-29-41 rasmiylashtirgan tashkilot javobgar. 123456
sahifalandi. faks: 71 260-32-29 Mualliflar fikri tahririyat nuqtayi nazaridan
farqlanishi mumkin. Manzilimiz:
100164, Toshkent, Universitet ko‘chasi, 1-uy.

t.me/mv_vatanparvar_uz www.mv–vatanparvar.uz mudofaavazirligi mudofaavazirligi www.youtube.com/c/UzArmiya
t.me/mudofaavazirligi www.mudofaa.uz