ตามวงจรบัญชี กระบวนการจัดทำ บัญชี 8/11 หน่ว น่ ยที่ 8
การจัดทำ บัญชี ของธุรกิจบริการ “คือ คื”
ธุร ธุ กิจกิบริกริารเป็น ป็ ธุกิ ธุ จกิที่ใที่ ห้บ ห้ ริกริารลูก ลู ค้า ค้โดยจะได้รั ด้ บ รั ผล ตอบแทนในรูป รู ของรายได้ค่ ด้ า ค่ บริกริาร เช่น ช่ ธุร ธุ กิจกิท่ิอ ท่ิ งเที่ย ที่ ว ธุร ธุ กิจกิ ซ่อ ซ่ มรถยนต์ธุร ธุ กิจกิเสริมริสวยธุร ธุ กิจกิโรงแรมและที่พั ที่ ก พั อาศัย ศั เป็น ป็ ต้น ต้ ซึ่ง ซึ่ ในช่ว ช่ งระยะเวลาหนึ่ง นึ่ ธุร ธุ กิจกิต้อ ต้ งแสดงผลการดำ เนอนงานและฐานะการเงินงิของกิจกิการ เช่น ช่ 3เดือ ดื น6 เดือ ดื นหรือ รื 12เดือ ดื นจะเรีย รี กว่า ว่ “ รอบระยะเวลาบัญ บั ชี ”และมีร มี ายการค้า ค้ เกิดกิขึ้น ขึ้ จากการค้า ค้ เกิดกิขึ้น ขึ้ จากการดำ เนินนิธุร ธุ กิจกิในรอบระยะ เวลาบัญ บั ชีนั้ ชี น นั้ ๆ เช่น ช่ ได้รั ด้ บ รั รายได้ค่ ด้ า ค่ บริกริาร และการจ่า จ่ ยค่า ค่ ใช้ จ่า จ่ ยฯลฯกิจกิการจะต้อ ต้ งจัด จั ทำ บัญ บั ชีต ชี ามวงจรบัญ บั ชี การจัดทำ บัญชีของ ธุรกิจบริการ
วงจรบัญชี หมายถึง ถึ ขั้น ขั้ ตอนการจัด จั ทำ งานบัญ บั ชีต่ ชี า ต่ งๆที่เ ที่ กิดกิขึ้น ขึ้ในรอบระยะเวลาบัญ บั ชี ซึ่ง ซึ่ วงจรบัญ บั ชีข ชี องะุร ะุ กิจกิบริกริาร มีต มี ามขั้น ขั้ ตอนดัง ดั ต่อ ต่ ไปนี้
รายการค้า การวิเวิคราะห์ รายการค้า งบการเงิน ปิดปิบัญ บั ชี สมุดรายวัน วั ทั่ว ทั่ ไป ปรับ รั ปรุง รุ บัญ บั ชี บัญ บั ชีแ ชี ยกประเภท กระดาษทำ การ งบทดลอง
1. ร้า ร้ ยการค้า ค้( Business Transactions ) คือ คื รายการที่ก่ ที่ อ ก่ ให้เ ห้ กิดกิการแลกเปลี่ย ลี่ นหรือ รืโอนเงินงิหรือ รื สิ่ง สิ่ ที่มี ที่ ค่ มี า ค่ เป็น ป็ ตัว ตั เงินงิระหว่า ว่ งกิจกิการกับ กั บุค บุ คลอื่น อื่ ซึ่ง ซึ่ อาจมีจำ มีจำนวนมากและแตก ต่า ต่ งกัน กัไปตามลัก ลั ษระของกิจกิการ เช่น ช่ กิจกิการเจ้า จ้ ของคนเดีย ดี วห้า ห้ ง หุ้นหุ้หรือ รื บริษัริท ษั จำ กัด กั วงจรบัญชี 2.การวิเ วิ คราะห์ร ห์ ายการค้า ค้(Business transactionanalysis) คือ คื การวิเวิคราะห์ร ห์ ายการค้า ค้ ที่เ ที่ กิดกิขึ้น ขึ้ จากการดำ เนินนิธุร ธุ กิจกิในแต่ล ต่ ะ วััน วัั ว่า ว่ จะมีผ มี ลกระทบต่อ ต่ สินสิทรัพ รั ย์หนี้สิ นี้ นสิส่ว ส่ นของเจ้า จ้ ของ รายได้ และค่า ค่ ใช้จ่ ช้ า จ่ ยอย่า ย่ งไร และผลกระทบต่อ ต่ การเปลี่ย ลี่ นแปลงนั้น นั้ จะแสดง ให้เ ห้ ห็น ห็ ถึง ถึฐานะการเงินงิและผลการดำ เนินนิงานของกิจกิการได้
3.การบัน บั ทึก ทึ รายการในสมุด มุ รายวัน วั ทั่ว ทั่ ไป( General journal ) คือ คื สมุด มุ ขั้น ขั้ ต้น ต้ ที่ใที่ ช้บั ช้ น บั ทึก ทึ รายการค้า ค้ ที่เ ที่ กิดกิขึ้น ขึ้ ทัน ทั ทีโดยเรีย รี งตาม ลำ ดับ ดั วัน วั ที่ก่ ที่ อ ก่ นหลัง ลั ของการเกิดกิรายการค้า ค้ ขึ้น ขึ้ การบัน บั ทึก ทึ รายการ ค้า ค้ ที่เ ที่ กิดกิขึ้น ขึ้ นั้น นั้ จะบัน บั ทึก ทึโดยเดบิตบิบัญ บั ชีห ชี นึ่ง นึ่ และเครดิตดิอีก อี บัญ บั ชี หนึ่ง นึ่ ไว้ด้ ว้ ว ด้ ยกัน กั พร้อ ร้ มทั้ง ทั้ อธิบธิายการค้า ค้ วงจรบัญชี 4.การผ่า ผ่ านรายการไปบัญ บั ชีแ ชี ยกประเภท( ledger ) คือ คื เมื่อ มื่ บัน บั ทึก ทึ รายการค้า ค้ในสมุด มุ รายวัน วั ทั่ว ทั่ ไปขั้น ขั้ ต่อ ต่ ไปก็นำ ก็ นำ รายการค้า ค้ ที่บั ที่ น บั ทึก ทึไว้แ ว้ ล้ว ล้ไปลงบัย บั ชีใชี นสมุด มุ บัญ บั ชีแ ชี ยกประเภทซึ่ง ซึ่ เรีย รี กว่า ว่ “การผ่า ผ่ นรายการ ”
5.การจัด จั ทำ งบทดลอง ( trial balance ) คือ คื รายงานที่แ ที่ สดงยอดคงเหลือ ลื ของบัญ บั ชีแ ชี ยกประเภททั่ว ทั่ ไปของ กิจกิการ ร วัน วัใดวัน วั หนึ่ง นึ่ เพื่อ พื่ พิสูพิจ สู น์ค น์ วามถูก ถู ต้อ ต้ งของการบัน บั ทึก ทึ บัญ บั ชี ในสมุด มุ รายวัน วั ทั่ว ทั่ ไป วงจรบัญชี 6.การจัด จั ทำ กระดาษทำ การ (worksheet ) คือ คื แบบฟอรืม รื ซึ่ง ซึ่ ใช้เ ช้ป็น ป็ เครื่อ รื่ งมือ มื ที่ช่ ที่ ว ช่ ยในการจัด จั เตรีย รี มทำ งบการ เงินงิให้ส ห้ ะดวกรวดเร็ว ร็ ขึ้น ขึ้ และไม่ผิ ม่ ดผิพลาดอาจจะมี 6 ช่อ ช่ ง , 8 ช่อ ช่ ง , 10 ช่อ ช่ ง ,12 ช่อ ช่ ง แล้ว ล้ แต่กิ ต่ จกิการ
7.การปรับ รัปรุง รุ บัญ บั ชี ( adjusting entry ) คือ คื การปรับ รั ปรุง รุ จำ นวนเงินงิที่บั ที่ น บั ทึก ทึไว้ใว้ นบัญ บั ชีใชี ห้ถู ห้ ก ถู ต้อ ต้ งก่อ ก่ นการจัด จั ทำ งบการเงินงิซึ่ง ซึ่ จะต้อ ต้ งบัน บั ทึก ทึในสมุด มุ รายวัน วั ทั่่ว ทั่่ ไปและผ่า ผ่ นไปสมุด มุ บัย บั ชีแ ชี ยกประเภททั่ว ทั่ ไปที่เ ที่ กี่ย กี่ วข้อ ข้ ง โดยจะต้อ ต้ งทำ ในสิ้น สิ้ งวดบัญ บั ชีแ ชี ละ จัด จั ทำ งบการเงินงิ วงจรบัญชี 8.การปิด ปิ บัญ บั ชี ( closing entrier ) คือ คื วิธีวิปธี ฎิบัฎิติ บั เติพื่อ พื่ โอนปิดปิบัญ บั ชีร ชี ายได้แ ด้ ละค่า ค่ ใช้จ่ ช้ า จ่ ยไปเข้า ข้ บัญ บั ชีกำ ไร ขาดทุน ทุ 9.การจัด จั ทำ งบการเงิน งิ (financial statement ) คือ คื งบที่จั ที่ ด จั ทำ ขึ้น ขึ้ เพื่อ พื่ สนองความต้อ ต้ งการของผู้ใผู้ช้ง ช้ บการเงินงิซึ่ง ซึ่ ได้แ ด้ ก่งบกำ ไรขาดขุน ขุ และ งบแสดงฐานะการเงินงิ
การจัดทำ บัญชี ของธุรกิจซื้อขาย สินค้า “คือ คื”
การบัญชีสำ หรับกิจการซื้อขายสินค้า มีลั มี ก ลั ษณะคล้า ล้ ยกับ กั ธุร ธุ กิจกิบริกริาร จะแตกต่า ต่ งตรงที่มี ที่ สิ มี นสิค้า ค้ คงเหลือ ลื เข้า ข้ มา เกี่ย กี่ วข้อ ข้ งจึง จึ ทำ ให้มี ห้ ร มี ายละละเอีย อี ดทางบัญ บั ชีเ ชี พิ่ม พิ่ มากขึ้น ขึ้ วงจรบัญ บั ชีก็ ชี จ ก็ ะมีลำ มีลำดับ ดั ขั้น ขั้ ตอนตั้ง ตั้ แต่ก ต่ ารวิเวิคราะห์ร ห์ ายการค้า ค้ การจดบัน บั ทึก ทึ รายการค้า ค้ ที่จ ที่ ะเกิดกิขึ้น ขึ้ ลงในสมุด มุ บัญ บั ชีต่ ชี า ต่ งๆ จนถึง ถึ การตรวจสอบความถูก ถู ต้อ ต้ งใน การจดบัญ บั ทึก ทึ บัญ บั ชีการปิดปิบัญ บั ชีต ชี ลอดการจัด จั ทำ รายงานเกี่ย กี่ วกับ กั ผลการดำ เนินนิ งานและฐานะการเงินงิของกิจกิการ ซึ่ง ซึ่ สรุป รุ ได้ดั้ ด้ ง ดั้ นี้ The Accounting Processing Cycle for a Merchandising Enterprise
รายการค้า การวิเวิคราะห์ รายการค้า งบการเงิน ปิดปิบัญ บั ชี ปรับ รั ปรุง รุ บัญ บั ชี กระดาษทำ การ งบทดลอง บัญ บั ชีแ ชี ยกประเภท สมุดรายวัน วั ทั่ว ทั่ ไป สมุดรายวัน วั ขั้น ขั้ ต้น ลูก ลู หนี้ร นี้ ายตัว เจ้า จ้ หนี้ร นี้ ายตัว สมุดรายวัน วั เฉพาะ งบทดลองก่อนปรับ รั ปรุง รุ งบทดลองหลังปรับ รั ปรุง รุ งบทดลองหลังปิดปิบัญ บั ชี
สมุดรายวันเฉพาะ เป็น ป็ สมุด มุ ขั้น ขั้ ต้น ต้ ที่ใที่ ช้บั ช้ น บั ทึก ทึ รายการค้า ค้ ที่เ ที่ กิดกิขึ้น ขึ้ในลัก ลั ษณะอย่า ย่ งเดีย ดี วกัน กั เข้า ข้ไว้ใว้ นสมุด มุ เล่ม ล่ เดีย ดี วกัน กั แบ่ง บ่ ออกเป็น ป็ 2ประเภทคือ คื 1.1 สมุด มุ รายวัน วั เฉพาะสำ หรับ รั บัน บั ทึก ทึ รายการค้า ค้ ที่เ ที่ กี่ย กี่ วกับ กั สินสิค้า ค้ใช้บั ช้ น บั ทึก ทึ รายการค้า ค้ ที่ เกี่ย กี่ วข้อ ข้ งกับ กั การซื้อ ซื้ ขายสินสิค้า ค้ เป็น ป็ เงินงิเชื่อ ชื่ โดยต้อ ต้ งเป็น ป็ กิจกิการที่่ใที่่ ช้ร ช้ ะบบการบัน บั ทึก ทึ บัญ บั ชี สินสิค้า ค้ คงเหลือ ลื แบบสิ้น สิ้ งวด(Periodic inventory system) แบ่ง บ่ เป็น ป็ 4ประเภท
สมุดรายวันเฉพาะ 1.1.1 สมุด มุ รายวัน วั ซื้อ ซื้ (purchases journal)ใช้บั ช้ น บั ทึก ทึ รายการซื้อ ซื้ สินสิค้า ค้ เป็น ป็ เงินงิเชื่อ ชื่ เท่า ท่ นั้น นั้โดยใช้ใช้ บกำ กับ กั ภาษีห ษี รือ รืใบกำ กับ กั สินสิค้า ค้ ที่ผู้ ที่ ขผู้ายส่ง ส่ มาให้เ ห้ป็น ป็ หลัก ลั ฐานในการบัน บั ทึก ทึ บัญ บั ชี 1.1.2 สมุด มุ รายวัน วั ขาย(sales journal)ใช้บั ช้ น บั ทึก ทึ รายการขายสินสิค้า ค้ เป็น ป็ เงินงิเชื่อ ชื่ เท่า ท่ นั้น นั้โดยใช้เ ช้ อกสารใบกำ กับ กั ภาษีห ษี รือ รืใบกำ กับ กั สินสิค้า ค้ ที่จั ที่ ด จั ทำ ขึ้น ขึ้ เพื่อ พื่ ส่ง ส่ ให้ผู้ ห้ ซื้ผู้อ ซื้ เป็น ป็ หลัก ลั ฐานในการบัน บั ทึก ทึ บัญ บั ชี
สมุดรายวันเฉพาะ 1.1.3 สมุด มุ รายวัน วั ส่ง ส่ คืน คื และส่ว ส่ นลด(purchases return&allowances journal) ใช้บั ช้ น บั ทึก ทึ รายการส่ง ส่ คืน คื สินสิค้า ค้ในกรณีที่ ณี ซื่้ ที่ อ ซื่้ สินสิค้า ค้ เป็น ป็ เงินงิเชื่อ ชื่ หรือ รื เรีย รี กว่า ว่ สมุด มุ รายวัน วั ส่ง ส่ คืน คื 1.1.4 สมุด มุ รายวัน วั รับ รั คืน คื และส่ว ส่ นลด(sales return&allowances journal)ใช้ บัน บั ทึก ทึ รายการรับ รั คืน คื สินสิค้า ค้ในกรณีที่ ณี ข ที่ ายสินสิค้า ค้ เป็น ป็ เงินงิเชื่อ ชื่ หรือ รื เรีย รี กว่า ว่ สมุด มุ รายวัน วั รับ รั คืน คื
สมุดรายวันเฉพาะ 1.2 สมุด มุ รายวัน วั เฉพาะสำ หรับ รั บัน บั ทึก ทึ รายการค้า ค้ ที่เ ที่ กี่ย กี่ วกับ กั เงินงิสดใช้บั ช้ น บั ทึก ทึ รายการค้า ค้ ที่เ ที่ กี่ย กี่ วข้อ ข้ ง กับ กั การรับ รั และจ่า จ่ ยเงินงิสดหรือ รื เงินงิฝากธนาคารของกิจกิการ แบ่ง บ่ เป็น ป็ 2ประเภท 1.2.1 สมุด มุ รายวัน วั รับ รั เงินงิ (cashreceipts journal)ใช้บั ช้ น บั ทึก ทึ รายการรับ รั เงินงิสดหรือ รืฝาก ธนาคาร 1.2.2 สมุด มุ รายวัน วั จ่า จ่ ยเงินงิ (cashdisbursement journal or cashpayment journal) เป็น ป็ สมุด มุ ขั้น ขั้ ต้น ต้ แบบเดีย ดี วกัน กั กับ กั สมุด มุ รับ รั เงินงิ โดยเป็น ป็ การบัน บั ทึก ทึ จ่า จ่ ยเงินงิสดหรือ รื ถอนเงินงิจาก ธนาคารและใช้ค ช้ วบคู่กัคู่ บ กั สมุด มุ รายวัน วั รับ รั เงินงิ
สมุดบัญชีแยกประเภท เป็น ป็ สมุด มุ บัญ บั ชีขั้ ชี น ขั้ปลายที่ใที่ ช้บั ช้ น บั ทึก ทึ รายการค้า ค้ ต่า ต่ งๆที่่เ ที่่ กิดกิขึ้น ขึ้โดยจำ แนกออกเป็น ป็ หมวดหมู่ เพื่อ พื่ สะดวกที่จ ที่ ะนำ ข้อ ข้ มูล มู ไปสรุป รุ ผลการดำ เนินนิงานและฐานะทางการเงินงิของกิจกิการ ซึี่ง ซึี่ แบ่ง บ่ เป็น ป็ 2 ชนิดนิคือ คื 2.1 สมุด มุ บัญ บั ชีแ ชี ยกประเภททั่ว ทั่ ไป(general ledger)เป็น ป็ สมุด มุ บัญ บั ชีแ ชี ยกประเภทเล่ม ล่ หลัก ลั ที่กิ ที่ จกิการจะ ต้อ ต้ งจัด จั ทำ เพราะเป็น ป็ ที่ร ที่ วมของบัญ บั ชีปชี ระเภทสินสิทรัพ รั ย์หนึ้สิ นึ้ นสิและส่ว ส่ นของเจ้า จ้ ของ เช่น ช่ เงินงิสดลูก ลู หนี้เจ้า จ้ หนี้รายได้ค่า ค่ ใช้จ่ ช้ า จ่ ยทุน ทุ เป็น ป็ ต้น ต้ เพื่อ พื่ ความสะดวกในการบัน บั ทึก ทึ บัญ บั ชีใชี นสมุด มุ แยกประเภททั่ว ทั่ ไปจึง จึ แบ่ง บ่ เป็น ป็ 5หมวดคือ คื บัญ บั ชีสิ ชี นสิทรัพ รั ย์บัญ บั ชีห ชี นี้สิ นี้ นสิบัญ บั ชีส่ ชี ว ส่ นของเจ้า จ้ ของบัญ บั ชีร ชี ายได้และบัญ บั ชีค่ ชี า ค่ ใช้จ่ ช้ า จ่ ย (ledger)
สมุดบัญชีแยกประเภท 2.2 สมุด มุ บัญ บั ชีแ ชี ยกประเภทย่อ ย่ ย(subsidiary ledger)เป็น ป็ สมุด มุ บัญ บั ชีที่ ชี กิ ที่ จกิการอาจจะทำ หรือ รืไม่ทำ ม่ ทำก็ไก็ด้ ประกอบด้ว ด้ ย 2.2.1 สมุด มุ บัญ บั ชีแ ชี ยกประเภทลูก ลู หนี้(accounts receivable ledger)เป็น ป็ สมุด มุ ที่จ ที่ ะให้ร ห้ ายละเอีย อี ด เพิ่ม พิ่ มากขึ้น ขึ้ เกี่ย กี่ วกับ กั ลูก ลู หนี้ข นี้ องกิจกิการว่า ว่ มีใมี ครบ้า บ้ ง ชื่อ ชื่ อะไรและมีจำ มีจำนวนเท่า ท่ ใดโดยทั่ว ทั่ ไปจะใช้กั ช้ บ กั ลูก ลู หนี้ การค้า ค้ ของกิจกิการ เนื่อ นื่ งจากมีจำ มีจำนวนมาก 2.2.1 สมุด มุ บัญ บั ชีแ ชี ยกประเภทเจ้า จ้ หนี้(accounts payable ledger)เป็น ป็ สมุด มุ บัญ บั ชีที่ ชี จ ที่ ะให้ร ห้ าย ละเอีย อี ดเพิ่ม พิ่ มากขึ้น ขึ้ เกี่ย กี่ วกับ กั เจ้า จ้ หนี้ข นี้ องกิจกิการว่า ว่ มีใมี ครบ้า บ้ ง ชื่อ ชื่ อะไรและมีจำ มีจำนวนเท่า ท่ ใดและเพื่อ พื่ จำ แนก รายชื่อ ชื่ เจ้า จ้ หนี้ก นี้ ารค้า ค้ ของกิจกิการที่มี ที่ จำ มีจำนวนหลายรายเหมือ มื นกับ กั ลูก ลู หนี้ก นี้ ารค้า ค้ ของกิจกิการ (ledger)
การจัดทำ บัญชีของ ธุรกิจอุตสาหกรรม “คือ คื”
การทำ บัญ บั ชีข ชี องกิจกิการอุต อุ สาหกรรมนั้น นั้ มีห มี ลัก ลั การเช่น ช่ เดีย ดี ว กับ กั บัน บั ทึก ทึ บัญ บั ชีข ชี องกิจกิการซื้อ ซื้ ขายสินสิค้า ค้ มีก มี ารบัน บั ทึก ทึ บัญ บั ชี สินสิทรัพ รั ย์ห ย์ นี้สิ นี้ นสิทุน ทุ รายได้แ ด้ ละค่า ค่ ใช้จ่ ช้ า จ่ ยแต่มี ต่ ข้ มี อ ข้ แตกต่า ต่ งจาก กิจกิการซื้อ ซื้ ขายสินสิค้า ค้ ตรงที่กิ ที่ จกิการอุต อุ สาหกรรมต้อ ต้ งคำ นวณ หาต้น ต้ ทุน ทุ สินสิค้า ค้ ที่ผ ที่ ลิตลิในแต่ล ต่ ะครั้ง รั้ เพื่อ พื่ ต้อ ต้ งการราคาขาย เป็น ป็ ต้น ต้ วงจรบัญ บั ชีก็ ชี จ ก็ ะมีลำ มีลำดับ ดั ขั้น ขั้ ตอนตั้ง ตั้ แต่ต้ ต่ น ต้ จนจบสรุป รุ ได้ ดัง ดั นี้ การจัดทำ บัญชีของ ธุรกิจ อุตสาหกรรม
การวิเวิคราะห์ รายการค้า งบการเงิน ปิดปิบัญ บั ชี สมุดรายวัน วั ขั้น ขั้ ต้น ปรับ รั ปรุง รุ บัญ บั ชี บัญ บั ชีแ ชี ยกประเภท กระดาษทำ การ งบทดลอง งบต้นทุน ทุ ผลิต รายการค้า งบทดลองก่อนปรับ รั ปรุง รุ งบทดลองหลังปรับ รั ปรุง รุ งบทดลองหลังปิดปิบัญ บั ชี