พื้นฐานท่าลิง

แบบฝึกทักษะ

เพลง พื้นฐานท่าลิง

สำหรับนักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ ๑

นาย คชินทร สุริยะสาร

ก

คำนำ

หนังสืออิเล็กทรอนิกส์เล่มนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชา
นาฏศิลป์ไทย สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๑
รหัสวิชา ศ๒๑๑๒๑ ซึ่งมีเนื้อหาเกี่ยวกับท่าพื้นฐานท่าของ
ตัวละครโขนลิง ซึ่งจัดอยู่ในหมวดหมู่นาฏยศัพท์ และ
ภาษาท่า เพื่อเป็นองค์ความรู้เบื้องต้นสำหรับการเรียน
พื้นฐานโขนลิง ผู้จัดทำหวังว่าผู้ศึกษาจะได้รับความรู้พื้น
ฐานเบื้องต้นไม่มากก็น้อย

หากมีข้อผิดพลาดประการใดต้องขออภัยไว้ ณ ที่นี้ด้วย

นาย คชินทร สุริยะสาร
ผู้จัดทำ

ข

สารบัญ

คำนำ.............................................................................................................................ก
สารบัญ......................................................................................................................ข
สารบัญภาพ.........................................................................................................ค
คำชี้แจงครู............................................................................................................ง
คำชี้แจงสำหรับนักเรียน.........................................................................จ
มาตรฐานตัวชี้วัด...........................................................................................ฉ
จุดประสงค์............................................................................................................ช

แบบทดสอบก่อนเรียน......................................................................๑-๒
พื้นฐานท่าลิง...................................................................................................๓
ประวัติเพลงพื้นฐานท่าลิง................................................................๔
เนื้อเพลงพื้นฐานท่าลิง........................................................................๕
อธิบายท่ารำเพลงพื้นฐานท่าลิง...........................................๖-๒๓
คิวอาร์โค้ดเพลงพื้นฐานท่าลิง..................................................๒๔
แบบทดสอบหลังเรียน.......................................................................๒๕
เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน.......................................................๒๖

ค

สารบัญภาพ

ท่าเรียก....................................................................................................................๖
ท่าเกา.........................................................................................................................๗
ท่าเบิกบาน...........................................................................................................๘
ท่าพร้อมสู้.............................................................................................................๙
ท่าพร้อม...............................................................................................................๑๐
ท่าชี้หน้า................................................................................................................๑๑
ท่าถูมือ..................................................................................................................๑๒
ท่ายิ้ม......................................................................................................................๑๓
ท่ารัก.......................................................................................................................๑๔
ท่าตีลังกา...........................................................................................................๑๕
ท่ายักคอมอง.................................................................................................๑๖
ท่าจับแมลง......................................................................................................๑๗
ท่าเต้น...................................................................................................................๑๘
ท่าแข็งแรง.......................................................................................................๑๙
ท่าไว้มือ................................................................................................................๒๐
ท่าเรียก................................................................................................................๒๑
ท่าวาดนิ้ว...........................................................................................................๒๒
ท่าเกา....................................................................................................................๒๓

ง

คำชี้แจงสำหรับครู

๑. ก่อนการเรียนชุดฝึกทักษะเรื่อง พื้นฐานท่าลิง ให้
นักเรียนทำแบบทดสอบก่อน

๒. คอยสอดแทรกความรู้ระหว่างเรียน และให้คำปรึกษา
เมื่อมีปัญหาระหว่างเรียน

๓. เมื่อนักเรียนศึกษาเรื่อง พื้นฐานท่าลิงเรียบร้อยแล้ว
ให้นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียน

จ

คำชี้แจงสำหรับนักเรียน

๑. ให้นักเรียนทำความเข้าใจจุดประสงค์การเรียนรู้
๒. ให้นักเรียนมีความซื่อสัตย์ ในการห้ามดูเฉลยก่อนทำ
ข้อสอบ
๓. ทำแบบทดสอบก่อนเรียน
๔. ศึกษาเนื้อหาตามลำดับ
๕. นักเรียนศึกษาด้วยตนเองถ้ามีปัญหาหรือข้อสงสัย
สามารถปรึกษาครูผู้สอนได้
๖. ทำแบบทดสอบหลังเรียน
๗. สรุปผลคะแนนที่ได้ เพื่อทราบผลการเรียน และ
พัฒนาตัวเองต่อไป

ฉ

มาตรฐาน/ตัวชี้วัด

มาตรฐานศ ๓.๑
เข้าใจและแสดงออกทางนาฏศิลป์อย่างสร้างสรรค์

วิเคราะห์ วิพากษ์วิจารณ์ คุณค่านาฏศิลป์ ถ่ายทอดความ
รู้สึก ความคิดอย่างอิสระ ชื่นชม และประยุกต์ใช้ในชีวิต
ประจำวัน

ตัวชี้วัด ม.๑/๒
สามารถแสดงท่าทางเบื้องต้น ในการสื่อความหมาย

ช

จุดประสงค์

๑. เข้าใจในเนื้อหาเรื่องพื้นฐานท่าลิง
๒. สามารถปฏิบัติท่าพื้นฐานโขนลิงได้
๓. สามารถร้องเพลงพื้นฐานท่าลิงได้

๑

แบบทดสอบก่อนเรียน

๑. ท่าตัวละครโขนลิงมีลักษณะเด่นอย่างไร?

ก.เเข็งแรง ข.นุ่มนวล ค.ว่องไว

๒. ตัวละครลิงใช้มือแบบใดในการแสดงท่ารัก

ก.จีบเข้าอก ข.ชี้เข้าอก ค.มือประสานเข้าอก

๓. ลักษณะใดคือท่าเฉพาะของตัวละครลิง

ก.ท่าฉุน ข.ท่าเกา ค.ท่ารัก

๔. ท่าใดไม่ใช่ท่าตัวละครลิง

ก.ท่ายิ้มจีบเข้าปาก ค.ท่าหัวเราะ ง.ท่าเต้น

๕. ข้อใดคือการแสดงความว่องไวที่เป็นจุดเด่นที่สุด
ของตัวละครลิง

ก. ท่าเกา ข.ท่าหัวเราะ ค.ท่าตีลังกา

๒

แบบทดสอบก่อนเรียน

จงให้ความหมายของท่าในภาพ ข้อ๖-๑๐
๖. ก. ท่าเกา ข.ท่ายิ้ม ค.ท่าหัวเราะ

๗. ก.ท่าแข็งแรง ข.ท่าเรียก ค.ท่ารัก

๘. ก.ท่าพร้อม ข.ท่าเต้น ค.ท่ารัก

๙. ก.ท่าตีลังกา ข.ท่าหัวเราะ ค.ท่าจับแมลง

๑๐. ก.ท่าเรียก ข.ท่าเกา ค.ท่ายักคอ

๓

พิ้นฐานท่าลิง

หมายถึง การเลียนแบบกิริยาท่าทางของลิง
นำมาประดิษฐ์ ปรับแต่งให้เหมาะสมแก่การแสดง และ
การเรียนการสอนโขนลิง โดยใช้ท่าทางด้านร่างกาย
สื่อสารแทนอารมณ์และการพูดเช่น ท่ารัก ท่าโกรธ ท่า
หัวเราะ ท่าเกา ฯลฯ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งในหมวดของนาฏย
ศัพท์และภาษาท่า

๔

ประวัติเพลงพิ้นฐานท่าลิง

หมายถึง การเลียนแบบกิริยาท่าทางของลิง
นำมาประดิษฐ์ ปรับแต่งให้เหมาะสมแก่การแสดง และ
การเรียนการสอนโขนลิง โดยใช้ท่าทางด้านร่างกาย
สื่อสารแทนอารมณ์และการพูดเช่น ท่ารัก ท่าโกรธ ท่า
หัวเราะ ท่าเกา ฯลฯ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งในหมวดของนาฏย
ศัพท์และภาษาท่า

๕

เนื้อเพลง พิ้นฐานท่าลิง

มากันเถิดหนา มาเรียนรู้ท่าโขนลิง
ท่าโขนลิงมีทั้งสดใส ยามศึกมาพร้อมสู้ว่องไว

ขอจงตั้งใจ มาเรียนรู้กัน
กระทืบชี้หน้า ยามฉุนมือถู

ขอจงดู ท่านี้สุขสันต์
ยามเมื่อรัก มือประสานกัน(ซ้ำ)
เมื่อเสร็จกิจพลัน เราก็ตีลังกา
บ้างยักคอมอง บ้างจับแมลงเล่น
ขาไม่หยุดเต้น คึกคักจริงหนา

ใฝ่เรียนรู้ มาเถิดมา
สุขกันถ้วนหน้า กับท่าโขนลิง

๖

ท่าเรียก

รูปท่าเรียก
ที่มา : นาย คชินทร สุริยะสาร
วัน พุธที่ 21 กันยายน พ.ศ.๒๕๖๕

ตั้งมือในลักษณะกวักมือระดับอก พร้อมวางขาใน
ลักษณะถ่ายน้ำหนักไปด้านใดด้านหนึ่ง อีกขาหนึ่งเขย่ง
เท้าเล็กน้อยในท่า หย่องขา เอียงศีรษะไปทางที่ถ่ายน้ำ
หนักหรือขาหลัง

๗

ท่าเกา

รูปท่าเกา
ที่มา : นาย คชินทร สุริยะสาร
วัน พุธที่ 21 กันยายน พ.ศ.๒๕๖๕

ยกขาขวาหนีบน่อง มือขวาแตะจรดที่หน้าขาขวา มือ
ซ้ายแนบเข้าอกในลักษณะมือลิง หน้ามองตรง

๘

ท่าเบิกบาน

รูปท่าเบิกบาน
ที่มา : นาย คชินทร สุริยะสาร
วัน พุธที่ 21 กันยายน พ.ศ.๒๕๖๕

จีบมือไขว้กันที่บริเวณหัวเข็มขัด พร้อมคลายมือทั้ง
สองออกจากกันขึ้นเหนือศีรษะ หน้ามองตรง ขาสอง
ข้างวางในท่าหย่องขวา

๙

ท่าพร้อมสู้

รูปท่าพร้อมสู้
ที่มา : นาย คชินทร สุริยะสาร
วัน พุธที่ 21 กันยายน พ.ศ.๒๕๖๕

มือสองข้างตั้งในลักษณะตั้งกาด หน้ามองตรง
ขาสองข้างวางในท่าหย่องขวา

๑๐

ท่าพร้อม

รูปท่าพร้อม
ที่มา : นาย คชินทร สุริยะสาร
วัน พุธที่ 21 กันยายน พ.ศ.๒๕๖๕

มือสองข้างตั้งจีบระดับหน้าอกพร้อมคลายมือ และ
ประสานมือเข้าด้วยกัน หน้ามองตรง ขาสองข้างวางใน
ท่าหย่องซ้าย

๑๑

ท่าชี้หน้า

รูปท่าชี้หน้า
ที่มา : นาย คชินทร สุริยะสาร
วัน พุธที่ 21 กันยายน พ.ศ.๒๕๖๕

มือซ้ายชี้ตรง มือขวาตั้งวงลิง หน้ามองตรงตามมือ
ซ้าย ขาสองข้างวางในท่าหย่องซ้าย พร้อมกระทืบขา
ซ้าย

๑๒

ท่าถูมือ

รูปท่าถูมือ
ที่มา : นาย คชินทร สุริยะสาร
วัน พุธที่ 21 กันยายน พ.ศ.๒๕๖๕

มือสองข้างประกบกันพร้อมถู ขาสองข้างวางในท่า
หย่องขวา ศีรษะมองซ้าย

๑๓

ท่ายิ้ม

รูปท่ายิ้ม
ที่มา : นาย คชินทร สุริยะสาร
วัน พุธที่ 21 กันยายน พ.ศ.๒๕๖๕

มือขวาแนบเข้าอก มือซ้ายแตะบริเวณปาก ขาทั้งสอง
ข้างวางในลักษณะหย่องขวา ศีรษะมองตรง

๑๔

ท่ารัก

รูปท่ารัก
ที่มา : นาย คชินทร สุริยะสาร
วัน พุธที่ 21 กันยายน พ.ศ.๒๕๖๕

มือสองข้างประสานกันที่หน้าอก ขาสองข้างวางใน
ลักษณะหย่องขวา หน้ามองซ้าย

๑๕

ท่าตีลังกา

รูปท่าตีลังกา
ที่มา : นาย คชินทร สุริยะสาร
วัน พุธที่ 21 กันยายน พ.ศ.๒๕๖๕

มือสองข้างค้ำที่พื้น พร้อมส่งตัวขึ้น ขาชี้ในท่าตีลังกา
ล้อเกวียน ศีรษะแหงนมองพื้น

๑๖

ท่ายักคอมอง

รูปท่ายักคอมอง
ที่มา : นาย คชินทร สุริยะสาร
วัน พุธที่ 21 กันยายน พ.ศ.๒๕๖๕

มือทั้งสองข้างวางในลักษณะห้อยมือลิง ขาวางในท่า
เดินตีนเตี้ย ศีรษะยักคอซ้ายขวา ก้มเงย พร้อมมองตรง

๑๗

ท่าจับแมลง

รูปท่าจับแมลง
ที่มา : นาย คชินทร สุริยะสาร
วัน พุธที่ 21 กันยายน พ.ศ.๒๕๖๕

มือทั้งสองข้างตั้งท่าจับแมลง พร้อมตบ มือขวาเข้า
อก มือซ้ายจับแมลง หน้ามองมือ ขาสลับปลี่ยนหย่อง
ซ้ายและขวา

๑๘

ท่าเต้น

รูปท่าเต้น
ที่มา : นาย คชินทร สุริยะสาร
วัน พุธที่ 21 กันยายน พ.ศ.๒๕๖๕

มือทั้งสองข้างจับชายผ้าเป็นวง หน้ามองตรง ขาเต้น
สลับซ้ายขวาในลักษณะเต้นเสา

๑๙

ท่าแข็งแรง

รูปท่าแข็งแรง
ที่มา : นาย คชินทร สุริยะสาร
วัน พุธที่ 21 กันยายน พ.ศ.๒๕๖๕

มือทั้งสองข้างกำมือพร้อมสลับแขนขึ้นลง ขาสลับ
หย่องซ้ายและขวา หน้ามองมือสลับซ้ายขวา

๒๐

ท่าไว้มือ

รูปท่าไว้มือ
ที่มา : นาย คชินทร สุริยะสาร
วัน พุธที่ 21 กันยายน พ.ศ.๒๕๖๕

มือขวาแนบเข้าอกในลักษณะตั้งวงลิง มือซ้ายไว้มือขึ้น
เหนือศีรษะ หน้ามองมือ ถ่ายน้ำหน้าทางขาซ้าย ปลายเท้า
ขวาจรดพื้น

๒๑

ท่าเรียก

รูปท่าเรียก
ที่มา : นาย คชินทร สุริยะสาร
วัน พุธที่ 21 กันยายน พ.ศ.๒๕๖๕

ตั้งมือในลักษณะกวักมือระดับอก พร้อมวางขาใน
ลักษณะถ่ายน้ำหนักไปด้านใดด้านหนึ่ง อีกขาหนึ่งเขย่ง
เท้าเล็กน้อยในท่า หย่องขา เอียงศีรษะไปทางที่ถ่ายน้ำ
หนักหรือขาหลัง

๒๒

ท่าวาดนิ้ว

รูปท่าวาดนิ้ว
ที่มา : นาย คชินทร สุริยะสาร
วัน พุธที่ 21 กันยายน พ.ศ.๒๕๖๕

ตั้งมือนิ้วชี้มือขวาพร้อมวาดนิ้วออกนอกลำตัวไปทาง
ขวา มือซ้ายตั้งมือลิงเข้าอก ขาวางหย่องไปทางขวา

๒๓

ท่าเกา

รูปท่าเกา
ที่มา : นาย คชินทร สุริยะสาร
วัน พุธที่ 21 กันยายน พ.ศ.๒๕๖๕

ตั้งมือซ้ายเกาคาง มือขวาวางบนเข่าขวา ยกขาขวาหนีบ
น่อง ศีรษะมองตรง

๒๔

แสกนคิวอาร์โค้ดเพื่อรับชม
วีดีโอเพลง พื้นฐานท่าลิง

๒๕

แบบทดสอบหลังเรียน

๑. ท่าตัวละครโขนลิงมีลักษณะเด่นอย่างไร?

ก.เเข็งแรง ข.นุ่มนวล ค.ว่องไว

๒. ตัวละครลิงใช้มือแบบใดในการแสดงท่ารัก

ก.จีบเข้าอก ข.ชี้เข้าอก ค.มือประสานเข้าอก

๓. ลักษณะใดคือท่าเฉพาะของตัวละครลิง

ก.ท่าฉุน ข.ท่าเกา ค.ท่ารัก

๔. ท่าใดไม่ใช่ท่าตัวละครลิง

ก.ท่ายิ้มจีบเข้าปาก ค.ท่าหัวเราะ ง.ท่าเต้น

๕. ข้อใดคือการแสดงความว่องไวที่เป็นจุดเด่นที่สุด
ของตัวละครลิง

ก. ท่าเกา ข.ท่าหัวเราะ ค.ท่าตีลังกา

๒๖

แบบทดสอบหลังเรียน

จงให้ความหมายของท่าในภาพ ข้อ๖-๑๐
๖. ก. ท่าเกา ข.ท่ายิ้ม ค.ท่าหัวเราะ

๗. ก.ท่าแข็งแรง ข.ท่าเรียก ค.ท่ารัก

๘. ก.ท่าพร้อม ข.ท่าเต้น ค.ท่ารัก

๙. ก.ท่าตีลังกา ข.ท่าหัวเราะ ค.ท่าจับแมลง

๑๐. ก.ท่าเรียก ข.ท่าเกา ค.ท่ายักคอ

เฉลยข้อสอบ ๒๖
๑. ค
๒. ค
๓. ข
๔. ก
๕. ค
๖. ก
๗. ข
๘. ค
๙. ก
๑๐. ค

สวัสดีครับ