คุณสมถวิล บุนนาค

2

ปร วติน งสมถวิล บุนน ค

น งสมถวิล บุนน ค เกิดเม่ื นที่ ๒๗ เม ยน พ. . ๒๔๗๙ เป็นบุตรคน ุดท้ ง

ข ง � ม ตย์เ กพร เทพปญั ญ (ภกดิ์ น ม รตน)์ ผพู้ พิ ก ซ่งึ มถี ิ่นฐ น ยยู่ ่ นคล งบ ง ล ง แล
น ง รี เทพปญั ญ ( กลุ เดมิ เจรญิ ริ )ิ ธดิ ค บดเี มื งกบนิ ทรบ์ รุ ี เปน็ คนกรงุ เทพม นครโดยก� เนดิ
มีพ่นี ้ งร่ มบดิ ม รด ๑๑ คน ไดแ้ ก่

๑. น ง ปร ไพ เทพปญั ญ (ถึงแกก่ รรม)
๒. พลเรื ตรีชยพร เทพปญั ญ (ถงึ แกก่ รรม)
๓. น ง ลลภ ช ตปิ ร เ รฐิ (ถงึ แก่กรรม)
๔. เด็ก ญงิ ปร พิ เทพปญั ญ (ถงึ แกก่ รรม)
๕. น งพนธ์ทิพย์ ริ ิกุล (ถงึ แกก่ รรม)
๖. น ง ก บกลุ เทพปัญญ (ถงึ แกก่ รรม)
๗. น ง เกียรติ ิริ เทพปัญญ (ถึงแก่กรรม)
๘. น ยเทพ เทพปญั ญ (ถงึ แก่กรรม)
๙. น ยปญั ญ เทพปญั ญ (ถงึ แก่กรรม)
๑๐. พล ก โทนิยม เทพปญั ญ (ถงึ แก่กรรม)
๑๑. น ง มถ ิล บุนน ค (ผู้ ยชนม)์

3

4

ในด้ นก ร ึก เข้ ึก ร ดบปร ถม ึก ที่โรงเรียนม แตร์เด ีจนจบช้นมธยม ึก
ปที ี่ ๖ จ กน้นเข้ กึ ต่ ทีโ่ รงเรยี นเขม ิริ นุ รณ์ จนจบช้นเตรยี ม ุดม ึก (มธยม กึ ปที ่ี ๘)
แล เข้ ึก ต่ คณ เ ร ฐ ตร์ ม ทิ ย ลยธรรม ตร์ จน � เรจ็ ก ร กึ เมื่ ปีพ. . ๒๕๐๓

เข้ รบร ชก รเมื่ ปีพ. . ๒๕๐๔ ต� แ น่งเ ร ฐกรตรี ก ง ิจยแล แผนง น � นกง น
คณ กรรมก ร ่งเ ริม ินค้ ก � นกน ยกรฐมนตรี (ปจั จุบนคื กรมก รค้ ต่ งปร เท กร ทร ง
พ ณิชย์) เป็นข้ ร ชก รชุดแรกข ง � นกง น แล ได้เลื่ นต� แ น่ง น้ ที่เป็นล� ดบ โดยเม่ื ปี พ. .
๒๕๓๑ ไดเ้ ป็นนก ิช ก รพ ณิชย์ ๗ ฝ่ ยบริ รง นข้ มูล ก งพ ณชิ ยกิจต่ งปร เท

ในขณ รบร ชก ร น ง มถ ิลไดร้ บพร ร ชท นเครื่ งร ช ิ รยิ ภรณ์ต มล� ดบ
ปี พ. . ๒๕๒๖ ได้รบพร ร ชท นเครื่ งร ช ิ รยิ ภรณ์ท ติ ิย ภรณม์ งกฎุ ไทย
ปี พ. . ๒๕๒๙ ได้รบพร ร ชท นเ รียญจกรพรรดมิ ล
ปี พ. . ๒๕๓๑ ได้รบพร ร ชท นเคร่ื งร ช ิ ริย ภรณ์ท ติ ิย ภรณ์ช้ งเผื ก

5

น ง มถ ลิ มร กบน ยเดื นล ย บนุ น ค
บุตรช ยคนเลก็ ข งเจ้ พร ย พชิ ยญ ติ (ด่น บุนน ค)
เมื่ นที่ ๑๒ มีน คม พ. .๒๕๐๘ แล ได้ใช้ชี ิต
ยู่ร่ มกน ย่ งมีค ม ุข จนกร ท่งเกิด ุบติเ ตุ
รถยนตพ์ ลกิ ค �่ ทจี่ ง ดร ชบรุ ี เมื่ นที่ ๒๖ กมุ ภ พนธ์
พ. .๒๕๑๐ จน มีเ ียชี ิต แล ตน ลง กต้ งเข้
เฝื กท้งต ขยบเขยื้ นไม่ได้เปน็ เ ล ล ยเดื น

ลงจ กปร บ บุ ติเ ตคุ ร้งใ ญ่ แล มี
เ ียชี ิตลง น ง มถ ิลได้ น น้ เข้ ึก ธรรม ได้
แ ง ครูบ จ รย์ ล ย � นก เพื่ ค้น ท่ีถูกจริต
จนกร ทง่ ไดพ้ บกบ ล งพ่ ธมมชโย เมื่ ปี พ. . ๒๕๒๕
จ กค� แน น� ข งน ง ลลภ พี่ จงึ นใจแล มงุ่ มน่
ในก รปฏิบติธรรม มีผลก รปฏิบติธรรมท่ีก้ น้
ข้ึนต มล� ดบ ได้รบม บ ม ยจ ก ล งพ่ ธมมชโย
ใ ้แน น� ก รปฏิบติธรรมใ ้กบเจ้ น้ ท่ี � นกง น
กลย ณมิตรแล น่ ยง นต่ ง ๆ เชน่ ก รบินไทย

น ง มถ ลิ จงึ ไดท้ � น้ ทแ่ี น น� ก รปฏบิ ติ
ธรรมค บคู่ไปกบก รท� ง นร ชก ร ซ่ึงน ง มถ ิล
กท็ � น้ ท่ีท้ง งไดเ้ ป็น ย่ งดไี ม่ข ดตกบกพร่ งเลย

6

เมื่ ไดร้ บก รชกช นจ ก ล งพ่ ธมมชโยใ ม้ ปฏบิ ตธิ รรมเตม็ ต กไ็ มร่ รี ทจ่ี ล กจ ก
ร ชก รเมื่ ปีพ. . ๒๕๓๓ เพร รทธ แล ปร จก ์ในผลจ กก รปฏบิ ตธิ รรมด้ ยตนเ ง เ น็ ่ ชี ิต
ท งร ชก รไม่มีแกน่ ร แต่ค ม ุขแล ่ิงท่ไี ด้ร้ไู ดเ้ น็ จ กก รปฏบิ ตธิ รรมเป็น ิ่งล�้ ค่ � รบตน

น ง มถ ิลเป็นคนมุ่งม่น รบผดิ ช บ มี ธย ยดี จรงิ ใจ เปน็ ทพ่ี ่งึ ใ ก้ บญ ติแล เพื่ นพ้ ง
เม่ื คร้งที่ มีเ ียชี ิตก็ได้ดูแลคุณแม่ มี ยู่ท่ีบ้ น มีจนกร ท่งท่ นเ ียชี ิต แม้ ุทิ ชี ิตเข้ ม ยู่
ใน ดแล้ ก็ยงไปม ่ดู ูแลญ ตพิ ่ีน้ งที่บ้ นคณุ แมใ่ นซ ย ยลม ยเู่ ปน็ ปร จ� ค ยช่ ยเ ลื ดแู ล
เปน็ ธรุ ใ พ้ ่ี ๆ แล ล น ๆ แล ยงไปม เู่ พ่ื น ๆ เปน็ ผรู้ บฟงั เปน็ ทพี่ ง่ึ ช่ ยแกไ้ ขปญั ใ เ้ พื่ น ๆ
ด้ ย ลกธรรม

น ง มถ ิลเรม่ิ มีปญั ขุ ภ พเม่ื ยุได้ปร ม ณ ๖๐ ปี ด้ ยโรคเบ น แล มี ก ร
ผดิ ปกติท่ลี น้ิ ใจ ต้ งผ่ ตดบ ยพ ใจ จน ก รดีขน้ึ

ลงจ กน้นน ง มถ ลิ ป่ ย นก ล ยคร้ง เช่น กร ดูกเคล่ื น กร ดกู แตก จ ก ุบตเิ ตุ
รถชนแล กล้ม จนกร ท่ง ๓ ปี ลงนี้ มี ก ร โพก กแล ไ ปล ร้ กท� ใ ้ไม่ ม รถเดินท ง
ได้ ด ก แต่ ก รเจบ็ ป่ ยต่ ง ๆ กไ็ ม่เป็น ุป รรคต่ ก รปฏบิ ตธิ รรมเพร ค มมุม น เขม้ แข็ง
เด็ดเดยี่ แล รกธรรม ย่ิงชี ติ

จ บจน ร ดุ ท้ ยข งชี ติ ม ถงึ น ง มถ ลิ ไดจ้ กพ กเร ไป ย่ ง งบ เม่ื เ ล ๑๕.๒๐ น.
ข ง นเ ร์ที่ ๑ กุมภ พนธ์ พ. . ๒๕๖๓ ด้ ย ก ร ใจลม้ เ ล

ริ ิร ม ยไุ ด้ ๘๓ ปี ๙ เดื น

7

คณุ สมถวิล บุนน ค
ต้นแบบนักปฏบิ ตั ิธรรม

ชวี ติ วยั เยาว์

ครอบครั ใ ญ่ทแ่ี นอบอุ่น

คร บคร เทพปัญญ เป็นคร บคร ใ ญ่ท่ีเปี่ยมด้ ยค ม บ ุ่น เ ลกข งคร บคร
คื � ม ตย์เ กพร เทพปัญญ (ภกด์ิ น ม รตน)์ แล น ง รี เทพปญั ญ ( กุลเดมิ เจริญ ริ )ิ ได้ใ ้
ก� เนดิ พนี่ ้ ง ๑๑ คน ทต่ี ่ งรกใครก่ ลมเกลยี กน ย่ งยง่ิ แล เตบิ โตในบ้ นซ ย ยลม ถนนพ ลโยธนิ
ย่ น พ นค ย

คณุ มถ ิล เป็นน้ งคน ุดท้ ง เม่ื ยงเล็ก น้ ง ข งแมช่ ื่ น้ ิ้ง รน ทปร จติ
ได้รบคุณ มถ ิลไปเล้ียงที่บ้ นคุณน้ ซ่ึงต้ง ยู่ในย่ นมกก น แต่ถึงกร น้นก็ไม่ได้ท� ใ ้ ยใยรก
ผกู พนกบพน่ี ้ งเจื จ งลง เม่ื เตบิ ใ ญข่ น้ึ พน่ี ้ งต่ งกย็ งคงช่ ยกนดแู ลลกู ล นซงึ่ กนแล กน จนแมแ้ ต่
ล ท่ นจ มี ยล่ งม ถงึ ยุ ๗๐-๘๐ ปี กพนี่ ้ งมโี ก กลบม ยดู่ ้ ยกน กจ็ ท น รพร้ ม น้
พร้ มต กนทง้ มื้ เช้ กล ง น เยน็ ยเู่ ม ค ม บ นุ่ ข งบ้ นใ ญ่ ลงนบี้ ม่ เพ ใ จ้ ติ ใจข งคณุ
มีค มเมตต เ ื้ รี ในขณ เดยี กนกเ็ ขม้ แขง็ เด็ดเดี่ย รบผิดช บตนเ งได้เปน็ ย่ งดี

8



อุปนิ ยั ที่โดดเด่น

คุณ มถ ิลมีนิ ย “ท�ำอะไรต้องท�ำใ ้ถึงท่ี ุด” ต้งแต่เด็ก ๆ มยเรียน ยู่โรงเรียน
ม แตร์เด ี เป็นเด็กต้งใจเรียน แล เรียนได้ดี ด้ ยเป็นคนมี ินยเป็นพ้ืนฐ น จน ม รถ บเข้
คณ เ ร ฐ ตร์ ม ิทย ลยธรรม ตรไ์ ด้ เมื่ เรียน นง ื กมี ่ิงใดไม่เข้ ใจ กไ็ มป่ ล่ ยผ่ น
ต้ งเข้ ไป บถ ม จ รย์จนก ่ จ ไดค้ � ต บ

น กจ กก รเรยี น คณุ ยงชน่ื ช บก รเลน่ กี เปน็ ชี ติ จติ ใจ เปน็ ม ชกิ ป รต์ คลบ ย่ ง
จริงจง โดยมกี ี ทีใ่ ค้ ม นใจเปน็ พเิ คื ่ ยน�้ แล เทนนิ ด้ ยค มเปน็ คนท� ไรต้ งท� ใ ้
ถึงท่ี ุด คุณ จึง ม่น ่ ยน�้ เป็นปร จ� เพื่ เก็บ มจ� น นร บใ ้ได้ต มท่ี ป ร์ตคลบก� นดเพื่
รบถ้ ยร ง ล แล คณุ กท็ � � เร็จ แมก้ รเล่นเทนนิ แล กิจกรรม ่นื ๆ ข ง ป ร์ตคลบก็เช่นกน

คณุ มเี พื่ นฝงู ม ก แล มเี พ่ื น ล ยปร เภท แตไ่ ม่ ่ เพ่ื นกลุ่มไ น ก็ มผ งิ่ น่ึงจ ก
คุณ ได้ น่นคื ค มจริงใจ ด้ ย ธย ยที่เป็นคนพูดตรงไปตรงม จ ตรงกบ ใจ แล ไม่นิยม
ปร ดิ ฐค์ � พดู คนไม่คุ้นเคย จรู้ กึ เกรงกล คุณ แต่เม่ื ไดร้ ู้จกจ รู้ ่ คุณ เปน็ คนใจดี เปน็ ทพี่ ง่ึ
ใ ้กบทุกคน เม่ื เพื่ นมีปัญ ก็พร้ มรบฟัง ท� ใ ้เพ่ื น บ ยใจ แล ม รถใ ้ข้ คิดแก่เพื่ นได้
คุณ จงึ เปน็ ทร่ี กข งผ งเพื่ น

10

11

จดุ เปล่ียนคร้งั สา� คัญของชวี ติ

ชี ิตข งคุณ ม ถึงจุด กเ ครง้ ใ ญ่ เมื่ มี คื คณุ เดื นล ย บนุ น ค บุตรช ยคนเล็ก
ข งเจ้ พร ย พิชยญ ติ (ด่น บุนน ค) ปร บ ุบติเ ตุท งรถยนต์เ ียชี ิต ลงจ กเพิ่ง มร กนได้
ไม่ถึง ๒ ปี เ ตุเกิดท่ีจง ดร ชบุรี ร ่ งขบรถกลบจ กไปเที่ย ินด้ ยกน มีเด็กข่ีรถจกรย น
ตด น้ ในขณ ท่ีด้ นข มีรถขบ นม มีคุณ จึงตด นิ ใจ กพ งม ลยไปด้ นซ้ ยเพื่ รก ชี ติ
เดก็ คนนน้ ท� ใ ้รถตกถนนพลกิ ค ่� มกี ร เด็น กน กรถ ่ นคณุ ตดิ ยใู่ นรถ คณุ ม งเ น็

มยี นื ข้นึ ได้ จงึ คดิ ่ มไี มเ่ ป็น ไรม ก เม่ื ถูกน� ต ง่ โรงพย บ ลคณุ รบรูเ้ พียง ่ เข เข็นเตยี ง
แยกกนไปคนล ท่ี

คณุ ถกู เข้ เฝื กท้งต ยเู่ ปน็ เดื น ๆ น น ยู่บนเตยี งน่ิง ๆ กร ดกุ กร ดิกไมไ่ ด้ ช่ งแรก
ไม่มีใครบ กคุณ ่ มีเ ียชี ิตแล้ พูดกนเพียง ่ ยู่กนคนล โรงพย บ ล เพร เกรง ่ จ ท� ใ ้
คณุ เ ยี ใจ เมื่ ใครม เยีย่ มคุณ คณุ กจ็ บ กใ ้ไปเย่ียม มีที่ ก ร นกก ่ ยเู่ ม ยิ่งท� ใ ้
เพ่ื นฝูงรู้ ึก ง รจบใจ เพร ต่ งรู้ดี ่ ท้ง งเปน็ ครู่ กท่ไี มเ่ คย ่ งกนเลย

ในท่ี ดุ เมื่ คุณ ทร บ ่ มเี ียชี ติ แม้จ เ ียใจม ก แต่กไ็ ม่ปล่ ยใ ้ค มเ ร้ โ กกด
กนิ ใจจนทกุ ข์ร ทมย น น คณุ มี ติ เขม้ แขง็ ม งเ ตกุ รณ์ทเ่ี กิดขึน้ เปน็ จธรรมชี ติ แล ลุกขน้ึ
ม ยืน ยดด้ ยตนเ ง ดขบรถแล ท� ก รง นต่ ง ๆ ด้ ยตนเ ง โดยไม่ งใ ้ใครม ช่ ยเ ลื เลย

แมช้ ี ติ รกทกี่ � ลง นชนื่ ต้ งจบลงด้ ยคน นงึ่ มดลม ยใจ ในขณ ทคี่ ณุ ซงึ่ ยเุ พยี ง
๓๑ ปี ไดร้ บบ ดเจบ็ แตเ่ ตุร้ ยครง้ นน้ กลบกล ยเปน็ แรงบนด ลใจใ ้คณุ มงุ่ ม่นแ ง ที่พงึ่
ทแี่ ทจ้ รงิ นน่ คื พร ธรรมค� นข ง งค์ มเดจ็ พร มม มพทุ ธเจ้ เมื่ พกฟน้ื จน ยดี คณุ กเ็ รมิ่

กแ ง ครบู จ รย์ทีจ่ แน น� ก รปฏิบตธิ รรมท่ีเ ม กบจรติ ข งตน

12

จากชวี ติ ทเ่ี พยี บพรอ้ มสขุ สบาย
สู่ชวี ิตนักปฏบิ ตั ิธรรม
ทเ่ี รยี บง่ายสขุ สงบ

มยน้น บุคคลผู้ นใจ ึก พร ธรรม
ค� นในพร พุทธ น ยงมี ยู่ม ก แต่ กจ
ฆร ท่ีทุ่มเทปฏิบติธรรม ย่ งจริงจง จนเ ็นผลจ ก
ก รปฏบิ ตดิ ้ ยตนเ ง แล ซ บซง้ึ ในร แ ง่ ธรรม กร ทง่
ตด นิ ใจ ทุ ิ ชี ติ ใ แ้ กพ่ ร น กน็ บ ่ มี ยนู่ ้ ยม ก
คุณ มถ ลิ คื น่ึงในน้น

ลงจ ก มีเ ียชี ิต คุณ นม นใจ
ึก พร พุทธ น เข้ ไปเรียนกบครูบ จ รย์
ล ยท่ น จนกร ท่งพี่ คุณ ลลภ ช ติปร เ ริฐ
ได้ชกช นม ปฏิบติธรรมท่ี ดพร ธรรมก ย เมื่ พ. .
๒๕๒๕ เม่ื คุณ ได้พบ ล งพ่ ธมมชโย ได้เรียน
ก รปฏิบติธรรมกบท่ น รู้ ึกถูกจริต จึงต้งใจฝึก ย่ ง
พ กเพยี ร แล มี นิ ย งู ยิง่

13



มี นิ ยั เป็นเย่ียม

คุณ เป็นผู้มี ินย เป๊ เร่ื งเ ล ย่ งย่ิง
ต้งแต่ฝกึ ปฏบิ ติธรรมแรก ๆ คุณ ตืน่ แต่เช้ นง่ ม ธิ
ต้งแต่ตี ้ จ กน้นไป กก� ลงก ยท่ี ป ร์ตคลบแล้
จึงไปท� ง น พ ตกเย็นก็ไปน่ง ม ธิต่ กบ ล งพ่ ท่ี
� นกง นกลย ณมติ รทกุ น เม่ื ล งพ่ ขนึ้ ไปปฏบิ ติ
ธรรมแล นธรรม บนด ย ทง้ ด ย เุ ทพ ด ย นิ ทนนท์
ภูเรื คุณ มถ ิลก็จดเ ล ติดต มไปเรียนธรรม
ในทุกท่ี จนกร ท่ง นล มด

รักกำรปฏิบัติธรรมย่ิงชี ิต

เม่ื ใดเกดิ ค มรก เม่ื นน้ ค มคดิ ถึงจ ต มม ยู่เนื ง ๆ ผู้ที่ได้ช่ื ่ รกก รปฏิบติธรรม
ดง่ ชี ติ จงึ ไมค่ ดิ ปล่ ยเ ล แม้ ก นิ ทเี ดยี ใ ไ้ ลผ่ นไปโดยปร จ กก รร ลกึ ถงึ ธรรม คณุ เปน็ ตน้
แบบข งผรู้ กก รปฏิบตธิ รรมยิง่ ชี ิต ทกุ นเ ล คุณ ม่นฝกึ ตรึกธรรม น กร บ ย่ งต่ เนื่ ง ไม่ ่
จ เปน็ ช่ งเ ล ใด ยใู่ น ริ ยิ บถใด แมข้ ณ กก� ลงก ย ขณ ่ ยน้� คณุ ก็ ม รถนกึ ถงึ ด งใ ๆ
ได้ตล ดต่ เน่ื ง จนเ น็ ด งใ ไดม้ ่นคง

คุณ มกเล่ ใ เ้ พ่ื น นทิ ฟงั ยูเ่ ม ่ ก รปฏิบติธรรมท� ใ ไ้ ดค้ ม บ ย แล ท� ใ ้ได้
เ น็ ไรม กม ย ได้เ ็นค มจริงข งชี ติ เ น็ กฎแ ง่ กรรม เ ็นก รเ ยี น ่ ยต ยเกิดข ง รรพ ต ์
เ ็นภพภูมทิ ญ่ี ติมติ รไป ยู่ต มกรรมทีแ่ ต่ล คนได้ ่ง มม เมื่ คร้งเป็นมนุ ย์ คณุ มกบ กกบเพ่ื น
นทิ ่ เร เ น็ แต่เร ไม่พูด

15

บันทกึ ผลกำรปฏิบัติธรรมไมข่ ำด

น กจ ก ินยท่ีดีเยี่ยม แล ค มรกในก รปฏิบติธรรมยิ่งชี ิตแล้ คุณ ยงเค รพแล
เชื่ ฟงั ครบู จ รยม์ ก ตง้ แตเ่ ม่ื เรมิ่ ฝกึ นง่ ธรรม ใ มๆ่ ล งพ่ แน น� ใ บ้ นทกึ ผลก รปฏบิ ตธิ รรม
คุณ กข็ ยนจดบนทกึ ย่ งต่ เน่ื งในทกุ ร บที่น่ง ไม่ ่ ผลก รนง่ ม ธิจ กม ดี รื ไม่ งเกตแล
บนทกึ รมณข์ งตนเ งตล ดทง้ น ทง้ ในร บแล น กร บ ทง้ รมณภ์ ยน กแล ภ ยใน แมร้ ก

รมณไ์ ดด้ ีกเ็ ขียน รื ช่ งท่รี ก รมณ์ไม่ไดก้ บ็ นทกึ ไ ้ ่ เกดิ จ กเ ตใุ ด ท� ใ เ้ กิดค มร มดร ง
ใจในภ ย ลง ยง่ิ จดบนทกึ ผลปฏบิ ตธิ รรมม กเท่ ใด ยง่ิ ต กย�้ ่ รมณภ์ ยน กมผี ลต่ รมณภ์ ยใน
ย่ิงนก ลงจดบนทึกแล้ จ น� ่งใ ้ ล งพ่ ่ นเป็นปร จ� ม�่ เ ม จน ล งพ่ เ ่ยชม ่ “คุณ
มถ ลิ นิ โนเซน้ ด์ ”ี ก รบนทกึ ผลก รปฏบิ ตธิ รรม ย่ งล เ ยี ดแล ม�่ เ ม จงึ เปน็ กี นงึ่ เคลด็ ลบ
� คญทที่ � ใ ธ้ รรม ข งคุณ ก้ น้ ร ดเร็ เพร ท� ใ ้ได้ งเกต รเู้ ท่ ทน แล น� ม พฒน ิธีก ร
ปฏิบติธรรมข งตนได้ตล ดเ ล

รบั ผดิ ชอบทกุ ภำรกจิ อย่ำงดที ี่ ดุ

คณุ มผี ลก รปฏบิ ตธิ รรมร ดบแน น้ จนไดร้ บม บ ม ยจ ก ล งพ่ ใ ไ้ ป นธรรม
ใ ้กบ น่ ยง นต่ ง ๆ เชน่ ก รบินไทย เปน็ ต้น ขณ นน้ คณุ ยงรบร ชก รเปน็ ข้ ร ชก รช้นผ้ใู ญ่
ข งก งพ ณชิ ยกจิ ต่ งปร เท เมื่ ถงึ เ ล พกกล ง น คณุ ต้ งรบี ท นข้ แล้ เดนิ ท งไป นธรรม
ช่ ง ๑๒.๐๐-๑๓.๐๐ น. แล้ กลบม ท� ง นต่ ท� เช่นน้ี ปด ์ล ๑-๒ น ต่ เน่ื งเปน็ ปี ๆ

16

ในก ร นธรรม ข งคณุ คณุ จ เนน้ ก รเดนิ ฐ น งใจจ กฐ นที่ ๑ ไปฐ นท่ี ๒, ๓, ๔,
๕, ๖ จนกร ทง่ ถงึ ฐ นท่ี ๗ แล้ ย้ นกลบม ทลี ฐ น จนถงึ ฐ นท่ี ๑ ใ ม่ กลบไปกลบม แบบนี้ ต ม ธิ ที ี่
ล งปู่ ดป กน้� น ซงึ่ เปน็ แน ท งทคี่ ณุ ปฏบิ ตแิ ล้ ไดผ้ ลดี โดยคณุ ธบิ ยค ม � คญไ ้ ่ ก ร
เดนิ ฐ นต มท่ี ล งปู่ นนที้ � ใ เ้ ร มี ตใิ นร ่ งก รปฏบิ ตธิ รรม ใจจ จดจ่ ยกู่ บต ไมฟ่ งุ้ กไป
เก เกย่ี กบ งิ่ ภ ยน ก เม่ื ท� กลบไปกลบม ท� ซ�้ ๆ นกเข้ ใจกจ็ คนุ้ กบ นู ยก์ ล งก ย ย่ งเปน็
ธรรมช ติ แล พฒน ข้ึนเรื่ ย ๆ จนใจ ยุดนง่ิ เป็น ม ธิ

คุณ นธรรม ด้ ยค� พดู ทเ่ี รยี บง่ ย ตรงไปตรงม ไม่ซบซ้ น เข้ ใจง่ ย ไมต่ ้ งตคี ม
ใดๆ ท้งยงแน น� ต มค� ท่ี ล งปู่ ล งพ่ น โดยไม่เ ค มรู้ กึ ่ นต รื ค มรู้ท่ ๆ ไปม
แทรก แล ยงมคี มเ ม ตน้ เ ม ปล ย ย่ งยง่ิ เมื่ ถงึ นนด นธรรม ไม่ ่ จ มคี นม เรยี นจ� น น
ม ก รื น้ ย คณุ ก็ นต มปกติ ท� ใ ้ผู้เรียน มผ ได้ถงึ ค ม บ ุ่นแล จรงิ ใจ

น กจ ก นธรรม ทก่ี รบนิ ไทยในช่ งพกเทย่ี งแล้ ลงเลกิ ง น ล งพ่ ยงม บ ม ยใ ้
คณุ แน น� ธรรม ใ ก้ บเจ้ น้ ท่ี � นกง นกลย ณมติ ร เม่ื ครง้ ยทู่ ตี่ กึ ม คม ิ ยเ์ ก่ ม ทิ ย ลย
เก ตร ตร์ คุณ เดนิ ท งไปท่ี � นกง นทุกเย็น เพื่ ปฏบิ ติธรรมแล แน น� ธรรม ทุก น ไม่ ่ จ มี
คนม เรยี นกค่ี นกย็ งคงท� น้ ที่ ย่ งดที ่ี ดุ ในทกุ น คณุ จงึ ไดช้ ื่ ่ เปน็ ผมู้ คี มรบผดิ ช บใน น้ ท่ี
ที่ได้รบม บ ม ย ย่ งดีเย่ียมไม่ข ดตกบกพร่ ง ท้ง น้ ที่ร ชก รแล น้ ท่ีครู นธรรม ที่ได้รบ
ม บ ม ยจ ก ล งพ่

17

ใจเดด็ เด่ียวอทุ ิศชวี ติ ให้กบั พระพทุ ธศาสนา

ใน ย ๕๔ ปี ขณ ท่ี น้ ท่กี รง นก� ลงเจริญก้ น้ แล ยงเ ลื ยุร ชก ร กี ๖ ปี แต่
เมื่ ล งพ่ ชกช นใ ล้ กจ กง นเพ่ื ม ปฏบิ ตธิ รรมเตม็ ต ด้ ยเ น็ ่ คณุ มผี ลก รปฏบิ ตธิ รรม
ทด่ี เี ยย่ี มแล เปน็ คนจรงิ คณุ กไ็ มร่ รี เลยทจ่ี ทงิ้ ค ม ด ก บ ย ทงิ้ ต� แ นง่ น้ ทแี่ ล ค มเจรญิ
ท งโลก ทุ ิ ชี ติ ใ ก้ บพร พทุ ธ น ด้ ยเ ็น ่ ชี ติ ท งโลกเป็นชี ิตทีไ่ มม่ ีแก่น ร ไมม่ ี ไรน่
ตนื่ เตน้ แตธ่ รรมปฏิบติที่ไดเ้ รยี นรูก้ ลบมคี ม ุข น่ คน้ ยง่ิ เรยี นย่ิงล่มุ ลกึ ยง่ิ มแี กน่ ร

ก รตด นิ ใจข งคณุ เปน็ ก รตด นิ ใจทเ่ี ดด็ เดย่ี ไมเ่ พยี ง ล ต� แ นง่ น้ ทกี่ รง น ล
ชี ิตที่ ด ก บ ย ค มมี น้ มีต ใน งคมช้น งู เท่ น้น คณุ ยงตด ินใจข ยบ้ นท่ี � โรง ร บร ม
เงนิ ทไ่ี ดถ้ ยท� บญุ ในพร พทุ ธ น มงุ่ น้ เข้ ม ปฏบิ ตธิ รรมใน ด ย่ งไมค่ ดิ นกลบไปใชช้ ี ติ ท ง
โลก กี คุณ พดู กบเพ่ื น นทิ ่ ใ เ้ ธ เป็นใ ญท่ งโลก ่ นเร จ เปน็ ใ ญด่ ้ ยธรรม

18

ชี ิตในร้ั ดั

จ กชี ติ ที่ ขุ บ ย เปน็ น้ งคน ดุ ท้ ง
ในตร กลู งู เปน็ ข้ ร ชก รชน้ ผใู้ ญท่ มี่ ี น คต น
ดใ มแี ตผ่ คู้ นรมุ ล้ มเข้ ม เ กเ ใจ เม่ื เข้
ม ปฏบิ ตธิ รรมเตม็ ต คณุ กใ็ ชช้ ี ติ ย่ ง ิ ย์ ด
ด้ ยค มเต็มใจ มีชี ิตที่ มถ ท้งยงมี น้ ที่
ปฏบิ ติธรรม ค้นค มจรงิ ข งชี ติ แล ช่ ยเ ลื
ก รง นต่ ง ๆ ใน ด คณุ กป็ รบต ไดเ้ ปน็ ย่ งดี
พย ย มช่ ยเ ลื ตนเ ง ย่ งเต็มท่ี ไม่ต้ งก ร
ใ ้ใครม เ กเ ใจ ท่ นรบผิดช บต่ ตนเ ง
ดีเย่ียม รบผิดช บต่ น้ ท่ีก รง นดีเลิ ท้งยง
ปรบต เข้ กบน้ ง ๆ ที่ ล ก ล ยแล ยุ ่ งกน
ก ่ ๒๐ ปไี ด้ ย่ งดยี ่งิ

19

นกั ปฏิบัติธรรมช้นั แน นำ้

ด้ ยค มท่ีคุณ เป็นผู้มีผลก รปฏิบติธรรมร ดบแน
น้ เม่ื เข้ ม ยู่ ดแล้ ล งพ่ จงึ ม บ ม ยใ ป้ ฏิบติธรรมเปน็
ลก ซงึ่ คณุ กท็ � น้ ทไี่ ด้ มบรู ณม์ ก ย่ งไรกต็ ม เปน็ เร่ื งปกติ
ข งก รปฏิบติธรรมท่ีจ เผล มีค มต้งใจม ก ยิ่งบุคคลมีค มรบ
ผดิ ช บ งู เชน่ คณุ เมื่ ม ปฏบิ ติธรรมเตม็ เ ล แล รู้ ่ ตนมี น้ ที่
ไรก็เผล เกิดค มกดดน จนกล ยเป็นค มตึงค มลุ้นไปบ้ ง
แตค่ ณุ ก็ มน่ ฝกึ ปรบใจใ เ้ ข้ คู่ มพ ดี ในที่ ดุ คณุ ก็ ม รถ
ปล่ ย งทกุ ่ิง ทงิ้ ทุก ย่ ง เข้ กล งได้ง่ ย ไม่เ ลื ค มล้นุ ค ม
กดดนแม้ กนดิ เลย นภุ พข งใจทปี่ ล่ ย งทกุ งิ่ ไดแ้ ดง กม
ท งใบ น้ ข งคณุ ผทู้ ไี่ ดพ้ บเ น็ คณุ ใน นนน้ ต่ งบ ก ่ ใบ น้
ข งคณุ ่ งน ลม ก ย่ งทไ่ี ม่เคยเป็นม ก่ น

ธย ยข งนกปฏิบติธรรมท่ีโดดเด่นม กข งคุณ คื
ก รตด รมณ์ เม่ื นง่ ธรรม กบ ล งพ่ เพียงคร่เู ดีย ไม่ถึง ๕ น ที

ก ล งพ่ ถ มค� ถ ม คณุ กต็ บไดท้ นที จนเปน็ ทนี่ ่ ทงึ่ ข งน้ ง ๆ
ชุดปฏิบติธรรม เพร ในช่ งเ ล ้นๆ � รบนกปฏิบติธรรมที่
ต้ งท� ภ รกจิ น่ื ด้ ยเช่นพ กเร แล้ เ ล เพยี งเท่ นเ้ี พ่งิ ต ล่ มใจ
ใ ้กลบม ยู่ในต ก� ลงเริ่มปรบ ู่ค ม ยุดน่ิง ในขณ ท่ีคุณ

ม รถตด รมณ์ได้เร็ ม ก เรียกได้ ่ น่งปุ๊บนิ่งปั๊บ พร้ มต บ
ค� ถ ม จน ล งพ่ เ ่ยป กชม ่ “คุณ มถ ิลใจเกลี้ยงด”ี

20

ที่ท� ได้เช่นน้ี เพร คุณ ปฏิบติธรรมตล ดเ ล ใจจรดกล งต่ เน่ื งแม้ช่ งท� กิจ ตร
กจิ กรรมต่ งๆ ในชี ติ ปร จ� น ก่ นจ น น ลบกเ็ ใจไ ต้ รงกล ง ปล่ ยใจใ ไ้ ลเข้ กล งไปเรื่ ย ๆ
รื ขณ เดนิ กก� ลงก ย ใจกจ็ รดกล งไปด้ ย คณุ เคยเปรย ่ เดนิ กก� ลงก ยใน ค ร ๓ ร บ
ก็เข้ กล ง ๑๘ ก ยไปตล ด ดงน้นเมื่ ปฏบิ ติธรรมในร บ เพียงคณุ ลบต จึงเข้ กล งนิง่ ทนที
พร้ มเ ม กบก รเรยี นธรรม คณุ คื ปร จก พ์ ย น ผเู้ ปน็ ตน้ แบบข งพ กเร ่ คนทป่ี ฏบิ ตธิ รรม
ตล ดเ ล ๒๔ ช่ โมง มี ยูจ่ รงิ แล เร ม รถท� ได้จริง

แม้คุณ จ ม รถปฏิบตธิ รรมได้ ย่ งเชี่ย ช ญ แตไ่ ม่เคย ลงตน ท่ นมีคณุ มบติข ง
นกท� ชิ ช ทโ่ี ดดเดน่ คื ค มเค รพในครบู จ รย์ คณุ เชื่ ฟงั แล เค รพค� ง่ ข ง ล งพ่ ย่ ง
ยง่ิ ไม่ ่ ล งพ่ ม บ ม ยใ ท้ � ไรก็ท� ย่ งเต็มท่ี แล ไมท่ � ผดิ ไปจ กท่ี ง่ เลย ่ง ย่ งไรท� ย่ ง
นน้ ไมเ่ คยท� งิ่ ใดน กเ นื ค� ง่ เชน่ ค มรธู้ รรมปฏบิ ตทิ ล่ี เ ยี ดลกึ ซง้ึ ถ้ ไมค่ รพดู คณุ กจ็ ไมพ่ ดู
พดู เท่ ทเี่ ปน็ ปร โยชนต์ ่ ผฟู้ งั แล เท่ ที่ ล งพ่ เ น็ มค รเท่ นน้ รื กมใี ครม ข ใ ไ้ ปดนู น่ ดนู ี่ ดู
่ พ่ แมญ่ ตพิ ่ีน้ งต ยแล้ ไปไ น แมจ้ เป็นบุคคลใกลช้ ดิ นิท นมเพียงใด กไม่ใชค่ � ง่ ล งพ่
คณุ กไ็ มเ่ คยไปดใู ้ ยงคงปฏบิ ตติ นต มค� ง่ ครบู จ รย์ ย่ งเครง่ ครด ไม่ กน กลนู่ กท งตง้ แต่
นแรกทเี่ รยี นธรรม จนถงึ นิ ที ุดท้ ย

ไม่ ่ คณุ จ ไดร้ บม บ ม ยใ ท้ � ไร ไม่ ่ จ เ น็ ไร ก ล งพ่ ไม่ ง่ ใ พ้ ดู คณุ
ก็จ ไม่พูด แม้กบ ล น รื คน นทิ คณุ กไ็ มเ่ คยคยุ โมโ้ ้ ดเลย รื แม้แตเ่ ล่ เร่ื งจรงิ ที่ไปรไู้ ปเ น็
ม ใ ฟ้ งั เลย ด้ ยเ ตทุ เี่ ค รพในค� ง่ ครบู จ รยย์ ง่ิ ชี ติ นที้ � ใ ค้ ณุ มธี รรม ทกี่ ้ น้ ย่ งร ดเร็
ได้รบค มไ ้ งใจจ ก ล งพ่ ม ก แล เป็นผ้ทู ีเ่ รียนธรรม กบ ล งพ่ ได้ย น นที่ ดุ

21

ยอดกลั ยำณมติ ร ของพน่ี ้องนักปฏิบัติธรรม

แม้จ ปฏิบติธรรมเป็น ลก แต่คุณ ก็ยงได้รบม บ ม ยใ ้ท� น้ ท่ีกลย ณมิตรปร คบ
ปร ค งเจ้ ภ พผู้ใ ญ่ค บคู่ไปด้ ย ก รท� น้ ท่ีกลย ณมิตรน้ีไม่เพียงเฉพ เรื่ งก รปฏิบติธรรม
เท่ น้น แต่ต้ งรบฟงั ทุกเรื่ ง ท้งปญั ขุ ภ พ ปัญ ่ นต ปัญ คร บคร ปัญ ก รง น ล
คณุ รบฟังทกุ เร่ื งเป็น ย่ งดจี นผู้พดู บ ยใจ ใ ค้ � แน น� ต มเ ม ม แต่ไม่น� เร่ื งร เ ล่ น้น
ม กกเกบ็ ไ ใ้ นใจ ใจไมเ่ ก เกย่ี กบเรื่ งร ภ ยน กเลย มแี ตค่ มใ ่ งภ ยในเท่ นน้ เมื่ ถงึ คร
นง่ ม ธจิ งึ ปล่ ย ง ย่ งร ดเร็ เ มื น บ ิตชเ์ ข้ กล งไดท้ นที ไมม่ ีค มฟุ้งเลย

คุณ ยงเป็นเ มื น ิ ย์ผู้พขี่ งน้ ง ๆ นก กึ ชิ ช ธรรมก ย ล งพ่ จึงม บ ม ยใ ้
ค ยดแู ลปร คบปร ค งน้ ง ๆ คุณ จ ค ยแน น� ง่ นด้ ยจิตเมตต เมื่ เ ็น ง่ิ ทีไ่ ม่ถกู ต้ ง ไม่
เ ม ไม่ค ร กจ็ ค ยบ ก ค ยเตื น ท้งท่ีมี ธย ยพูดน้ ย พูดเท่ ทจ่ี � เปน็ เม่ื น้ ง ๆ มปี ัญ ม
ปรกึ คณุ กจ็ รบฟงั ย่ งดี ไมม่ ง ่ เปน็ ปญั จกุ จกิ ไร้ ร เลย คณุ ท� น้ ทน่ี ต้ี ง้ แตเ่ รมิ่ เข้ ด
จนกร ท่ง ยรุ ๆ ๘๐ ปี คุณ ลม้ ป่ ย เดินไมไ่ ด้ จงึ ใชเ้ ล ่ นใ ญ่กบก รดูแล ขุ ภ พแล ปฏบิ ติ
ธรรม ถงึ กร นน้ กมีใครม ปรึก ก็จ เปน็ ท่ปี รกึ ทด่ี เี ย่ียม

22

ท�ำ นำ้ ท่ีตอ่ ทิ ท้งั ๖

น กจ กก รท� น้ ที่กลย ณมิตรต มท่ีได้รบม บ ม ยแล้
คณุ ยงท� น้ ทกี่ บทิ ๖ ได้ ย่ งไมข่ ดตกบกพร่ ง ตง้ แตย่ งรบร ชก ร
คณุ จ ท� น้ ทเี่ ป็น พ นบุญช นเพ่ื น ๆ ท� บุญทุกเดื น เม่ื เข้ ม
ปฏิบติธรรมใน ดเต็มต ก็ไม่ท้ิงเพื่ น ยงไปม ู่กน แล ท� น้ ที่เป็น

พ นบุญเชื่ มใ เ้ พื่ น ๆ ทกุ คนได้บุญทกุ เดื นเชน่ เดมิ ทุกต้นเดื นจ
เ น็ ภ พคณุ นง่ เขยี นร ยก รบญุ ่ เพื่ นคนนน้ คนนฝี้ กท� บญุ ไรบ้ ง
แม้ใน ย ๘๐ ก ่ ปี คณุ กย็ งท� น้ ท่ีน้ี ยูท่ ุกต้นเดื นไม่ ่ ง ยเลย

ใน ่ นข งคร บคร คุณ ก็ ม่นไปม ู่ ท นข้ กบ
คร บคร พร้ ม น้ พร้ มต ทุกคร้งที่มีโ ก ได้ช่ ยดูแลคุณแม่ มีจน
กร ท่ง ร ดุ ท้ ย เม่ื ครง้ คณุ ย ย รี (คุณแม่) ล้มป่ ยลง กก็ ลบไป ยู่
บ้ นซ ย ยลมเพื่ ดูแลปรนนิบติท่ นจนลม ยใจ ุดท้ ย

คุณ ยงค ยดูแลช่ ยเ ลื พ่ี ๆ ทุกคน ในฐ น น้ งคนเล็ก
ค ยเปน็ ธรุ ใ โ้ ดยไมต่ ้ งร้ งข เชน่ ครง้ นงึ่ คณุ กลบไปค้ งทบี่ ้ นซ ย

ยลม พ รู้ ่ ล นไม่ บ ยแล คณุ แมข่ งเข ไปต่ งปร เท ล นต้ ง
ยกู่ บคณุ พ่ เพยี งคนเดยี คณุ จงึ พ ล นม น นค้ งด้ ย เพื่ ช่ ยดแู ล
บรรเท ก รป่ ยไข้ ด้ ยเ น็ ่ คณุ พ่ ข ง ล นต้ ง กไปท� ง น เกรง
จ ดแู ลแล ใ ้ย ไดไ้ มเ่ ต็มท่ี

� รบพี่นิยมแล พแ่ี ด๊ พีช่ ยพี่ ทเ่ี ปน็ โ ด ไมม่ ีคร บคร
เมื่ พ่นี ิยมแล พี่แ ๊ดเจบ็ ป่ ย คณุ ก็จ ไปเยยี่ ม ค ยดแู ลตล ดช่ งท่ี ยู่
ที่โรงพย บ ล จนกร ทง่ เ ียชี ิตก็จดง น ง่ ร่ งท่ น ย่ ง มเกยี รติ

23

ีกแบบ ย่ งที่งดง มข งคุณ ก็คื
ก ร งต กบพร ภิก ุ งฆ์ คุณ ไม่มีม น ทิฐิ
ถื ต ่ มธี รรม งู ก ่ เลย แมเ้ ปน็ พร นมุ่ บ ช
ใ ม่ จ พรร ม กน้ ยเพียงไร คุณ ก็มีค ม
เค รพพร ย่ ง ูงยิ่ง ปร นมมื พูดกบพร ทุก
คร้ง ทุกรูป กร บไ ้ท่ นด้ ยค มเค รพ เช่น
เดีย กบคณุ ย ย จ รย์ ข งพ กเร ย่ิงต กย้�
่ คนเข้ ถึงธรรมต้ งมีค มเค รพพร รตนตรย
ท้งพร พุทธ พร ธรรม แล พร งฆ์ ย่ ง ูงย่ิง
แล คงเป็นเพร ุปนิ ยแ ่งค มเค รพข้ ม
ภพข้ มช ติจึงท� ใ ้คุณ เกิดม ในตร กูล ูง
แ ดล้ มด้ ยบณฑิตนกปร ชญม์ ตล ดชี ติ

24

แมเ้ จบ็ ป่ ย นักเพียงใด ก็รัก ำใจนิ่งเป็นปกติ

ชี ติ คณุ ผ่ นค มเจบ็ ป่ ย นก ๆ ม ล ยครง้ ทง้ ด้ ยโรคภยแล บุ ตเิ ตุ แต่ ก รเจบ็
ป่ ยเ ล่ นน้ ไม่เคยท� ใ ้ก� ลงใจแล ค มรกในก รปฏิบตธิ รรมข งคณุ ลดน้ ยถ ยลงเลย

คุณ เรมิ่ ป่ ยเปน็ โรคเบ นเม่ื ยุปร ม ณ ๖๐ ปี น นงึ่ มี ก ร เจียนจงึ ขบรถ
ไปพบแพทย์ท่โี รงพย บ ลจุ คนเดยี เม่ื ตร จแล้ ปร กฏ ่ เ ้นเลื ด ใจตีบ ๓ เ น้ แพทยจ์ ึง
ง่ ใ ผ้ ่ ตดใ ญภ่ ยใน นนน้ ทนทแี บบไมท่ นตง้ ต นบ ่ เปน็ ก รผ่ ตดทม่ี คี มเ ย่ี ง งู เพร เปน็ ก ร
ผ่ ตด ใจในขณ ท่ีผ้ปู ่ ยเปน็ โรคเบ นซ่ึง จเกิดภ แทรกซ้ นได้ แตค่ ณุ ไม่ น่ ไ ไมโ่ ด
คร ญ ไมไ่ ดต้ ้ งก รก� ลงใจ รื ค มเ น็ กเ น็ ใจจ กใคร ๆ เลย เพยี งโทร พทแ์ จง้ ใ น้ ้ งท่ี ดทร บ
แล้ เข้ ผ่ ตดต มค� ง่ แพทยท์ นที นบ ่ เปน็ ผทู้ จ่ี ติ ใจเดด็ เดยี่ แล เขม้ แขง็ ม ก ร ่ งผ่ ตดกท็ � ต ม
ที่ ล งพ่ น คื ใ ท้ � ธรรม ไป ดิ่งเข้ กล งไป ก รผ่ ตดน้นก็ � เรจ็ ผ่ นพ้นไปด้ ยดี แล คุณ ก็
ไมแ่ ดง ก รเจบ็ ป ดใด ๆ ใ ้ใครต้ งกง ล

เม่ื ยไุ ด้ ๗๕ ปี คุณ เดิน กก� ลงก ย แล้ ลื่น กลม้ กร ดกู ข้ กแตก ช่ งเ ล น้น
ตรงกบเ ตุก รณ์น้� ท่ มใ ญ่ ท� ใ ้ไม่ ม รถ กเดินท งไปพบแพทย์ได้ทนที แต่คุณ ก็ไม่มีทีท่
กง ลใจใด ๆ จนล่ งไป ๓-๔ นจึง ม รถเดินท ง กจ ก ดไปเ กซเรย์ท่ีโรงพย บ ล ินแพทย์
แพทย์ นิ ิจฉยใ ท้ � ก รผ่ ตด คุณ ก็เข้ รบก รรก ทนทดี ้ ยใจนิง่ ๆ ใ ๆ ไมพ่ ร่� บ่นใด ๆ เช่นเดมิ

ต่ ม คณุ กป็ ร บ บุ ตเิ ตุ กี ครง้ ทต่ี ล ดไท เมื่ ยรุ ๗๖ ปี รถ มนุ แฉลบข้ มเก
กล งถนนไป แล ีกคร้ง น่ึง คุณ เ ยียบคนเร่งไปชนตึกท่ีบ้ น นต นธรรมแรงม ก ด้ ยนึก ่
เป็นเบรก ท� ใ ้รถยุบไปจนเกื บถงึ คนขบ

25

ทุกคร้งที่ปร บ ุบติเ ตุ รื เจ็บ
ป่ ยด้ ยโรค ไรกต็ ม ไม่ ่ จ นก กเพยี งใด
คณุ จ มี ตมิ น่ คง เขม้ แขง็ เดด็ เดย่ี ไมโ่ ย ย
ไม่โ ดคร ญ ไม่รู้ ึกน้ ยใจในช ต ชี ิตที่ต้ ง
เจ็บป่ ยแล เจ บุ ติเ ตซุ ้� แล้ ซ�้ เล่ ไมเ่ รยี ก
ร้ งข ค มเ ็นใจ ไม่ต้ งก รใ ้ใครม ค ย
ดแู ลปร คบปร งม มีธรรม เปน็ ท่ีพ่ึง มกี ริ ยิ

ก ร งบนิ่งเป็นปกติท้งก ยแล ใจ แม้รถพง
จนต้ งเปลี่ยนคน ใจท่ นก็ยงนิ่ง งบ ยู่ภ ยใน
ท้งยงม งเ ็น จธรรม ่ ก รเกิด ุบติเ ตุเป็น
เร่ื งธรรมด กรถพงก็เรียกปร กนม ช่ ย
ดูแล ร่ งก ยแย่ก็ไป ม ใ ้ตร จเช็ครก
่ นใจกเ็ ปน็ น้ ทขี่ งเร ทต่ี ้ งรก ปร ค งไ ้
ใ น้ งิ่ ๆ ยู่ตรงกล ง ม่งุ น้ ปฏบิ ตธิ รรมต่ ไป
โดยไม่ปร ม ท ซ่ึงท� ใ ้คุณ ผ่ นเ ตุก รณ์
ต่ งๆ ม ได้ด้ ยดีทุกคร้ง

ท้งน้ีคุณ ยงได้ ่ง มเ ตุแ ่งผู้มี
ร่ งก ยแข็งแรง ยุยืน ด้ ยก รท� บุญปล่ ย
ต ์ปล่ ยปล ทุก น แล ไปปล่ ยด้ ยตนเ ง
ทกุ นพร ไม่เคยข ดเลย

26

วาระสุดท้ายของชีวิต

เมื่ ยไุ ด้ ๘๐ ปี คุณ กลม้ จนกร ดกู
โพก ก ต้ งผ่ ตดแล ท� ก ยภ พบ� บดท่ี ถ บน
จุ ภรณ์ ุบติเ ตุคร้งนี้ท� ใ ้คุณ เดินไปไ นม
ไ นเ งไมไ่ ด้ ต้ งมผี ชู้ ่ ยดูแล ต่ ม เม่ื ยุ ๘๓ ปี
คณุ กลม้ กี คร้ง นึง่ จนกร ดูกไ ปล ร้ ด้ นข
ก ท� ใ ้ก รปร ค งเดนิ กไปทตี่ ่ ง ๆ ท� ไม่ได้ กี
ต่ ไป ต้ ง ยแู่ ตเ่ พยี งใน ้ งแล มคี นค ยดแู ลตล ด
ก รที่ต้ งค ยมีคนดูแลตล ดเ ล ไม่ ม รถเดิน
เ ินไปไ นได้ด้ ยตนเ ง เป็น ิ่งที่คุณ ต้ ง ดทน
แล ปรบต คร้งใ ญ่ เพร ต่ งจ ก ธย ยเดิมท่ี
ช บพึ่งพ ตนเ ง ท� เ งทุก ย่ ง ไมช่ บใ ้ใครพยงุ
แตถ่ งึ กร นน้ คณุ กย็ งคงมปี กติ งบนงิ่ ทง้ ก ยแล ใจ

ในช่ ง ุดท้ ยข งชี ติ คุณ ได้รบน้� ใจ
ย่ ง บ ่นุ จ กเพื่ นพนี่ ้ งกลย ณมติ รม กม ย ทง้
ม เยย่ี มเยยี นไมข่ ด ด กไม้ ข้ ข งเครื่ งใชท้ ่ี
จ� เปน็ ร นค ทเ่ี ปน็ ปร โยชนต์ ่ ขุ ภ พม
ใ ้ ค ยช่ ยถ มไถ่ � น ยค ม ด กในก รรก
พย บ ล จนถงึ ร ดุ ท้ ยข งชี ติ คณุ ไดจ้ กไป
ย่ ง งบ ด้ ย ก ร ใจลม้ เ ล

27

เ ยยฺ ถ ปิ พฺร ฺมณ ุทเก ทณฑฺ ร ชิ ขิปฺปเํ ย ปฏิ ิคจฉฺ ติ น จริ ฏฺ ติ ิก โ ต,ิ
เ เม โข พฺร มฺ ณ ทุ เก ทณฺฑร ชปู ม� ชี ิต� มนุ ฺ น� ปรติ ตฺ � ล ุก� พ ุทกุ ขฺ � พ ูป ย ,�
มนตฺ ย โผฏฺ พฺพ,� กตตฺ พฺพ� กุ ล,� จริตพฺพ� พรฺ มฺ จรยิ �, นตถฺ ิ ช ต ฺ มรณ�
ดูก่ นพร มณ์ ร ยไม้ทข่ี ดี ลงไปในน้� ย่ มกลบเข้ กนเร็ ไม่ตง้ ยนู่ น เเมฉ้ นใด
ชี ิตข งมนุ ยท์ ้ง ล ย เปรยี บเ มื นร ยไมท้ ขี่ ดี ลงในน�้
ฉนน้นเ มื นกน เปน็ ข งน้ ย ร ดเร็ มที ุกขม์ ก มคี มคบเเคน้ ม ก
บคุ คลพงึ มผ ได้ด้ ยปญั ญ ค รบ� เพ็ญกุ ล เเล ค รปร พฤตพิ ร มจรรย์
เพร ต ท์ ่เี กิดม เเล้ จ ไม่ต ย เปน็ ไมม่ ี

งฺ. ตตฺ ก. (บ ล)ี ๒๓/๗๑/๑๓๙
ชี ิตมนุ ยน์ ี้ น้ นก ปร ดจุ ร ยไมท้ ีข่ ดี ไปบนผิ น�้ พ กเร จงึ ไมค่ รปร ม ทในชี ิต ต้งใจ
่ง มบุญ นง่ ม ธฝิ กึ ใจใ ้ ยุดนิ่ง ดงเร่ื งร ชี ิต นงดง มข งคุณ มถ ลิ ผูเ้ ปน็ ต้นแบบชี ิตข ง
นก ึก ิชช ธรรมก ยผู้มีใจ นกแน่น ไม่ ่นไ ในโลกธรรมท้งป ง เป็นปร ดุจไม้ใ ญ่ที่ใ ้ร่มเง
กบญ ติมิตรแล พ่ีน้ งนก ร้ งบ รมี ย่ งเข้มแข็งแล ม่นคง ท้งยงเป็นปร จก ์พย น ่ ธรรม เป็น
ข งดจี รงิ เข้ ถงึ ไดจ้ รงิ กพ กเพยี รฝกึ ฝน ย่ งมี นิ ย ดทน ไู้ มถ่ ย รกธรรม ดงชี ติ ชี ติ ข งคณุ
เป็นเครื่ งย�้ เตื นใจใ ้กบพ กเร ่ เมื่ เกิดม เป็นคนแล้ ย่ งไรก็ต้ ง ู้ พ กเพียรฝึกฝนใจ ใ ้
เข้ ถึงธรรมใ จ้ งได้

28

รำ ลึกถงึ

กลั ยาณมติ ร สมถวลิ  บุนนาค

ผมู้ ีบญุ ...

ค มจรงิ ข ง รรพ ต แ์ ล รรพ ่งิ ทง้ ล ย ท้งในโลกน้ีแล โลก ่ืนๆ ทุก ่ิง ไม่ ่ คน ต ์ ่ิงข ง
ใดๆ ล้ นเกิดขึ้น ต้ง ยู่ แล เ ่ื มไป ู่จุด ล ยท้ง ิ้น แม้แต่โลกใบน้ีท่ี ุดก็ต้ งล่ม ล ยไปด้ ยกปพิน แม้
พร มม มพุทธเจ้ แล พร ร นต์ กท้ง ล ยก็ยงต้ งจ กโลกนี้ไป มู่ ต ์ท้ง ล ยเมื่ ล งข รไปแล้
ก็ไม่ จน� ทรพย์ มบติ รื ล ภ ย บริ ร ติดต ไปได้ท้ง ้ิน มีแต่บุญแล บ ปที่เร ได้กร ท� เ ไ ้ ด้ ยก ย
ด้ ย จ ด้ ยใจเท่ น้น ที่จ ติดต มต เร ไปเกิดในภพภูมิใ ม่ ในทุก นทุกแ ่ง

เร ทุกคน... มีเ ล ยู่ในโลกน้ี ย่ งจ� กด แต่ล คนมีเ ล แ ่งชี ิตช่ ง ้นๆ เท่ น้น แม้ค มต ย
กไ็ มม่ นี มิ ติ ม ย ไมม่ ใี ครรู้ ่ จ ต ยเมื่ ไร ต ยทไ่ี น ต ย ย่ งไร แตท่ รี่ ู้ คื “ทกุ คนล้ นตำย มด”

ดงน้น ผทู้ ไ่ี ด้ช่ื ่ “ผมู้ ีบุญ” จึงฉล ดในก รด� เนินชี ิต ด้ ยค มไมป่ ร ม ท ม่นพิจ รณ เ ม ๆ
่ ก รท่เี ร ได้มโี ก เกดิ ม เปน็ มนุ ย์น้น มีเป้ ม ย เกิดม เพ่ื ท� พร นพิ พ นใ แ้ จ้ง แ งบญุ ร้ งบ รมี
เม่ื ยดึ ลกในก รด� เนนิ ชี ติ ย่ งน้ีได้ เร จ ได้ใช้ นเ ล ที่เ ลื ยู่ ก่ นทจี่ จ กโลกนี้ ด้ ยก ร ่ง มบญุ บ รมี
ใ ้ม กๆ “ท�ำด งบุญใ โ้ ตๆ” เพร เม่ื ถึง ร ุดท้ ย บุญเท่ นน้ จ เปน็ ทพ่ี ึ่งใ ้กบต เร จ น� เร ไป เู่ ท โลก
ย่ ง ง่ ง ม

กล มถ ลิ บนุ น คไดใ้ ชท้ กุ เ ล น ทใี นชี ติ ใ ผ้ ่ นไป ย่ งไมป่ ร ม ท ด้ ยก รท� ท น รก ลี แล
เจรญิ ภ น ย่ งเ ชี ิตเป็นเดมิ พน โดยเฉพ ย่ งยิ่ง ท่ นเปน็ ผู้ที่รกก รปฏิบติธรรมยงิ่ ชี ิต ขยนนง่ ม ธิ ย่ ง
ม�่ เ ม ทกุ น จนกร ทง่ มผี ลก รปฏบิ ตธิ รรมทด่ี เี ยย่ี ม บ่ ยครง้ ท่ี มคู่ ณ มโี ก เชญิ ท่ นม เปน็ ทิ ย กร เพื่ ช่ ย
แน แน เทคนคิ ก รปฏบิ ตธิ รรมใ ไ้ ดผ้ ลก้ น้ ท่ นกย็ นิ ดชี ่ ยด้ ยค มเตม็ ใจทกุ ครง้ ไม่ ่ ในร บ รื น กร บ

กล มถ ิล บนุ น ค ท่ นไดท้ ุม่ เท ใช้ค มรู้ ทก ค ม ม รถแล ปร บก รณม์ ช่ ยรบบุญ
ต่ งๆ ใน ดพร ธรรมก ย แม้ช่ งท่ี งข รจ ไม่ � น ย ช่ ย ไรไม่ได้ม ก ท่ นก็จ ช่ ยพูดใ ้ก� ลงใจ ในก ร
ปฏบิ ตธิ รรมกบทกุ คนทแ่ี ม เยยี่ ม ท่ นไดใ้ ช้ งข รก ยมนุ ยใ์ นก ร ร้ งบ รมไี ดค้ มุ้ ค่ ที่ ดุ ท่ นจงึ เปน็ แบบ ย่ ง
ทด่ี ีง มแกน่ ก ร้ งบ รมที ่ียง ยทู่ กุ ๆ คน

ข นุภ พข งพร รตนตรย นไม่มีปร ม ณ จงดลบนด ลใ ้ กล มถ ิล บุนน ค มีค ม ุข
มปร รถน ใน มปร ยภพ ในดุ ติ บุรี งบญุ พเิ เขตบรมโพธิ ต ์ แล ได้ ร้ งบ รมีกบ มคู่ ณ ไมต่ กไม่ ลน่
ตล ดไปทกุ ภพทุกช ติ ตร บกร ทง่ ถงึ ท่ี ดุ แ ่งธรรมเท ญ

พร ครสู งฆรกษ์รงสฤษด์ิ อิทธฺ จิ นิ ฺตโก
เจ้ อ ว สวดพร ธรรมก ย

30

โยมพสี่ มถวลิ บนุ นาค

โยมพี่ มถ ลิ บนุ น ค เกดิ ในคร บคร ข้ ร ชก รชน้ ผใู้ ญ่ คณุ พ่ คื � ม ตยเ์ กพร เทพปญั ญ
(ภกดิ์ น ม รตน)์ คณุ พ่ มคี ื เจ้ พร ย พชิ ยญ ติ (ดน่ บนุ น ค) พี่ คื โยมคณุ ลลภ ช ตปิ ร เ รฐิ
ซ่ึงเป็นกลย ณมิตรแน น� ใ ้ม ปฏิบติธรรมที่ ดพร ธรรมก ย ซึ่งเป็นข้ ร ชก รช้นผู้ใ ญ่ แล มีเป็น
เ ก ครร ชทตู ใน ล ยปร เท มี ล นช ยเปน็ เ ก ครร ชทตู มี ล น คื ผ .ดร.ด งกมล ช ตปิ ร เ รฐิ
เปน็ คณบดคี ณ นเิ ท ตร์ จุ ลงกรณม์ ทิ ย ลย เปน็ ตน้ ต ท่ นเ งกร็ บร ชก รมคี มก้ น้ ตง้ แต่

ยุยงน้ ย
ตมภ พรู้จกโยมพ่ี มถ ลิ ม เปน็ เ ล เกื บ ๔๐ ปีแล้ ไดม้ โี ก คุน้ เคยม กขน้ึ เมื่ คร ขึน้

ไปปฏบิ ติธรรมกบ ล งพ่ ธมมชโย ท่ดี ย เุ ทพ-ปยุ ด้ ยกน โยมพ่ี มถ ลิ เปน็ คนเรยี บง่ ย ยม้ิ แย้มแจ่มใ
มีน�้ ใจไมตรกี บทกุ คน รกบญุ รกธรรม ม ก มผี ลก รปฏบิ ตธิ รรมทีด่ ี เมื่ ล งพ่ ธมมชโยช นใ ้ม ทุ่มเท
ปฏิบติธรรมเตม็ ต ก็ล กจ กร ชก รทนที ไม่มีค มยดึ ตดิ ในย ถ บรรด กดิเ์ ลย ตง้ ใจปฏบิ ตธิ รรมแล

นธรรม ใ ้กบบคุ คลต่ งๆ ต มท่ี ล งพ่ ท่ นม บ ม ย ย่ งเตม็ ก� ลงม โดยตล ด
ในช่ งท้ ยข งชี ิต เม่ื ยุ ๘๐ เ แล้ แม้ ุขภ พจ ไมใ่ ครด่ ีนกแล ปร บ บุ ตเิ ตุ ล ย

ครง้ แตโ่ ยมพี่ มถ ลิ กย็ งคง ยใู่ นบญุ ตง้ ใจปฏบิ ตธิ รรม ท� ค มดี ย่ งเขม้ แขง็ ม โดยตล ดจน ถงึ ช่ ง ดุ ท้ ย
ข งชี ติ

ปร ตชิ ี ติ นงดง มข งโยมพี่ มถ ลิ ไดแ้ ดงใ เ้ ร เ น็ ย่ งเดน่ ชดถงึ ก รแยกแย ค ม � คญ
ย่ งถูกต้ งร ่ งเปลื กกบแก่น คื ปล่ ย งล ภย ท่ีไม่เป็น ร แต่ยึดธรรม ข ง งค์พร มม
มพทุ ธเจ้ เปน็ แกน่ รแทจ้ ริงข งชี ิต มดงพทุ ธภ ิตท่ี ่

“ร ชรถท่ีตกแตง่ ปร ดบปร ด ย่ งดี กย็ งมี นเก่ คร�่ คร่ ไป
แต่ธรรม ข ง ตบุรุ ทง้ ล ยไม่มี นเก่ ”
ตบรุ ุ กบ ตบุรุ ย่ มเข้ ใจกนดี
ข นุโมทน กบโยมพี่ มถ ิล บุนน ค ย ดนกรบแ ่งก งทพธรรม ข ใ ้กลบไปพกท่ีดุ ิตบุรี
กร ย ก่ นลงม ร้ งบ รมกี นต่ ไป

พร ครปู ลดสวุ ฒนโพธิคุณ ( นวุฑโฺ ฒ ภิกฺขุ)
ผู้ชว่ ยเจ้ อ ว สวดพร ธรรมก ย

31

อนจิ จา วต สังขารา ฯลฯ สังขารท้งั หลายไมเ่ ท่ียงหนอ...

ไดย้ ินข่ แล้ ใจ ยเ มื นกนน แมจ้ ท� ใจไ เ้ นิน่ น นแล้ ่ ต้ งมี นนแี้ นๆ่ เลย
คุณ มถ ิลที่ทกุ คนไดร้ ู้จก..
พร กร็ ู้จกตง้ แต่เร่ิมไดเ้ ข้ ดก็ ม บิ ก ่ ปีแล้ นิ
เ ็นคณุ ทุกครง้ ก็ปลื้มใจทุกคร้ง ยิง่ ได้คยุ ด้ ย กย็ ิ่งปลม้ื ใจ ดีใจ ท่ีได้ร้จู กคุณ
ค มมเี มตต ทีแ่ ผ่ กม บนใบ น้ ทป่ี ร ดบด้ ยร ยยม้ิ บ งๆ
ค มจรงิ ใจทีแ่ ผ่ กม จ กด งต
ย่งิ ไดพ้ ดู คยุ กย็ ่ิงท� ใ ้รกแล เค รพคณุ เ มื นญ ตผิ ใู้ ญค่ น นึ่ง
ค มเป็นกนเ งข งคณุ ..ท� ใ เ้ ป็นทีร่ กข งทุกๆ คน
บ งคร้งแมไ้ มไ่ ด้เข้ ไปคยุ ด้ ย เพร มีผ้คู นม ก น้ ล ยต ได้เข้ ไปพบป นทน ธรรมกบคณุ
กไ็ ด้แต่ยนื ม งคณุ ด้ ยค มชนื่ ชม..ด้ ยค มเลื่ มใ ย่ ง มดใจ
ไดแ้ ต่นกึ ในใจ ่ ..น่ี ิ คนจรงิ มธี รรม ภ ยในทล่ี เ ยี ด ลึกซ้งึ
แต่กท็ � ตนปร นงึ่ คนธรรมด คน นึง่ ไมไ่ ดเ้ ชิด น้ รื ชูค ใ ่ใครๆ เลย
มีแตค่ ม ่ นน้ มถ่ มตน ย้ิมแย้ม แจม่ ใ พดู คุยทกท ยกบทุกคนด้ ยค มเป็นกนเ ง
เ น็ แล้ น่ ปร ทบใจยิ่งนก

แม้ในบน้ ปล ยข งชี ติ ..
คณุ ต้ งเผชิญกบโรคภยไขเ้ จบ็ ย่ งม ก
แต่ ี น้ แล แ ต นม่งุ ม่นกลบมิได้ลดน้ ยลงไปเลย กลบท แ ปร ก ย นผ่ งใ

32

เป็นคนไข้ที่ ง่ ง ม ยงคงเป็นตน้ บญุ ต้นแบบ นงดง ม
ใ ้เ ล่ นก ร้ งบ รมที พี่ บเ ็น ย่ งเ ม ต้นเ ม ปล ย จ บจน ร ดุ ท้ ยข งชี ิต
มแล้ กบที่ ล งพ่ ได้เคยกล่ ยกย่ งคุณ ไ ้
นบได้ ่ เป็น ุบ ิก ผเู้ ข้ ถงึ พร รตนตรย ย่ งแท้จริง
คุณ เป็นปร ดุจทน ยแก้ต่ งใ ้กบพร น โดยแท้
เปน็ พย นบคุ คลผยู้ ืนยนได้ ่ พร ธรรมก ยมีจริง
แล ทกุ คน ม รถปฏบิ ตเิ พื่ เข้ ถงึ พร ธรรมก ยภ ยในได้ ย่ งแนน่ น

ธุ ธุ ธุ นุโมท มิ ข นโุ มทน ธกุ รในบญุ กุ ลข งคุณ ท่ไี ด้ ่ง มไ ด้ ีแล้
ไดก้ ร ท� ไ ้ดแี ล้ ในภพนช้ี ตนิ ้ี.. ข จงกลบดุ ติ บุรี งบุญพิเ ย่ ง ง่ ง มเถดิ
แล้ เร คงได้กลบม ร้ งบ รมีร่ มกน ีกน คุณ
ค มต ย จจ พร กก ย ย บเร ใ ้แยกจ กกนไปได้
แตค่ มต ยมิ จพร กมโนปณิธ น นยิ่งใ ญ่ ท่ีจ ปร บม ร ติดต มม ปูชนีย จ รย์
เพื่ ม่งุ ไป ู่ท่ี ุดแ ่งธรรมข งพ กเร ไปไดเ้ ลย
.

ร� ลึกถึงคณุ ตล ดไป
พร มห วุฑฒ์ สวุ ฑุ ฒฺ ิโก
ทติ ย์ท่ี ๒ กมุ ภ พนธ์ พุทธ กร ช ๒๕๖๓

33

แด่ นกั รบกล้ากองทพั ธรรมผมู้ ุ่งไปสทู่ ่สี ดุ แหง่ ธรรม
เมื่ ปีพุทธ กร ช ๒๕๓๓-๒๕๓๔ ได้มีโ ก ปฏิบติธรรม ย่ งต่ เนื่ ง ณ ค รภ น

ทุ ย นแ ง่ ช ตภิ กู ร ดงึ แล ท่ี ทุ ย นแ ง่ ช ตดิ ย เุ ทพ-ปยุ ร มถงึ ไดป้ ฏบิ ตธิ รรมร่ มกบโยมพี่ มถ ลิ
บนุ น ค ต้ งบ ก ่ เปน็ ค มโชคดที ไ่ี ดพ้ บกบโยมพ่ี ซง่ึ ในขณ นน้ น กจ กจ ไดป้ ฏบิ ตธิ รรมกบ ล งพ่
ธมมชโยแล้ ล งพ่ กไ็ ดเ้ มตต ม บ ม ยใ โ้ ยมพ่ี มถ ลิ ค ยเปน็ กลย ณมติ รใ ก้ บพร ภกิ ุ บุ ก
บุ กิ ทเ่ี ข้ ปฏบิ ตธิ รรม นบเปน็ ติ เต รร์ นุ่ แรกก็ ่ ได้ ง่ ผลใ ช้ ดุ ปฏบิ ตธิ รรมมปี ร บก รณภ์ ยใน
ก้ น้ เปน็ ล� ดบๆ ท� ใ น้ ึกถงึ ค มทุ่มเท ค มเ ีย ล ข งโยมพ่ี ท่คี ยเ ใจใ ่ ปร คบปร ค ง
เปน็ กลย ณมติ ร เพื่ ใ ผ้ ปู้ ฏบิ ตธิ รรมไดม้ ปี ร บก รณภ์ ยใน โดยไมเ่ น็ แกค่ มเ นด็ เ น่ื ย เ น็ โยม
พ่มี ีค ม ่ นน้ มถ่ มตน ต่ พร ภกิ ุ แม้จ มีปร บก รณ์ภ ยในท่ีดีม ก โดยเฉพ มีค มเค รพ
เชื่ ฟัง ล งพ่ ย่ ง งู ุด มคี มเมตต กรณุ ต่ น้ งๆ บุ ก บุ กิ พดู น้ ยไม่โ ้ ด รกในก ร
ฝึกฝนตนเ ง ย่ ง ม่� เ ม เปน็ ตน้ บุญตน้ แบบ มเป็นนกปฏิบตธิ รรม ย่ งแท้จรงิ จงึ ไมแ่ ปลกใจเลย
่ ล งพ่ ได้ม บ ม ยใ เ้ ปน็ ติ เต ร์

ข � น จบญุ กุ ลท่ีโยมพี่ มถ ิล บุนน ค ได้ ่ง มม แล้ ด้ ยดที ุกๆ บญุ แล ข ทุ ิ บุญ
กุ ลทกุ ๆ บญุ จง ง่ ผลใ โ้ ยมพี่ มถ ลิ บนุ น ค มที พิ ยก ยที่ ่ งไ ล เ ยี ดปร ณตี ยงิ่ ๆ ขน้ึ ไป มที พิ ย
ิม น น ิจิตรตร ก รต ถิต ณ ดุ ิตบุรี งบุญพิเ เขตบรมโพธิ ต ์ ย่ ง ง่ ง ม ใ ้ได้ร่ ม ร้ ง
บ รมีต มตดิ ม ปชู นยี จ รย์ ไปทุกภพทุกช ติ ตร บ นถงึ ที่ ุดธรรมเท ญ

ข ดดุ นี กรบกล้
พร ช ญณรงค์ ว ณชิ ฺชชญโฺ ญ
ปร ธ นสงฆศ์ นู ยป์ ฏิบตธิ รรมน น ช ติป ย

34

วรี สตรี..ศรีศาสนา กลั ฯ สมถวลิ บนุ นาค

สม......ญ น ม นกรบ ก งทพธรรม

ถวิล.....ย�้ ยดุ นิง่ ดงิ่ กล ง ม ย

บุน.......บ กบ่น นนตช์ ติ ชพี มล ย

น ค.....มน ก ย ปร เ รฐิ เลิ ล้� ชน

เป็นนก ร้ ง บ รมี รี น เปน็ นก ู้ ผู้แกรง่ กล้ ปร โมทยผ์ ล
เป็นนกบญุ ใจพร เ ีย ล ตน เป็นนกค้น ค ้ ธรรม ปร ทิ ธิ์ชย

ชี ิตท่ น งดง มนก ปร จก ์ ล้ มปี ญั ญ รทธ ม่น มิ น่ ไ

เปี่ยมเค รพ กตญญู เชิดชใู จ ยึดม่นใน ค� น- ่ง ดุ ชี ี

เป็น “ต้นบญุ ต้นแบบ”ฉบบช บ ต มร บ บ พุทธธรรม น� ถิ ี
พนธ์ุนกรบ พนธุต์ น พนธุค์ นดี
“วีรสตรี ศรีศ สน ” จ รกึ คุณ

สทิ ฺธิกนโฺ ต ภกิ ขฺ ุ

คุณ มถ ิล...เป็นผู้ใ ญ่ท่ีน่ รกน่ เค รพ ท่ น งบเ งี่ยม ง่ ง ม รกก รปฏิบติธรรมย่ิงชี ิต
ปฏิบติต มโ ทข งครูบ จ รย์ มีค มเมตต ต่ ผู้ร่ มปฏิบติธรรม จ ค ยใ ้ก� ลงใจแล แน น�
ก รปฏิบติธรรม ท่ น มกบเป็นต้นแบบข งนกปฏิบติธรรมท่ีรกธรรมปฏิบติแล ก ร ร้ งบ รมี
เ ชี ติ เปน็ เดิมพน

พร มห สุทธชิ ย สุทฺธชิ โย

พ่ี ( ) มถ ลิ มกบเปน็ ผู้ ลกแล ผใู้ ญ่ ยธรรม ทเี่ ม ตน้ เ ม ปล ย เปน็ ต ย่ งข งฝ่ ย ญงิ
แล บุ ิก ได้เปน็ ย่ งดี แล จ ยู่ในค มทรงจ� ข งน้ งๆ ล นๆ ตล ดไป

มถ ิล ท รกล้ ก งทพธรรม มท่ที � ง นปร จ� ท� ล เ ยี ด

มฤทย ใครได้คยุ ลุยเร่ื งธรรม บญุ นนุ น� กลบดุ ติ บุร.ี ...แล้

พร ครใู บฎกี อำ นวยศกด์ิ มุนิสกโก

35

อบุ าสิกาผู้เข้าถงึ พระรัตนตรัย
ไดท้ ร บข่ ก รล งข รข งคณุ มถ ิล บุนน ค ท� ใ ้นกึ ถงึ โ ทพร มงคลเทพมุนี

ล งปูพ่ ร ผู้ปร บม ร ใน ปพั พโตปมค ถ (๒๘ มีน คม พ. . ๒๔๙๗) ค มต น นงึ่ ่
ท้งชมพทู ีป แ นโกฏจิ กร ล นนตจกร ล นิพพ นถ ดก ยทไ่ี นๆ ไมม่ เี ลย แล้ ไม่มี

ใครรูจ้ กเ ยี ด้ ยซ�้ น่มี รู้จกขนึ้ แล้ ที่ ดป กน�้
ภกิ ุ มเณร ุบ ก ุบ กิ ยู่ ดป กน�้ กจ็ รงิ แต่ไมร่ ู้ ่ มภ ร ดป กน้� ท� ไร นี่

จรรย์นก ย่ดู ้ ยกนตง้ ล ย บิ ปี ยู่ ดป กน้� ท� ิชช น้ี ๒๒ ปี ๘ เดื น ๙ น นนี้ ไม่มใี ครรู้ ่
ท� ไร รแู้ ต่นิด ๆ น่ ย ๆ รูจ้ ริงจงลงไปไมม่ ี มกี ผ็ ้ทู ี่ท� ชิ ช ด้ ยกน...

เรื่ งข งธรรมล เ ียด มีแต่ผทู้ ีท่ � ชิ ช เท่ นน้ ทร่ี ู้ กท่ นไมบ่ ก เร ๆ ท่ นๆ ก็ไม่รู้
แล้ เกี่ย ไรกบก รล งข รข งคุณ ล่ ก็เรื่ งน้ี ยู่ในค มทรงจ� กไม่เล่ ใ ้ฟัง
คนรนุ่ ลงๆ ท่ีเพงิ่ ม ก็คงไม่รู้ กถ็ ื เ นทีค่ ุณ ล งข ร นเ้ี ล่ เป็นธรรมท น ุทิ ใ ค้ ุณ มี ่ นใน
บุญด้ ยน
จ� ได้ ่ ปร ม ณปพี ุทธ กร ช ๒๕๔๒ ลงจ ก ล งพ่ ท่ นน� กล่ ค� บชู แล ข ขม
พร รตนตรย น� นง่ ม ธกิ ลน่ ใจใ ใ้ ใ แล้ ท่ นกน็ � กล่ ค� บชู ข้ พร แล้ ท่ นกก็ ล่ เชญิ คณุ
มถ ลิ ใ เ้ ปน็ ผแู้ ทนลกู ิ ย์ ล น ิ ย์ น� ข้ ปล ร นค กลน่ ใ ใ้ ด้ ย ชิ ช ธรรมก ยแล้
น� ไปน้ มถ ยพร มม มพุทธเจ้ ใน ยตนนิพพ น

36

โดย ่ นต ต นน้น รู้จกคุณ ผิ เผิน แล ไม่รู้ม ก่ น ่ คุณ มีธรรม ล เ ียด แล
ม รถท� น้ ทีเ่ ปน็ ต แทนในพธิ ีบชู ข้ พร ได้

ลงจ กนน้ กไ็ ดม้ โี ก ได้ นทน กบคณุ ท่ นเปน็ ผใู้ ญท่ มี่ ี ธย ยดมี กๆ เมตต โ บ
้ ม รี รก ด รกพร พทุ ธ น รก ชิ ช ธรรมก ย แล ใ ค้ � ปรกึ ทเ่ี ปน็ ปร โยชนต์ ่ ก รปร พฤติ
พร มจรรยแ์ ก่ ตม เปน็ ดุ ย ดกลย ณมติ รข ง มคู่ ณ ทมี่ เี ป้ ม ยมโนปณธิ นไปท่ี ดุ แ ง่ ธรรม

คณุ เปน็ พย น � คญผู้ นงึ่ ทแ่ี กต้ ่ งใ พ้ ร พทุ ธ น ่ ธรรม ทล่ี เ ยี ดลกึ ซงึ้ ม รถ
ปฏิบติแล เข้ ถึงได้จรงิ ๆ กท� ถกู ต้ งต ม ลก ชิ ช

นนี้ คุณ มถ ิล บุนน ค ล งข รจ กพ กเร ไปแล้ แต่ค มดี แล ผลง นข งคณุ
ที่ท� ไ ้ในพร พุทธ น ในก ร ร้ งเ ริมแล เพิ่ม รทธ ใ ้ผู้ท่ีม ดปฏิบติธรรมใ ้เข้ ใจใ ้ลึกซ้ึง
ย่ิงๆ ข้นึ

รทธ ท่ีรก ได้ย ก รทธ เ มื นน้� ที่เซ ทร ย แต่คุณ ก็ท� ได้ ใ ้ ล ยคนได้มี
แน ท งในก ร ง่ มบญุ ร้ งบ รมี แล ม เปน็ ก� ลง ลกในก รเผยแผธ่ รรม บื ยพุ ร พทุ ธ น
ิชช ธรรมก ยจนถึงปัจจบุ น

นโุ มทน บญุ ข บคณุ ไ ้ ณ โ ก นด้ี ้ ย ข ใ ม้ รี มกี ย ่ งไ มคี ม ขุ ในทพิ ย มบติ
นแ ดล้ มด้ ยบริ รท่ีร ค ยต้ นรบก รกลบม จ กก ร ร้ งบ รมีน คุณ มถ ิล บุนน ค
กลย ณมติ รท่ีแ นดี ุบ กิ ผ้เู ข้ ถงึ พร รตนตรยภ ยใน

มนวีโร ภกิ ฺขุ
๑ กุมภ พนธ์ พทุ ธศกร ช ๒๕๖๓

37

โยมอาสมถวิล บนุ นาค
บคุ คลตน้ แบบของฆราวาสนักปฏบิ ัตธิ รรม

ก รเป็นเจ้ น้ ท่ีข ง ดพร ธรรมก ยแล มูลนิธิธรรมก ย จ ต้ งรู้จกรบผิดช บแล ดูแล
ตนเ ง ข นข ยฝกึ ตน ม่นปฏบิ ตธิ รรม เพ่ื ใ เ้ ข้ ถงึ ธรรมภ ยในใ ้ไดท้ กุ ๆ คน ุบ กผ้ไู ด้ชื่ ่ ย่ใู กล้
พร รตนตรย ต้ งเปน็ ตน้ แบบท่ดี ีใ ไ้ ด้

นบเป็นค มเมตต ข ง ล งพ่ ธมมชโยท่ีท่ นเ ็น ่ ลูกๆ เจ้ น้ ที่ ุบ ก ุบ ิก ที่ ุทิ
ตนใ พ้ ร น จ ต้ งมีท่ีพ่ึงภ ยในใ ้ได้ทุกๆ คน ในช่ งปี พ. . ๒๕๕๐ ท่ นจึงม บ ม ยคุณ มถ ลิ
บนุ น ค เปน็ ต แทนข งท่ น ช่ ยชแี้ น ก รปฏบิ ตธิ รรม เทคนคิ ก รปรบใจ แล ค ยใ ก้ � ลงใจน้ งๆ บุ ก
บุ กิ จน ม รถปฏบิ ตธิ รรม มปี ร บก รณแ์ บบยกชน้ ได้ คณุ ไมเ่ พยี งเปน็ ผู้ นผชู้ แี้ น เท่ นน้ ท่ นยง
เปน็ ตน้ แบบก ร งต ก รปฏบิ ตติ ใ ก้ บน้ งๆ ช ดทกุ คนๆ ด้ ย คณุ มถ ลิ เปน็ ผมู้ ธี รรม ทล่ี เ ยี ด
มีปร บก รณ์ภ ยใน ได้รบค มไ ้ งใจจ กครูบ จ รย์ ในขณ เดีย กน ท่ นก็รกค ม งบ นโด
มกน้ ย ทกุ ริ ยิ บถมคี มเรยี บร้ ย งบ เ งยี่ ม ง่ ง ม เปน็ ผมู้ คี มพ ดใี นก ร งต ผเู้ ข้ ใกลจ้ รู้ กึ บ นุ่
บ ย คณุ ใ ค้ มเปน็ กนเ ง แตก่ ร็ ก ตไิ ดท้ กุ ขณ จติ ทกุ ริ ยิ บถข ง ม ล้ นเปน็ ไป ย่ งมี ตเิ ม

คุณ มถ ลิ ท่ นจึงเปน็ ตน้ แบบคน นง่ึ ข ง บุ ิก ผใู้ ญข่ ง ดพร ธรรมก ย เปน็ บคุ คลท่ี
ล งพ่ ไ ้ งใจ จึงได้ม บ ม ยง นท่ี � คญย่ิง จ กไปแล้ แต่คุณค มดีข ง ยง ยู่ในใจข งน้ งๆ
ลูกๆ ล งพ่ ท่ี ดทกุ คนเ ม

ข นโุ มทน กบ มถ ลิ กบโ ก นย กยง่ิ � รบมนุ ยใ์ นโลกปจั จบุ น ผลบญุ ใดๆ ทพี่ ร ตง้ ใจ
บรม ่ง นตนเ ง ต้งใจ ึก แล ปฏิบตธิ รรม ข จงบงเกิดถึงแก่ ด้ ย ข ใ ้ มถ ลิ ไดท้ � ชิ ช ต่ ใน
มปร ยภพ แล ได้กลบม ช่ ย ล งพ่ ช้แี น ชนี้ � น้ งๆ ต่ ไปภพช ตติ ่ ๆ ไป ได้เป็นตน้ บุญตน้ แบบข ง
พ่ีน้ ง งบญุ นก ร้ งบ รมใี ย้ ่งิ ๆ ขน้ึ ไป ตร บกร ท่งถึงที่ ดุ แ ่งธรรมเท ญ

พร ดร. ปวทิ ย วชริ วชิ ฺโช
อดตี อบุ สก วดพร ธรรมก ย (พ.ศ. ๒๕๓๔ – ๒๕๕๑)

38

บคุ คลต้นแบบ
ล งพร่ี จู้ กคณุ มถ ลิ ตง้ แตป่ ี พ. . ๒๕๕๐ ทคี่ ณุ ไดเ้ ข้ ม ปฏบิ ตธิ รรมแล พกท่ี ค ร

ภ น ๖๐ ปี คุณ เปรยี บเ มื นญ ตผิ ใู้ ญข่ ง ล งพ่ีคน นึ่ง ทกุ ครง้ ทไี่ ดพ้ บแล พดู คยุ กบคณุ
จ รู้ ึกได้ถึงค ม งบ นิ่ง เย็น แล ค มใจดมี ีเมตต

ในช่ งท่ีคณุ ยงแข็งแรง พ กเร ทง้ พร แล เจ้ น้ ทีท่ ่ี ค รภ น ๖๐ ปี ได้เคยข
ใ ้คุณ ม ช่ ยใ ้ค� แน น� ก รปฏบิ ติธรรม ซึง่ คณุ กย็ นิ ดมี น� นง่ ม ธิ ต บปญั คล ยข้ ง ย
แล ใ ้ค� แน น� เพ่มิ เตมิ ใ ้ ล งพจ่ี � ได้ ่ พ กเร ดีใจกนม กทจี่ ได้นง่ ม ธแิ ล ได้รบค� ชีแ้ น จ ก
คณุ ผ้ซู ึ่งมผี ลก รปฏิบติธรรมท่ีดีเยี่ยม

ในช่ งทคี่ ณุ ป่ ย พ กเร ไดม้ โี ก ไดร้ บบญุ ดแู ลคณุ ทง้ ด้ นทพ่ี กแล ง่ิ � น ยค ม
ด กต่ งๆ ร มทง้ จดเจ้ น้ ที่ดแู ล ย่ งใกลช้ ิด

คณุ เปน็ ผทู้ ร่ี กในก รท� บญุ ม ก เ ล ทพ่ี กเร จ ท� บญุ ไร เมื่ รขู้ ่ คณุ จ ร่ มบญุ
ม ด้ ยทกุ ครง้ แมย้ มทป่ี ่ ยต้ งน่งรถเข็น เ ล ที่พ กเร ไปปล่ ยปล คณุ ก็จ ไปกบพ กเร เ ม

เม่ื ไดย้ นิ ข่ ่ คณุ ไดจ้ กพ กเร ไปแล้ ล งพรี่ ู้ กึ ใจ ย คงเปน็ เพร ค มทค่ี นุ้ เคย
กบคณุ ม เปน็ เ ล ล ยปี คณุ เปน็ ขนุ พลกล้ ขนุ พลแน น้ แ ง่ ก งทพธรรม เปน็ บคุ คลตน้ แบบ
ในก ร ร้ งบ รมีแล ก รปฏบิ ติธรรม กี คน นึง่ ท่ี ล งพ่ีจ ยึดถื เป็นแบบ ย่ งทจ่ี ด� เนินร ยต ม

ข บุญกุ ลท่ี ล งพีไ่ ด้ ่ง มไ ด้ ีแล้ ได้มี ่ นไปเพิ่มเตมิ ใ ้คณุ มคี ม ุขย่งิ ๆ ขน้ึ ไป ได้
ไปเ ยทิพย มบติ นโ ร เป็นเทพบุตร กลบ ู่ดุ ิตบรุ ี งบุญพิเ เขตบรมโพธิ ต ์ ผู้มุ่งไป ทู่ ่ี ุด
แ ง่ ธรรม เท ญ

พร ธรี ภทร์ ญ ณภทโฺ ท
หวหน้ กองอ ค ร ๖๐ ปี

39

ปร ทบใจคณุ เปน็ ผู้ใ ญท่ ่นี ่ นบถื มกี ิริย เรยี บร้ ย เ ล พูดไพเร น่ ฟัง เ ล นง่ คณุ
นง่ น่ิงม ก ๆ ดู งบ มี ย่ชู ่ ง น่งึ ในช่ งเข้ พรร คณุ เมตต แน น� ก รนง่ ม ธิ จ ไมล่ มื ค� แน น� ข ง
คุณ เลย

คุณ ใ ้ค มเป็นกนเ งกบเจ้ น้ ท่ีแล พนกง นเป็น ย่ งม ก โดยคุณ ม ร่ มกิจกรรม
ข งก ง ค ร ๖๐ ปี ยูบ่ ่ ยๆ เช่น กจิ กรรมปล่ ยปล กิจกรรมปีใ มข่ งก ง

ุดท้ ยน้ี ข ุทิ บญุ กุ ลทีไ่ ดต้ ง้ ใจได้ท� ม ย่ งดแี ล้ ท้งใน ดตี แล ในปัจจบุ นนี้ ข ใ ้คณุ
ได้มี ่ นกุ ล แล ข ใ ค้ ณุ เดนิ ท งกลบดุ ติ บรุ ี งบญุ พเิ เขตพร บรมโพธิ ต ์ ได้ ย่ ง ง่ ง ม มเป็น
นกรบแ ง่ ก งทพธรรมที่มชี ยชน แล กลบ ดู่ ุ ิตบุรี ย่ ง มเกยี รติทกุ ปร ก รเท ญ

“คณุ อาสมถวลิ ...ตน้ แบบนกั สร้างบารมีทนี่ ่ายกย่อง” พร ไพบูลย์ อธมิ ุตโฺ ต
กองอ ค ร ๖๐ ปี

มยที่ ล งพเ่ี ปน็ บุ ก รนุ่ ๑๓ รบบญุ เปน็ พธิ กี รไมคก์ ล งที่ ฉน, ภ แล ้ งแก้ รพดนกึ
จ ไปน่ง ยู่ น้ ูนย์กล งพิธีทุกคร้ง จ เ ็นเจ้ ภ พผู้ใ ญ่ท่ น นึ่งคื “คุณ มถ ิล” ท่ นจ ช นคุย
เร่ื งบญุ เรื่ งก รนง่ ธรรม เ ม คณุ จ นน้ งๆ ด้ ยค มเมตต ยงิ่ รู้ ่ คณุ นง่ ธรรม ดี ยง่ิ น่ เข้ ใกล้
แล ข ค� แน น� ในก รรก ใจ เป็นผูม้ คี มเพยี ร ที่ใครๆ ก็ปร รถน คื ก รเข้ ถงึ ค ม ขุ ภ ยใน เจ
กนทไ่ี นใน ด คณุ จ ทกท ยเป็นกนเ งเ ม มคี ร้ง นึง่ ไปเจ กนท่ี น้ โรงภ พยนต์ มมิตใิ นง นเด็กดี
ี ต ร์ คณุ กเ็ บิกบ นมีค ม ขุ กบเดก็ ๆ ช นกนถ่ ยภ พชู งนิ้ แบบ ี ต ร์

เมื่ งข รไม่ไ ท่ นต้ งจ กพ กเร ไปก่ น ู่เป้ ม ยที่พกร ่ งท งข งนก ร้ งบ รมี
คื ดุ ิตบุรี งบุญพิเ เขตบรมโพธิ ต ์ ข ใ ้คุณ รุ่งเรื งด้ ยทิพย มบติ มีบริ รม กม ย แล มี
ร มกี ยที่ ่ งไ เท ญ

พร ส ม นึก สมชโย (สงข์แกว้ )

อดตี อบุ สก, พิธกี ร, รองหน.ช้น ปจั จุบน พร ภกิ ษพุ รรษ ๒ รนุ่ ๓๔

40

เกื บตล ด ๔๐ ปีท่ีผ่ นม
พี่ มจ ค ยดแู ลเ ใจใ ช่ ี ิตใ ้ก ร ร้ งบ รมขี ง รรณ เปน็ ไป ย่ ง ด ก บ ย
พ่ี มจ เข้ ใจในน้ ง คนนี้ ย่ ง จรรย์ ทง้ ๆ ท่ีเมื่ ก่ นนีไ้ ม่เคย นิทกนเลย
พี่ มจ ค ยจดก รทุก ิ่งใ ้ โดยไม่ต้ งถ มก่ น แล กล่นกร งทุก ย่ งที่ดที ่ี ุดเพ่ื น้ ง คนนี้
รรณ จ ไม่มี นลืมเลย
น้ ง ญญ ่ จ ไม่ท� ใ พ้ ี่ มผิด งเลยค่
น้ ง จ เดนิ ต่ ไป ในเ น้ ท งก ร ร้ งบ รมีน้ี โดยมพี ี่ มเปน็ แบบ ย่ ง ถึงแม้พี่ มจ ไม่ ย่แู ล้
กร บข บพร คุณพ่ี ม กน ค ทีด่ ูแลน้ ง คนนเ้ี ปน็ ย่ งดี
แล้ เร ก็จ ร้ งบ รมรี ่ มกนต่ ไปน ค
กร บข บพร คณุ แล นุโมทน บญุ กบพ่ี มในทุกๆ บุญ
รกม กๆๆๆๆ ค่
รรณ จ เข้มแข็งแล ยืน ยดต่ ไปค่

คุณวรรรณ จิรกติ ิ
41

42

ด้วยความรักและระลกึ ถงึ
คุณต พร เทพปัญญ มีถ่ินฐ น ยู่ริมคล งบ ง ล ง ได้ มร กบคุณย ย รี (เจริญ ิริ)

แล ไปปฏบิ ตงิ นในต� แ นง่ ผพู้ พิ ก ในต่ งจง ด เชน่ ทจี่ ง ดปร จนี บรุ ี แล จง ด บุ ลร ชธ นี
ก่ นย้ ยม ปร จ� ทก่ี รุงเทพ แล ปลกู บ้ น ยบู่ นถนนเดโช เมื่ คุณต ้นิ แล้ คณุ ย ยไดย้ ้ ยม ปลกู
บ้ นทซี่ ย ยลม ถนนพ ลโยธนิ ซงึ่ เปน็ บ้ นทล่ี กู ล นคณุ ต คณุ ย ย ่ นใ ญไ่ ด้ ย ยู่ ย่ ง บ นุ่
จนถงึ ปจั จบุ น

คณุ ต คณุ ย ยมบี ตุ รแล ธดิ ๑๑ คน มนี ้ มถ ลิ รื ที่ ล นๆ เรยี ก ่ น้ ลิ รื ลิ
เปน็ ลกู คน ดุ ท้ ง น้ ลิ ไมไ่ ด้ ย ยทู่ บ่ี ้ นซ ย ยลมเชน่ ญ ตผิ ใู้ ญท่ ่ น นื่ แต่ ยทู่ บี่ ้ นย่ น � โรง
กบคุณย ยลุ้ย บุนน ค ม รด ข งน้ แจ๊ด คุณเดื นล ย บุนน ค มผี ลู้ ่ งลบไปแล้ จนเม่ื คณุ ย ย
ล้ยุ ้ิน น้ ิลถึงได้ย้ ยเข้ บ้ นซ ย ยลม แต่ก็ยงใช้เ ล ่ นใ ญ่ ยทู่ ่ี ดพร ธรรมก ยแล กลบม
ยู่บ้ นซ ย ยลมเฉพ ช่ ง นพฤ บดีถึง นเ ร์

แมน้ ้ ลิ จ ไมไ่ ด้ ยใู่ นบ้ นเดยี กน แต่ ล น ๆ กย็ ง นทิ กบน้ ลิ ไมต่ ่ งจ กญ ตผิ ใู้ ญ่
ท่ น นื่ เพร น้ ลิ ยงม เยย่ี มคณุ ย ยแล คร บคร ข งพๆี่ ไมไ่ ดข้ ด ใน ยต ข ง ล นๆ น้ ลิ
เป็นคนทีท่ น มย มีกลุ่มเพ่ื นท้งเพ่ื นที่เรียนม ด้ ยกน แล เพื่ นที่ท� ง นที่รกใครผ่ ูกพนจ� น นม ก
โดย ชีพก รง น น้ ิลมโี ก เดินท งไปต่ งปร เท บ่ ย แล ด้ ยค มท่ีเปน็ คนรกข ง ยง ม
น้ ลิ จงึ มที ง้ เครื่ งปร ดบแล ข งปร ดบบ้ นทน่ี ่ รก งดง ม เชน่ เครื่ งแก้ เจยี ร ไน บง่ บ กร นยิ ม
รกค มปร ณีตล เ ยี ดล ข งเจ้ ข ง

ด้ ยค มเปน็ น้ งคน ดุ ท้ งทมี่ นี �้ ใจแล รจู้ กคน ย่ งก ้ งข ง น้ ลิ จงึ เปน็ ผคู้ ยดแู ล
ธรุ ใ พ้ ๆี่ ใน ล ยๆ เรื่ ง โดยเฉพ ย่ งยงิ่ เ ล ทต่ี ้ งปร นง นกบท งร ชก ร รื งคก์ รเ กชน
ต่ งๆ ไม่ใชแ่ ต่เรื่ งภ ยน กเท่ น้น แม้จ เปน็ เร่ื งในบ้ น น้ ิลก็เป็นก� ลง � คญด้ ยเชน่ กน ล น
จ� ได้ ่ เมื่ ใกล้ ร ุดท้ ยข งคุณย ย น้ ิลได้ม ค้ งที่บ้ น ยลมเพื่ ดูแลคุณย ย ย่ งใกล้ชิด
แม้ ่ จ มีลูก ล นคุณย ย ีก ล ยคน ยู่บ้ นกบคณุ ย ยแล้ ก็ต ม

43

ค มเ ้ื ทรต่ มู่ญ ติมี ืบเนื่ งม ไม่เคยข ด เน่ื งจ กน้ ิลตด ินใจล กจ ก
ร ชก รม ปฏบิ ตธิ รรมเตม็ เ ล น้ ลิ จงึ เปน็ ผทู้ ค่ี ยชกช น มญู่ ตริ มไปถงึ เพื่ นฝงู ท� บญุ แล ค ย
ดูแลใ ญ้ ตๆิ ทเ่ี ข้ ดม ปฏบิ ตทิ � ไดโ้ ดย ด ก ทกุ เดื นน้ ลิ จ เป็นคนเขยี น น้ ซ งเงินท� บญุ ท่ี
ได้รบจ กเพ่ื นๆ แล ญ ติเ ง ไม่ ่ ร ยก รจ ล เ ียดซบซ้ นแคไ่ น

น้ ลิ เปน็ คนมีเมตต กบ ล นๆ ผดิ จ กบคุ ลกิ ทค่ี นเ ียงดงแล พดู ตรงไปตรงม น้ ิล
จ เป็นคนค ยใ ้ข่ คร แล ค ยดูแลใ ้ ล น ๆ ได้มีที่เรียนท่ีดี บ งโ ก น้ ิลจ แบ่งเครื่ ง
ปร ดบชนิ้ เล็กชน้ิ น้ ยใ ้ ล น ๆ ได้ชมุ่ ช่ืนใจ แล เมื่ มีขนม ร่ ยๆ น้ ิลก็จ คดิ ถงึ ล น ท ง
เ ม ฝ ก ล น ยู่เป็นปร จ�

ค ม ่ งใยข งน้ ลิ เ น็ ไดช้ ดเม่ื ครง้ ที่ น้ งเ งิ ล น
ย่ คน นง่ึ ป่ ยเปน็ ไข้ ดเม่ื ยไุ มก่ ขี่ บ ต นนน้ แมข่ งน้ งเ งิ ไป
ร ชก รต่ งปร เท พ ดี เ ลื แตพ่ ่ ทต่ี ้ งดแู ลลกู งคน น้ ลิ เลย
ไปรบน้ งเ ิงม น นด้ ยเพื่ จ ได้ดูแลใ ้กินย ต นดึก จ กน้นม
น้ งเ ิงเลยม น นกบคุณย่ ทุกคร้งที่กลบม บ้ นซ ย ยลม เ ล
จ ม น นก็พ น้ งช ยชื่ น้ ง ร์ตม เล่นด้ ย พ่ีน้ งมกจ เล่นกน
ง่ เ ยี งดงใน ้ งทไี่ มไ่ ดก้ ้ งนกแตก่ ไ็ มเ่ น็ คณุ ย่ เคยบน่ ไร ตล ด
เ ล ทมี่ น นกบคณุ ย่ น้ งเ งิ กไ็ ดพ้ ดู คยุ เร่ื งต่ ง ๆ ร มทง้ ปรกึ
ปญั ท่ีโรงเรยี นทม่ี ีต ม ยกบคณุ ย่ เปน็ เช่นน้นม ล ยปี น้ งเ ิง
แล น้ ง รต์ จงึ รกแล ผกู พนกบย่ ลิ ม ก แล ใครๆ ทร่ี จู้ กย่ ลิ
ก็มกจ เล่ ่ ย่ ิลเ ่ยถึง ล นท้ง งบ่ ย ๆ เช่นกน จนคุณย่
กลม้ เดนิ ไมไ่ ดจ้ งึ ไม่ได้ม ค้ งคืนทบ่ี ้ นซ ย ยลม ีก

44

แม้ในช่ งท่ี ขุ ภ พไมด่ ี ไม่ ม รถเดินได้ น้ ิลกไ็ มไ่ ดท้ ิ้งบ้ นซ ย ยลม ทุก น ุกร์ ท่ี
บ้ นจ มีกิจกรรมท่ีร มญ ติผู้ใ ญ่รุ่น ุโ กล่ คื จ มีช่ งผมเจ้ ปร จ� ม ร ผมใ ้ผู้ใ ญ่ที่บ้ น
เน่ื งจ กด้ ย ยทม่ี กขน้ึ กไป ร ผมร้ นข้ งน กไม่ ด ก ใน นน้น ต นเทีย่ งญ ตผิ ู้ใ ญก่ จ็ ได้
รบปร ท น รร่ มกน เปน็ โ ก ใ ้ได้พูดคุยกน ดูแลกนไดต้ ่ เนื่ ง ใ ม่ๆ ม ชกิ กิจกรรม ร ผม
มถี งึ ๕ ท่ น จ กนน้ ก็ทย ยกนจ กไป จนในท่ี ุดเ ลื ยเู่ พยี ง งท่ นคื น้ ิลกบพ่ี คื น้ แ ด๊
แตช่ ่ งผมกย็ งมนี �้ ใจม ใ ้ ยเู่ ปน็ โ ก ใ พ้ น่ี ้ งไดม้ โี ก เจ กนทกุ ปด ์ ค มรกกน ่ งใยกนข ง
พนี่ ้ งรนุ่ โุ บ้ นซ ย ยลมนค้ี งไมไ่ ดพ้ บเ น็ ง่ ย ๆ ถงึ ขน้ ท่ี ม น ดทม่ี บ้ นปร จ� ถงึ กบเ ย่ ป ก ่
ไม่เคยเ ็นพีน่ ้ งท่ไี นนง่ รบปร ท นข้ ด้ ยกน ดแู ลกนจนแก่เฒ่ เ มื นบ้ นนี้

ร ย ลง น้ ลิ ขุ ภ พไมด่ ี ไปไ นม ไ นไม่ ด ก แตก่ ย็ งเปน็ ธรุ ช่ ยเ ลื ผู้ น่ื ได้ เชน่
ยงดแู ลญ ตแิ ล เพ่ื นฝงู เรื่ งท� บญุ ใน ด ยงดแู ลค่ ใชจ้ ่ ยในก รดแู ลค มเปน็ ยแู่ ล ก รรก ขุ ภ พ
ข งน้ แ ด๊ พ่ี คนเดยี ทเ่ี ลื ยู่ แมต้ นทนี่ ้ แ ด๊ ป่ ยทโี่ รงพย บ ล น้ ลิ ยงเพยี รม เยย่ี มบ่ ยเท่ ท่ี
โ ก จ � น ย จนมเี ตุกร ดกู ไ ปล ร้ ก ไม่ ม รถเดินท งม ได้ ค มทน่ี ้ ิลเปน็ คนไม่ค่ ย
แ ดง รมณม์ ก ล ยคน จจ ม งข้ มค มผกู พนทนี่ ้ ลิ มตี ่ คร บคร ไป จนเมื่ น้ แ ด๊ จ กไป
ผทู้ ่ดี ูแลจึงได้ยนิ น้ ลิ บ่นคิดถงึ น้ แ ๊ดแล ปร รภ ่ ถ้ กลบไปบ้ น ยลมก็จ ไมเ่ จ น้ แ ด๊ ีกแล้

45

นนน้ี ้ ลิ ซงึ่ เปน็ ญ ตผิ ใู้ ญท่ ่ น ดุ ท้ ยในบ้ นซ ย ยลมกไ็ ดจ้ ก ล นๆ ไปแล้ แตก่ ย็ ง
ทงิ้ แบบ ย่ งข งผทู้ ม่ี คี มตง้ ใจมน่ ในก รท� ใน งิ่ ทตี่ น รทธ แล เ น็ คณุ ค่ ได้ ย่ งดที ่ี ดุ ผทู้ ม่ี โี ก
คนุ้ กบน้ ลิ ในร ย ลงๆ จ ไดเ้ น็ ภ พน้ ลิ ผมู้ ใี จรกในธรรม เม่ื เ น็ คณุ ค่ ข งก รปฏบิ ตธิ รรม
แล้ กม็ คี มเดด็ เดยี่ ทลี่ ทงิ้ น้ ทกี่ รง นร มทง้ ค ม ด ก บ ยทเี่ คยไดร้ บเพื่ ใ เ้ ล แล ทมุ่ เท
ใ ก้ บก รปฏิบตธิ รรม ย่ งเต็มทจี่ นตล ดชี ิต แต่ใน ีกมมุ นึง่ น้ ลิ กย็ งเ ็นคุณค่ ข งค มผกู พน
แล น้ ทท่ี ม่ี ตี ่ คร บคร แล คณุ ค่ ข งมติ รภ พใน มเู่ พื่ น น้ ลิ จงึ จดเ ล เท่ ทพี่ ล ไดจ้ กง น
พร น ม ดแู ลพน่ี ้ งแล รก ค ม มพนธก์ บเพ่ื นฝงู ใ ต้ ่ เนื่ ง บื ม ดงนน้ ในเ ล ช่ ชี ติ ทค่ี น
เร มไี ม่ต่ งกนม ก น้ ลิ ม รถท� ใน งิ่ ทมี่ คี ุณค่ ย่ งต่ เนื่ งครบถ้ นทกุ ด้ นจน ม รถด� รง
ยใู่ นใจข งผู้ท่ีได้มโี ก ร้จู กแล ผกู พนทุกกลุม่ ไม่ ่ จ ในฐ น ใด ซงึ่ เป็นเร่ื งทีท่ � ไดย้ ก

ล นๆ ข กร บล น้ ลิ ด้ ยค มรกแล ลย ณ โ ก นี้ แล จ ยดึ ค มมี มม ทฏิ ฐิ
แล ค มยึดม่นในก รท� ค มดีข งน้ ิลเป็นแบบ ย่ งเพ่ื รก ง ์ตร กูลข งเร ใ ้มีค ม
ร่มเยน็ ืบไป

46

ด้ ยค ำมอำลัยรักจำก ลำน ๆ
รองศ สตร จ รย์ พรชย เทพปัญญ – น งพสุต ทองปร ดิษฐ์

น ยรกษ์ธรรม แล น ยรกไท เทพปัญญ
น งส วล ลนี ี เทพปญั ญ

น ยเกียรติคุณ - น งจ รวุ ฒน์ แล น ยกอ่ เกยี รติ ช ตปิ ร เสรฐิ
น ยสมบุญ-น งวจิ ติ ร แล น งส วปณุ ยนชุ อดุ มมุจลินท์
รองศ สตร จ รย์ เรือโท ดร. นภดล - น งรสสุคนธ์
เดก็ หญิงนทภทร แล เดก็ ช ยน ทพจน์ ช ติปร เสรฐิ
ผู้ชว่ ยศ สตร จ รย์ ดร. ดวงกมล ช ตปิ ร เสริฐ
น ยสทุ ธศิ กดิ์ - น งพร้อมพไิ ล
น ยภ นนท์ แล น งส วปณณิ ธร เทพปัญญ
น งพสุนธร เทพปัญญ แล น ยอศิ ร จงทวธี รรม
ดร. ศนสนีย์ เทพปญั ญ
ดร. ปพร เทพปญั ญ

47

48

คดิ ถึง และอาลัยคณุ สมถวิล บุนนาค เพอื่ นรัก
ก รเขยี นค� ไ ้ ลย คุณ มถ ิล บนุ น ค � รบดิฉน ไมใ่ ช่เปน็ เร่ื งง่ ย ย่ งท่ีคดิ เพร

น กจ กท่ีเธ จ เป็นเพ่ื นรกที่ ุดคน นึ่งข งดิฉนแล้ เธ ยงเป็นคุณ มถ ิล จ รย์ผู้ มบุญ
บ รมี ร ดบ งู ในด้ นธรรม เปน็ ทย่ี กย่ งแล ย มรบข ง ิ ย นุ ิ ยท์ ง้ ป ง ดฉิ นจงึ ต้ งเขยี นถงึ เธ
ด้ ยค มร มดร งเป็นพเิ

เร งคนเป็นเพ่ื นร่ มโรงเรียนกน แต่แทบไม่เคยพูดกนเลย เพร เร ยู่คนล ช้น ข
นุญ ตเรียก “ ม” ย่ งท่ีดิฉนรกแล คุ้นเคย คงเป็นช ต ข งเร ที่ต้ งม นิท นมรู้จกรกใคร่กน
จนต ยจ กกน ลงจ กดิฉนจบก ร ึก กลบม ท� ง นจ กต่ งปร เท มก� ลงจ รบปริญญ
เ ร ฐ ตร์ จ กธรรม ตร์ต่ งก็ มครรบร ชก รที่ � นกง นคณ กรรมก ร ่งเ ริม ินค้
ก (ก. . .) งกด � นกน ยกรฐมนตรี ซง่ึ เปน็ น่ ยง นใ ม่ ตง้ ขนึ้ ใน มยรฐบ ล พณ จ มพล ฤ ดิ์
ธน รชต์ ดฉิ นไปท่ี � นกง น ซง่ึ ยงจดตง้ ไมเ่ รจ็ เพ่ื น� แฟม้ ปร ติ ม บใ เ้ จ้ น้ ท่ี ข ง � นกง น ซงึ่
รบซ งข งดฉิ นแล้ แจง้ ่ ใ น้ � ไป ง่ ใ ้ � นกง น ก.พ. แล ข ฝ กซ งปร ติ ข งผทู้ จ่ี ม ร่ มง นไป
ด้ ย กี คน นงึ่ ดฉิ น ่ นดู น้ ซ ง เขยี น ่ ปร ติ มถ ลิ เทพปญั ญ แ บแรกกท็ ร บ ่ เปน็ นกเรยี น
ร่ มโรงเรยี น แตไ่ มเ่ คยพดู กนเลย กจ ขย ดด้ ยซ�้ เพร เธ มดี งต กลมโตดเู ยี้ ๆ มเี พื่ นกลมุ่ โต
ยนื เเซ นกเรยี นทเี่ ดนิ ผ่ นไปม ในใจดฉิ นกย็ งรู้ กึ น่ ๆ ่ เร จ เข้ กนไดไ้ ม แต่ นุ่ ใจ ่ ย่ งน้ ย
กม็ จ กโรงเรยี นเดีย กน

นเปิด � นกง น ก. . . เร เปน็ ข้ ร ชก รใ ม่ งคน ไปร ยง นต พร้ มกน เ มื นเปน็
นกเรยี นใ ม่ เพ่ื นใ ม่ ดฉิ นยนื นง่ิ ๆ ค ยดูท่ ทีข ง ม คนทีม่ ดี งต เ ้ยี ๆ คนน้น แตก่ ็รู้ กึ ยินดี ที่
เธ ยม้ิ แล ทกดฉิ นด้ ยไมตรี คณุ รนชุ เ ร ข บคณุ น ท่ี ตุ ่ ์ เ ปร ตขิ งเร ไปใ ้ � นกง น ก.พ.
ดิฉนยิ้มรบโลง่ ใจ แล คิด ่ เร คงจ เป็นเพ่ื นกนได้ ย่ งดี ณ ิน ทนี ้น แล้ กเ็ ป็นจรงิ ต มค ด

49

คณุ มถ ลิ ทดี่ ฉิ นรจู้ ก เปน็ เพื่ นทน่ี ่ รก เปน็ คนจรงิ ใจแล งดที ี่ ดุ มไมใ่ ชค่ น ่ น น
พดู ตรงแตไ่ มก่ ้ ร้ ป กกบใจตรงกน แล รกู้ ลเท พดู เก่ง มเี ตุผล แต่เถยี งไม่เปน็ ในท่ี ดุ เรื่ งจ
จบ ตรงท่ี มจ เปน็ ฝ่ ยนง่ิ เ ียเ ง แต่ในใจเป็น กี เรื่ ง น่ึง

� รบดิฉน เมื่ เริ่มต้นชี ิตร ชก ร มี มเป็นคู่ใจค ย นบ นุนช่ ยเ ลื เก้ื กูลเ ม ม
มปี ัญ ใด ๆ กจ็ ม ปรึก กบ มได้เ ม แทบ ่ ตืน่ เช้ ข้ึนม ดิฉนก็จ นกึ ถึง ม... ม ตล ดเ ล
เม่ื ต นที่เร ยง ยุน้ ย ดฉิ นจ เปน็ คนข้ี ย พดู กบคนแปลก น้ ไม่เป็น ดเู ค เขนิ ไป มด แต่ ม
จ คล่ งแคล่ ทกท ยผคู้ นจนท� ใ ้ กี ฝ่ ย นงึ่ รู้ กึ บ ยใจ แล เปน็ มติ ร มจงึ มเี พ่ื นฝงู ม กม ย แต่
ก็เลื กคบคน ดิฉนถ ม ่ ท� ไมถงึ รจู้ กกบคนง่ ย คยุ กบเข ได้ท่ มจ บ ก ่ มไม่ช บค ม ึด ด
มนจ เกิดช่ ง ่ งข งค มงียบ ดฉิ นเรม่ิ ตดิ นิ ย ม ข้ี ยน้ ยลง กล้ พูดกบคนม กข้ึน ในบน้ ปล ย
ชี ติ มจ ฟงั ม กก ่ พูด แล เงยี บลง จน ร ดุ ท้ ย มพมึ พ� ่ กี น่ ย เร คงฟังพ กเพ่ื น ๆ
คยุ กนไมร่ เู้ ร่ื งแล้

เ ตพุ ลกิ ผนในชี ติ ข งคนเร กเ็ กดิ ขนึ้ ได้ เมื่ เร ยนุ ้ ย ๆ ตง้ รบแทบไมท่ น ย่ งกรณขี ง ม
เปน็ เ ตกุ รณท์ ่ี นเร แล ม ่ ชี ติ เร ปร ม ทไมไ่ ด้ ลงจ ก มแตง่ ง นไดเ้ พยี ง งปี มก็ ญู เ ยี

มีท่ีรกไป ย่ งไม่มี นกลบ ด้ ย ุบติเ ตุรถค ่� ท่ีร ชบุรี คุณเดื นล ย บุนน ค รื คุณแจ๊ด เ ตุ
เพร คณุ แจด๊ ขบรถ ลบเดก็ ทข่ี จ่ี กรย นตด น้ ย่ งก ทน น ท� ใ ต้ นเ งต้ งเ ยี ชี ติ แมแ้ ต่ มเ ง
กแ็ ทบจ เ ชี ติ ไมร่ ด ต้ งน นใ เ่ ฝื กทง้ ต กร ดกิ ต ไมไ่ ดเ้ ปน็ ร ย เ ล ย น น เปน็ เ ตกุ รณท์ ี่
เร ญ ตมิ ติ ร ช่ ยกนปร คบปร ค ง ดแู ล มใ ล้ กุ ฟน้ื ขน้ึ ม ต่ ชู้ ี ติ ด้ ยค มกล้ ญต่ ไป เร ต่ งก็
เ ร้ โ กกบเ ตกุ รณค์ รง้ น้ี ไดแ้ ตต่ ง้ ค� ถ ม ่ ท� ไม ท� ไม เ ตกุ รณร์ ้ ยนจ้ี งึ เกดิ ขน้ึ กบเพ่ื นเร ทง้ ๆ
ทช่ี ี ติ ข งก รเปน็ ผใู้ ญใ่ น ยท� ง นก� ลงจ เรมิ่ ขนึ้ แตด่ ฉิ นคดิ ่ เปน็ เร่ื งทเ่ี บ้ื งบนไดก้ � นดม แล้
ใ ้ ม น น้ เข้ ธรรม ตง้ เเต่ ยยุ งน้ ย

มเผชิญค มทุกข์คร้งน้นได้ ย่ งกล้ ญ ไม่คร่� คร ญ นไ ้ พร้ มท่ีจ ปฏิบติ น้ ท่ี

50