หน่วยที่ 4 ธุรกรรมการเงินดิจิทัล

หน่วยท่ี 4
ธุรกรรมการเงนิ ดจิ ทิ ลั (Fintech)

ความหมายของธุรกรรมการเงนิ ดจิ ิทลั

(Fintech) ADการทาธุรกรรมในธุรกิจดิจิทลั
หมายถึง การดาเนินการต่าง ๆ ในเร่ืองของการเงิน
หรือแลกเปล่ียนสินคา้ และบริการ โดยใชเ้ ครื่องมือ
สื่อสารต่าง ๆ เช่น สมาร์ทโฟน Mobile App หรือ
E-wallet ผา่ นระบบเครือขา่ ยอินเทอร์เน็ต และทุกคน
สามารถทาไดถ้ า้ มีบญั ชีธนาคารหรือพร้อมเพย์

ววิ ฒั นาการของธุรกรรมการเงนิ ดจิ ทิ ลั (Fintech)

ธนาคารในยคุ แรก หรือ Bank 1.0 คือ ยคุ ท่ีธนาคารยงั ไม่มีการใชเ้ ทคโนโลยใี ด ๆ ในการใหบ้ ริการ ดงั น้นั
การดาเนินการต่าง ๆ ไม่วา่ จะฝาก ถอน หรือกยู้ มื ลว้ นแลว้ แต่กระทาลงในรูปแบบกระดาษท้งั สิ้น ซ่ึงประชาชน
ในยคุ น้นั เลือกใชบ้ ริการธนาคารดว้ ยความเชื่อท่ีวา่ ธนาคาร คือ สถานท่ี ๆ ปลอดภยั ในการเกบ็ เงิน หรืออาจกล่าว
ไดว้ า่ ประชาชนไดใ้ ห้ Trust กบั การดาเนินงานของธนาคารน้นั เอง
ต่อมาในยคุ Bank 2.0 ความตอ้ งการในการใชบ้ ริการธนาคารมีเพม่ิ ข้ึน ส่งผลใหเ้ ริ่มมีการนาเทคโนโลยเี ขา้ มาช่วย
เพิ่มประสิทธิภาพในการใหบ้ ริการ เริ่มจากการใชร้ ะบบ Mainframe เพือ่ การรองรับการใหบ้ ริการ จนกระท้งั มีการ
ใหบ้ ริการผา่ นตู้ ATM โดยธนาคาร Barclays และมีการออกบตั รเครดิตโดยสถาบนั การเงินในสหรัฐอมริกา (Bank

of American และ American Express)
หลงั จากน้นั ในยคุ Bank 3.0 หรือ ในช่วงปี 1990 เป็นตน้ มาไดเ้ ริ่มมีการใช้ Internet Banking และ Mobile Banking
ตามลาดบั ต่อมา ในปี 1999 หลกั จากที่มีการก่อต้งั บริษทั Alibaba พบวา่ รูปแบบการใหบ้ ริการ e-Commerce
platform ท่ีมีการเกบ็ ขอ้ มูลการขายสินคา้ /บริการออนไลน์ ทาให้ platform ทราบขอ้ มูลทางการเงินของผใู้ ชบ้ ริการ
ไดไ้ ม่ยากนกั อนั เป็นผลใหม้ ีการเกิดกลุ่มธุรกิจท่ีเกี่ยวกบั การชาระเงินอยา่ ง Alipay และธุรกิจไฟแนนซ์/Money
Market Fund อยา่ ง Yue Bao ซ่ึงธุรกิจการใหบ้ ริการทางการเงินประเภทต่าง ๆ ที่ไดก้ ล่าวมาน้ี แสดงใหเ้ ห็น
ถึงการเปล่ียนแปลงของการใหบ้ ริการทางการเงินในรูปแบบใหม่ ที่ไม่จาเป็นตอ้ งใชค้ นมากมายและไม่จาเป็นตอ้ งมี

สานกั งานสาขาในแบบกายภาพจาก Bank

4.0 สู่ Virtual Bank
Virtual Bank หรือ Internet Based Bank คือ สถาบนั การเงิน (อาจเป็นธนาคารหรือการรวมตวั ของกลุ่ม
อุตสาหกรรมทางการเงินและธุรกิจอื่น ๆ ท่ีเก่ียวขอ้ ง) ที่ใหบ้ ริการและดาเนินการทุกอยา่ งในรูปแบบ online
เช่น ใหบ้ ริการผา่ น website, email หรือ mobile check deposit เป็นตน้
ปัจจุบนั กฎหมายในหลายประเทศไดอ้ นุญาตใหป้ ระกอบธุรกิจในแบบ Virtual Bank ได้ โดยประเทศ
ที่ไดม้ ีการใหใ้ บอนุญาตประกอบธุรกิจ Virtual Bank แลว้ เช่น ฮ่องกง (8 ราย) และไตห้ วนั (3 ราย) เป็นตน้
ซ่ึงหากพิจารณาในโครงสร้างของ Virtual Bank แต่ละรายท่ีไดร้ ับอนุญาตไปแลว้ จะสงั เกตเห็นวา่
ผเู้ ล่นในธุรกิจ Virtual bank มกั อยใู่ นรูปแบบการรวมตวั ของกลุ่มธุรกิจแบบร่วมทุน (Joint Venture)
ระหวา่ ง กลุ่มธุรกิจท่ีเติบโตมากจาก App-Based enable Service (เช่น line, Ctrip, Tencent และ Ant Financial)
กลุ่มธุรกิจธนาคารเดิม (Standard Chartered Bank และ CTBC Bank) กลุ่มธุรกิจโทรคมนาคม
เช่น (Chunghwa Telecom) และกลุ่มบริษทั เทคโนโลยี (เช่น Jingdong Digital Technology) เป็นตน้

จุดเด่นของ (FinTech)

ฟิ นเทคกาลงั กา้ วเขา้ มาเป็นส่วนสาคญั ของชีวติ ประจาวนั จนแทบจะขาดไม่ได้ หน่ึงในพฒั นาการดา้ นฟิ นเทคที่เด่นชดั ท่ีสุด
ของไทยคือ การพฒั นามาตรฐาน QR Code เพอื่ การชาระเงิน ท่ีช่วยเพม่ิ ทางเลือกในการชาระเงินผา่ นโทรศพั ทม์ ือถือ
(Mobile Payment) ใหส้ ะดวกรวดเร็วมากข้ึน โดยเฉพาะอยา่ งยง่ิ สาหรับร้านคา้ ขนาดกลาง และขนาดเลก็ สามารถรับชาระเงินผา่ น
ช่องทางอิเลก็ ทรอนิกส์ เป็นการขยายช่องทางการรับชาระเงิน เพอื่ อานวยความสะดวกใหล้ ูกคา้ ทาใหร้ ้านคา้ มีตน้ ทุนต่าลงยงิ่ ไปกวา่ น้นั
ประชาชนยงั สามารถเขา้ ถึงบริการทางการเงินบนโทรศพั ทม์ ือถือได้ (Mobile Banking) โดยไม่ตอ้ งจาช่ือผใู้ ชแ้ ละรหสั ผา่ นใหย้ งุ่ ยาก
โดยการประยกุ ตใ์ ชเ้ ทคโนโลยกี ารใชข้ อ้ มูลอตั ลกั ษณ์บุคคล หรือ Biometrics ท่ีเพียงแค่สแกนลายนิ้วมือหรือใบหนา้ ผใู้ ชบ้ ริการก็
สามารถยนื ยนั ตวั ตนเพอ่ื เขา้ ใชง้ าน Mobile Banking ได้ นอกจากน้ี ธนาคารพาณิชยย์ งั เริ่มใช้ Biometrics ในการเปิ ดบญั ชีเงินฝาก
เพ่ือเพิม่ ความน่าเชื่อถือ และความถูกตอ้ งแม่นยาของการยนื ยนั ตวั ลูกคา้ เป็นส่วนเสริมนอกเหนือจากการตรวจสอบโดยพนกั งาน
ดว้ ยเทคโนโลยกี ารใชข้ อ้ มูล Biometrics ที่กาลงั จะมีบทบาทและความสาคญั มากยงิ่ ข้ึนในอนาคต การพฒั นาระบบ National Digital
Identity (NDID) โครงสร้างพ้ืนฐานสาหรับการพสิ ูจนแ์ ละยนื ยนั ตวั ตนในรูปแบบดิจิทลั ซ่ึงเป็นแพลตฟอร์มกลางสาหรับการ
แลกเปลี่ยนขอ้ มูลการพสิ ูจน์ยนื ยนั ตวั ตนลูกคา้ ระหวา่ งหน่วยงาน ดว้ ยวธิ ีที่มีความมนั่ คงปลอดภยั สูง จะช่วยใหผ้ ใู้ ชบ้ ริการทางการเงิน
สามารถทาธุรกรรมทางการเงินโดยไม่ตอ้ งยน่ื เอกสารหลกั ฐานหลายคร้ัง เช่น การเปิ ดบญั ชี และการขอสินเช่ือกบั ผใู้ หบ้ ริการรายใหม่
ไดส้ ะดวกมากข้ึน โดยใชห้ ลกั การตรวจสอบยนื ยนั ขอ้ มูลกบั หน่วยงานที่เชื่อถือได้ หรือผใู้ หบ้ ริการท่ีเคยรู้จกั ตวั ตน

รูปแบบ (Fintech)

รูปแบบ (Fintech) สามารถแบ่งออกไดเ้ ป็น 2 แบบ คือ

1.Traditional Fintech และ Emergent FinTechโดยท่ี Traditional FinTech เป็นธุรกิจเทคโนโลยี
ขนาดใหญ่ที่อานวยความสะดวกและสนบั สนุนดา้ นเทคโนโลยแี ก่ภาคการเงินโดยทว่ั ไป เช่น
บริษทั ผพู้ ฒั นาบริการ internet banking หรือ mobile banking ใหแ้ ก่สถาบนั การเงิน เป็นตน้
2. Emergent FinTech เป็นธุรกิจหรือกลุ่มผปู้ ระกอบการท่ีคิดคน้ นวตั กรรมทางการเงินใหม่ๆ
โดยใชเ้ ทคโนโลยเี พ่ือลดบทบาทหรือกาจดั ตวั กลางทางการเงินแบบด้งั เดิม เช่น PayPal เป็นตน้
ซ่ึงในปัจจุบนั ธุรกิจ Startup จานวนไม่นอ้ ยเลยที่ทาธุรกิจ FinTech

ประเภทของเทคโนโลยที างการเงิน

•เทคโนโลยที างการเงิน แบ่งออกไดก้ วา้ ง ๆ เป็น 7 ประเภท คือ
• Banking Technology การนาเทคโนโลยมี าใชก้ บั ระบบธนาคาร
• Crowdfunding Platforms แพลตฟอร์มออนไลน์ ตวั กลางในการระดมทุน
• Cryptocurrency เงินสกลุ ดิจิทลั
• Payment ระบบการใชจ้ ่ายเงิน
• Enterprise Financial Software ซอฟตแ์ วร์สาหรับองคก์ ร
• Investment Management เทคโนโลยที ่ีจะช่วยจดั การทางดา้ นลงทุน
• Insurtech เทคโนโลยปี ระกนั ภยั

ประเภทของ (Fintech)

1. แบ่งประเภทของ Fintech ประเภทตามการใช้งาน

1.Banking Technology
การนาเทคโนโลยมี าใชก้ บั ระบบธนาคาร ซ่ึงเป็นสิ่งแรกท่ีคนมกั คิดถึง เม่ือพดู ถึงเทคโนโลยที างการเงิน เพราะหลายคนคุน้ เคยกบั
เทคโนโลยดี งั กล่าวอยแู่ ลว้
2.Crowdfunding Platforms
เทคโนโลยเี พื่อการระดมทุน กล่าวคือ คราวดฟ์ ันดิงแพลตฟอร์ม เป็นแพลตฟอร์มตวั กลาง ระหวา่ ง ผปู้ ระกอบการ และนกั ลงทุน
3. Cryptocurrency
สกลุ เงินดิจิทลั ท้งั Cryptocurrency หรือเทคโนโลยี Blockchain เป็นการสมมติชุดขอ้ มูลข้ึนมาดว้ ยวธิ ีใดวธิ ีหน่ึงในโลกออนไลน์
4. Payment Technology
ระบบการจ่ายเงินท่ีดาเนินการดว้ ยเทคโนโลยี ประเภทน้ีคือระบบตวั แทนการใชจ้ ่าย ท่ีผใู้ ชต้ อ้ งเปิ ดบญั ชีกบั ทางแพลตฟอร์มจึงจะสามารถ
ใชง้ านได้
5. Enterprise Financial Software
ซอฟตแ์ วร์สาหรับองคก์ ร อีกหน่ึงเคร่ืองมือเทคโนโลยี ที่จะช่วยผปู้ ระกอบการในเรื่อง การจดั การทางดา้ นการเงิน ไม่วา่ จะเป็น การจดั การ
บญั ชี

6. Investment Management
เทคโนโลยที ี่จะช่วยจดั การทางดา้ นลงทุน ในปัจจุบนั จะเห็นไดว้ า่ มีแพลตฟอร์มการลงทุนที่
หลากหลายมากข้ึน ไม่วา่ จะเป็น แอปพลิเคชนั ลงทุนใน Private fund, ทองคา, กองทุนรวม
รวมถึงแพลตฟอร์ม
ที่ใช้ AI ช่วยในการวเิ คราะห์หุน้ หรือแมแ้ ต่การนาเทคโนโลยอี ยา่ ง Robo Advisor มาช่วย
ในการจดั พอร์ตการลงทุน (Asset Allocation)

7. Insurance Technology/ Insurtech
หลายคนมองวา่ การซ้ือประกนั ภยั ประกนั ชีวติ คือการลงทุนรูปแบบหน่ึง รวมท้งั ระบบการ
คานวณเบ้ียประกนั มีความซบั ซอ้ น การใชเ้ ทคโนโลยที างการเงินเขา้ มาช่วยท้งั ดา้ นการ
คานวณเบ้ียประกนั ผลตอบแทน ความเส่ียง รวมถึงอตั ราส่วนลดอยา่ งเป็นเหตุเป็นผล ช่วย

ใหท้ ้งั ผซู้ ้ือและผเู้ สนอขายประกนั ภยั ประกนั ชีวติ บริหารจดั การระบบประกนั ได้
ง่ายข้ึน

2 การแบ่งประเภทของ Fintech แบ่งตามกล่มุ ด้านการเงนิ
- กลุ่มการชาระเงินโอนเงิน (Payments/Transfers) ซ่ึงถือเป็นจุดกาเนิดแนวคิด Fintech ที่มีจุดเด่นในดา้ นความสะดวกรวดเร็ว

ในการชาระเงิน โดยลูกคา้ ไม่จาเป็นตอ้ งใชเ้ งินสด บตั รเครดิต บตั รเดบิต หรือโอนผา่ นบญั ชีธนาคาร เพ่ือชาระเงินคา่ สินคา้
บริการแต่ละคร้ังดงั เช่นในอดีต จึงช่วยใหก้ ารซ้ือขายสินคา้ ออนไลน์
- กลุ่มธรุกรรมท่ีเก่ียวกบั การลงทุน (Investments) เป็นบริการดา้ นการลงทุนและท่ีปรึกษาทางการเงินแบบออนไลนซ์ ่ึง
โดยทว่ั ไปผทู้ ่ีเขา้ ถึงบริการ ดา้ นการลงทุนส่วนใหญ่จะเป็นกลุ่มที่มีสินทรัพยส์ ูงแต่ในปัจจุบนั ธุรกิจ Fintech เก่ียวกบั การ
ลงทุนไดพ้ ฒั นาเพื่อช่วยใหก้ ลุ่มผมู้ ีรายไดท้ ว่ั ไปสามารถเขา้ ถึงการวางแผนทางการเงินและการลงทุนไดง้ ่ายข้ึนโดยการนา
เทคโนโลยี Robo-Advisor ท่ีมีการใช้ ArtificialIntelligence : Al เขา้ มาใชเ้ รียนรู้พฤติกรรมการลงทุนในรูปแบบต่าง ๆ ผา่ น

ขอ้ มูลสถิติและผลการวิเคราะห์ท่ีไดจ้ ากการตอบแบบสอบถามทางออนไลน์ โดย Robo-Advisor จะทาหนา้ ที่เลือกการ
ลงทุนที่เหมาะสมและช่วยบริหารเงินลงทุนใหแ้ บบอตั โนมตั ิตามระยะเวลาการลงทุนระดบั ผลตอบแทนที่ตอ้ งการและตาม
ความเส่ียงท่ียอมรับไดโ้ ดยมีค่าธรรมเนียม การลงทุนที่ต่ากวา่ การใหป้ รึกษาทางการเงินผา่ นพนกั งานสาหรับ Fintech
ที่ใหบ้ ริการ Robo-Advisor เช่น Wealthfront และ Betterment ฯลฯ
- กลุ่มธุรกรรมที่เกี่ยวกบั การใหส้ ินเช่ือและเงินทุน (Lending & Financing)

เทคโนโลยที างการเงนิ มปี ระโยชน์อย่างไร

ในเม่ือรูปแบบของเทคโนโลยที างการเงิน มีอยมู่ ากมาย ครอบคลุมการใชบ้ ริการแทบทุกระดบั ประโยชนข์ องเทคโนโลยี
ทางการเงินจึงมีมากตามไปดว้ ย โดยอาจแบ่งประโยชน์ ตามกลุ่มผใู้ ชง้ านไดด้ งั น้ี

1. บุคคลทว่ั ไป ไดป้ ระโยชน์จากเทคโนโลยที างการเงินในลกั ษณะการขยายโอกาสการเขา้ ถึงบริการทางการเงิน (Financial
Inclusion) ที่ทาใหค้ นท่ีไม่มีบญั ชีธนาคารสามารถใชจ้ ่าย ทาธุรกรรม รวมถึงสามารถขอสินเช่ือ ลงทุนไดด้ ว้ ยตนเอง

2. สถาบนั การเงิน ใชป้ ระโยชนจ์ ากเทคโนโลยที างการเงินไดด้ ว้ ย การสร้างระบบธนาคารยอ่ ย ๆ แบบ Mobile Banking
ลงมาใหอ้ ยใู่ นโทรศพั ทม์ ือถือ เป็นอีกช่องทางในการเขา้ ถึงลูกคา้ และเกบ็ ขอ้ มูลธุรกรรมต่าง ๆ ของลูกคา้ ไดง้ ่ายข้ึน

3. ผใู้ หบ้ ริการ E-Commerce ใชป้ ระโยชนไ์ ดท้ ้งั ในรูปแบบของระบบ Payment จากการเช่ือมต่อ API Data
และ Banking Technology ทาใหค้ า้ ขายในออนไลนง์ ่ายข้ึน จากการจ่ายเงินผา่ นแพลตฟอร์มออนไลน์ดงั กล่าว

4. นกั ลงทุน เทคโนโลยที างการเงิน เอ้ือต่อการลงทุนท้งั ในรูปแบบตลาด Cryptocurrency, Insurtech
และ Crowdfunding Platforms ซ่ึงถือเป็นโอกาสสาหรับนกั ลงทุนที่อยากลองลงทุนในรูปแบบใหม่ ๆ

5. ผปู้ ระกอบการ สามารถเขา้ ถึงแหล่งเงินทุนไดง้ ่ายข้ึน ผา่ น Crowdfunding Platforms รวมถึง สามารถจดั การ
บริหารระบบต่าง ๆ ในองคก์ รไดด้ ียง่ิ ข้ึน จากเทคโนโลยซี อฟตแ์ วร์ ที่พฒั นามาเพอ่ื ใชก้ บั องคก์ รโดยเฉพาะ

ประโยชน์ Fintech

เมื่อรูปแบบของ Fintech มีอยมู่ ากมาย ครอบคลุมการใชบ้ ริการแทบทุกระดบั ประโยชน์ของ Fintech จึงมีมาก
ตามไปดว้ ย โดยอาจแบ่งประโยชนข์ อง Fintech ตามกลุ่มผใู้ ชง้ านได้ ดงั น้ี

1. บุคคลทวั่ ไป ไดป้ ระโยชนจ์ าก Fintech ในลกั ษณะการขยายโอกาสการเขา้ ถึงบริการทางการเงิน (Financial
Inclusion) ที่ทาใหค้ นท่ีไม่มีบญั ชีธนาคารสามารถใชจ้ ่ายทาธุรกรรม รวมถึงสามารถขอสินเชื่อลงทุนไดด้ ว้ ยตนเอง

2. สถาบนั การเงิน ใชป้ ระโยชนจ์ าก Fintech ไดด้ ว้ ยการนาระบบ API Data มาใชห้ รือการตรวจสอบความ
ปลอดภยั ดว้ ย Regtech รวมถึงส่ิงที่ง่ายและเป็นประโยชนท์ ี่สุด คือ การสร้างระบบธนาคารยอ่ ย ๆ
แบบMobileBanking ลงมาใหอ้ ยใู่ นโทรศพั ทเ์ คล่ือนที่

3. ผใู้ หบ้ ริการ E-Commerce ใชป้ ระโยชนไ์ ดท้ ้งั ในรูปแบบของระบบ Payment การเช่ือมต่อAPI Data
และ Banking Technology เพราะเป็นการขายออนไลน์ท่ีเกิดการใชจ้ ่ายข้ึนในแพลตฟอร์ม

4. นกั ลงทุน Fintech เอ้ือต่อการลงทุนท้งั ในรูปแบบตลาด Cryptocurrency,Insurtech และ Lending Technology
ซ่ึงถือเป็นโอกาสสาหรับนกั ลงทุนที่อยากลองลงทุนในรูปแบบใหม่ ๆ

แหล่งอ้างองิ

http://www.cvc.ac.th/cvc2011/files/161216044474363_20092719192841.pdf
https://sites.google.com/site/eportorra/home/tdformanagework/unit4-1
https://www.peerpower.co.th/blog/investor/fintech-technology/
https://www.set.or.th/set/education/knowledgedetail.do?contentId=1603&type=article
https://www.peerpower.co.th/blog/investor/fintech-technology/

ส่ืออเิ ลก็ ทรอนิกส์ “ธุรกรรมการเงนิ ดจิ ทิ ลั ” นี้ เป็ นส่วนหน่ึงของ
วชิ า 30001-2003 เทคโนโลยดี จิ ทิ ลั เพ่ือการจดั การอาชีพ
ภาคเรียนท่ี 2 ปี การศึกษา 2564

เสนอ
ครูปรียา ปันธิยะ

จัดทาโดย
นางสาวบุญสิตา ปอนแก้ว
สบจ. 64.1 สาขาวชิ าการจดั การสานักงาน
วทิ ยาลยั อาชีวศึกษาลาปาง