หนังสือทริปท่องเที่ยว OTOP นวัตวิถี ปัตตานี

กลา่ วนำ�

กรมการพฒั นาชมุ ชนเปน็ หนว่ ยงานหลกั ทรี่ บั ผดิ ชอบการสง่ เสรมิ การด�ำ เนนิ งาน
OTOP โดยร่วมกบั หน่วยงานต่างๆ ในการยกระดบั ผลิตภณั ฑช์ ุมชน และพฒั นาช่องทาง
การตลาดทีห่ ลากหลาย ส่งผลให้สินค้าชุมชนมกี ารปรับตวั และสามารถสร้างรายได้

แต่ความก้าวหน้าของเทคโนโลยีการส่ือสารทำ�ให้ตลาดและผู้บริโภคเปลี่ยนแปลง
อยา่ งรวดเรว็ โครงการชมุ ชนทอ่ งเทยี่ วOTOPนวตั วถิ ีจงึ เปน็ การพลกิ โฉมOTOPหลงั จาก
การดำ�เนินงานมา 16 ปี เป็นจุดเร่ิมต้นการเปล่ียนผ่านยุคการผลักดันสินค้า OTOP
ออกจากชุมชน สู่การสร้างรายได้ตามความต้องการ (Demand Driven Local
Economy) โดยการขายสนิ ค้าอยใู่ นชุมชน และเชอ่ื มโยงการทอ่ งเที่ยวในชมุ ชน ใช้เสนห่ ์
จากวิถีชีวิต วัฒนธรรม ภูมิปัญญาพื้นบ้าน และความคิดสร้างสรรค์ แปลงเป็นรายได้
เกิดการปรับปรุงเชิงระบบเพ่ือการเป็นเจ้าบ้านที่ดี และเชื่อมโยงเส้นทางท่องเท่ียวระดับ
ชุมชนท่ีมีเสน่ห์ดึงดูด และมีคุณค่าเพียงพอให้นักท่องเที่ยวเข้าเย่ียมเยือนและใช้จ่ายเงิน
ในทุกกจิ กรรมของชมุ ชน รายไดก้ ระจายตัวอยู่ในชุมชนท้ังหมด เปน็ การพัฒนาเศรษฐกิจ
ฐานรากท่ีสนับสนุนให้คนรุ่นใหม่ไม่ทิ้งถิ่นฐานออกไปหางานท่ีอื่น แต่สามารถเป็นกำ�ลัง
ส�ำ คญั ในการขับเคล่ือนชมุ ชนให้เข้มแขง็ สร้างสรรคค์ วามผาสุกในบ้านเกดิ

สารบญั หนา้ 10

หนา้ 86

42 4210
Nอ.oหnนgอCงจhก� ik อA.mเมpอื hงปoe˜ตตMาuนeี ang Pattani
43
หนา้ 50 อ.Yยaะrหinรg�ง
หนา้ 68 42
Kอh.โoคkกโPพhธo์ิ 410
42 Yอa.ยraะรnังg

4061

4072 Mอ.aแมe‹ลLาaนn
409 410

40

หน้า 4
หนา้ 60

หนา้ 34 หน้า 18

อP.ปaะnนaาrเeระ หนา้ 74
42 4075 หนา้ 26

4061

อM.มaาyยoอ 4061 4157
อS.สaาi ยBบuุรri�
42

4092 4074 42 4136
4060
Thunอg.ทYaงุ‹ ยnาgงDแดaงeng 4167 Mอa.iไมKแŒ aกeน‹ n
071 4167
อK.aกpะพhoŒอ 4168

หนา้ 80 หนา้ 44

ชุมชนทอ่ งเท่ยี ว OTOP นวตั วถิ ี

อำ�เภอยะรัง จังหวัดปตั ตานี

“ ยะรงั เมอื งเกา่ นกเขาเสียงดี ขนึ้ ชอื่ ลูกหยี
ทุเรยี นดหี มอนทอง ลองกองหวานอรอ่ ย ”

ค�ำ ขวัญอำ�เภอยะรัง

ประวัตคิ วามเปน็ มา

อ�ำ เภอยะรงั เดิมต้ังอยทู่ ่ีบา้ นอาเนาะบโู ละ ต.ยะรงั แตเ่ น่อื งจากเป็นพืน้ ทีล่ มุ่ น�ำ้ ท่วมทุกปี เมือ่
ปี 2473 จงึ ไดย้ า้ ยท่ีต้ังอำ�เภอมาอยทู่ ีบ่ า้ นบินยาลีมอ หมูท่ ่ี 3 ตำ�บลยะรัง เปิดเป็นทวี่ ่าการอำ�เภอเม่อื
10 กมุ ภาพนั ธ์ 2473 และเมื่อ 22 กันยายน 2539 ได้สร้างอำ�เภอใหมถ่ ึงปัจจบุ ัน

เนือ้ ท่/ี พื้นท่ี

175.21 ตร.กม.

สภาพภมู ิอากาศ

โดยทวั่ ไป มี 2 ฤดู คือ ฤดรู ้อนและฤดฝู น

4

ข้อมลู การปกครอง

ต�ำ บล 12 แหง่ เทศบาล 1 แห่ง หม่บู ้าน 72 แห่ง อบต. 12 แห่ง

ข้อมลู ด้านเศรษฐกจิ

1. อาชีพหลัก ได้แก ่ 1. เกษตรกรรม 2. รับจา้ ง 3. ค้าขาย
2. อาชพี เสรมิ ได้แก่ หตั ถกรรมในครวั เรือน

ดา้ นการเกษตร และอุตสาหกรรม

1. ผลผลิตทางการเกษตรทสี่ �ำ คญั ได้แก่ 1. ข้าวนาป ี 2. ทุเรียน ส้มโอ 3. ยางพารา

5

4210

แผนทชี่ ุมชนท่องเท่ียว OTOP นวัตวิถีอ�ำ เภอยะรงั

42 อA.mเมpือhงปoeต˜ ตMาuนeี ang Pattani

Nอ.oหnนgอCงจh�กik อ.Yยaะrหinรgง� 42

4075

410 2

1 4061 อM.มaาyยoอ 4061

3

Yอa.ยraะรnังg

Mอ.aแมeล‹ Lาaนn 45 4092

409 410 Thunอg.ทYaุง‹ ยnาgงDแดaงeng

67 4071

6

จุดท่ี 1 บา้ นปายอเมาะสูเมง็ หมทู่ ี่ 4 ต.ยะรงั จดุ ท่ี 5 บา้ นกูแบสีรา หมู่ที่ 4 ต.กอลำ�
• ท่องเท่ียวเชิงประวัติศาสตร์เมืองโบราณ • ทอ่ งเที่ยวเชงิ เกษตร
• กบล้าอPนุ่ม.ปจaOะาnนเTaลาrOะเeรPะ ลูกหยฮี ามิดะ - ศูนย์เรียนรูเ้ ศรษฐกจิ พอเพยี ง
จุดที่ 2 บ้านปลู าตาเยาะฆอ หมู่ท่ี 5 ต.ระแว้ง - ชุมชนวิถชี าวนา
- สระนำ้�

• ทอ่ งเท่ยี วเชิงเกษตร จุดที่ 6 บา้ นโสรง่ หมทู่ ี่ 3 ต.เขาตมู
4061 - ดงต้นหยี
- ศูนยถ์ ่ายทอดเทคโนโลยี 4157 • ทอ่ งเท่ยี วเชิงเศรษฐกิจชุมชน
- ดูการสาธิตการเลย้ี งผ้ึงชันโรง - กลุ่ม OTOP ผ้าบาตกิ
- แปลงสาธิตการทำ�นา - กลุ่ม OTOP กล่มุ เครือ่ งแตง่ กายมุสลิม
- สนิ คา้ ทางการเกษตรของชุมชน อกิ ตศิ อดนุ า
- กลุ่ม OTOP กลุ่มตเี หล็กทำ�มีดตัดยาง/กริช
- กลุ่มอาชพี ท�ำ ขนมโบราณ
จุดท่ี 3 บา้ นยือแร หมทู่ ่ี 2 ต.ยะรัง - ชมทวิ ทศั น์มหาวิทยาลัยฟาฏอนี

• ท่องเที่ยวเชิงอนรุ ักษ์ อS.สaาi ยBบuจรุrุดi� ท่ี 7 บา้ นบเู กะดาตู หมทู่ ี่ 2 ต.เขาตูม
- สะพานแข4วน2ไม้ • ทอ่ งเทยี่ วเชงิ เศรษฐกจิ ชมุ ชน
- ล่องเรอื ชมแม่นำ�้ ปตั ตานี

จดุ ท่ี 4 บ้านตน้ มะขาม หมทู่ ่ี 4 ต.เมาะมาวี - กลมุ่ OTOP ชาขา่ บูเกะดาตู
- กลมุ่ OTOP กลมุ่ โอทอปทเุ รยี นทอด
• ทอ่ งเท่ียวเชงิ เกษตร Vlach Noona
- สวนส้มโอปูโก
- กลุม่ 4O07T4OP ซัมบีลนั บาตกิ - ไร่ขา่
- กลุม่ เล้ยี งปลาในบอ่ ดิน
- กลุม่ OTOP แบดงิ ทเุ รียนทอด - ก4ล2ุ่มออมทรพั ย์
- กลมุ่ OTOP MศิลaปriปaรHะดijิษaฐb์จากกระด4า0ษ6ม0้วน
- กลุ่ม OTOP - กลุ่มเยาวชนเพาะเห็ด 4136
- กลุ่ม OTOP สม้ โอแก้ว
- Segar Organic Far ฟาร์มผักสด 4167
ออรแ์ กนคิ
อK.aกpะพhoอŒ 4168 Mอa.iไมKแŒ aกe‹นn

4167

7

โปรแกรมทอ่ งเท่ยี ว..... One Day Trip
ชุมชนท่องเทยี่ ว OTOP นวัตวิถี @ Yarang
อำ�เภอยะรัง จงั หวดั ปตั ตานี

วนั เดียวเท่ยี วยะรงั สัมผัสเสน่หย์ ะรงั เมืองต้องห้ามพลาด
ตามรอยอารยธรรมดินแดนลงั กาสุกะ สมั ผัสธรรมชาติ ชิมอาหารพื้นบา้ น
ล้ิมรสไมผ้ ลเมอื งเกษตร

08.00 – 09.30 น. 11.30 - 13.00 น.

• ออกจากที่ว่าการอำ�เภอยะรัง จิบน้ำ�ชายามเช้า • พายเรือคะยักคลายร้อน สัมผัสวิถีชีวิตลุ่มน้ำ�

กินข้าวยำ�เมืองดาหลา ชมเมืองโบราณกลางสวน ปัตตานี แวะถ่ายภาพ ณ สะพานสลงิ (Getak Way-

ตามรอยประวัติศาสตร์ ณ เมืองโบราณยะรัง บ้าน ong Jeram) บ้านยือแร หมทู่ ่ี 2 ตำ�บลยะรัง พักรับ

จาเละ หมู่ท่ี 4 ต�ำ บลยะรงั ประทานอาหารกลางวนั ชมิ อาหารพน้ื บา้ นประจ�ำ ถนิ่

09.30 - 11.30 น. รมิ แมน่ ้ำ�ปตั ตานี

• ปั่นจักรยานชมดงต้นหยี บ้านปูลาตาเยาะฆอ 13.00 - 14.30 น.

หมู่ที่ 5 ตำ�บลระแว้ง สัมผัสธรรมชาติและวิถีเกษตร • เดนิ ทางไปยงั บา้ นตน้ มะขาม หมทู่ ่ี 4 ต�ำ บลเมาะมาวี

และสามารถศกึ ษากจิ กรรมการเรยี นรู้ ดงั นี้ (ฐานท่ี 1 • ชมสวนส้มโอปูโก ณ ศูนย์เรียนรู้ส้มโอปูโก

ฐานเรียนร้กู ารเพาะเลย้ี งชันโรง / ฐานท่ี 2 ฐานเรยี น แปลงใหญ่แหล่งผลิตส้มโอปูโกคุณภาพดีซึ่งได้รับ

รู้สละอินโด / ฐานที่ 3 ต้นหยียักษ์ / ฐานท่ี 4 ฐาน มาตรฐานการรับรองส่ิงบ่งช้ีทางภูมิศาสตร์ (Geo-

เรยี นรแู้ ปลงเกษตรผสมผสาน) แวะซอ้ื ของฝากผลไม้ graphical Indication : GI) ชมสาธิตการแปรรปู

ประจำ�ฤดูกาลและผลิตภัณฑ์ลูกหยีแปรรูปหลาก ส้มโอ ชิมอาหารเมนูจากส้มโอ

หลายชนิด

8

• ศึกษาเรียนรู้ด้านการเกษตรอินทรีย์ Segar

Organic Farm สวนผักสลัดออร์แกนิกส์การปลูก

ผักปลอดสารพิษ การทำ�ปุ๋ยหมักชีวภาพ การเล้ียง

ไส้เดือนและการปลูกพืชผักผลไม้หายากชนิดต่างๆ

ชิมสลัดผัก น้ำ�ผลไม้เพื่อสุขภาพ ชิมและเลือกซ้ือ

ผลผลิตทางการเกษตรปลอดสารพิษของ Segar

Organic Farm

• เยยี่ มชมการด�ำ เนนิ กจิ กรรมของกลมุ่ แบดงิ ทเุ รยี น ผนื ผา้ บาตกิ เลอื กซอื้ สนิ คา้ จากผา้ บาตกิ หลากหลาย

ทอดกรอบ / การทำ�ผ้าบาตกิ ของกลมุ่ สตรซี ัมบลี นั ชนิด ณ กลุ่มรายาบาติก หมู่ที่ 3 บ้านโสร่ง

• เลอื กซอื้ ผลติ ภณั ฑช์ มุ ชนและสนิ คา้ โอทอป ณ รา้ น ตำ�บลเขาตูม

จำ�หนา่ ยสินค้าโอทอปประจำ�หมบู่ า้ น 16.30 - 18.30 น.

14.30 - 15.30 น. • นั่งรถม้าชมวิถีชุมชน แวะด่ืมชาข่าเพ่ือสุขภาพ

• คลายร้อนริมสระนำ้�กูแบสีรา ชมการแสดง ชิมคุ้กก้ีข่า ชมสวนข่า ถ่ายภาพริมเชิงเขา

วัฒนธรรมพื้นถ่ิน สัมผัสวิถีชาวนา ณ ทุ่งรวงทอง รอชมบรรยากาศพระอาทิตย์ตกดินบนยอดเขา

บ้านกูแบสีรา หมู่ท่ี 4 ตำ�บลกอลำ� ณ บ้านบเู กะดาตู หมทู่ ่ี 2 ตำ�บลเขาตมู

15.30 - 16.30 น. • รบั ประทานอาหารเยน็ ชมิ อาหารพน้ื บา้ นประจ�ำ ถน่ิ

• เย่ียมชมมหาวทิ ยาลยั ฟาฏอนี สถาบันอดุ มศึกษา 18.00 น.

เอกชนอิสลามแห่งแรกในประเทศไทย ชมศิลปะบน • เดนิ ทางกลับโดยสวสั ดภิ าพ

9

อำ�เภอเมอื งชมุ ชนทอ่ งเท่ียว OTOP นวตั วถิ ี
จงั หวัดปัตตานี

“ ถิน่ ศกึ ษาสงขลานครินทร์ แหล่งท�ำ กนิ นาเกลือ ท่าเรือเศรษฐกจิ
มัสยิดโบราณ ศาลเจา้ แม่ลม้ิ กอเหนย่ี ว ที่เทยี่ วสวนสมเดจ็ ฯ ”

ค�ำ ขวญั อำ�เภอเมืองปตั ตานี

ประวัตคิ วามเป็นมา

ต้งั เมือ่ ปี พ.ศ.2444 ตามหลกั ฐานทางประวตั ศิ าสตร์ อำ�เภอเมอื งปัตตานี เป็นเมืองเกา่ แกแ่ ละมี
ชอ่ื เสยี งโดง่ ดงั เมอื งหนง่ึ ของประเทศ มคี วามอดุ มสมบรู ณด์ ว้ ยโภคทรพั ย์ เปน็ อขู่ า้ ว อนู่ �้ำ มชี าวยโุ รปหลาย
ชาติเข้ามาทำ�การค้าแต่โบราณ คำ�ว่า ปัตตานีเป็นชื่อเมือง ไม่ปรากฎหลักฐานท่ีชัดเจนว่ามีความเป็นมา
อย่างไร เปน็ เพยี งคำ�บอกเล่าสบื ตอ่ กันมา ซ่ึงเป็นหลักฐานในการเรยี กเป็นทางการ ตงั้ แต่สมัย รัชกาลที่ 2
โปรดเกล้าฯ ใหแ้ ยกปตั ตานีเป็น 7 หัวเมือง คอื ปัตตานี ยะหา ยะหร่ิง ระแงะ รามนั สายบุรี และหนองจิก
ตอ่ มารชั กาลท่ี 5 ทรงโปรดเกลา้ ฯ ยกเลกิ ระบบหวั เมอื งโดยแบง่ เปน็ มณฑล คอื ปตั ตานี ยะลา สายบรุ ี และ
ระแงะขน้ึ ปี พ.ศ.2475 ไดป้ ระกาศใชพ้ ระราชบญั ญตั แิ หง่ ราชอาณาจกั รสยาม จดั การปกครองขน้ึ ใหมเ่ ปน็
จงั หวดั ปตั ตานี ยะลา นราธวิ าส ได้ผนวกให้รามันอยู่ในจงั หวัดยะลา หนองจิก สายบุรี และยะหรง่ิ อยู่ใน
จังหวัดปัตตานี และระแงะอยใู่ นจังหวัดนราธิวาส

10

ปจั จบุ นั อ�ำ เภอเมอื งปตั ตานเี ปน็ หนง่ึ ใน12อ�ำ เภอ
ในจังหวัดปัตตานี ต้ังอยู่ทางทิศเหนือของจังหวัด
ปตั ตานี ห่างจากศาลากลางจงั หวัดประมาณ 50 เมตร

เน้อื ท่ี/พน้ื ท่ี 96.869 ตร.กม.

ข้อมูลการปกครอง

1. ต�ำ บล 13 แหง่
2. เทศบาล 2 แห่ง
3. หมู่บา้ น 66 แห่ง
4. อบต. 9 แหง่

ข้อมูลดา้ นเศรษฐกิจ

1. อาชีพหลกั ได้แก่
1. ท�ำ นา
2. ประมง นาเกลือ
3. ทำ�สวน
2. อาชพี เสริม ไดแ้ ก ่
1. รบั จา้ ง
2. ค้าขาย
3. เล้ียงสัตว์

ด้านการเกษตร และอุตสาหกรรม

1. ผลผลิตทางการเกษตรท่ีส�ำ คญั ไดแ้ ก ่
1. ข้าวนาปี, นาปรัง
2. สม้ โอ
3. มะพร้าวแก่
4. ออ้ ยดืม่ น้�ำ

11

สถานที่ทอ่ งเที่ยว
สถาบันวัฒนธรรมศกึ ษากัลยาณิวัฒนา จังหวดั ปัตตานี

สถาบันวัฒนธรรมศึกษากัลยาณิวัฒนา ตั้งอยู่ในบริเวณมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
วิทยาเขตปัตตานี ภายในพิพิธภัณฑ์เแบ่งออกเป็น 2 ส่วนคือ พิพิธภัณฑ์พระเทพญาณโมลี จัด
แสดงเก่ยี วกบั ประวัติ ผลงาน สงิ่ ของเคร่อื งใช้ และพพิ ธิ ภณั ฑ์คตชิ นวิทยา ใหก้ ารศึกษาเฉพาะเรอื่ ง
• พพิ ธิ ภณั ฑพ์ ระเทพญาณโมลี ซงึ่ จดั แสดงเกยี่ วกบั ประวตั ิ ผลงาน และสงิ่ ของเครอื่ งใช้
ของพระธรรมโมลี พระพุทธรูป เทวรูปปางต่างๆ พระพิมพ์ พระเคร่ือง โบราณวัตถุท่ีสำ�คัญ
เครอื่ งถว้ ยจนี เครอ่ื งถว้ ยยโุ รป เครอื่ งถว้ ยไทย-จนี เหรยี ญทร่ี ะลกึ เงนิ ตราและธนบตั รตา่ งๆ เปน็ ตน้

12

• พิพิธภัณฑ์คติชนวิทยา จัดแสดงเร่ืองราวให้ความรู้และให้การศึกษาเฉพาะเร่ือง แบ่ง
เป็นส่วนๆ ได้แก่ เร่ืองเรือนไทยมุสลิมในจังหวัดชายแดนภาคใต้ เครื่องมือและเครื่องใช้พ้ืนบ้าน
ศิลปการแสดงพ้ืนบ้าน โบราณวัตถุประเภทเคร่ืองมือเครื่องใช้ของมนุษย์สมัยก่อนประวัติศาสตร์
และจากแหล่งชุมชนสมัยแรกเร่ิมประวัติศาสตร์เมืองโบราณยะรัง เครื่องถ้วย ความเชื่อพ้ืนถ่ิน
และเทคโนโลยี
การเขา้ ชมเปดิ วนั จนั ทร-์ ศกุ ร์ ระหวา่ งเวลา 9.00-12.00 น. และ 13.00-16.00 น. เวน้ วนั หยดุ
ราชการ สำ�หรับการเข้าชมเป็นหมู่คณะหรือต้องการวิทยากรนำ�ชมสามารถติดต่อล่วงหน้าได้ที่
งานบริการทางการศึกษา สถาบันวัฒนธรรมศึกษากัลยาณิวัฒนา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
ปตั ตานี อำ�เภอเมอื ง จงั หวดั ปตั ตานี โทร. 0 7331 3930-50 ตอ่ 1472

13

แผนที่ชมุ ชนท่องเที่ยว OTOP นวตั วถิ ีอำ�เภอเมอื งปตั ตานี

3 1
54210
4

6 42 42

42 2

42 อ.เมอื งปต˜ ตานี
Amphoe Mueang Pattani

Nอ.oหnนgอCงจhก� ik

Yอa.ยraะรnงั g

14

จดุ ที่ 1 สะพานไม้บานา บา้ นบานา ต.บานา
• แหลง่ ทอ่ งเทย่ี วสะพานไมบ้ านา
• ผลติ ภณั ฑป์ ลอกมดี พวงกญุ แจ กรงนก

จุดที่ 2 ศูนย์เรียนร้เู ศรษฐกจิ พอเพยี งต้นแบบ หมทู่ ่ี 1 บา้ นสุไหงปาแน ต.บานา
• ผลิตภณั ฑ์เส้ือเชิ้ต
• ผลติ ภัณฑ์ผ้าละหมาด

จุดท่ี 3 บา้ นสวนสมเดจ็ ต.รสู ะมแิ ล อP.ปa
• สวนสมเด็จพระศรีนครนิ ทร์ (Skywalk)
• ผลติ ภณั ฑ์ถัว่ เหลืองหมักจากธรรมชาติ
• ผลิตภณั ฑท์ ็อฟฟ่ีรูสะมแิ ล
จดุ ท่ี 4 จุดล่องเรอื บา้ นปาเระ ต.บาราโหม

อ .Yย a ะ rหinร••• g�งผผผลลลตตติิิ ภภภัณัณัณฑฑฑขก์เ์์ ฟนรอะมเรปพน์ ๋า้ืนิเผจบา้อ้ารน์ไม้

• จุดล่องเรือชมธรรมชาติ

จุดท่ี 5 ศาลเจา้ แมล่ ม้ิ กอเหนี่ยว ชุมชนหวั ตลาด ต.อาเนาะรู 4061
• ผลิตภัณฑ์โรตีสายไหม
• ผลติ ภณั ฑแ์ กะสลกั ไม้
จดุ ท่ี 6 ชมุ ชนรมิ คลอง ต.จะบงั ตีกอ
• ผลิตภัณฑแ์ กะสลักไม้

4061 อM.มaาyยoอ15

โปรแกรมทอ่ งเที่ยว..... One Day Trip
ชมุ ชนท่องเทยี่ ว OTOP นวัตวิถี @เมืองปัตตานี
อำ�เภอเมอื ง จังหวดั ปตั ตานี

สัมผัสดินแดนพหุวัฒนธรรม เรียนรู้เร่ืองราวประวัติศาสตร์ปตอนีดารุสลาม
ลิ้มรสอาหารชาววงั ขนมโบราณเลื่องชอ่ื ล่องเรอื ชมธรรมชาตริ อบอ่าวปัตตานี
วถิ ีชวี ติ ชาวประมง Shop สนิ ค้า OTOP อาหารทะเลแปรรูป สินคา้ หตั ถกรรม

07.00 น. 10.00 - 10.30 น.
• ชมผลิตภัณฑ์กลุ่มวิสาหกิจชุมชนเกลือหวาน
• ถงึ จดุ ตอ้ นรับนักท่องเทีย่ ว
หมทู่ ่ี 2 บ้านบานา ตำ�บลบานา
07.00 – 08.00 น. • ซอื้ ผลติ ภณั ฑอ์ าหารทะเลแปรรปู จากทะเลอา่ วไทย

• เดนิ เทย่ี วชมตลาดเชา้ จะบงั ตกิ อ ลม้ิ รสอาหารเชา้
แบบพนื้ เมอื ง (นาซดิ าแก, ขนมฮาลอื บอ, หมอ้ แกง 10.30 - 11.00 น.
• ล่องเรือจากสะพานไม้บานาชมธรรมชาติ และวิถี
ถ่วั , โรตยี าลอ, ขนมรงั ผงึ้ )
ชวี ติ ชาวประมงรอบอ่าวปัตตานี
08.00 - 08.30 น.
• เยย่ี มชมมสั ยดิ กลางจงั หวดั ปตั ตานสี ถาปตั ยกรรม 11.00 - 12.30 น.
• ขึ้นเรือท่าเรือบ้านปาเระ หมู่ที่ 1 ตำ�บลบาราโหม
รูปทรงทชั มาฮาล ต�ำ บลจะบังติกอ
เพ่ือฟังเรื่องราวประวัติศาสตร์ปตอนีดารุสลาม
08.30 - 10.00 น. ณ ศนู ย์เรียนรู้ชุมชนบา้ นปาเระ ต.บาราโหม
• ชมหัตถกรรมลำ้�ค่ากระต่ายขูดมะพร้าวลวดลาย
• เยี่ยมชมและสักการะเจา้ แม่ล้มิ กอเหน่ียว มลายโู บราณ, วา่ วโบราณ
• เย่ยี มชมพพิ ธิ ภัณฑ์ศาลเจ้าแม่ลิม้ กอเหนีย่ ว • ชอ๊ ปสนิ ค้า OTOP ลวดลายอัตลักษณ์บาราโหม
• เรียนรู้ประวัติศาสตร์สมัยสงครามโลกคร้ังที่ 2
• ถา่ ยรปู บา้ นโบราณสถาปัตยกรรมยุคโปรตกุ ิส

16

12.30 - 13.30 น. 15.00 – 18.30 น.
• รับประทานอาหารสำ�รับพื้นถ่ิน 4 คาว หวาน 1 • เท่ยี วชมสวนสมเดจ็ หมู่ท่ ี 6 ตำ�บลรสู ะมิแล

(แกงมัสม่ันปลา ฆาบูสือเปะ แกงเหลืองปลาโอ • สักการะกรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักด์ิ

น้�ำ พริก+น้�ำ บูดทู รงเคร่ือง+ผักลวก ขนมอาเกา๊ ะ) • เดินเที่ยวชมความอุดมสมบูรณ์ของธรรมชาติ

13.30 - 14.30 น. ปา่ โกงกาง
• เดินเลน่ จดุ ชมววิ เมืองปตั ตานี Sky Walk
• นง่ั โชเล่ยเ์ ที่ยวชมมสั ยดิ กรือเซะเกา่ แก่ ศาลเจ้าแม่ ชมพระอาทติ ย์ตกดินริมหาดรูสะมแิ ล
ลิม้ กอเหนี่ยว
18.30 – 19.30 น.
• ซื้อสินคา้ พืน้ เมืองตำ�บลตนั หยงลโุ ละ

14.30 - 15.00 น. • เดินเท่ียวตลาดโต้รุ่งยามเย็น ชิมอาหารพื้นถิ่น
หลากหลายเมนู
• ขน้ึ รถชมทศั นียภาพเมอื งปตั ตานี
19.30 – 20.30 น.
• เที่ยวชมเมืองปัตตานี ยามค่ำ�คืน แสงสีริมแม่น้ำ�

ปตั ตานี

20.30 น.

• เขา้ ทพี่ กั พกั ผ่อนตามอัธยาศัย

17

ชมุ ชนท่องเท่ียว OTOP นวตั วิถี

อำ�เภอปะนาเระ จังหวัดปตั ตานี

“ แฆแฆหาดสวรรค์ สร้างสรรคส์ ่ิงจักสาน
ประเพณพี นื้ บ้านลาชัง เจดียด์ งั หลวงพอ่ หนอน ”

ค�ำ ขวัญอำ�เภอปะนาเระ

ประวตั ิความเป็นมา

ปะนาเระเป็นภาษามลายูพื้นเมือง ซ่ึงมาจากคำ�ว่า “ปาตา” (หาด) และ “ตาเระ” แปลว่า
อวนลากปลา เม่ือนำ�มารวมกันเข้าเป็น “ปาตาตาเระ” ซึ่งหมายถึง ชายหาดท่ีตากอวน อันเป็น
สญั ลักษณข์ องชาวประมงโดยท่ัวไปของภาคใต้ ต่อมา “ปาตาตาเระ” เมอื่ ใชน้ านๆ เขา้ ก็มีการกร่อน
คำ�กลายเป็น “ปะนาเระ”

เน้อื ท/ี่ พน้ื ที่ 158.625 ตร.กม.
ขอ้ มูลด้านเศรษฐกิจ

อาชพี หลัก ไดแ้ ก่ เกษตรกรรม ท�ำ สวน
ท�ำ ไร่ และปศุสตั ว์

ด้านการเกษตร และอุตสาหกรรม

ผลผลิตทางการเกษตรที่สำ�คัญ ได้แก่
ข้าว มะพรา้ ว ยางพารา และพชื ผกั

18

สถานทีท่ ่องเทีย่ ว
หาดแฆแฆ

ชายหาดซงึ่ มคี วามสวยงามและนา่ เที่ยวท่ีสุดแหง่ หน่งึ ของปตั ตานี ชายหาดโค้งเวา้ มีความยาวเปน็
ระยะทางไกล ทรายมสี ีทองละเอยี ดตัดกบั น้ำ�ทะเลสีครามในวนั ฟ้าใส นอกจากนัน้ ยงั มีโขดหินขนาดใหญร่ ูป
รา่ งแปลกตาจำ�นวนมากที่เกดิ ขึน้ เอง จึงมลี ักษณะคลา้ ยสวนหนิ ธรรมชาติ
หาดแฆแฆ “แฆ แฆ” เปน็ ภาษามลายทู อ้ งถน่ิ (ภาษายาวี) แปลว่า อึกทกึ ครึกโครม เปน็ ชายหาด
ท่ีสวยที่สุดในจังหวัดปัตตานี มีโขดหินแกรนิตขนาดใหญ่ ลักษณะแปลกตาสวยงาม บนเนินเขามีศาลา
พักผ่อน และเป็นจุดชมทิวทัศน์ มีบ้านพักตากอากาศและบังกะโลตั้งอยู่หลังโขดหินและพุ่มไม้ใหญ่ หลัง
โขดหินยักษ์เป็นชายหาดสีทอง นอกจากนี้ยังมีร้านอาหารเรียงตลอดแนวเชิงเขา เป็นความพร้อมที่
จะรองรับนักท่องเท่ียวได้ดี ถนนเข้าชายหาดลาดเอียงไปตามไหล่เขาเต็มไปด้วยต้นมะพร้าว โขดหินยักษ์
และสนประปราย เวงิ้ อ่าวขนาดเลก็ สลับกบั กองหินมากมายระเกะระกะ มองดคู ลา้ ยกบั สวนหนิ ที่ถูกบรรจง
สร้างขน้ึ มาดว้ ยน้ำ�มือมนุษย์อนั ประณตี ย่ิง อีกด้านหนง่ึ เป็นปากน้�ำ ขนาดเล็ก อันเกิดจากลำ�คลองที่ไหลมา
จากเทอื กเขาด้านหลงั
การเดินทาง : จากตัวเมืองปัตตานีใช้เส้นทางหลวงสาย 42 แล้วแยกเข้าเส้นทางหลวงหมายเลข
4075 จนถึงสามแยกแล้วเล้ียวซ้ายสู่ทางหลวงหมายเลข 4061 จากนั้นใช้เส้นทางหลวงหมายเลข 4157
ซ่ึงเป็นถนนเลียบชายหาดเป็นระยะทางยาวสวยงามมาก เมื่อถึงกม.ท่ี 7-8 เล้ียวซ้ายเข้าไปอีกราว
500 เมตร ถึงชายหาดแฆแฆ ห่างจากตัวเมืองปัตตานีราว 43 กม. หรือจากอำ�เภอปะนาเระจะมีเส้นทาง
เลยี บหาดยาวไปจนถงึ หาดแฆแฆ

19

หาดชลาลัย

หาดชลาลยั มคี วามงดงามไมแ่ พห้ าดแฆแฆ เพราะเปน็ ชายหาดตดิ ตอ่ กนั ดว้ ยความกวา้ งใหญจ่ ะลาด
ชันน้อยของหาดทรายจงึ เหมาะส�ำ หรับการพกั ผอ่ นและเลน่ นำ้� โดยปลกู สนเรียงรายสร้างความร่มรน่ื ตลอด
จนสวนสาธารณะซ่ึงจดั ไว้รองรบั นักทอ่ งเทย่ี ว สถานทพ่ี กั แรมหาดชลาลยั

หาดชลาลัยเป็นชายหาดท่ีมีผืนทรายสีขาวละเอียด ความรู้สึกนุ่มเท้าทันทีท่ีได้ลงไปเดินในคร้ังน้ันยัง
ติดอยู่ในความทรงจำ� เบ้ืองหน้าเป็นผืนน้ำ�ทะเลสีครามสะท้อนแสงแดดระยิบระยับดูงดงาม ขณะที่เบ้ืองหลัง
เป็นทัศนียภาพของทิวสนที่ข้ึนเรียงรายสวยงามอย่างมิได้ต้ังใจ ทุกสิ่งทุกอย่างที่ประกอบกันเป็นสภาพ
แวดล้อมของหาดชลาลัยแห่งน้ี ช่างทำ�ให้ชายหาดแห่งนี้มีความน่าสนใจมากยิ่งข้ึน นอกจากน้ี หาดชลาลัย
ยังเป็นหาดท่ีได้รับความนิยมจากคนในพื้นท่ีและนักเดินทางจากท้องถ่ินอื่น เพราะท่ีน่ีมีความลาดชัน
ของชายหาดน้อย ที่นี่จึงเหมาะมากที่จะลงมาเล่นน้ำ�ทะเลกันให้ชุ่มปอด และถึงแม้ว่าจะได้รับความนิยม
แค่ไหนก็ตาม หาดชลาลัยแห่งนี้ก็ยังคงไว้ด้วยความเงียบสงบและมีความเป็นธรรมชาติอยู่อย่างเต็มเปี่ยม
หาดชลาลยั หาดชลาลยั ตง้ั อยใู่ นพน้ื ทต่ี �ำ บลปะนาเระ เปน็ ชายหาดทสี่ รา้ งความประทบั ใจใหผ้ ทู้ มี่ าเยอื นไดเ้ ปน็
อยา่ งดี เนอ่ื งจากเปน็ ชายหาดทม่ี คี วามสวยงาม มที รายสขี าวทย่ี าวเหยยี ด มตี น้ สนเปน็ บรเิ วณกวา้ ง ซง่ึ เหมาะ
แกก่ ารพกั ผอ่ นหยอ่ นใจส�ำ หรบั ประชาชนในพนื้ ทอี่ �ำ เภอปะนาเระ และนกั ทอ่ งเทย่ี วทม่ี าเยอื น และอกี เสนห่ ข์ อง
หาดชลาลยั คอื ความสงบ เนอื่ งจากชายหาดยงั คงเปน็ ลกั ษณะของธรรมชาตดิ ง้ั เดมิ รอ้ ยเปอรเ์ ซน็ ต์ ผสานกบั
วถิ ชี วี ติ ของชาวบ้านท่ียังคงไวซ้ ง่ึ ความเปน็ วิถชี าวเลพืน้ บา้ น

20

หาดมะรวด จังหวดั ปัตตานี

หาดมะรวด อยู่ถัดจากหาดชลาลัยไปประมาณ 2 กม. การเดินทางเช่นเดียวกับทางไปหาดชลาลัย
แต่ไปต่อจนถึงทางแยกจากถนนปะนาเระ-สายบุรี และเล้ียวซ้ายไปสู่หาด ลักษณะเด่นของหาดมะรวดได้แก่
ภูเขาหินทมี่ ีขนาดเลก็ ที่ตัง้ ซอ้ นทับกันอยู่ดูแปลกตา
การเดินทาง เช่นเดียวกับทางไปหาดชลาลัยแต่ไปต่อจนถึงทางแยกจากถนนปะนาเระ-สายบุรี
และเล้ยี วซา้ ยไปสู่หาด

หาดปะนาเระ

หาดปะนาเระ (Panare Beach) อยู่ห่างจากตัวอำ�เภอประมาณ 3 กิโลเมตร ใช้เส้นทางเดียวกับ
หาดตะโละกาโปร์ เปน็ หมบู่ า้ นชาวประมงหลายรอ้ ยหลงั คาเรอื น บนหาดทรายมเี รอื กอและ และเรอื ประมงนานา
ชนิดจอดเรียงรายอยทู่ ัว่ ทง้ั หาด

หาดราชรกั ษ์

หาดราชรักษ์ (Rajsharak Beach) ตั้งอยู่หมู่ท่ี 4 ต.บ้านนำ้�บ่อ อ.ปะนาเระ อยู่ติดกับหาดแฆแฆ
ลักษณะเป็นหาดทรายกว้างล้อมรอบด้วยโขดหินกลมมนน้อยใหญ่ มีเนินและหุบเขาเต้ียๆ สามารถขึ้นไปชม
วิวทิวทัศน์ไดอ้ ยา่ งสวยงาม เหมาะส�ำ หรบั การพักผ่อนในช่วงเชา้ และเย็น บรเิ วณนี้ยังไมม่ ีทพ่ี ัก เพราะนกั ทอ่ ง
เทีย่ วสว่ นใหญ่จะมาเทย่ี วแบบไปเชา้ เยน็ กลับ การเดนิ ทางห่างมาจากตัวเมืองปัตตานหี าดราชรกั ษ์จะอยูก่ ่อน
ถงึ หาดแฆแฆ ประมาณ 2 กม. ลกั ษณะเดน่ ของหาดราชรกั ษ์คือเป็นหาดทรายกว้างลอ้ มรอบดว้ ยโขดหนิ และ
หบุ เขาเตี้ยๆ บนเนนิ เขา นับได้วา่ เป็นสถานทีช่ มทวิ ทศั นท์ ่ีสวยงามอกี แห่งหนง่ึ

21

แผนทีช่ มุ ชนท่องเท่ยี ว OTOP นวตั วถิ ีอ�ำ เภอปะนาเระ

3

2 อ.ปะนาเระ 5
Panare

4061 6 4
4157
1

อS.สaาi ยBบuรุr

22

จดุ ท่ี 1 จดุ ที่ 4
• วัดควนนอก เจดยี พ์ ระนอน • หาดแฆแฆ
รปู ปนั้ พ่อแกย่ ักษ์ • วิสาหกิจชมุ ชนบา้ นทา่ สู
• OTOP กลุ่มจกั สานตอไห่ • กล่มุ น�้ำ มันมะพร้าวสกัดเยน็
• กลมุ่ ท�ำ ลูกประคบสมนุ ไพร • กลมุ่ กระเปา๋ จากซองกาแฟ เขม็ กลดั
• ตลาดวถิ พี ุทธบ้านควนกลาง จดุ ท่ี 5
• ตลาดชมุ ชนบา้ นสเุ หร่า • เจดีย์หลวงพ่อหนอน
• กลุ่มมามา่ กล้วยเส้น • กล่มุ บ้านรักษ์กะลา
จดุ ท่ี 2 • ท่าเรอื บางมะรวด
• ตลาดประชารฐั จดุ ที่ 6
• จกั สานไม้ไผบ่ า้ นทุง่ • กลุ่มออมทรพั ย์คอกกระบือ
• ศูนยเ์ รยี นรู้เศรษฐกจิ พอเพียง • น้�ำ มันเขยี วสมนุ ไพร
• กล่มุ เครื่องแกง • เสื้อผ้าสำ�เรจ็ รูป
จดุ ท่ี 3
• หาดปะนาเระ
• กลุ่มสบูส่ มนุ ไพรอรุณี
• จักสานบา้ นนาพร้าว

รri�

23

โปรแกรมท่องเทย่ี ว.....

2 วัน 1 คืนชุมชนทอ่ งเที่ยว OTOP นวัตวถิ ี

อ�ำ เภอปะนาเระ จังหวัดปัตตานี
@ Panarea

ชมวิถชี ีวิตและธรรมชาติ โหนด นา เล

วันท่ีหนึง่ 12.00 - 13.00 น.

07.30 - 08.30 น. • รบั ประทานอาหารพืน้ ถ่นิ (ตุปะสตู ง,
ปลากอเละ, ปลาหมกึ ตม้ ด�ำ ) ณ โฮมสเตยท์ ตั ตกิ า
• ออกเดนิ ทางจากปัตตานี ถงึ หมู่ท่ี 1

บ้านบางมะรวด ต�ำ บลบา้ นกลาง 13.00 - 14.00 น.

08.30 - 09.30 น. • แวะซอ้ื ปลาทะเลสดๆ เปน็ กบั ขา้ วมอ้ื เยน็ จากทา่ เรอื

• เดินทางขึ้นเขามะรวด เพื่อขอพรหลวงพ่อหนอน บางมะรวด

ในพ้นื ทหี่ มู่ที่ 3 ต.บ้านกลาง 14.00 - 15.00 น.

09.30 - 11.00 น. • แวะชม ช๊อปสินค้า ผลิตภัณฑ์จากกะลามะพร้าว

• ล่องเรือชมวิถีชีวิต ณ คลองบางมะรวด หมู่ท่ี 1 ของกลมุ่ บ้านรกั ษ์กะลา

บา้ นบางมะรวด 15.00 - 15.30 น.

11.00 - 12.00 น. • เดินทางออกจากกลุ่มบา้ นรักษ์กะลาถึงชาย

• แวะกล่มุ ขา้ วเกรียบนรู มา ชมการสาธิตการทำ� หาดแฆแฆ หมูท่ ่ี 4 ตำ�บลบ้านน้ำ�บ่อ

ขา้ วเกรยี บปลา ขา้ วเกรยี บกุ้ง

24

15.30 - 16.00 น.

• ป่ันจักรยานเท่ียวชมการสาธิตของกลุ่มอาชีพใน
หมู่ที่ 4 ตำ�บลบ้านน้ำ�บ่อ กลุ่มโดนัทจิ๋ว, กลุ่ม
ตดั เยบ็ เสือ้ ผา้ , กลุม่ ท�ำ ขนมพนื้ บา้ น

16.00 - 18.00 น.

• ป่ันจักรยานเที่ยวชายหาดแฆแฆ ถ่ายรูปกับวิว
สวยๆ ยามเยน็ รอชมพระอาทติ ยต์ ก ณ หาดแฆแฆ

18.00 - 18.30 น.
• ออกเดินทางจากบา้ นแฆแฆสูท่ ี่พกั โฮมสเตย์

บา้ นคลองต�ำ่ ปง้ิ ย่างปลาสดเป็นอาหารม้อื เย็น

พรอ้ มอาหารพ้นื ถิน่ บ้านคลองต�่ำ 11.00 - 12.00 น.

วนั ท่ีสอง • แวะชมการสาธติ การท�ำ เคร่อื งแกงบ้านท่ามะนาว

05.00 - 07.00 น. การเพาะเหด็ และแปรรูปเหด็

• ปั่นจักรยานชมวิถีชีวิตการเก็บน้ำ�ตาลโตนด 12.00 - 13.00 น.
ชมสวนเศรษฐกจิ พอเพียงบ้านคลองต่�ำ ตกปลา • รับประทานอาหารพ้ืนถิ่น แกงไก่หยวกกล้วย
ณ บึงยาว
แกงข้เี หลก็ ยำ�ลกู ตาลอ่อนเมนูเด็ดต้องลอง

07.00 - 07.30 น. 13.00 - 13.30 น.
• รบั ประทานอาหารเชา้ ขา้ วย�ำ เมนเู ดด็ บา้ นคลองต�ำ่ • เดินทางออกจากบ้านท่ามะนาวไปต่อบ้านทุ่ง

08.00 - 09.00 น. ชมทุ่งนา ธรรมชาติบรสิ ุทธ์ิ

• แวะชมการสาธิตการทำ�สบู่สมุนไพรบ้านอรุณี 13.30 - 14.30 น.
ช๊อปผลิตภัณฑ์เครื่องสำ�อาง ผลิตภัณฑ์จาก • ชมการสาธติ การท�ำ น�้ำ ตาลโตนด จากกลมุ่ น�ำ้ ตาล
วัตถุดิบธรรมชาติ
โตนดบา้ นทงุ่

09.00 - 10.00 น. 14.30 - 16.30 น.
• ออกเดนิ ทางจากบา้ นสมนุ ไพรอรณุ ถี งึ วดั ดฐิ าวาส • แวะกลุ่มจักสานไม้ไผ่บ้านทุ่ง ฝึกทำ�ผลิตภัณฑ์
หมู่ที่ 3 บ้านท่ามะนาว ไหวพ้ ระขอพร
จกั สานไมไ้ ผ่ กะเณอจ๋วิ ถาดผลไม้ ท่ีใสด่ นิ สอ

10.00 - 11.00 น. 16.30 - 17.30 น.
• ล่องเรือในคลองท่าตาเสือ ชมความสมบูรณ์ทาง • ออกเดินทางจากบา้ นทงุ่ ต�ำ บลทา่ ข้าม
ธรรมชาตแิ ละวถิ ชี วี ติ ของชาวบ้าน
ถึงอำ�เภอเมอื งปัตตานี

25

อำ�เภอไม้แกน่ชุมชนท่องเท่ยี ว OTOP นวัตวิถี
จงั หวดั ปตั ตานี

“ ไม้แก่นน่าอยู่ นำ้�บดู ูสะอาด หาดทรายสวย
ประทบั ใจด้วยวัดสารวนั ผูกพนั พลับพลาบา้ นละเวง ”

คำ�ขวญั อำ�เภอไม้แกน่

ประวัติความเปน็ มา

อำ�เภอไม้แก่น เดิมเปน็ ตำ�บลหนึ่งของอ�ำ เภอสายบุรี จังหวดั ปัตตานี คือ ต�ำ บลไม้แก่น
ซง่ึ มเี รอ่ื งเลา่ สบื ตอ่ กนั มากลายเปน็ ต�ำ นานวา่ ต�ำ บลไมแ้ กน่ มตี น้ ไม้ใหญอ่ ยตู่ น้ หนง่ึ คอื ตน้ หวา้
คนไทยมุสลิม เรียกว่า “ต้นกรือแย” มีลักษณะประหลาด คือ มีแก่นท้ังต้น ชาวบ้านได้นำ�ช้ิน
ส่วนแก่นหว้า ไปถวายพระยาในสมัยน้ัน ปรากฎว่า แก่นไม้ท่ีนำ�ไปถวายกลายเป็นแก่นไม้ทอง
ชาวบา้ นจงึ พากนั เชอ่ื วา่ ตน้ หวา้ นนั้ เปน็ ตน้ ไมศ้ กั ดส์ิ ทิ ธิ์ ตอ่ มาไดส้ รา้ งวดั ขน้ึ บรเิ วณทต่ี น้ หวา้ ขนึ้
มชี อ่ื วา่ “วดั ไมแ้ กน่ ” และมกี ารจดั ตง้ั ต�ำ บลชอื่ วา่ “ต�ำ บลไมแ้ กน่ ” แตค่ นไทยมสุ ลมิ เรยี กวา่ “ต�ำ บล
กรอื แย หรือ มแู กงกรือแย” ซ่งึ แปลวา่ “ต้น หรอื แกน่ หว้า”
ต�ำ บลไมแ้ กน่ ยกฐานะขน้ึ เปน็ กิง่ อำ�เภอไมแ้ กน่ เมื่อวันที่ 15 พฤศจกิ ายน 2516 ซึง่ ถอื เป็น
ก่ิงอำ�เภอแรกของจังหวัดปัตตานี และต่อมาเมื่อวันที่ 3 กรกฎาคม 2537 ได้ยกฐานะเป็น
อำ�เภอไม้แกน่ จนถงึ ปัจจบุ ัน

26

เน้ือท/่ี พืน้ ท ี่ 55.201 ตร.กม.

ข้อมูลการปกครอง

1. ตำ�บล 4 แห่ง 2. หมู่บ้าน 17 แหง่
3. เทศบาล - แหง่ 4. อบต. 3 แห่ง

ด้านการเกษตร และอตุ สาหกรรม

1. ผลผลิตทางการเกษตรทีส่ ำ�คัญ ไดแ้ ก่
1. ข้าวนาปี 2. ลองกอง
3. มะพร้าว 4. ยางพารา
5. เงาะ, ทเุ รียน

ภมู ปิ ระเทศ

สภาพพนื้ ทโี่ ดยทวั่ ไป เป็นท่รี าบลมุ่ ชายฝั่ง
ลกั ษณะเนื้อดนิ เปน็ ดนิ ทรายและดินร่วนปนทราย
มีชายฝงั่ ทะเลยาวประมาณ 12 กิโลเมตร

ภูมอิ ากาศ

ลักษณะภมู ิอากาศเป็นแบบมรสมุ มี 2 ฤดู คอื
• ฤดูร้อน เรม่ิ ต้ังแต่ ประมาณเดอื นกมุ ภาพันธ์ ถงึ เดอื นกรกฎาคม
• ฤดูฝน เรม่ิ ตง้ั แต่ ประมาณเดอื นสิงหาคม ถึง เดอื นมกราคม

การประกอบอาชีพ
ราษฎรสว่ นใหญป่ ระกอบอาชพี ทางดา้ นเกษตรกร เชน่ ท�ำ นา ท�ำ สวน ท�ำ การประมง และ

ประกอบอาชพี อยา่ งอน่ื เชน่ รบั จา้ ง คา้ ขาย รบั ราชการ โดยพนื้ ทที่ �ำ การเกษตรทง้ั สนิ้ 24,294 ไร่
ครอบครวั เกษตร จำ�นวน 1,754 ครอบครวั ส�ำ หรับการท�ำ อุตสาหกรรมในพื้นที่ สว่ นใหญจ่ ะ
เป็นอตุ สาหกรรมในครัวเรือน เช่น การท�ำ บดู ู ปลาแหง้

27

สถานที่ท่องเท่ยี ว
หาดบางสาย จงั หวดั ปัตตานี

ลักษณะหาด ยาวประมาณ 5 กิโลเมตร มีการสร้างศาลาชมวิว เป็นท่ีต้ังของศูนย์ศิลปาชีพ
มเี ขอื่ นคอนกรตี กน้ั การกดั เซาะชายฝงั่ หาดบางสาย ตง้ั อยหู่ มทู่ ่ี 6 ต�ำ บลไทรทอง หา่ งจากตวั จงั หวดั ประมาณ
74 กม. ลกั ษณะเป็นหาดทรายชายทะเลยาวประมาณ 5 กม. หาดบางสาย จากตัวเมอื งไปตามเสน้ ทางหลวง
หมายเลข 42 (ปตั ตาน-ี นราธวิ าส) เปน็ ระยะทางประมาณ 60 กโิ ลเมตร ทางแยกเขา้ อ�ำ เภอไมแ้ กน่ อยทู่ างซา้ ยมอื
เมอื่ ขา้ มสะพานกอตอไปประมาณ8กโิ ลเมตรกจ็ ะถงึ หาดทรายชายบงึ บา้ นละเวงมสี ภาพแวดลอ้ มและธรรมชาติ
งดงามแปลกตาแกผ่ ทู้ พี่ บเหน็ ลกั ษณะของหาดทรายแหง่ นี้ คอื มบี งึ ขนาดใหญเ่ คยี งขา้ งหาดทรายขาวสะอาด
ให้บรรยากาศแตกต่างจากหาดทรายอ่ืน นอกจากน้ีบริเวณนั้นยังมีศูนย์ศิลปาชีพพิเศษ (กลุ่มทอผ้า
บา้ นละเวง) นกั ท่องเทีย่ วสามารถไปดูการทอผ้าฝา้ ย และยงั มโี ครงการทดลองเลี้ยงปลานำ้�กรอ่ ยอกี ด้วย

หาดทรายชายบึงบา้ นละเวง

หาดทรายชายบงึ บา้ นละเวงมสี ภาพแวดลอ้ ม
และธรรมชาตงิ ดงามแปลกตาแกผ่ ทู้ พ่ี บเหน็ ลกั ษณะ
ของหาดทรายแห่งนี้ คือมีบึงขนาดใหญ่เคียงข้าง
หาดทรายขาวสะอาดให้บรรยากาศแตกต่างจาก
หาดทรายอน่ื นอกจากนบ้ี รเิ วณนน้ั ยงั มศี นู ยศ์ ลิ ปาชพี
พเิ ศษ (กลมุ่ ทอผา้ บา้ นละเวง) นกั ทอ่ งเทยี่ วสามารถ
ไปดูการทอผ้าฝ้าย และยังมีโครงการทดลองเล้ียง
ปลานำ้�กรอ่ ยอกี ด้วย

28

วดั สารวนั

วัดสารวัน สร้างข้ึนตามพระราชประสงค์
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ให้เป็น
สัญลักษณ์ซ่ึงแสดงถึงความเจริญรุ่งเรืองของ
พระพทุ ธศาสนา และแสดงวา่ พื้นที่น้ีเป็นดินแดนแหง่
ประเทศสยาม เดิมชื่อวัด ตูลง ต่อมา รัชกาลท่ี 5
ทรงพระกรณุ าโปรดเกลา้ ฯ พระราชทานวสิ งุ คามสมี า
แกว่ ดั ลตู งเมอ่ื วนั ท่ี26สงิ หาคมพ.ศ.2445(ร.ศ.121)
ตอ่ มาเปลยี่ นชอ่ื เปน็ วดั สารวนั (ลตู ง) ในปี พ.ศ.2479
ซึ่งการก่อสร้าง ทางจังหวัดก็มีการทำ�กฐินผ้าป่า
อย่เู ร่ือยๆ ทกุ ปี

29

แผนที่ชมุ ชนทอ่ งเท่ยี ว OTOP นวัตวถิ ีอ�ำ เภอไมแ้ ก่น

4
42

3

4167 4136 2
5
Mอa.iไมKŒแaกe‹นn

6 1
4167

30

จุดท่ี 1 จุดท่ี 4
หมู่ท่ี 1 บ้านป่าไหม้ ต.ดอนทราย หมูท่ ี่ 1 บา้ นไมแ้ กน่ ต.ไมแ้ กน่
• จุดชมวิวบ้านป่าไหม้ • วัดไมแ้ ก่น
• ปา่ ไหม้ รีสอรท์ • ศนู ย์ศลิ ปาชีพ
จุดที่ 2 (กลุ่มทอผา้ บา้ นไมแ้ ก่น)
หมทู่ ี่ 3 บา้ นละเวง ต.ดอนทราย • ฟาร์มตัวอยา่ งบา้ นไมแ้ กน่
• พลบั พลาประชารวมใจ จุดที่ 5
จดุ ที่ 3 หมทู่ ี่ 3 บ้านใหญ่ ต.ไมแ้ ก่น
หม่ทู ี่ 2 บ้านสารวนั ต.ไทรทอง • วัดมหนั ตคาม
• วดั สารวัน • กล่มุ OTOP กล้วยฉาบอบแกว้
• กลุม่ OTOP ถ่ัวคว่ั ทราย จุดที่ 6
• ฟาร์มตวั อยา่ งบ้านสารวัน หมู่ท่ี 1 บ้านดนิ เสมอ ต.ตะโละไกรทอง
• ศูนยเ์ รียนรบู้ า้ นสารวนั • วัดดินเสมอ
• กล่มุ OTOP ขนมทองม้วน
• ศูนยเ์ รยี นรบู้ า้ นดนิ เสมอ

31

โปรแกรมทอ่ งเที่ยว..... One Day Trip
ชุมชนท่องเท่ียว OTOP นวัตวิถี
อ�ำ เภอไม้แก่น จงั หวดั ปัตตานี @ Maikaen

ลัดเลาะถิ่นพหุวัฒนธรรม ดินแดน 2 วิถี มีแต่ของดี

เดี๋ยวจะหาว่าไม่บอก

08.00 - 09.00 น. • จากจดุ นัดพบ นำ�คณะเดนิ ทางไปจบิ นำ�้ ชา อาหารเช้า สมั ผัส
หาดทรายสวย ท่ีหาดบางสาย บา้ นละเวง

• ลัดเลาะไปตามป่าชายเลน น่ังเรือดูวิถีชุมชน เย่ียมชมความ
09.00 - 12.00 น. สวยงามพลบั พลาประชารวมใจ
• แวะดเู รอ่ื งราวในอดีตทสี่ ุสานเจ้าเมืองสายบุรี
• เช็คอินถ่ายรูป จดุ ชมวิวบา้ นปา่ ไหม้ ม.1 ต.ดอนทราย
• ศกึ ษาเรยี นรเู้ กษตรพอเพยี ง ตามรอยเทา้ พอ่ ทฟี่ ารม์ ตวั อยา่ ง
บ้านสารวนั หมู่ 2 ต.ไทรทอง

• พักรับประทานอาหารกลางวัน ชิมอาหารพื้นบ้านประจำ�ถิ่น
บ้านสารวนั
12.00 - 13.30 น.



32

13.30 - 17.30 น. • ชมการสาธติ การควั่ ถวั่ ทก่ี ลมุ่ OTOP ถวั่ ควั่ ทราย ของดอี �ำ เภอ
ไม้แกน่ พรอ้ มซอ้ื ของฝาก
• เรียนรู้ประวัติศาสตร์ และสักการะพระมหาธาตุเจดีย์บรรจุ
พระบรมสารรี กิ ธาตุ วัดสารวัน
• เยีย่ มชมกล่มุ OTOP กล้วยฉาบแกว้ พร้อมซื้อของฝาก
• แวะเยย่ี มชมวดั มหนั ตคาม เพอ่ื ความเปน็ สริ มิ งคลกอ่ นเดนิ ทาง
กลับโดยสวสั ดิภาพ


33

อำ�เภอยะหรงิ่ชมุ ชนท่องเท่ยี ว OTOP นวตั วิถี
จงั หวดั ปัตตานี

แดนประมง ดงนำ้�ตาล บา้ นเมืองเกา่ นกเขาดี
มีหาดสวย รวยปา่ ชายเลน

คำ�ขวญั อำ�เภอยะหริง่

ประวัตคิ วามเปน็ มา

ตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา แต่เดิมยะหริ่งเป็นเพียงชุมชนในเขตของเมืองปัตตานี ครั้นถึงสมัยกรุง
รตั นโกสนิ ทร์ ต้องการลดอ�ำ นาจและอาณาเขตเมอื งให้เล็กลง เพอ่ื ง่ายตอ่ การปกครอง จงึ ตง้ั เมอื งขึ้นต่าง
หาก ยะหร่ิงเดมิ เปน็ ช่ือหมู่บา้ นตง้ั อยทู่ ีบ่ ้านยือรงิ หมู่ที่ 4 ตำ�บลตนั หยงดาลอ บนฝ่งั แมน่ ำ�้ ยามูตอนบน อยู่
ในความปกครองของเมอื งปตั ตานแี ละอยใู่ นบงั คบั บญั ชาของผสู้ �ำ เรจ็ ราชการเมอื งนครศรธี รรมราชซง่ึ เปน็
ราชอาณาเขตของไทยมาแตโ่ บราณ ระหว่างปีระกาเอกศกจุลศกั ราช 1151 (พ.ศ.2332) ถึงปกี นุ ตรศี ก
จุลศักราช 1153 (พ.ศ.2334) พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ทรงพระกรุณาโปรด
เกลา้ ฯ เลือ่ นยศพระยาสงขลา (บญุ ฮยุ ) ขนึ้ เปน็ เจา้ พระยาสงขลา ใหเ้ มอื งสงขลาขึน้ ตรงต่อกรุงเทพฯ และ
ให้กำ�ชบั หวั เมอื งแขกขา้ งทะเลหนา้ ด้วย เมือ่ เมอื งปัตตานไี ด้รับโปรดเกลา้ ฯ ให้แยกเป็น 7 หวั เมอื ง ซึง่ มีเมือง

34

ยือหริงหรือยะหรง่ิ เป็นหวั เมืองหนึง่ เจา้ เมืองมรี าชทนิ นามว่า พระยาพิพธิ เสนามาตยาธิบดีศรีสรุ สงคราม
เจา้ เมอื งคนแรกคอื พระยายะหรง่ิ (ฟาย)ตอ่ มาโปรดเกลา้ ฯใหแ้ ยกการบงั คบั บญั ชาจากเมอื งนครศรธี รรมราช
มาขึ้นอยู่ในความบังคับบัญชาของเจ้าพระยาอินทคีรีศรีสมุทรสงครามรวมภักดีพีริยปรากกรมพาหุ
(บุญฮยุ ณ สงขลา) ผสู้ ำ�เร็จราชการเมืองสงขลา
วธิ ีการปกครองในสมัยน้นั พระยาเมอื งเป็นประธาน มศี รีตวันเปน็ กรมการทปี่ รกึ ษา โปรดเกลา้ ฯ
พระราชทานผลประโยชนร์ ายไดแ้ ละรายจา่ ยใหอ้ ยใู่ นความรบั ผดิ ชอบของพระยาเมอื ง และศรตี วนั กรมการ
ทั้งสิบ แต่มกี ารถวายตน้ ไมเ้ งนิ ทองเปน็ ราชบรรณาการ 3 ปตี อ่ คร้งั สภาพการเป็นอยู่อย่างนีม้ าช้านาน
ขนบธรรมเนียมประเพณีบางอย่างของเมืองยะหร่ิงในคร้ังนั้นใช้ตามแบบอย่างเมืองสงขลา
พระยายะหรง่ิ (ฟาย) ตง้ั บา้ นเรอื นและบญั ชาการอยทู่ บ่ี า้ นยามู รมิ ล�ำ น�ำ้ ยะหรงิ่ ได้ เมอื่ พระยายะหรง่ิ (ฟาย)
ถึงแก่กรรมลงแล้ว โปรดเกล้าฯ ให้หลวงสวัสดิภักดี (ยิ้มซ้าย) ที่เป็นเจ้าเมืองยะลามารักษาราชการแทน
ครน้ั หลวงสสั ดภิ ักดี (ยมิ้ ซ้าย) ถงึ แกก่ รรม โปรดเกลา้ ฯ ใหน้ ายนหิ วันยโู ซะหรอื โตะ๊ กี เป็นพระยายะหรงิ่ แทน
ตง้ั บ้านเรือนอยู่ต�ำ บลยามปู ัจจบุ ัน กองบัญชาการตั้งอยทู่ ่วี ่าการอ�ำ เภอยะหริ่งปจั จุบนั
พระยายะหรง่ิ (โตะ๊ กี) มบี ุตรชายหญิง 7 คน บุตรคนที่ 2 ชือ่ นิเมาะ (แต่ง) ได้รบั พระราชทาน
ทนิ นามเปน็ พระยาพบิ ลู ยเ์ สนานกุ จิ ตนั ตระกลู “ อบั ดลุ บตุ ร” มตี �ำ แหนง่ เปน็ ผวู้ า่ ราชการเมอื งยะหรงิ่ พระยา
พบิ ลู ย์เสนานุกจิ มีบตุ รชายหญงิ 14 คน บตุ รคนท่ี 2 คอื พระยาพิพิธเสนามาตย์ (นโิ วะ) ได้รับราชการเป็น
ผู้วา่ ราชการเมอื งยะหริ่ง ต่อมาในปี พ.ศ. 2444 หรอื ร.ศ. 120 พระยาสขุ มุ นยั วินิต (ป้นั สขุ ุม) เป็นขา้ หลวง

35

เทศาภิบาล ส�ำ เรจ็ ราชการมณฑลนครศรีธรรมราช เมอื งยะหร่งิ ยังคงเปน็ เมืองในบรเิ วณ 7 หัวเมืองตาม
เดิม แตโ่ ปรดเกลา้ ฯ ให้ใชว้ ิธบี ริหารราชการแผน่ ดิน โดยมขี า้ ราชการบรเิ วณ 7 หวั เมอื งเป็นประธาน มกี อง
บญั ชาการอยทู่ เี่ มอื งปตั ตานแี ละโปรดเกลา้ ฯ ใหร้ ะงบั การถวายตน้ ไมเ้ งนิ ทอง เปลย่ี นเปน็ การเกบ็ สว่ ย อากร
พระราชทานเปน็ เงนิ ผลประโยชน์ เปน็ รายไดข้ องพระยาเมอื ง เรยี กวา่ “เงนิ สว่ นแบง่ พระยาเมอื ง” ตามสว่ น
ท่เี คยไดร้ ับมา ส่วนทเ่ี หลือให้น�ำ ส่งเป็นเงินผลประโยชนข์ องแผน่ ดิน วิธกี ารปกครองเมืองยะหริง่ ในสมัยน้ัน
โปรดเกล้าฯ ให้ตราข้อบงั คับบริเวณ 7 หัวเมือง ฉบับ ร.ศ.120 (พ.ศ.2544) ซง่ึ ประกาศใช้ ณ วันที่ 10
ธันวาคม ร.ศ.120 ขึ้นเป็นพิเศษฉบับหนึ่ง โดยบัญญัติให้ใช้ตามพระราชบัญญัติลักษณะการปกครอง
ท้องที่ ร.ศ.116 (พ.ศ.2440) ตามแบบอยา่ งหวั เมอื งอน่ื ๆ ทุกมาตรา
สมยั ตน้ ร.ศ.125 (พ.ศ.2449) ถงึ สมยั ตงั้ มณฑลเทศาภบิ าลปตั ตานี โปรดเกลา้ ฯ ใหย้ บุ เมอื งยะหรงิ่
เป็นอำ�เภอ เรยี กวา่ “อ�ำ เภอยาม”ู โดยถือเอาชือ่ ทีว่ ่าการอ�ำ เภอเปน็ หลักในการขนานนาม และใหอ้ �ำ เภอนี้
ขึ้นอยู่กับเมืองปตั ตานี ครนั้ ถึง พ.ศ.2481 ทางราชการได้เปล่ียนชอ่ื อ�ำ เภอใหมเ่ ป็น “อ�ำ เภอยะหร่ิง” อยใู่ น
ความปกครองของจังหวัดปตั ตานี จนกระท่ังถงึ ปจั จบุ นั

เนื้อท่/ี พน้ื ที่ 213 ตร.กม.
สภาพภมู อิ ากาศ โดยทวั่ ไป ร้อนชื้นเขตศนู ยส์ ตู ร
ข้อมูลดา้ นเศรษฐกจิ

1. อาชพี หลัก ไดแ้ ก ่ 1. ทำ�นา 2. ปลกู พืชผกั 3. เล้ยี งสตั ว์ เช่น วัว แพะ ไก่
4. ทำ�การประมงขนาดเล็ก
2. อาชพี เสรมิ ไดแ้ ก ่ 1. ปักจักร 2. ทำ�บูด ู 3. ข้าวเกรียบ

36

สถานทท่ี ่องเท่ยี ว

แหลมตาชี

แหลมตาชหี รอื อีกชือ่ หน่ึงคอื แหลมโพธ์ิ เป็นแหลมทรายสีขาวยน่ื ออกไปในทะเล ส่วนทย่ี น่ื ออก
ไปจะค่อยๆ แคบ และโค้งเป็นจะงอย ซึง่ เปน็ ลกั ษณะภูมปิ ระเทศแบบหนึ่งทีส่ วยงามมาก แหลมตาชี หรอื
แหลมโพธ์ิ เปน็ หาดทรายขาวยนื่ ตอ่ จากหาดตะโละกาโปร์ไปในทะเลอา่ วไทยทางทศิ เหนอื ยาว 11 กม. เปน็
ป่าสนทะเล หาดทรายขาวสะอาด เหมาะส�ำ หรบั ตากอากาศและเล่นน�ำ้ ทะเล อยู่ในเขตต�ำ บลตะโละกาโปร์
การเดินทางไปแหลมตาชไี ปได้ 2 ทาง คอื
ทางนำ้� นัง่ เรือจากปากแมน่ �้ำ ปัตตานตี รงไปยังแหลมตาชเี ลย ใช้เวลาประมาณชัว่ โมงเศษ นงั่ เรือ
จากทา่ ด่านอ�ำ เภอยะหริง่ ออกมาตามคลองยามู จนถึงทะเลในไปจนถงึ แหลมตาชี
ทางบก จากอำ�เภอยะหริ่ง ข้ามคลองยามูมาตามสะพานไม้ มีถนนตัดเข้าไปประมาณ 10 กม.
จนถึงหมูบ่ า้ นที่ 2 ต�ำ บลตะโละกาโปร์ และนั่งเรอื หางยาวต่อไปจนถงึ ปลายแหลม

หาดตะโละกาโปร์

หาดตะโละกาโปร์ ตงั้ อยหู่ า่ งจากตวั เมอื งปตั ตานตี ามทางหลวงหมายเลข 42 (ปตั ตาน-ี นราธวิ าส)
ตัง้ อยใู่ น ตำ�บลตะโละ๊ กาโปร์ เขตอำ�เภอยะหริง่ หา่ งจากทวี่ า่ การอ�ำ เภอยะหร่งิ ประมาณ 4 กิโลเมตร ขา้ ม
คลองยามูตามสะพานคอนกรีตขนาดใหญ่ ผ่านพื้นท่ีสวนป่าชายเลนและหมู่บ้านไปจนถึงทางแยกเข้าสู่
หาด รวมระยะทางประมาณ 18 กิโลเมตร หาดตะโละกาโปร์เปน็ หาดทมี่ ีชือ่ เสียงของจงั หวัดปตั ตานี เคย
ประกวดแหล่งท่องเทีย่ ว 5 จงั หวัด ชายแดนภาคใต้ ไดท้ ่ี 2 ประเภทแหล่งท่องเทยี่ วธรรมชาติ ประจ�ำ ปี
2529
หาดตะโละกาโปร์ เป็นชายหาดท่ีมีความสวยงาม หาดทรายขนานกับชายฝั่งทะเล มีพ้ืนท่ี
กว้างประมาณ 40 เมตร มีเรือกอและของชาวประมงจอดอยู่เป็นจำ�นวนมาก หาดทรายแห่งน้ี
งอกยาวออกไปเรื่อยๆ เพราะเกิดจากกระแสน้ำ�พัดเอาตะกอนทรายมาทับถมพอกพูน เหมาะแก่
การไปน่ังพักผ่อนชมความสวยงาม มีทิวสนและต้นมะพร้าวให้ความร่มร่ืนสวยงาม มีสายน้ำ�พา
คลื่นเคล่ือนมากระทบฝ่ัง ในวันที่อากาศปลอดโปร่งน้ำ�ทะเลจะมีสีคราม ทรายเป็นสีทองสวยงาม
มาก เป็นที่นิยมสำ�หรับชาวปัตตานีที่จะไปพักผ่อนในวันหยุดเป็นอย่างมาก เพราะเป็นสถานท่ี
ท่ีใกล้ตัวเมืองมากท่ีสุด บริเวณชายหาดมีร้านขายอาหารทะเลต้ังอยู่เรียงราย หากเลยไปยัง
หมู่บ้านประมงจะมีเรือกอและจอดเรียงรายอยู่เป็นทิวแถว ซ่ึงชาวบ้านแถบน้ีจะพาเรือออกไปทำ�
ประมงแล้วนำ�กลับมา โดยจะลากขึ้นมาเก็บในช่วงเช้าๆ สถานท่ีพักแรม บริเวณชายหาดยังไม่มี
จดุ พักแรม

37

การเดินทางไปยังหาดตะโละกาโปร์ จากตัวเมืองปัตตานีใช้เส้นทางหลวงหมายเลข 42
(ปัตตานี-นราธิวาส) เลี้ยวซ้ายเข้าอำ�เภอยะหริ่ง ข้ามคลองยามูตามสะพานคอนกรีตขนาดใหญ่
ผ่านพ้นื ทส่ี วนป่าชายเลนและหมู่บา้ นไปจนถึงทางแยกเขา้ สหู่ าด รวมระยะทางประมาณ 18 กโิ ลเมตร
จดุ เด่น หาดทรายทอดตวั ยาวขนานไปกบั ทวิ สนร่มรื่น มสี ายน�้ำ พาคลืน่ เคลอ่ื นมากระทบฝัง่ ใน
วนั ทอี่ ากาศ ปลอดโปรง่ น�ำ้ ทะเลจะมสี คี ราม ทรายเปน็ สที องสวยงามมาก เหมาะส�ำ หรบั พกั ผอ่ นหยอ่ นใจ
หากเลยไปยังหมบู่ า้ นประมงจะมเี รอื กอและจอดเรียงรายอยู่เป็นทวิ แถว ซึง่ ชาวบ้านแถบนีจ้ ะพาเรอื ออก
ไปทำ�ประมงแล้วนำ�กลับมา โดยจะลากข้ึนมาเก็บในช่วงเช้าๆ สถานที่พักแรม บริเวณชายหาดยังไม่มี
จุดพกั แรม

ศนู ย์ศกึ ษาธรรมชาติป่าชายเลนยะหริ่ง

ศูนย์ศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนยะหริ่ง ต้ังอยู่บริเวณริมคลองยามู ตรงข้ามท่ีว่าการ
อำ�เภอยะหร่ิง อยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติป่าชายเลนยะหร่ิง มีพ้ืนที่โครงการรวม 500 ไร่ ศูนย์ฯ น้ี
มีทางเดินศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนเป็นสะพานท่ีสร้างด้วยไม้ตะเคียนทอง (Hopea Odorata) เป็น
ระยะทางยาวโดยรอบ 1,250 เมตร ตลอดเส้นทางเดินโดยรอบจะเห็นกลุ่มไม้ในสังคมป่าชายเลน

38

ท้ังไม้ยืนต้น ไม้พุ่ม ไม้เถาและไม้พื้นล่าง ซึ่งพันธุ์ไม้แต่ละชนิดมีความสามารถขึ้นอยู่ได้ในบริเวณที่มี
ลักษณะแตกต่างกันโดยเฉพาะบริเวณท่ีอยู่ระหว่างระดับน้ำ�ทะเลต่ำ�สุดและระดับน้ำ�ทะเลสูงสุดเช่น
กลุ่มไม้ถั่วขาว กลุ่มไม้ตะบูนดำ� กลุ่มไม้ตาตุ่มทะเล ฝาดดอกขาว เหงือกปลาหมอดอกขาว เป็นต้น
ตามเสน้ ทางจะมรี ะเบยี งพกั และมซี มุ้ สอื่ ความหมายอธบิ ายเกย่ี วกบั ปา่ ชายเลนพรอ้ มมรี ปู ภาพประกอบ
และยังมีสะพานทางเดินไม้ยกระดับ ศาลาพักผ่อน และหอชมนก เพ่ือชมทัศนียภาพเหนือยอดของ
พนั ธ์ุไม้ป่าชายเลนซง่ึ หอน้มี คี วามสงู ถึง 13 เมตร
นอกเหนอื จากการเดนิ ศกึ ษาปา่ ชายเลนตามเสน้ ทางเดนิ แลว้ ยงั มกี ารลอ่ งเรอื ชมปา่ ชายเลนซงึ่
จดั เปน็ กจิ กรรมหนง่ึ ของศนู ยฯ์ นกั ทอ่ งเทยี่ วสามารถนง่ั เรอื ชมธรรมชาตปิ า่ ชายเลนตามล�ำ คลองนอ้ ย
ใหญ่ซ่ึงแบ่งเป็น 3 สายคือคลองบางปู คลองกลาง คลองกอและ ตลอดสองฝ่ังคลองจะเห็นป่าชาย
เลนท่ีสมบูรณ์ ความอุดมสมบูรณ์ของสัตว์นำ้� นกนานาชนิด วิถีชีวิตของชาวบ้านกับป่าชายเลนและ
ความสวยงามของสวนป่าโกงกางพืชพันธุ์และสัตว์ป่า ชนิดพันธุ์ไม้ที่พบบริเวณศูนย์ศึกษาธรรมชาติ
ป่าชายเลนยะหริง่ พบว่า มีพันธุ์ไมป้ ่าชายเลน จำ�นวนท้ังหมด 22 ชนดิ ประกอบด้วย ไมย้ นื ต้น 15 ชนดิ
ไมพ้ มุ่ และกง่ึ พมุ่ 7 ชนิด ส�ำ หรับสตั ว์ในป่าชายเลน มที ้งั สัตวเ์ ลอื้ ยคลาน เชน่ ก้งิ ก่า แลน หรือตะกวด
งูชนิดต่างๆ สัตว์จำ�พวกนก เช่น นกกระเต็น นกยางเปีย นกยางเทา นกหัวขวาน นกกินปลี และ

นกน�้ำ หลายชนดิ สตั วท์ เี่ ลย้ี งลกู ดว้ ยนม เชน่ นาก กระรอก
ค้างคาว ค่างแว่น และลิงแสม โดยเฉพาะลิงแสมจะมีอยู่
เป็นจำ�นวนมากค่อนข้างเช่ืองและคุ้นเคยกับคนท่ีอาศัย
อยู่ใกล้ๆ บริเวณนี้ ซ่ึงตอนเย็นลิงเหล่านี้มักจะออก
มายนื เลน่ หรอื กนิ อาหารกบั คนทสี่ ญั จรไปมา สรา้ งความ
ตน่ื เตน้ ให้กับผ้พู บเหน็

39

แผนท่ชี ุมชนทอ่ งเท่ยี ว OTOP นวตั วิถอี ำ�เภอยะหรงิ่

7
6

5
13
4210

อA.mเมpือhงปoe˜ตตMาuนeี ang Pattani 2 4075 อP.ปaะ

410 อ.Yยaะrหinรgง� 4061 4061
42
Yอa.ยraะรnงั g
4

4061 อ.มายอ
Mayo

Mอ.aแมe‹ลLาaนn

4092

410 40

จดุ ที่ 1 ต.บางปู จุดท่ี 4 ต.มะนังยง
จดุ ลงเรอื สุเหร่าอาโหสรี่ อ้ ยปี
• อโุ มงคป์ า่ โกงกาง • ศูนย์เดก็ ก�ำ พรา้
• ชมหงิ่ ห้อย • กลุ่มบุหงาตันหยง
ศนู ยท์ อ่ งเทีย่ วบางปู บา้ นบาลาดูวอ • กลมุ่ ขนมปตู ีฮายู
• กงุ้ แหง้ /ปลาแหง้ • ตลาดนัดตนั หยง
• ไสก้ รอกเนอื้ • ล่องเรอื ชมภูมทิ ศั น์
• กลุ่มเลี้ยงปดู ำ� จดุ ที่ 5 ต.ตะโละกาโปร์
• น้ำ�บูดู หาดตะโละกาโปร์
• เม่ยี งคำ�ฟารนิ • จดุ จ�ำ หนา่ ยอาหารทะเลสด
• ไมแ้ กะสลกั • กลุ่มข้าวเกรยี บอามานะห์
• กลมุ่ ผลติ เรือกอและจำ�ลอง
จุดที่ 2 ต.ยามู • กลุ่มผลิตของท่รี ะลึก
บา้ นภมู นี �้ำ พงุ่ (เสื้อสกรนี , พวงกญุ แจ)
aะnนaาrเeระ • วังยะหร่ิง จุดท่ี 6 ต.แหลมโพธิ์
• ส้มต�ำ ร้อยครก บ้านดาโตะ๊
• ศลิ ปินแหง่ ชาติ นายแวเดร์ แวเด็ง • สุสานโตะ๊ ปาแย
• ตลาดนดั ประชารัฐ (ดีซนี ่ียามู) • กล่มุ OTOP ตราเรือ
• กลุม่ น้�ำ ตาลโตนด • ชมรมบุหนาดารา
• กลมุ่ ข้าวเหน41ยี 5ว7แดง • กลุ่มขนมทองมว้ น
• ลอ่ งเรือส�ำ ราญ
จุดท่ี 3 ต.ยาม ู จดุ ท่ี 7 ต.แหลมโพธ์ิ
บา้ นปา่ หลวง (OTOP) บา้ นปาตาบดู ี (แหลมตาชี)
• ขนมพนื้ เมอื ง • กลมุ่ ปลาแห้ง
• ปลาสม้ • เรอื กอและจ�ำ ลอง
• สวนตายศ • ขา้ วเกรยี บ
42 • กลุม่ เตะกระปอ๋ ง อS.สaาi ยBบuุรri�
• กล่มุ เลี้ยงปลาในบ่อดิน
• กลุ่มลกู ตาลลอยแก้ว

4074

42 41

โปรแกรมท่องเท่ียว.....

2 วนั 1 คนืชุมชนทอ่ งเทย่ี ว OTOP นวัตวิถี

อ�ำ เภอยะหริ่ง จังหวัดปตั ตานี
@ Yaring

เสน่ห์ยะหริง่ ยิง่ ดู ยงิ่ มเี สน่ห์ มาเทย่ี วยะหรง่ิ กนั เถอะ

เรามาเรม่ิ ต้นวันแรกของการมาเยือนพ้นื ถิน่ ยะหร่ิง ย่ิงดู ย่ิงมเี สนห่ ์กัน

วันท่ี 1 ปา่ แสมและจากรมิ สองฝง่ั คลอง ชมวถิ ชี วี ติ ชาวประมง

06.30 น. ต้อนรับนักท่องเท่ียวอย่างอบอุ่น ด้วย ผ่านชุมชนบ้านจะรัง ที่มีผลิตภัณฑ์จากตาลโตนด
รอยยิ้มพิมพ์ใจ ของชาวชุมชนบ้านตันหยง อาทิ น้ำ�ตาลแวน่ ขา้ วเหนียวแดง ลูกตาลสด และจะ
ณ ตลาดตนั หยง ซงึ่ มสี นิ คา้ พนื้ เมอื งมากมาย มาชมิ ไดด้ ม่ื น�ำ้ ตาลสดทห่ี อมหวานผา่ นชมุ ชนบา้ นหนองแรต
ช้อป กันอย่างสนุกสนาน ชมวิวใต้สะพานตันหยงที่ แวะซื้อผลิตภัณฑ์สัตว์นำ้�ที่ชุมชนท่องเท่ียวบ้าน
มสี ายน�ำ้ ใสสะอาด ทเี่ ปน็ แลนดม์ ารก์ ใหย้ นื ถา่ ยรปู เชค็ ป่าหลวง ศึกษาวิถีพอเพียงที่สวนตายศ ซึ่งท่ีน่ีจะมี
อนิ ไวเ้ ปน็ ทร่ี ะลกึ ใครสนใจกงุ้ แมน่ �ำ้ ตวั โตๆ มี จ�ำ หนา่ ย พืชพันธม์ุ ากมายท้งั สมนุ ไพรและอาหาร เดินทางต่อ

ในราคาไมแ่ พงมาก รบั ประทานอาหารเชา้ ดว้ ยอาหาร ไปขึ้นฝ่ังที่สวนสาธารณะของเทศบาลยะหริ่ง ซึ่งที่นี่
พื้นเมือง อาทิ นาซิดาแฆ ปูโละซามา ปาท่องโก๋ สามารถถ่ายรูปเช็คอินภาพบรรยากาศริมนำ้�ใต้
น้�ำ เต้าหู้ ขนมหม้อแกง ซ่งึ ย่งิ ทานยง่ิ ติดใจ หลังจาก สะพานข้ามแม่นำ้�ยามู นั่งรถไฟชมวังยะหร่ิง ซ่ึงเป็น
นั้นน่ังรถโชเล่ย์เพื่อไปเย่ียมมัสยิด 300 ปี วังของเจ้าเมืองยะหริ่งที่ยังรักษาเอกลักษณ์และคง
(มัสยดิ อาโห) ความสวยงามคบู่ า้ นคเู่ มอื ง ทน่ี ท่ี า่ นสามารถซอ้ื สนิ คา้
OTOP มากมาย อาทิ ขนมโบว์ ข้าวเกรยี บ เมีย่ งค�ำ
07.30 น. ข้นึ เรือหางยาว ณ แพท่าเรือบ้านก�ำ นัน
ดงิ ซง่ึ เปน็ ก�ำ นนั ต�ำ บลมะนงั ยง ผมู้ อี ธั ยาศยั ดี ยม้ิ งา่ ย 12.00 น. พกั เทยี่ งรบั ประทานอาหารกลางวนั ตาม
ล่องเรือชมบรรยากาศกลางสายน้ำ�แม่นำ้�สายบุรี เมนพู ้นื ถิ่นที่ไม่เคยรับประทานทีไ่ หนมาก่อน

42

13.00 น. เดินทางต่อโดยเรือหางยาวเพื่อไปลอด แสงลบั ฟา้ ) เพยี งทา่ นหนั ไปทางทศิ ตะวนั ออกในยาม
อุโมงค์โกงกางท่ีชุมชนท่องเที่ยวบ้านบางปู น่ังเรือ รุ่งอรุณและหันไปทางทิศตะวันตกในยามเย็น ณ
หางยาว ชมระบบนิเวศน์ป่าชายเลน ลอดอุโมงค์ ชมุ ชนแหง่ นี้ เราจะพาทา่ นแวะชมการวาดลวดลายเรอื
โกงกางชมนกน้ำ� ปลูกป่าโกงกาง ชมการเลี้ยงปดู ำ� กอและอนั แสนวิจิตรงดงาม ด่ืมน�ำ้ ใบเตยเย็นๆ ที่ชาว
ลงเลน หาหอยกนั (หอยตาควาย) ใครหาได้พากลับ ชุมชนรอใหบ้ รกิ าร

บา้ น รว่ มท�ำ ย�ำ ผกั ซอื เปะ (ผกั เบยี้ ทะเล) ณ จดุ ขน้ึ -ลง 12.00 น. รับประทานอาหารกลางวัน (อาหาร
เรอื (ชมิ ชาขลฟู่ ร)ี ถา่ ยรปู /เชค็ อนิ ณ จดุ แลนดม์ ารค์ พนื้ ถิ่น) ณ ริมหาดบา้ นปาตาบูดี
I LOVE BANGPU ค�่ำ ลอ่ งเรือชมห่ิงห้อยลา้ นตวั ใน
ดงปา่ ล�ำ พู และพักค้างทโ่ี ฮมสเตยบ์ าลาดวู อ 13.00 น. ล่องเรือไปข้ึนฝ่ังที่ท่าเรือของชุมชน
ท่องเที่ยว OTOP นวัตวิถี บ้านดาโต๊ะ ชมมัสยิด

วันท่ี 2 ดาโตะ๊ สสุ านเจา้ เมอื ง และกโุ บวโ์ ตะ๊ ปาแญ ชม ชมิ ชอ้ ป
06.00 น. รบั ประทานอาหารพนื้ ถนิ่ รา้ นในหมบู่ า้ น สินค้าพื้นเมือง ได้แก่ ข้าวเกรียบรสต่างๆ ปลาแห้ง
รา้ นไหนก็ได้ตามอัธยาศัย โดยไม่ต้องชำ�ระเงนิ กุง้ แหง้ และขนมทองพับทองม้วน
10.00 น. ชมวถิ ชี วี ติ ชาวบา้ นบาลาดวู อ การเลยี้ ง
14.00 น. เดนิ ทางตอ่ ไปยงั ชมุ ชนทอ่ งเทยี่ ว OTOP
นวตั วถิ ี บา้ นดาโตะ๊ ทนี่ จ่ี ะไดร้ ว่ มกจิ กรรมการปลกู ปา่
ปดู �ำ ในบอ่ ดนิ การเลยี้ งปลากะพงในบอ่ ดนิ เชงิ นเิ วศน ์ เรียนรู้ทรัพยากรธรรมชาติ วิถีประมง การวาด
ชมการสาธิตการท�ำ สาหร่ายผมนางให้ชมิ ฟรี หาซอื้ ลวดลายบนร่มอันแสนสวยงาม ซื้อสินค้า OTOP
ของท่ีระลึกในชุมชน อาทิ ขนมนานาชนิด กุ้งแห้ง อาทิ จก๊ิ ซอวเ์ รอื กอและ ขา้ วเกรยี บ พวงกญุ แจทร่ี ะลกึ
ปลาแหง้ ปดู ำ�สด ไส้อวั่ ขนมมาดฆู าตง
ณ ทา่ เรือ บนู าดารา ซ่งึ ทา่ เรือแห่งนีเ้ ป็นท่าเรือทมี่ ีนกั

11.30 น. ออกจากอุโมงค์โกงกางล่องเรือข้ึนไป ทอ่ งเทยี่ ว จากแหลง่ ตา่ งๆ มาใชบ้ รกิ ารอยา่ งตอ่ เนอ่ื ง
ปลายแหลมตาชี OTOP นวตั วถิ ี ของชมุ ชนทอ่ งเทย่ี ว 15.30 น. เดินเล่นชิมบรรยากาศ ณ หาดตะโละ
บา้ นปาตาบดู ี ต.แหลมโพธิ์ ซ่งึ เปน็ ดนิ แดนทสี่ ามารถ กาโปรท์ แี่ สนสวยงาม เดนิ ทางกลบั โดยขนึ้ รถของทา่ น
ชมพระอาทิตย์ขึ้นและตก ณ จุดเดียวกัน (แสงแรก ทใี่ ห้มารอรับที่รมิ หาด

บรกิ ารนำ�เท่ยี ว มี 2 โปรแกรม

1 วนั ล่องเรือตามสายน�ำ้ จากตน้ ตนั หยงสู่ปลายปาตา

2 วนั 1 คนื ลอ่ งเรอื ชมวฒั นธรรมพน้ื ถน่ิ ตามสายน�้ำ สถานโบราณ การแกะสลกั สนิ คา้ OTOP

ชิมอาหารพื้นเมืองรสชาติอร่อยๆ ลอดอุโมงค์โกงกาง ชมพระอาทิตย์ตกดิน นกนำ้� หมื่นๆ ตัว
และชมหง่ิ หอ้ ยยามค่ำ�คนื พักโฮมสเตย์แสนอบอนุ่
• ค่าเรือลำ�ละ 600 บาท นงั่ ได้ 7 คน
• Home Stay คืนละ 200 บาท/คน พร้อมอาหารเชา้
• อาหารเทย่ี ง – เย็น 150 บาท/คน (อาหารทะเล)

43

ชุมชนท่องเที่ยว OTOP นวตั วถิ ี

อำ�เภอกะพอ้ จังหวัดปัตตานี

“ เสนห่ ์เทอื กเขาบูโด กรซิ ยาวใหญโ่ ตมโหฬาร ลองกอง
มากมายมหาศาล มัสยิดสวยงามตระการตา ”

คำ�ขวัญอ�ำ เภอกะพอ้

ประวตั ิความเป็นมา

อำ�เภอกะพ้อเดิมเป็นส่วนหน่ึงของอำ�เภอสายบุรี ประกาศแยกเป็นก่ิงอำ�เภอกะพ้อ ต่อมา
ได้เปน็ อำ�เภอกะพ้อ เม่ือวันที่ 4 พฤศจกิ ายน พ.ศ.2536 อยู่ทางทศิ ใตข้ องจังหวัดปตั ตานี ห่างจาก
ตัวจังหวัดปตั ตานี ประมาณ 68 กโิ ลเมตร ประชาชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทางการเกษตร คำ�วา่
กะพ้อ (ช่อื ปาลม์ )

เนื้อท/ี่ พ้นื ที่ 93.814 ตร.กม.
สภาพภมู อิ ากาศโดยทัว่ ไป มี 2 ฤดู คือ

ฤดูร้อน ตั้งแต่เดือน กุมภาพนั ธ์ - กรกฎาคม
ฤดูฝน ตัง้ แตเ่ ดือน สงิ หาคม - มกราคม

44

ขอ้ มลู การปกครอง

1. ตำ�บล 3 แหง่
2. หมู่บ้าน 27 แห่ง
3. อบต. 3 แหง่

ข้อมลู ด้านเศรษฐกิจ

1. อาชีพหลกั ได้แก่ 1. ท�ำ สวนยางพารา 2. ทำ�สวนผลไม ้ 3. ท�ำ นา
2. อาชพี เสริม ไดแ้ ก่ 1. เลย้ี งสตั ว ์ 2. รับจ้าง 3. คา้ ขาย

ด้านการเกษตร และอุตสาหกรรม

1. ผลผลิตทางการเกษตรทส่ี �ำ คัญ ได้แก ่
1. ยางพารา
2. มะพรา้ ว
3. ลองกอง

45

แผนทช่ี ุมชนทอ่ งเทย่ี ว OTOP นวัตวถิ ีอ�ำ เภอกะพ้อ

4074 3

1 4060

อK.aกpะhพoŒอ 2 4168

46

จดุ ท่ี 1
หมทู่ ่ี 4 บา้ นบาลูกา
• ศูนยเ์ รียนรฯู้
• น้ำ�ตกนาวนิ
• ทอ่ งเทีย่ ววถิ ีเกษตรในชมุ ชน
• กลมุ่ สตรที ำ�ขนมเบเกอรี่
• กลุ่มเยาวชนทำ�แครไ่ ม้ไผ่

จดุ ที่ 2
หม่ทู ี่ 7 บา้ นเจาะกะพ้อใน
• ศูนย์เรียนรฯู้
• จดุ ชมทะเลหมอก
• จดุ ชมนกเงอื ก
• นำ�้ ตกบาตดู ินเด็ง
• กกลลม่มุุ่ สอตนMุรรอักีทa.iไษำ�มKกฯ์ Œแลaกนeว้ ‹นกnยเฉงาอื บก
•
• กลมุ่ ผู้สูงอายุ
• ศกึ ษาด้านประวตั ศิ าสตร์ชมุ ชนสมยั
กรุงศรอี ยธุ ยา สุสานเจ้าหมน่ื เจา้ เภา
• ชมวัตถุโบราณ เชน่ กระดงิ่ หอกและป่ี
• หมู่บา้ นเศรษฐกจิ พอเพียง

จุดที่ 3
หมทู่ ่ี 2 บ้านมะแนดาแล
• ท่องเทย่ี วในเชงิ อนุรกั ษ์ป่าและเขา
• กลุ่มผลิตเฟอรน์ ิเจอร์จากไม้
• ท่องเทีย่ ววถิ ีเกษตรในชมุ ชน
• กลมุ่ สตรีทำ�ขนมโรตยี าลอ
• กลุม่ สตรีท�ำ ขนมเบเกอร่ี

47

โปรแกรมทอ่ งเที่ยว.....

2 วนั 1 คนืชุมชนทอ่ งเที่ยว OTOP นวัตวถิ ี

อ�ำ เภอกะพ้อ จังหวัดปตั ตานี
@ Kapho

กินกล้วย สอ่ งนก ชมน�ำ้ ตก ทะเลหมอก

ครั้งหนึ่งในชีวิต พิชิตเขาบูโด

วนั ที่ 1 12.00 - 13.00 น.
• พักรบั ประทานอาหารพื้นบ้านบาลูกา
08.00 - 8.30 น.
• ต้อนรับนักท่องเท่ียว ณ ท่ีว่าการอำ�เภอกะพ้อ 13.00 - 14.00 น.
จังหวดั ปัตตานี • ชมการสาธิตการทำ�ผลติ ภณั ฑจ์ ากไมไ้ ผ่

08.30 - 12.00 น. บ้านบาลกู า

• เยย่ี มชมกจิ กรรมในศนู ยเ์ รยี นรเู้ ศรษฐกจิ พอเพยี ง 14.00 - 14.15 น.
ของหมบู่ า้ นบาลกู า หมู่ 4 ต�ำ บลกะรบุ ี อ�ำ เภอกะพอ้ • เดินทางสบู่ า้ นเจาะกะพอ้ ใน หมู่ 7 ต�ำ บลกะรุบี
จงั หวดั ปัตตานี
อำ�เภอกะพ้อ จงั หวัดปตั ตานี
• เย่ียมชมกิจกรรมของชาวบ้านท่ีเป็นตัวอย่างใน
เร่ืองเศรษฐกิจพอเพียงของหมบู่ ้านบาลูกา 14.15 - 17.00 น.
• เยยี่ มชมฐานเรยี นรู้กลุ่มอาชพี กลุ่ม OTOP • เยย่ี มชมกจิ กรรมในศนู ยเ์ รยี นรเู้ ศรษฐกจิ พอเพยี ง
บ้านบาลูกา ของหมบู่ า้ นเจาะกะพอ้ ใน หมู่ 7 ต�ำ บลกะรบุ ี อ�ำ เภอ
• สัมผัสความสดชน่ื เยน็ ฉ�ำ่ ของน้�ำ ตกนาวินพร้อม กะพ้อ จงั หวัดปตั ตานี
รบั ประทานอาหารวา่ ง (ขนมพน้ื บา้ นบา้ นบาลกู า) • ศึกษาแหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์ของหมู่บ้าน
(สสุ านเจา้ หม่ืน เจ้าเภา)

48

• เยี่ยมชมกลุ่มแม่บ้าน กลุ่มอาชีพ กลุ่มโอท็อป
พรอ้ มรับประทานอาหารวา่ ง
• ชม ชิม ช้อป ผลิตภณั ฑโ์ อทอ็ ป

17.00 - 17.15 น.
• รวมพลหน้าโฮมสเตย์ เพื่อเตรียมพร้อมเดินทาง 11.30 - 12.00 น.
ขึ้นเขาบูโด • รับประทานอาหารเทีย่ ง อาหารพน้ื ถิน่ บา้ น

17.15 - 18.00 น. เจาะกะพอ้ ใน

• เดนิ ทางข้ึนเขาบูโด (จุดชมววิ ทะเลหมอก) 12.00 - 12.30 น.

18.00 - 22.00 น. • เดินทางสู่บา้ นมะแนดาแล หมู่ 2 ตำ�บลปล่องหอย

• รบั ประทานอาหารเยน็ ในบรรยากาศทพี่ ระอาทติ ย์ อำ�เภอกะพ้อ จงั หวดั ปัตตานี

ก�ำ ลังลับเทอื กเขา 12.30 - 16.30 น.

• กิจกรรมปิ้ง ย่าง และสนทนาภายใต้แสงไฟจาก • สัมผสั ความต่ืนเตน้ ของรถ Formular bow
ไฟฉาย เทยี น คบเพลงิ
• ชมวิวทิวทัศน์ สัมผัสธรรมชาติของภูเขาบ้าน

มะแนดาแลพร้อมเรื่องเล่าต่างๆ (จุดร่องรอย
วนั ที่ 2 โต๊ะอีหม่ามละหมาด, ลำ�ธารแช่นุห์, บ่องาช้าง,
05.30 - 7.00 น.
ตน้ จ�ำ ปนู ช้าง)

• ชมบรรยากาศทะเลหมอก • พกั รบั ประทานอาหารวา่ ง(ขนมพน้ื บา้ นมะแนดาแล)

• พักผอ่ นตามอธั ยาศยั • ล่องเรือถบี

07.00 - 08.00 น. 16.30 - 18.00 น.
• ชมศูนยเ์ รยี นรู้บา้ นมะแนดาแล
• รับประทานอาหารเช้า

08.00 - 11.30 น. • เย่ียมชม ชิม ช็อป ผลิตภัณฑ์กลุ่ม OTOP
• เดินทางไปยังจุดสอ่ งนกเงอื ก บ้านมะแนดาแล

• เดินทางไปยังจุดพิชิตเขาบูโด “ครั้งหนึ่งในชีวิต 18.00 - 19.00 น.
• รบั ประทานอาหารเยน็
พชิ ิตเขาบโู ด”

• เดินทางกลับสโู่ ฮมสเตย์ • เดนิ ทางกลับโดยสวัสดภิ าพ

49