ม.1 คำศัพท์และตีความคำยากนิราศภูเขาทอง

สามารถอธบิ ายคาศัพท์
และตคี วามคายากในเอกสารวชิ าการโดยพิจารณาจากบรบิ ท

คำศัพทน์ ่ำรู้

กา้ มกงุ้  ชอ่ื พนั ธุไ์ มพ้ ุ่ม เป็นไม้ประดับ ก้ามกุ้ง ขอ้ ง
ขวาก  ไมห้ รือเหลก็ มีปลายแหลม
ขอ้ ง  เครื่องจักรสานสาหรบั ใส่ปลา ปู vichakaset.com คันโพง
คนั โพง  เคร่อื งวดิ นา มคี นั ยาว
ครง่ึ ทอ่ น  ชือ่ เพลงพืนบา้ น http://walai.msu.ac.th/walai/
คิรีมาศ  ภเู ขาทอง (คริ ี หมายถึง ภเู ขา) craftcheck.php?DID=8

(มาศ หมายถึง ทอง)
ชลมารค (ชน-ละ-มาก)  ทางนา การเดินทางทางนา
นานรก  ในทนี่ ีหมายถงึ เหลา้ หรอื สรุ า

คำศพั ท์นำ่ รู้

เครอื่ งอัฏฐะ  เครอื่ งใชส้ อยของพระภกิ ษุ มี ๘ อย่าง คอื สบง จวี ร สงั ฆาฏิ เคร่อื งอฏั ฐะ

จวน บาตร มีดโกนหรือมีดตัดเลบ็ เขม็ ประคดเอว กระบอกกรองนา ท่มี า เพจรา้ นณัฐวรรณ สงั ฆภณั ฑ์
จับเขม่า  ทพี่ กั อาศัยของเจ้าเมอื ง เช่น จวนผูว้ ่าราชการจังหวัด
ฐานบัทม์  วธิ แี ตง่ ผมของหญิงโบราณ โดยเอาเขม่าผสมกบั นามนั ตานที าผมให้ดา ฐานบทั ม์
 หรือ ฐานปัทม์ เปน็ ฐานทีก่ ่อขึนเพือ่ เสริมองค์เจดยี ์ให้สูงขนึ
ตบั เตา่
มักกอ่ เปน็ รปู บัวหงาย-บัวควา่ (ปทั ม์ แปลว่า ดอกบวั )
 ไมน้ าชนดิ หนึง่ ลักษณะใบกลม ดอกสมี ว่ งอ่อน บา้ งเรยี กว่า ผกั อีแปะ

ตับเตา่

ทมี่ า เพจความรู้เร่อื งอาหารและสุขภาพ

คำศัพท์น่ำรู้

ตกประดาษ  สินวาสนา ตกต่า
ตรุษ  การสนิ ปี ซึ่งตรษุ ไทยตรงกับวันแรม ๑๕ ค่า เดือน ๔
ทศพล  มกี าลงั สิบประการ หมายถงึ พระพุทธเจา้
ทกั ษณิ าวรรต  การเวียนขวาเพื่อความเป็นสริ ิมลคลอย่างเดนิ เวยี นเทยี น
ประทกั ษิณ  การเวยี นขวาโดยใหส้ ิง่ ที่เรานับถอื อยูท่ างขวาของผู้เวยี น
ผูกโบสถ์  ผกู พัทธสมี า คือ การกาหนดเขตโบสถ์ โดยมหี ลกั หินหรือใบเสมาเปน็ เครอ่ื งหมาย
ผ้าแพรดาร่ามะเกลือ  ผ้าแพรที่ยอ้ มดว้ ยผลของมะเกลอื (ผลดบิ ใชย้ อ้ มผ้าให้เป็นสีดา)

แลว้ นาไปอบร่าให้มกี ล่ินหอม

คำศพั ทน์ ำ่ รู้

แฝกคาแขมกก  เปน็ พชื นา ๔ ชนดิ คอื แฝก คา แขม กก

แฝก หญา้ ขึนเป็นกอ ใบมามงุ หลงั คา รากใช้ทายา
คา หญา้ ใบใช้มงุ หลังคา เหงา้ เอามาทายา
แขม ไมล้ ม้ ลุก ขนึ บริเวณชายนา ชายป่า ชายเขา บริเวณดนิ ท่มี ีนาชุ่มชนื
กก ไม้ล้มลุก เกดิ ในทีช่ ่มุ แฉะ ชนดิ ลาตน้ กลมใช้สานเส่อื

แฝก คา แขม กก

คำศพั ท์น่ำรู้

ผรู้ ัง  ตาแหนง่ ผูร้ ักษาการหวั เมอื ง
พระวสา
พระนิพพาน  วนั ออกพรรษา ตรงกบั วนั ขึน ๑๕ ค่า เดือน ๑๑
เพียญชนัง
 พระบาทสมเด็จพระพุทธเลศิ หล้านภาลัยสวรรคต โพงพางดกั ปลา
โพงพาง  มาจากคาว่าพยัญชนะ หมายถงึ กบั ขา้ วประเภทนง่ึ ต้ม
ภิญโญ ทม่ี าภาพ https://supersaleth.com/
มลุ ิกา
ราค กบั ขา้ วท่ไี มใ่ ชแ่ กง ใช้คกู่ ับ สูปะ ซ่งึ เป็นอาหารประเภทต้มหรือแกง
ราคา
เรอื เพรยี ว  เครื่องมือดกั ปลา

 ยิ่งขนึ ไป

 มหาดเล็ก

 ราคะ ความใคร่

 ความใคร่ ท่ีมาภาพ
 เรือเลก็ ยาว เป็นเรอื แลน่ เรว็
http://www.virtualmuseum.finearts.go.th/panitnavi/index.ph
p/th/virtual-model-360/69-เรอื สาปนั้ เพรยี ว.html

คำศัพท์นำ่ รู้

มะเกลอื  ชือ่ ไมต้ ้นขนาดใหญ่ ผลดิบใช้ยอ้ มผา้ ให้เปน็ สดี าและใชท้ ายา ผลมะเกลือ
วสา  ฤดฝู น สันตะวา
ไวย  ชื่อเพอ่ื นของสนุ ทรภู่ (พระจมนื่ ไวยวรนาถ)
วันอโุ บสถ  วันขนึ ๑๕ คา่ และวนั แรม ๑๕ ค่า เป็นวันท่พี ระลงอโุ บสถ

สมถะ ฟงั พระปาฏโิ มกข์ และพุทธศาสนกิ ชนถือศีล ๘
สถปู  มักน้อย
สัด  สงิ่ ก่อสรา้ งสาหรบั บรรจขุ องควรบูชา
สนั ตะวา  ช่ือมาตรฐานตวงโบราณ
 ไม้นาชนดิ หน่งึ ขึนในนา มีลักษณะใบอ่อน เอายอดมากินได้

คำศพั ท์นำ่ รู้

สุธา  แผน่ ดิน

สารท  เทศกาลทาบญุ ในวนั สนิ เดอื นสบิ

สงั วาส  การอย่รู ่วมกัน

สิ่งของขาวเหลืองเครื่องสาเภา  พวกภาชนะเคร่อื งทองเหลอื ง เครื่องโลหะขาว เช่น พาน ขนั จอก

เชี่ยน คนชนั กลางสมยั ก่อนนิยมใชข้ องเหล่านีบรรทุกสาเภา

มาจากจีน อนิ เดยี

ส่ีหมนื่ สองแสน  เปน็ ความหนาของแผน่ ดนิ ในหนง่ึ จกั รวาลตามความเชอ่ื ในไตรภูมิพระร่วง

มสี องแสนสีห่ ม่ืนโยชน์

เหียนหัน  เปลีย่ นท่าทาง

องคลุ ี  มาตราวัด ยาวเท่ากับขอ้ ปลายของนวิ กลาง

อา้ งอิง

คมู่ อื ครูหนังสือเรยี นรายวชิ าพืนฐานวรรณคดีและวรรณกรรม ชนั มธั ยมศกึ ษาปีที่ ๑ สถาบันพฒั นาคุณภาพวชิ าการ
(พว.) http://www.iadth.com/

คูม่ ือครภู าษาไทยวรรณคดีและวรรณกรรม ชันมัธยมศึกษาปที ี่ ๑ บรษิ ทั อกั ษรเจริญทัศน์ อจท. จากัด
http://www.aksorn.com

หนงั สอื เรยี นรายวชิ าพืนฐานวรรณคดีและวรรณกรรม ชันมัธยมศึกษาปที ่ี ๑ บรษิ ัท อกั ษรเจรญิ ทัศน์ อจท. จากดั
หนังสือเรยี นรายวชิ าพนื ฐานวรรณคดีวจิ กั ษ์ ชนั มัธยมศกึ ษาปีที่ ๑ กระทรวงศึกษาธกิ าร
สื่อ DLTV บน Youtube
แผนการจดั การเรยี นร้กู ลาง (DLIT)
ที่มาภาพ http://krupair-thai.blogspot.com/2016/10/blog-post_26.html
ท่มี าภาพ https://hilight.kapook.com/view/24209

การใช้ขอ้ มูล ข้อความ หรอื ภาพประกอบ ท่ปี รากฏในสอื่ การสอนนี
“ไม่มเี จตนาละเมิดลิขสทิ ธ”ิ์ นามาใชเ้ พ่อื การศึกษาเทา่ นัน