arkeologi ESKAVASI DI AGOP BATU TULUQ ASGOP BATU TULUQ KINABATANGAN SABAH shahrul al muhaffiz bin bacho 302217
Mia Oliver + ISI K A N D U N GA N L O A J S I K A J I A N P E N G E N A L A N P E N Y E L I D I K A N L E P A S E K S S K A V A S I D A N P E R N E M U A N K E R E N D A K A Y U B A L A K D I S A B A H H U B U N G A N D E N G A N Z A M A N P R A S E J A R A H K E S I M P U L A N
O K A P I K A J I A N Agop batu tuluq terletak di kinabatangan sabah yang bersempadan dengan sandakan dan lahad datu.kawasan gua ini terbahagi 3 gua yang utamaiaitu agop Suriba(bawah),agop lintanga(tengah),agop sawat(atas) (sthepen chia ming soon 2012) setiap gua yang terdepat mempunyai ciri,ciri yang berlainan walaupun kegu naannya sama iaitu sebagai penyimpan keranda kayu balak.pelbagai kajian yang dilakukan telah menunjukkan kewujudan keranda kayu balak ini telah wujud awal 1000+/-70BC(sthepen chia ming soon,2012) L
agop batu tuluq ARKEOLOGI PENGENALAN Agop batu tuluq merupakan gua yang terdapat di batu putih kinabatangan sabah ialah berjarak 45 kilometer dari pekan kinabatangan batu tuluq ialah bukit batu kapur terpencil yang mencapai ketinggiqn kira-kira 40 meter Agop batu tuluq bermaksud gua batu puteh yang diambil dari bahasa kaum sungai yang menetap di persekitaran kinabatangan dan menjadi antara kaum asli di situ usia keranda itu dianggarkan sekitar 700-900 tahun dahulu berdasarkan kajian radiokarbon(yunus 2002). Kawasan ini kini menjadi pusat perlancangon dan serta menjadi muzium yang terkenal di sabah Batu tuluq ini merupakan sebahagiandaripada pembentukan batu kapur labang lebih 20-25 juta tahun yang lalu dan digunakan sebagai tapak kubur keranda log kuno sekitar 900 tahhun lalu(yunus 2002) Batu tuluq
PENYELIDIKAN LEPAS Dalam penulisan beliau terdapat pelbagai barangan yang di jumpai iaitu keranda yang unik dengan pelbagai bentuk ukiran berbeza. Beberapa ekskavasi dan kajian lain juga pernag dilakukan contohnya kajian yang dilakukan oleg yunus sauman sabin yang menulis dalam kajian beliau yang bertajuk "kebudayaan dan tradisi pengebumian keranda kayu balak kuno di sabah"(yunus 2002) Penyelidikan ini telah banyak dilakukan oleh pelbagai penyelidik kali pertama kawasan inidi jumpai adalah pada tahun 1894 yang di ketuai oleh en p.brientang seterusnya pada 1965 muzium sarawak beserta rombongan muzium sabah membuat tinjauan awal dan kajian di agop batu putih
BATU TULUQ Ekskavasi dan penemuan ISSUE 05 Penemuan keranda kayu balak yangberukiran haiwan di gua bawah yang membawa maksud golongan rakyat biasa (bellwood p.1997) Pelbagai bentuk ukiran keranda yang di gunakan pada zaman dahulu untuk menunjukkan pangkat Perletakkan keranda kayu balak Pelbagai bentuk ukiran pada keranda yang di jumpai berbentuk haiwan dan alam bumi
SABAH PERKEBURAN KAYU BALAK SERPIHAN PERHIASAN DAN UKIRAN KERANDA Gua tapadong Selain dari agop batu tuluq pelbagai lagi gua yang dijumpai mempunyai ciri-ciri dan kegunaan yang sama seperti agop batu tuluq contohnya gua tapadong di ulu segama lahad datu,gua ini menurut cerita warga terdahulu gua ini merupakqn tempat penyimpanan keranda kayu balak yang menjadi tradisi suku kaum dusun suphan di mukim tersebut ini di kuatkan lagi dengan penemuan gua yang mempunyai keranda seperti di batu balos(tom dan babara harrisson 1969-1970) 9 Volume 10, Issue 3 March 2003 di dalam kajian lain telah di jumpai serpihan perhiasan keranda di gua tapadong termasuk jugak di agop batu tuluq ini telah menunjukkan masyarakat dulu telah menghiasi suatu keranda dengan pelbagai alat hiasan daripadan emas dan manik serta alat-alat kemas si mati (peter bellwood 1998)
H U B U N G A N D E N G A N P R A S E J A R A H Hasil kajian di agop batu tuluq telah menunjukkan bahawa masyarakat sabah pada zaman pra sejarah telah wujud dan mendiamai kawasan gua yang mengikut paras air laut yang menuebabkan masyarakat lebih tinggal di guna untuk memudahkan mereka mencari tempat berteduh ini dikuatkan lagi apabila kawasan agop batu tuluq berdekatan dengan sungai kinabatangan yang merupakan antara lauluan utama bagi rakyat sabah suatu ketika dahulu .Dapat dikuatkan lagi apabila kawasan prasejarah yang lain seperti gua tapadong,lembah masuli dan gua madai berdekatan dengan sungai ini telah menunjukkan dahulu tempat itu merupakan kawasan berakhir yang menyebabkan mereka tingggal di kawasan tersebut(jerry abdullah 2013)
KESIMPU LAN kesimpulanya,agop batu tuluq ini berfungsi sebagai tapak arkeologi yang penting bagi Malaysia yang memberikan banyak maklumat tentang kawasan tersebut.berdasarkan kajian yang telah dilakukan,dapat dilahat tentang kehidupan pra sejarah di dalam malaysia,perkembangan budaya,serta kepentingan arkeologi kepada masyarkat dan ini menunjukkan bahawa pentingnya penjagaan tapak prasejarah untuk memastikan sejarah warisan ini tidak hilang ini juga menunjukkan bahawa berlakunya zaman prasejarah di malaysiaN O.M A D I C | 2 4
sumber rujukan sumber internet -Kg Sentosa Jaya http://kgsentosajaya.pjk.com.my › 1... Muzium Agop Batu Tulug, Kinabatangan - Kg Sentosa Jaya -Portal Rasmi Jabatan Warisan Negara https://www.heritage.gov.my › ago... Agop Batu Tulug, Kinabatangan, Sabah (900 Tahun) -Berita Harian https://www.bharian.com.my › 125-... 125 keranda purba dikaitkan dengan Orang Sungai.(beritaharian terbitan 2014) rujukan tesis Yunus Saiman @ Saibin. 2002. Penyelidikan arkeologi di Lembah Kinabatangan, Sabah dengan tumpuan kepada Gua Batu Tulug. MA tesis. Jabatan Sejarah, Fakulti Sastera dan Sains Sosial, Universiti Malaya (unpublished).(yunus saiman,penerbit:universiti malaya,2002)