BAB 2 : PEMBANGUNAN PRODUK TINGKATAN 3
Penghasilan Produk • Penghasilan produk ialah aktiviti menghasilkan produk baharu atau mengubahsuai produk sedia ada bagi memenuhi keperluan dan kehendak pelanggan pada masa kini dan akan datang dengan mengaplikasi teknologi terkini. • Produk yang dibangunkan hendaklah menepati tujuan fungsinya serta mempunyai nilai komersial di pasaran. • Pembangunan produk boleh dilakukan dengan cara berikut; • Mengeluarkan produk baharu hasil dari idea baharu • Menginovasi produk sedia ada dengan membuat penambahbaikan atau pengubahsuaian
Langkah-langkah dalam proses penghasilan produk Kajian keperluan pelanggan Penyelesaian masalah inventif Projek brief Penjanaan idea Lakaran idea Penghasilan model Pengujian/ penambahbaikan Pendokumentasian
2.1.1. Menyatakan produk yang hendak dihasilkan berdasarkan kajian keperluan pelanggan dan projek brief. KAJIAN KEPERLUAN PELANGGAN PENYELESAIAN MASALAH INVENTIF PROJEK BRIEF
KAJIAN KEPERLUAN PELANGGAN Kriteria Penambahbaikan Maklumat pelanggan Latar belakang produk
BORANG KAJIAN KEPERLUAN PELANGGAN Bahagian A: Maklumat Pelanggan
BORANG KAJIAN KEPERLUAN PELANGGAN Bahagian B: Latar Belakang Produk Yang Digunakan Sekarang
BORANG KAJIAN KEPERLUAN PELANGGAN Bahagian C: Penambahbaikan
PENYELESAIAN MASALAH INVENTIF • Penyelesaian masalah inventif merupakan kaedah penyelesaian masalah secara sistematik dengan masalah dan penyelesaiannya telah dikenal pasti terlebih dahulu. • Penyelesaian masalah inventif diaplikasikan berdasarkan maklum balas borang kajian keperluan pelanggan bagi mengatasi kelemahan produk sedia ada.
Proses penyelesaian masalah inventif Kenalpasti masalah inventif Bina model fungsi dengan garisan interaksi (tunjukkan kedudukan punca masalah) Buat analisis berantai punca- kesan (kenal pasti punca permasalahan) Tentukan jenis percanggahan fizikal (sama ada pemisahan ruang atau masa) Pilih prinsip inventif yang sesuai Hasilkan cadangan penyelesaian masalah dalam bentuk lakaran
PROJEK BRIEF • proses perbincangan awal antara pengurus projek dengan pelanggan yang turut dihadiri oleh pereka bentuk. • Idea diterjemahkan dalam bentuk lakaran atau contengan. Lakaran Akhir Lakaran Perkembangan Idea Beberapa lakaran idea reka bentuk produk yang dicadangkan Projek Brief Penyelesaian Masalah Inventif
Saringan maklumat menggunakan Borang Projek Brief Kriteria Catatan Fungsi Persembahan Tujuan Pasaran Kuantiti Stail/Gaya Kualiti Anggaran kos seunit Jangka masa
2.1.2. Mengenal pasti Asas teknologi yang sesuai dengan kehendak reka bentuk produk Senarai teknologi yang boleh dipilih; • Reka bentuk sistem fertigasi • Reka bentuk fesyen • Teknologi pembuatan • Reka bentuk mekanikal • Reka bentuk elektrik • Reka bentuk elektronik • Reka bentuk sistem akuaponik • Reka bentuk makanan • Reka bentuk mekatronik
Justifikasi pereka bentuk semasa memilih teknologi Justifikasi pemilihan teknologi Aplikasi teknologi yang dipilih Tujuan penggunaan teknologi Fungsi teknologi Kekuatan dan kelemahan teknologi
2.1.3. Merancang konsep, Elemen dan Prinsip Reka bentuk yang dipersetujui dalam bentuk lakaran. Konsep penghasilan idea • Antara konsep penghasilan idea: • Bentuk mengikut Fungsi (Form follow function) • Fungsi mengikut Bentuk (Function follow form) • Form adalah dari segi reka bentuk • Function adalah dari segi teknologi Elemen dan prinsip reka bentuk • Elemen - Garisan, Warna, Bentuk, Rupa, Nilai, Ruang, Tekstur dan Saiz. • Prinsip - Keseimbangan, Pergerakan, Kontras, Pengulangan, Penekanan, Harmoni, Kepelbagaian, Kesatuan dan Keringkasan. Lakaran perkembangan idea • Menjelaskan rupa cadangan rekaan reka bentuk secara 3D dan pada sudut pandangan berbeza.
2.1.4. Menghasilkan lakaran produk yang hendak dibuat. A. Lakaran 3D • Lakaran 3D bermaklumat – dilengkapi dengan maklumat produk. • Maklumat yang perlu ada ialah: oNama produk oSaiz produk dan komponen oBahan yang digunakan pada produk oKomponen atau bahagian produk oPrinsip reka bentuk yang digunakan oElemen reka bentuk yang digunakan
B. Lakaran Ceraian • Lakaran yang menunjukkan hubungan antara setiap komponen pada suatu reka bentuk produk. • Fungsinya: o Menunjukkan urutan pemasangan komponen o Menggambarkan rupa sebenar reka bentuk o Menunjukkan kedudukan komponen pada reka bentuk produk o Menunjukkan hubungan antara komponen o Menunjukkan urutan untuk mencantum reka bentuk yang mempunyai banyak bahagian o Memudahkan proses pembuatan dan penyelenggaraan
C. Lukisan Kerja • Lukisan yang menerangkan dengan terperinci rupa bentuk komponen produk yang akan dihasilkan. • Contohnya; oLukisan Isometrik oLukisan Skematik oLukisan Unjuran Ortografik. D. Lakaran Reka Bentuk produk dari aspek elemen dan prinsip reka bentuk • Lakaran perlu dianalisa dari aspek elemen dan prinsip reka bentuk bagi memastikan lakaran tidak tersasar daripada kehendak dan keperluan pelanggan.
2.1.5. Menyediakan Jadual Kerja • Jadual kerja ialah suatu perancangan aktiviti yang dipersembahkan dalam bentuk jadual. • Garis panduan menyediakan Jadual Kerja. Menentukan aktiviti yang perlu ada di dalam jadual Menganggarkan sumber yang diperlukan untuk setiap aktiviti Menyusun aktiviti mengikut keutamaan Menganggarkan tempoh masa untuk melaksanakan setiap aktiviti Menganggarkan kos dan menyediakan bajet bagi projek
Contoh Jadual Kerja Bil Aktiviti 14 Minggu (28Jam) 1 2 3 4 5 6 7 8 91011121314 1 Perbincangan konsep bersama pelanggan menggunakan borang kajian keperluan pelanggan √ 2 Melaksanakan proses penyelesaian masalah Inventif 3 Menentukan aplikasi teknologi yang digunakan. 4 Melakar reka bentuk produk dengan persetujuan pelanggan dan projek brief 5 Memilih dan menganalisis lakaran terbaik 6 Merancang alatan serta bahan dan alatan yang diperlukan 7 Membuat pesanan dan mendapatkan bekalan bahan 8 Pembinaan produk berdasarkan perancangan lakaran 9 Membuat kemasan 10 Membuat Pengujian Dan Penilaian Kefungsian 11 Melengkapkan laporan Pendokumentasian 12 Membuat pembentangan
2.1.6. Membuat senarai Bahan, Peralatan dan Bajet Produk. • Perancangan projek perlu dilakukan dengan sistematik agar proses penghasilan produk tidak membazir masa, bahan dan kos. Produk Bajet produk Senarai bahan Senarai peralatan
Senarai bahan dan alatan BIL SENARAI BAHAN 1. 2. 3. 4. 5. BIL SENARAI ALATAN 1. 2. 3. 4. 5. BIL BAHAN KEMASAN
Bajet mengikut Konsep SMART • Penetapan tujuan atau objektif projek. Specific (spesifik) • Pengukuran pengagihan kewangan dalam kos-kos yang terlibat Measurable (boleh diukur) • Projek boleh dilaksanakan dari sudut keupayaan kewangan dan tenaga Attainable (boleh dicapai) • Kesesuaian dengan kehendak pengguna dan dianalisis sama ada kehendak mencapai tujuan projek Realistic (realistik) • Sumber kewangan dan tempoh masa mencukupi untuk menyiapkan projek Time-Bound (jangka masa ditetapkan)
Specific (spesifik) Tujuan projek Nama Projek Tujuan Bilangan Sasaran
Measurable (boleh diukur) Pengagihan kewangan Kos bahan bagi 100 unit Kos upah Bilangan pekerja X Masa X Kadar upah sejam X Bilangan hari Kos overhead • Kos penggunaan tenaga elektrik, air dan kos-kos sampingan Jumlah kos KOS BAHAN + KOS UPAH + KOS OVERHEAD Kos jualan Kos pengeluaran seunit + Peratus keuntungan Bahan Kuantiti Kos seunit (RM) Jumlah (RM)
Attainable (boleh dicapai) Keuntungan = Kos Jualan – Kos pengeluaran seunit Realistic (realistik) Gabungan bahan yang mudah diperoleh dengan kemahiran pereka bentuk membuktikan produk ini mampu direalisasikan menjadi produk sebenar. Time-Bound (jangka masa ditetapkan) Produk dapat disiapkan dalam tempoh masa yang ditetapkan tanpa melebihi kos yang dianggar
2.1.7 Menghasilkan produk berfungsi atau berfungsi sebahagian. Produk Produk berfungsi (prototaip) Mock-up (model olokan) Produk berfungsi sebahagian (model)
2.1.8. Membuat pengujian dan penilaian kefungsian dan kesesuaian produk. • Proses terakhir untuk mengukur tahap keberkesanan produk yang telah dihasilkan. • Tahap keberkesanan produk berdasarkan tiga faktor: faktor tahap keberkesanan Mematuhi projek brief Memenuhi kehendak pelanggan Ketepatan reka bentuk
A. Pengujian • Ujian makmal – pengujian terhadap produk berfungsi di dalam makmal atau bengkel menggunakan peralatan dan kelengkapan tertentu yang sesuai dengan produk. • Ujian parameter – pengujian terhadap produk berfungsi yang dibuat dalam situasi dan lokasi sebenar. B. Penilaian • Dijalankan untuk menganalisis keputusan pengujian yang telah diperolehi. • Menggunakan boring soal selidik yang mengandungi soalan meliputi aspek kefungsian, ergonomic, reka bentuk dan nilai estetika serta keselamatan produk. C. Kesesuaian Produk • Ditentukan berdasarkan penilaian terhadap keputusan pengujian yang telah ditetapkan terhadap produk. D. Tahap keselamatan • Contoh penilaian keselamatan : • Adakah produk mempunyai bahagian yang tajam ? • Adakah produk mempunyai manual penggunaan ? • Adakah produk selesa untuk dikendalikan ? • Adakah bahagian elektronik pada produk boleh membahayakan pengguna ?