หนึ่งโรงเรียน หนึ่งนวัตกรรม DLTVs Model

“หนึ่งโรงเรยี น หนง่ึ นวัตกรรม” ประจำปี 2565 I ๑
โรงเรียนบ้านบา้ นแกง้ ยาง สำนกั งานเขตพ้นื ท่ีการศึกษาประถมศึกษาอบุ ลราชธานี เขต 4

“หนง่ึ โรงเรียน หนง่ึ นวัตกรรม” ประจำปี 256๕ I ๒

แบบ นร. ๑
การนำเสนอผลงาน “หนง่ึ โรงเรียน หนึ่งนวตั กรรม” ประจำปี ๒๕๖๕

**************************************************

๑. หน้าปก ประกอบด้วย

๑) ชื่อผลงานหนึ่งโรงเรียน หนึ่งนวัตกรรม รูปแบบการจัดการเรียนการสอนทางไกล (DLTV/DLIT) ด้วย

DLTVS MODEL ใชห้ ลักการ “สรา้ งวิสยั ทัศนร์ ว่ มกนั ส่กู ารเรยี นรดู้ ้วยเทคโนโลยี เพอ่ื พัฒนาผู้เรียน”

๒) ระยะเวลาดำเนนิ งานตัง้ แต่ ๑๔ มิถนุ ายน ๒๕๖๔ ถึง ๑๐ ตลุ าคม ๒๕๖๔

๓) การสง่ ผลงานหนง่ึ โรงเรียน หนึ่งนวัตกรรม ( กรุณาระบุ ✓ ลงใน ท่ตี รงกับผลงาน )

 เปน็ ผลงานทไ่ี มเ่ คยส่งเข้ารับการคดั สรรกับคุรุสภา

 เปน็ ผลงานทเี่ คยสง่ เข้ารับการคดั สรรกับครุ สุ ภา ปี ....... เรอ่ื ง ........แต่ไมไ่ ดร้ บั รางวลั ของคุรุสภา

 เป็นผลงานทีเ่ คยไดร้ ับรางวัลของคุรุสภาและมกี ารนำมาพัฒนาเพ่ิมเตมิ หรือต่อยอดนวตั กรรม

(ตอ้ งกรอกแบบ นร. ๒)

๔) ประเภทผลงานหนง่ึ โรงเรียน หนง่ึ นวตั กรรม ( กรณุ าระบุ ✓ ลงใน ทตี่ รงกับผลงาน)

(เลอื กได้เพยี ง ๑ ด้านเท่าน้นั )

การจดั การเรยี นรู้  ส่ือและเทคโนโลยเี พอ่ื การเรียนรู้

 การบรหิ ารและการจดั การสถานศึกษา  การสง่ เสริมและพฒั นาผเู้ รยี นให้เตม็ ศกั ยภาพ

 การวดั และประเมนิ ผล

 อ่นื ๆ โปรดระบุ .....................................................................

๕) ข้อมูลสถานศกึ ษา

ชื่อสถานศกึ ษา โรงเรยี นบา้ นแก้งยาง เลขท่ี - ถนน -

ตำบล/แขวง นาเรอื ง อำเภอ/เขต นาเยยี จงั หวัดอบุ ลราชธานี

รหัสไปรษณยี ์ ๓๔๑๖๐ โทรศัพท์ ๐๙๓-๓๑๙๙๙๒๓ โทรสาร –

๖) สงั กดั  ๑. สพป. อุบลราชธานี เขต ๔  ๒. สพม. เขต ..........จงั หวดั ............

 ๓. สอศ.  ๔. สช.  ๕. กทม.  ๖. อปท. .............

 ๗. กศน.  ๘. การศกึ ษาพเิ ศษ  ๙. อืน่ ๆ (โปรดระบุ)......................

๗) ผ้บู ริหารสถานศึกษา

ชื่อผ้บู ริหารสถานศกึ ษา (นาย/นาง/นางสาว/อน่ื ๆ) อริสรา นามสกุล ชดั เจน

เลขบัตรประชาชน ๑-๓๔๙๙-๐๐๐๐๒-๘๐-๑ ตำแหน่ง ผบู้ ริหารสถานศกึ ษา วิทยฐานะ ชำนาญการพิเศษ

โทรศพั ทเ์ คลือ่ นที่ ๐๙๓-๓๑๙๙๙๒๓ E-mail : [email protected]

๘) ผปู้ ระสานงาน

▪ (นาย/นาง/นางสาว/อื่นๆ) ประคอง นามสกุล สะทาสุ

เลขบัตรประชาชน ๑-๓๔๐๗-๐๐๓๔๑-๑๒-๔ ตำแหนง่ ครู วิทยฐานะ -

โทรศพั ท์เคลื่อนที่ ๐๙๘-๑๙๒๑๒๘๖ E-mail : [email protected]

๙) คณะผรู้ ว่ มพัฒนาผลงานนวัตกรรม (ครู /นกั เรยี น/ผู้ทม่ี สี ่วนเก่ยี วข้อง จำนวนตามจรงิ )

▪ (นาย/นาง/นางสาว/อืน่ ๆ) ฉวีวรรณ นามสกุล ไชยรถ

เลขบตั รประชาชน ๓-๔๕๑๐-๐๐๑๔๓-๓๕-๑ ตำแหน่งครู วิทยฐานะ ครชู ำนาญการพิเศษ

โทรศพั ทเ์ คลื่อนที่ ๐๘๑-๙๗๗๘๑๖๑ E-mail : -

โรงเรยี นบ้านบา้ นแกง้ ยาง สำนกั งานเขตพนื้ ท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาอบุ ลราชธานี เขต 4

“หนงึ่ โรงเรยี น หนึง่ นวตั กรรม” ประจำปี 256๕ I ๓

▪ (นาย/นาง/นางสาว/อน่ื ๆ) นันทิพร นามสกลุ ศรีทน
เลขบัตรประชาชน ๓-๓๑๐๑-๐๑๗๙๑-๗๘-๑ ตำแหนง่ ครผู ชู้ ว่ ย วิทยะฐานะ -
โทรศัพทเ์ คลอ่ื นที่ ๐๘๕-๓๖๐๓๙๔๖ E-mail : [email protected]

๒. บทสรุป

นวัตกรรม รูปแบบการจัดการเรียนการสอนทางไกล (DLTV/DLIT) ด้วย DLTVS MODEL ใช้หลักการ

“สร้างวิสัยทัศน์ร่วมกัน สู่การเรียนรู้ด้วยเทคโนโลยี เพื่อพัฒนาผู้เรียน” โรงเรียนบ้านแก้งยาง สำนักงานเขตพื้นที่

การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต ๔ องค์ประกอบการจัดการเรียนการสอนทางไกล (DLTV/DLIT) ด้วย

DLTVS MODEL มีดังนี้
D : Development  ร่วมพัฒนา

L : Learning  การเรยี นรู้

T : Technology  เทคโนโลยี

V : Vision  วสิ ยั ทัศน์

s : Student  นกั เรยี น

ผลการใช้นวัตกรรม รูปแบบการจัดการเรียนการสอนทางไกล (DLTV/DLIT) ด้วย DLTVS MODEL

ใช้หลกั การ “สรา้ งวสิ ยั ทศั นร์ ว่ มกนั ส่กู ารเรียนรดู้ ้วยเทคโนโลยี เพอื่ พัฒนาผเู้ รียน” พบว่า นักเรยี นได้รบั การพฒั นา

ให้มผี ลสมั ฤทธ์ิทางการเรยี น เพิ่มขน้ึ จากปีการศกึ ษาท่ีผ่านมา ร้อยละ 5.51 มีผลการทดสอบระดบั ชาตขิ ้นั พ้นื ฐาน

(O -Net) ของนักเรียนช้ันประถมศึกษาปีที่ 6 ค่าเฉลี่ยรวมปีการศึกษาปจั จุบันสงู กว่าคะแนนเฉลี่ยรวมทุกวิชาของ

ปกี ารศกึ ษาท่ีผ่านมา รอ้ ยละ 9.77 เกิดความรู้ ทักษะท่จี ำเป็นตามมาตรฐานตวั ชี้วัดของหลักสูตร ผู้บริหาร คณะ

ครู ผู้ปกครอง ชุมชน มีส่วนร่วมในการจัดการเรียนการสอนที่ยดึ ผูเ้ รยี นเป็นสำคัญ โดยกระบวนการเรยี นการสอน

แบบ Active Learning ในการพัฒนานักเรียน มีคู่มือการจัดการเรียนการสอนทางไกลสำหรับผู้ปกครอง ช่วยลด

ความเลื่อมล้ำทางการศึกษาในช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ โดยยึดการจัดการ

เรียนการสอนทางไกล (DLTV/DLIT) เป็นแนวทางในการจัดการเรียนการสอนและการบริหารจัดการโรงเรียน

ขนาดเลก็ ให้มีคุณภาพ เกดิ ผลงานทเ่ี ป็นที่ประจกั ษ์

๓. ความเป็นมาและความสำคัญ
โครงการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมเป็นพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิ

พลอดลุ ยเดช ในหลวงรัชการที่ 9 ที่มุ่งเน้นใหก้ ารศึกษาแก่ปวงชนชาวไทยอย่างทวั่ ถงึ ทุกหมู่เหล่า โดยไม่มีข้อจำกัด
และเป็นการให้การศกึ ษา ตลอดชีวิต เพื่อให้โอกาสและความเท่าเทยี มกันของพสกนิกรในการเข้าถึงการเรยี นรู้ที่มี
คุณภาพ การพัฒนาคุณภาพการศึกษาด้วยเทคโนโลยีทางไกล(Distance Learning) เป็นการจัดการศึกษาที่ใช้
เทคโนโลยี ในการจัดการเรียนการสอนในทกุ หอ้ งเรียน แก้ปัญหาการขาดแคลนครใู นโรงเรียนขนาดเล็ก ช่วยให้ครู
สามารถจัดการเรียนรู้ในทกุ สาระได้อย่างมปี ระสิทธิภาพ นักเรียนและครูได้เข้าถึงสื่อเทคโนโลยีที่ทันสมัย นักเรียน
และครูมีเครือข่ายแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และทุกภาคส่วนเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการศึกษา การนำเทคโนโลยี
การศึกษาทางไกล (Distance Learning) มายกระดับคุณภาพการศึกษา แบ่งเป็น 2 รูปแบบ ได้แก่ การจัดการ
ศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (Distance Learning Television : DLTV) และการจัดการศึกษาทางไกลผ่าน
เทคโนโลยีสารสนเทศ (Distance Learning Information Technology : DLIT) ซึ่งทั้งสองรูปแบบเป็นการจัด
การศึกษาทปี่ ระยุกต์ใช้ เทคโนโลยีในการจัดการเรียนการสอนในทุกห้องเรียน และเป็นการระดมทรัพยากรจากทุก
ภาคส่วนเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการศึกษา โดยมกี ารจดั สภาพการสนับสนุนการจดั การเรียนการสอน อนั จะเป็น

โรงเรยี นบา้ นบา้ นแก้งยาง สำนกั งานเขตพ้นื ที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 4

“หนง่ึ โรงเรียน หนึ่งนวตั กรรม” ประจำปี 256๕ I ๔

การลดความเหล่ือมล้ำทางการศึกษา ลดช่องวา่ งและเพิ่มโอกาสในการเขา้ ถึงการศึกษาท่ีมีคณุ ภาพให้กับประชาชน
ไทยทุกคน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้นั พน้ื ฐาน (2559)

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (๒๕๖๔) ได้ตระหนักถึงความสำคัญในการดูแลนักเรียน
ผ้ปู กครอง ครูและบคุ ลากรทางการศึกษา จงึ กำหนดแนวทางการจัดการเรยี นการสอนของโรงเรียนสังกัดสำนักงาน
คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ในสถานการณ์การระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ (COVID-๑๙)
เพือ่ ใหโ้ รงเรียนใช้เปน็ แนวทางในการจัดการเรยี นการสอนของโรงเรียนในสงั กดั อย่างมปี ระสิทธิภาพ

โรงเรียนบ้านแก้งยาง เป็นโรงเรียนขนาดเล็ก เป็นพื้นที่ห่างไกลที่สุดในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา
ประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 4 มีหมู่บริการเพียงหมู่เดียวคือ หมู่ 6 บ้านแก้งยาง เปิดการเรียนการสอน ตั้งแต่
ระดับอนุบาล 2 จนถึงประถมศึกษาปีที่ ๖ เป็นโรงเรียนที่ครูไม่ครบชั้น ไม่ครบวิชาเอกที่จำเป็นใน 4 วิชาหลัก
ได้แก่วิชาภาษาไทย คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์และภาษาอังกฤษ โรงเรียนบ้านแก้งยางใช้ระบบการจดั การเรียนรู้
ด้วยเทคโนโลยีการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม DLTV และการจัดการศึกษาทางไกลผ่านเทคโนโลยีสารสนเทศ
DLIT ควบคู่กับการสอนของครูประจำชั้น เพราะบางรายวิชาครูไม่มีความถนัด ไม่ชำนาญในสาขาวิชาที่ยาก เช่น
วิทยาศาสตร์และภาษาอังกฤษ เพื่อลดความเลื่อมล้ำทางการศึกษาของนักเรียนโรงเรยี นบ้านแก้งยาง ลดช่องว่าง
และเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงการศึกษาที่มีคุณภาพ ผู้บริหาร คณะครู ผู้ปกครอง และชุมชน จึงได้ประชุมวางแผน
พัฒนาคุณภาพการศึกษาของโรงเรียน ร่วมกันออกแบบนวตั กรรมการบรหิ ารจัดการเรียนรู้โรงเรยี นขนาดเล็ก แห่ง
นี้ให้มีคุณภาพการศึกษา โดยใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ด้วยเทคโนโลยีการศึกษาทางไกล DLTV/DLIT และได้
ดำเนนิ การตามแนวทางการจัดการเรียนการสอนของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพืน้ ฐาน ในสถานการณ์
การระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ (COVID-๑๙) เน้นกระบวนการพัฒนาให้เกิดทักษะที่จำเป็นใน
ศตวรรษที่ 21 ตามตัวชี้วัดต้องรู้และควรรู้ท่ีหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 กำหนด
ส่งผลให้นักเรียนได้รับการพัฒนาอย่างต่อเนื่องแม้ในสถานการณ์ไม่ปกติ จนบรรลุเป้าหมายการพัฒนาคุณภาพ
การศกึ ษา

๔. วตั ถปุ ระสงค์
๑. เพื่อยกระดบั ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เพ่มิ ข้ึนจากปีการศกึ ษาท่ีผ่านมา
2. เพ่อื ให้ผู้บรหิ าร คณะครู ผปู้ กครอง ชุมชน มีสว่ นรว่ มในการพฒั นาคุณภาพการศึกษาของโรงเรียน
3. เพื่อพัฒนาแนวทางบรหิ ารจัดการเรยี นรโู้ รงเรยี นขนาดเล็กใหม้ คี ุณภาพ

๕. กระบวนการพัฒนาผลงานหนึง่ โรงเรียน หนึ่งนวตั กรรม
นำเสนอข้อมูลพร้อมรูปภาพ /แผนภาพ /สื่อ ที่แสดงให้เห็นถึงรายละเอียดของการพัฒนาผลงาน

หนง่ึ โรงเรยี น หนึง่ นวัตกรรม การนำไปใชจ้ รงิ และผลทเี่ กดิ ขนึ้ จริง ในหัวขอ้ ตอ่ ไปนี้
๑) สภาพปัญหาก่อนการพฒั นา
โรงเรียนมีพนื้ ท่ีห่างไกลที่สดุ ของสำนักงานเขตพ้ืนท่ี เปน็ โรงเรยี นขนาดเล็กท่ีมีหมู่บริการเพียงหมู่

เดียว มีครูไม่ครบชั้น ไม่ครบวิชาเอกที่จำเป็นใน 4 วิชาหลัก ได้แก่วิชาภาษาไทย คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์และ
ภาษาอังกฤษ บางรายวิชาครูไม่มีความถนัด ไม่ชำนาญในสาขาวิชาที่ยาก เช่น วิทยาศาสตร์และภาษาอังกฤษ
นักเรียนเกิดความเลื่อมล้ำทางการศึกษา เกิดช่องว่างโอกาสในการเข้าถึงการศึกษาที่มีคุณภาพ และด้วย
สถานการณ์การแพรร่ ะบาดของเช้ือไวรสั โคโรนา ๒๐๑๙(Covid-๑๙) โรงเรียนดำเนินการตามนโยบายแนวทางการ
จัดการเรียนการสอนของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ในสถานการณ์การระบาดของโรคติดเช้ือ
ไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ (COVID-๑๙) โรงเรียนใช้ระบบการจัดการเรียนรู้ด้วยเทคโนโลยีการศึกษาทางไกล
DLTV/DLIT ในการจัดการเรยี นการสอนบูรณาการตามรูปแบบการจัดการศึกษาของโรงเรียนสงั กัดคณะกรรมการ

โรงเรยี นบา้ นบา้ นแก้งยาง สำนักงานเขตพน้ื ท่ีการศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 4

“หนึ่งโรงเรียน หน่งึ นวตั กรรม” ประจำปี 256๕ I ๕

การศึกษาขั้นพื้นฐาน จำนวน ๕ รูปแบบ คือ On-Site ,On-Air ,On-Hand ,On-Demand และ On-line โดยมี
คู่มือการจัดการศึกษาทางไกล

๒) การออกแบบนวัตกรรมเพอื่ การพัฒนา
การจัดการเรียนการสอนทางไกล (DLTV/DLIT) ด้วย DLTVS MODEL ใช้หลักการ “สร้าง

วิสยั ทัศนร์ ว่ มกัน ส่กู ารเรยี นรดู้ ว้ ยเทคโนโลยี เพื่อพัฒนาผูเ้ รียน”

โมเดล DLTVS MODEL

หลักการ “สรา้ งวสิ ัยทัศน์ร่วมกัน สู่การเรียนรู้ด้วยเทคโนโลยี เพือ่ พัฒนาผู้เรยี น”

ขอบเขตของนวัตกรรม

รปู แบบ แนวคดิ แนวปฏบิ ตั ิ

D : Development  รว่ มพฒั นา -วางแผน/ประชมุ ผ้มู ีสว่ นเกยี่ วข้อง/ตดิ ต่อประสานงานผู้รว่ มพัฒนา
-รว่ มคดิ รว่ มทำจากทุกภาคส่วน
L : Learning  การเรยี นรู้ -สร้างคูม่ ือการจัดการเรยี นการสอนทางไกล สำหรบั ผู้ปกครอง

-จัดการเรียนการสอนตามตาราง DLTV
-จัดควบคกู่ ับครูประจำชน้ั
-รปู แบบการสอน DLTV/DLIT
-รว่ มการจัดการเรยี นการสอนกับผปู้ กครองท่บี ้านดว้ ยชุดการเรียนรู้
DLTV
-วดั และประเมินผลการเรยี น

โรงเรยี นบ้านบ้านแกง้ ยาง สำนกั งานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศกึ ษาอุบลราชธานี เขต 4

“หนงึ่ โรงเรียน หนงึ่ นวตั กรรม” ประจำปี 256๕ I ๖

รูปแบบ แนวคดิ แนวปฏิบัติ
T : Technology  เทคโนโลยี
-มเี ทคโนโลยที ีท่ นั สมัยสามารถใช้งานได้ทง้ั รูปแบบดาวเทยี มและ
V : Vision  วสิ ัยทศั น์ รูปแบบสารสนเทศ
s : Student  นกั เรยี น -มีการสนบั สนุนในการซ่อมบำรุงเพ่ือการใชง้ านอย่างต่อเน่ือง
-Application DLTV/DLIT สามารถเรยี นได้ทกุ ทีท่ ่มี ีอินเตอรเ์ นต็

-กำหนดเป้าหมายทช่ี ัดเจน
-มีการกำกับติดตามด้วยการนิเทศ
-ประเมนิ ผลจากการกำกับติดตาม

-มีผลสัมฤทธ์ทิ างการเรยี นทดี่ ีกว่าปกี ารศึกษาทีผ่ า่ นมา
-ไดร้ บั โอกาสทางการศกึ ษาอย่างเท่าเทียม
-เกดิ ทักษะที่จำเป็นในศตวรรษท่ี 21

แนวความคิด/ทฤษฎีที่เก่ยี วขอ้ ง
1) แนวคิดการบริหารแบบมีส่วนร่วม(ร่วมพฒั นา)
2) แนวความคดิ เก่ียวกบั การเรียนรู้
3) การจดั การศึกษาทางไกลผา่ นดาวเทยี มในระบบโรงเรยี น
4) แนวคิดเกีย่ วกบั เทคโนโลยี
5) แนวคิดเก่ียวกับวสิ ยั ทศั น์
6) แนวคดิ เก่ยี วกับผู้เรียน
แนวคิดการบริหารแบบมสี ่วนร่วม(ร่วมพัฒนา)
การบริหารแบบมีส่วนร่วม (Participative Management) มีนักวิชาการและนักการศึกษาได้ให้

ความหมายในบริบทท่แี ตกต่างกนั ไวห้ ลายประการ ดังนี้
ทำนอง ภูเกิดพิมพ์ (2551 : 17) กล่าวว่า การบริหารแบบมีส่วนร่วมเป็นการทำงานเพื่อให้

บรรลุวัตถปุ ระสงค์ ท้งั นีข้ นึ้ อยู่กับสภาพความคิด ความเชื่อและความยึดมั่นของแตล่ ะบุคคล แต่ละหน่วยงานแต่ละ
องค์กร อกี ทง้ั ยงั ขนึ้ อยู่กับเวลาแต่ละยุคแต่ละสมัยอีกด้วย โดยการมีสว่ นร่วมเป็นหัวใจสำคัญในการเสริมสร้างพลัง
การทำงานเป็นกลุ่ม (Teamwork) ที่มีประสิทธิภาพในการพัฒนา เพราะทำให้ผู้เกี่ยวข้องหรือผู้มีส่วนร่วมเข้าใจ
สถานการณ์และอุทิศตนมากยิง่ ขึ้นเพื่อการเปล่ยี นแปลงและพฒั นา

โนชญ์ ชาญด้วยกิจ (2553 : 52) การมีส่วนร่วม หมายถึงกระบวนการหรือวิธีการที่ส่งเสริม
และเพิ่มโอกาสให้กับประชาชนในชุมชน การมีส่วนร่วม (Participation) การมีสว่ นเกี่ยวขอ้ ง (Involvement) การ
มีความผูกพันธ์ (Commitment) ทั้งส่วนบุคคล กลุ่มต่าง ๆ ชมรม สมาคม มูลนิธิ และองค์กรต่าง ๆ ได้เข้ามามี
ส่วนร่วมในการดำเนินงานเรื่องหนึ่งเรื่องใด หรือหลายเรื่องร่วมกัน การมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษา
เป็นการเปดิ โอกาสใหช้ ุมชนได้พัฒนาศกั ยภาพในการบริหารจัดการกับปัญหาของตนเองได้อยา่ งเต็มที่และเป็นการ
สร้างความเข้มแขง็ ให้กับสังคม และชุมชน ให้มีความสามารถที่จะพ่งึ ตนเองได้ การมสี ว่ นเกี่ยวข้องของชุมชนทำให้
เกิดความผูกพันธ์ต่อภารกิจของตนที่มีส่วนร่วม ต่อองค์กรในฐานะที่โรงเรียนเป็นส่วนหนึง่ ของสังคมที่จัดตั้งขึ้นมา
เพื่อสนองความต้องการของสังคมและชมุ ชน

สรุปได้ว่า การบริหารแบบมีส่วนร่วม (Participative Management) หมายถึง กระบวนการท่ี
บุคคลได้มีส่วนเก่ียวข้องในการปฏบิ ัติงานทั้งด้านการแสดงความคิดเห็น การตัดสนิ ใจ การรับผิดชอบ การวางแผน
การปฏิบัติงาน ตลอดจนการประเมินผล โดยใช้ความคิดสร้างสรรค์และความเชี่ยวชาญในการปฏิบัติงาน เพื่อให้

โรงเรียนบ้านบ้านแกง้ ยาง สำนักงานเขตพืน้ ท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาอบุ ลราชธานี เขต 4

“หนึง่ โรงเรียน หนึ่งนวัตกรรม” ประจำปี 256๕ I ๗

บรรลุวัตถุประสงค์เพื่อแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ที่อาจเกิดขึ้นจากการบริหารงานในองค์การเพิ่มขึ้น การบริหารแบบมี
ส่วนร่วมเป็นการบรหิ ารทีเ่ ปิดโอกาสให้บคุ คลผู้มสี ว่ นเกี่ยวขอ้ งกับการจัดการศกึ ษาให้เขา้ มามีส่วนร่วมคดิ ตดั สินใจ
รว่ มวางแผน รว่ มทำงาน จงึ กอ่ ให้เกดิ ความรู้สกึ ผูกพนั ธ์ ผกู มัดและตกลงใจตอ่ กันในการบรหิ ารโรงเรยี น เพ่ือพัฒนา
คณุ ภาพการศกึ ษาของโรงเรียน

แนวความคดิ เกีย่ วกบั การเรียนรู้
ลกั ษณะสำคญั ของการศกึ ษาทางไกล
จากความหมายของการศึกษาทางไกลดังได้กล่าวมาแล้วนั้นจะเห็นได้ว่าการศึกษาทางไกลมี

ลกั ษณะเฉพาะสำคญั ทแี่ ตกตา่ งไปจากการศกึ ษาในระบบอ่นื ๆ
วิจติ ร ศรีสะอ้าน และคณะ (2534 : 35) ได้จำแนกลักษณะสำคัญดังนี้
1. การเรียนการสอนทางไกลเป็นรูปแบบการสอนที่ผู้สอนและผู้เรียนอยู่ห่างไกลมีโอกาส

พบปะหรือได้รับความรู้จากผู้สอนโดยตรงน้อยกว่าการศึกษาตามระบบปกติ การติดต่อระหว่างผู้เรียนกับผู้สอน
นอกจากจะกระท าโดยผ่านสื่อต่าง ๆ การติดต่อสื่อสารโดยตรงจะเป็นในรูปของการเขียนจดหมายโต้ตอบกัน
มากกวา่ การพบกันเฉพาะหนา้ เฉพาะตัว

2. เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลางของการเรียนในระบบการเรียนการสอนทางไกล ผู้เรียนมี
อิสระในการเลือกเรียนวิชาและเลือกเรียนตามที่ตนเองสมควร สามารถกำหนดสถานที่เรียนของตนเอง พร้อมทั้ง
กำหนดวิชาการเรียนและควบคุมการเรียนด้วยตนเองวิธีการเรียนรู้ ก็จะเป็นการเรียนรู้ด้วยตนเองจากสื่อท่ี
สถาบันการศกึ ษาจัดบรกิ ารท้ังสือ่ เสริมในลักษณะอน่ื ๆ ที่ผูเ้ รยี นจะหาได้เอง

3. ใช้สื่อและเทคโนโลยีเป็นเครื่องมือในแบบบริหารและการบริการสื่อทางเทคโนโลยี
การศึกษาที่ใช้ส่วนใหญ่จะใช้สื่อสิง่ พิมพ์เป็นส่ือหลักโดยจัดสง่ ให้ผู้เรียนทางไปรษณยี ์ สื่อเสริมจดั ไว้หลายรูปแบบมี
ทงั้ รายการวทิ ยุกระจายเสียง รายการวิทยุโทรทัศน์ เทปเสยี งประกอบชุดวิชา และวีดิทัศน์ประกอบชุดวิชา ส่ิงใดที่
มิได้จัดสง่ ให้แกผ่ ู้เรยี นโดยตรง สถาบันการศึกษาจะจัดไว้ตามศูนย์การศึกษาต่าง ๆ เพ่อื ใหผ้ เู้ รยี นได้มีโอกาส รับฟัง
หรือรับชมโดยอาจให้บริการยืมได้ นอกจากสื่อดังกล่าวแล้ว สถาบันการศึกษาที่เปิดสอนทางไกลยังมีสื่อเสริมที่
สำคัญอกี เชน่ ส่อื อเิ ล็กทรอนกิ ส์ สือ่ คอมพิวเตอร์ และสอื่ การสอนทางโทรทศั น์

4. ดำเนินงานและควบคุมคุณภาพในรปู ขององคก์ รคณะบุคคลการศึกษาทางไกลได้รับการ
ยอมรบั วา่ เปน็ ส่วนหนง่ึ ของระบบและวิธีการจดั การศึกษา ในประเทศตา่ ง ๆ มากยิ่งขึน้ เพราะสามารถจดั การเรียน
การสอนตลอดจนบริการการศึกษาให้แก่ผู้เรียนได้มากกว่า และประหยัดกว่า ทัง้ นี้ เพราะไม่มขี อ้ จ ากัดในเรื่องของ
สัดส่วนครูต่อนักเรียน และอาคารสถานที่ในส่วนคุณภาพนั้นผู้รับผิดชอบจัดการศึกษาทุกคนทางมุ่งหวังให้
การศึกษาที่ตนจัดบรรลุจุดหมาย และมาตรฐานที่รัฐตั้งไว้ การศึกษาทางไกลได้มีการสร้างองค์กรขึ้นรับผิดชอบใน
การพฒั นาหลักสูตรและผลิตเอกสารการสอนตลอดจนส่ือการสอนประเภทตา่ ง ๆ รวมทั้งการออกข้อสอบ ลักษณะ
เช่นนี้อาจกล่าวได้ว่า การศึกษาทางไกลมีระบบควบคุมคุณภาพของการศึกษาอย่างเข้มงวด และเคร่งครัด ความ
รับผิดชอบในการจัดการศึกษามิได้อยู่ภายใต้บุคคลใดบุคคลหนึ่ง หรือองค์กรใดองค์กรหนึ่ง โดยเฉพาะแต่เน้นการ
จัดการศึกษาที่มีการดำเนินงานในรูปองค์กรคณะบุคคลและมีองค์กรหลายองค์กรรับผิดชอบในลักษณะการแบ่ง
งานซึ่งกันและทันจึงเป็นระบบการดำเนินงาน และการควบคุมคุณภาพในรูปขององค์กรคณะบุคคลที่สามารถ
ควบคมุ ตรวจสอบไดท้ กุ ข้นั ตอน

5. กระบวนการเรียนการสอนทางไกลได้รับการออกแบบขึ้นอย่างเป็นระบบเริ่มจาก
พัฒนาหลักสตู รและผลิตเอกสารตลอดจนสื่อการสอนจากผูเ้ ชี่ยวชาญทัง้ ด้านเนือ้ หา ด้านสื่อ และด้านการวัด และ
การประเมินผล มีการดำเนินงานและการผลิตผลงานที่มีมาตรฐานและคุณค่าอย่างแน่นอนชัดเจนจากนั้นจะส่ง
ต่อไปให้ผู้เรียน ส่วนเรื่องที่มาจากผู้เรียนนั้นผู้เรียนจะจัดส่งกิจกรรมมายังสถานศึกษาซึ่งหน่วยงานในสถานศึกษา

โรงเรียนบา้ นบ้านแก้งยาง สำนกั งานเขตพืน้ ท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาอุบลราชธานี เขต 4

“หนงึ่ โรงเรียน หนงึ่ นวตั กรรม” ประจำปี 256๕ I ๘

จะจัดส่งกิจกรรมของผเู้ รยี นไปตามระบบถงึ ผสู้ อนเพื่อให้ผูส้ อนตรวจตามมาตรฐานและคุณภาพการศึกษาที่กำหนด
ไวแ้ ละมีการสง่ ผลการตรวจไปจนถงึ ผ้เู รยี น

การจดั การศกึ ษาทางไกลผา่ นดาวเทียมในระบบโรงเรยี น
การบริหารการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม หมายถึง กระบวนการจัดการประสานการใช้

ทรัพยากร คน เงิน สื่อ อุปกรณ์ และเวลา เพื่อจัดกิจกรรมการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม ให้แก่นักเรียน โดยใช้
ส่อื ทีเ่ ป็นรายการโทรทัศน์ เสริมให้เกิดการเรยี นรู้ การจดั การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม เป็นกจิ กรรมการศึกษาที่
นำเอาเทคโนโลยีการสื่อสารผ่านดาวเทียมมาใช้ร่วมกับสื่ออื่น ๆ ในลักษณะสื่อเสริมไม่ว่าจะเป็น สิ่งพิมพ์
วิทยกุ ระจายเสยี ง โทรทัศน์ หรอื สอื่ อ่ืน ๆ เพื่อท่จี ะเชอ่ื มโยงความรู้ระหว่างส่ือต่าง ๆ ใหแ้ กผ่ เู้ รียนได้มโี อกาสเรียนรู้
อย่างทัดเทียมเสมอภาคกันจากแหล่งความรู้ที่มีความชำนาญการและมาตรฐานเดียวกัน ดังนั้นระบบการจัด
การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมจำเป็นต้องมีการจัดการที่เป็นระบบมีขั้นตอนชัดเจน และมีคุณภาพเป็นที่แนใ่ จว่า
ผู้เรียนจะเกิดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนตามมาตรฐานทางวิชาการเช่นเดียวกับการศึกษารูปแบบอื่นกระบวนการ
บริหารการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม ท่มี ีประสิทธภิ าพจ าเปน็ ตอ้ งใช้กระบวนการและกลไกทส่ี ่งผลให้งานบรรลุ
เปูาหมายทก่ี าหนดไว้ การศึกษาทางไกลผา่ นดาวเทียมเปน็ เร่ืองใหม่ ดังนัน้ จ าเป็นทผ่ี ู้บรหิ ารโรงเรยี นจะต้องเข้าใจ
กระบวนการบริหาร และสามารถนำมาประยุกตใ์ ช้ให้เหมาะสมกับสภาพและทรัพยากรที่มีอยู่ กระบวนการบริหาร
ที่มีประสิทธิภาพประกอบดว้ ยขัน้ ตอนสำคัญๆ อยา่ งน้อย 4 ขน้ั ตอน คอื

ขั้นตอนที่ 1 การศึกษาสภาพปัจจุบัน ปัญหาและความต้องการ การใช้การศึกษาทางไกลผ่าน
ดาวเทียม การศึกษาสภาพปัจจุบัน ปัญหา และความต้องการ หมายถึง การศึกษาถึงสภาพความเป็นจริงของ
โรงเรียนในปัจจุบันว่าเป็นอย่างไร อะไรคือปัญหา และอะไรคือความต้องการ เพื่อที่จะน ำข้อมูลดังกล่าวมาใช้
เปรียบเทียบกับมาตรฐาน หรือสิ่งที่คาดหวัง หรือสิ่งที่ควรจะเป็น และนำมากำหนดเปูาหมายในอนาคตของ
โรงเรียน ดังนั้น จึงกล่าวได้ว่า ขั้นตอนนี้เป็นขั้นตอนที่มีความสำคัญและจำเป็นอย่างยิ่ง เพราะเป็นพื้นฐานในการ
วางแผนต่อไป เพื่อให้การบริหาร และการดำเนินงานการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมบรรลุตามเจตนารมณ์ของ
โครงการผู้บริหารโรงเรียนจะต้องศึกษาสภาพปัจจุบัน ความพร้อม และความต้องการที่แท้จริงของโรงเรียนซึ่ง
จำแนกไดด้ ังน้ี

1. ความพรอ้ ม
1.1 ความพร้อมดา้ นอาคารสถานท่ี ประกอบดว้ ย หอ้ งขนาดจุผู้ใช้บรกิ ารการศึกษา

ทางไกลผา่ นดาวเทยี มได้อย่างน้อย 20 คน ข้นึ ไป และมีแหลง่ เก็บสอ่ื อุปกรณท์ สี่ ะดวกและปลอดภัย
1.2 ความพร้อมด้านบุคลากรที่มีความสามารถในการใช้อุปกรณ์ทางด้านเทคนิคและ

สามารถใหค้ าปรกึ ษาในดา้ นวชิ าการตลอดจนการบรกิ ารได้
1.3 ความพรอ้ มดา้ นครภุ ณั ฑ์ อปุ กรณ์ ประกอบด้วย เคร่อื งรับโทรทัศน์ และอุปกรณ์รับ

สัญญาณจากดาวเทียมร่วมท้งั บทเรียนทีใ่ ช้ควบคู่กับรายการโทรทัศน์ผา่ นดาวเทยี มและตารางออกอากาศ
2. ความตอ้ งการ
2.1 หนังสืออ่านประกอบรายการโทรทัศน์ที่จะเรียนเพื่อเสริมกิจกรรมนอกเหนือจาก

ตำราเรียน
2.2 สื่อวัสดุอุปกรณ์ โรงเรียนจะต้องมีเครื่องรับโทรทัศน์อย่างน้อย 1 เครื่องและ

อุปกรณ์รับสัญญาณดาวเทียมอย่างน้อย 1 ชุด รวมทั้งต้องมีตารางออกอากาศ และคู่มือรับชมรายการจากศูนย์
การศกึ ษาทางไกลผา่ นดาวเทยี ม

ขั้นตอนที่ 2 การวางแผน การวางแผนเป็นขั้นตอนการใช้ข้อมูลจากสภาพปัจจุบัน ปัญหาและ
ความต้องการมากำหนดแนวทางและวิธีการดำเนินงานเพื่อให้บรรลุตามวัตถุประสงค์ และเป้าหมายของโครงการ

โรงเรียนบา้ นบ้านแก้งยาง สำนกั งานเขตพนื้ ที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 4

“หน่ึงโรงเรียน หน่งึ นวตั กรรม” ประจำปี 256๕ I ๙

อย่างมีประสิทธิภาพ การวางแผนเน้นการคิด และกำหนดสิ่งที่ต้องปฏิบัติเป็นการตัดสินใจล่วงหน้าว่าจะทำอะไร
ทำทำไม จะทำอยา่ งไร จะให้ใครทำ จะทำที่ไหน และจะทำเมื่อใด

การวางแผนเพ่อื เตรยี มความพร้อมมขี นั้ ตอน ดังน้ี
1. ดา้ นอาคารสถานทค่ี วรจะ
1.1 กำหนดห้องที่จะใช้สำหรับจัดกิจกรรมการเรียนการสอนทางไกลผ่านดาวเทียมและ

สิ่งอำนวยความสะดวกตา่ ง ๆ
1.2 การบริการการใชห้ อ้ งสมุด
1.3 สถานท่ที ่ีจะประกอบกจิ กรรมเสรมิ เช่น ห้องปฏบิ ตั ิการคอมพวิ เตอร์ เปน็ ต้น
1.4 กำหนดจุดติดตัง้ อปุ กรณ์สญั ญาณดาวเทียม

2. บคุ ลากร
2.1 สร้างความเขา้ ใจแกค่ รู
2.2 กำหนดตวั บคุ คลทม่ี คี วามช านาญและรับผดิ ชอบ
2.3 กำหนดบทบาทหนา้ ท่ีและความรบั ผิดชอบของครผู ้เู ขา้ รว่ มโครงการ

ขัน้ ตอนท่ี 3 การดำเนินการตามแผนเปน็ ขั้นตอนการลงมอื ปฏิบตั ิตามกจิ กรรมที่กำหนดไว้
ในแผนขนั้ ตอนน้ตี อ้ งมกี ารกำกับตดิ ตามดูแลจากผบู้ ริหาร เพ่อื ใหผ้ ้รู ับผดิ ชอบแต่ละกิจกรรมได้

ดำเนนิ การใหส้ ำเรจ็ ตามวัตถปุ ระสงค์ท่ีวางไว้ การด าเนินงานตามแผน มขี ้นั ตอน ดงั น้ี
1. การลงมือปฏบิ ัติกิจกรรมตามหนา้ ที่ของผรู้ ับผดิ ชอบ
2. การกำกบั ตดิ ตาม ดแู ลจากผ้บู ริหารโรงเรยี น
3. การนเิ ทศให้คำแนะนำชแ้ี นะแนวทางการดำเนนิ งาน

ขั้นตอนที่ 4 การประเมินผลเป็นการวดั และประเมินผลความก้าวหน้าหรือความสำเร็จของการ
ปฏิบัติว่าเป็นตามวัตถุประสงคแ์ ละเป้าหมายมากน้อยเพียงใด การประเมินผลระหวา่ งดำเนินการเพื่อทราบผลการ
ปฏิบัติและนำไปปรับปรุงการดำเนินการให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น การประเมินผลหลังดำเนินการเป็นการประเมินผลดูผล
สำเร็จของโครงการ เพ่อื เปรยี บเทียบกับวัตถุประสงค์ทต่ี ง้ั ไว้

บทบาทของผู้บริหาร
มูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (2541 : 20-23) กล่าวว่า บทบาทของผู้บริหารในการ

ดำเนินงานในสถานศึกษาที่นำระบบการสอนทางไกลผ่านดาวเทียมไปใช้จัดการเรียนการสอนในสถานศึกษา
ผู้บริหารมีบทบาทในการวางแผนการเตรียมด้านต่าง ๆ เพื่อให้จัดการศึกษาด้วยระบบ การสอนทางไกลผ่าน
ดาวเทยี มเป็นไปอยา่ งมปี ระสทิ ธิภาพ โดยผบู้ ริหารมบี ทบาทดังต่อไปนี้

1. การจัดตั้งคณะกรรมการดำเนินงานภายในสถานศึกษาที่มีหน้าที่รับผิดชอบเกี่ยวกับ การ
จัดการสอนด้วยระบบทางไกลผา่ นดาวเทยี มไปใช้

2. วางแผนการจัดตารางสอน หรือกำหนดตารางเรียนตามความเหมาะสม และความจำเป็นโดย
มแี นวทางพจิ ารณา ดังน้ี

2.1 กรณีเปิดสอนด้วยระบบการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมทุกรายวิชาจะต้องจัด
ตารางสอนให้ตรงกับตารางสอนออกอากาศจากต้นทางทกุ รายวชิ า

2.2 กรณีที่ต้องการเลือกรับสัญญาณไม่ครบทุกรายวิชา หรือเลือกรับสัญญาณการสอน
ในรายวชิ าท่ีขาดแคลนครูสอนใหด้ ำเนินการจัดตารางสอนให้ตรงกับตารางสอนออกอากาศในรายวชิ าน้ัน

2.3 กรณีที่ต้องการเลือกรับรายการสอนเพียงบางจุดประสงค์บางหัวข้อให้ศึกษาจาก
เอกสาร แผนการสอนออกอากาศทโ่ี รงเรียนตน้ ทางจดั ส่งให้ และเปดิ รบั สัญญาณตามเวลาที่ออกอากาศ

โรงเรยี นบา้ นบ้านแก้งยาง สำนักงานเขตพนื้ ท่ีการศึกษาประถมศึกษาอบุ ลราชธานี เขต 4

“หนง่ึ โรงเรยี น หน่ึงนวตั กรรม” ประจำปี 256๕ I ๑๐

3. การพัฒนาความรู้ และทักษะด้านการสอน มีการอบรมใหค้ วามรู้ กบั บุคลากรท้ังผู้สอนต้นทาง
และปลายทางให้มที ักษะการสอนและ การใช้ส่ืออยา่ งเหมาะสม

4. ให้การสนับสนุนและจัดตั้งงบประมาณในการจัดท าสื่อการสอนออกอากาศ และสื่อผสมเช่น
การจัดซ้อื เคร่อื งเลน่ VCD หรอื TV ไวป้ ระจำห้องเรยี น เป็นตน้

5. การวิเคราะห์สภาพปัญหาและความต้องการของนักเรยี นและครู เพื่อหาแนวทางแก้ไขปัญหา
รว่ มกนั

6. การนเิ ทศติดตามผลการสอนดว้ ยระบบทางไกลผ่านดาวเทียมและให้คำแนะนำอย่างต่อเน่อื ง
7. ให้กำลงั ใจ และสง่ เสรมิ ครผู ้สู อนใหป้ ฏิบตั ิงานให้เกิดประสิทธภิ าพมากทีส่ ดุ
บทบาทของครผู ู้สอนดว้ ยระบบทางไกลผา่ นดาวเทยี ม
มลู นิธิการศึกษาทางไกลผา่ นดาวเทียม (2541 : 23-24) ครูผู้สอนในสถานศึกษาที่นำระบบการ
สอนทางไกลผ่านดาวเทยี มไปใชน้ ั้นครมู บี ทบาทหนา้ ท่ี ดงั ตอ่ ไปน้ี
1. บทบาทของครูผู้สอนตน้ ทาง

1.1 การเตรียมการสอน ครูผู้สอนต้นทางต้องกำหนดกรอบเวลาการสอน และกิจกรรม
การนำเสนอให้เหมาะสม และมีการกำหนดอุปกรณ์ที่จะใช้ในแต่ละคาบให้ชัดเจน เนื่องจากการเรียนการสอน
ทางไกลด้วยระบบโทรทัศน์ผ่านดาวเทียมไม่ได้ให้นักเรียนนั่งดูโทรทัศน์อย่างเดียวจ ำเป็นจะต้องมีเวลาให้นักเรียน
ปฏิบัติกิจกรรมในระหว่างคาบเรียนด้วย โดยก าหนดให้คาบเรียน 50 นาทีเช่น อาจจะกำหนดสัดส่วนเวลาเรียน
ดังน้ี นำเขา้ สู่บทเรียน 10% สอน 80% และสรุป 10%

ครูปลายทาง ต้องศึกษาแผนการสอนให้เข้าใจและมีการเตรียมอุปกรณ์ตามที่แผนการ
สอนกำหนด เม่อื ถึงเวลาออกอากาศห้องเรียนปลายทางกจ็ ะไดป้ ฏบิ ตั ิไปพรอ้ มกบั ตน้ ทาง

1.2 การผลิตสื่อการสอน เนื่องจากการสอนทางไกลโดยผ่านโทรทัศน์ มีศักยภาพในแง่
เสริมประสบการณ์ เรียนรจู้ ากประสาทสัมผัสดา้ นตา และหู ดงั นั้นจึงมีจุดเดน่ อยู่ท่ีชว่ ยใหผ้ ู้เรียนเรียนรู้ในสิ่งซึ่งเป็น
ของจรงิ ในธรรมชาติท่ีหาดูไม่ได้หรือมีขนาด รูปแบบการเคล่ือนไหวที่ดูดว้ ยตามเปล่าไม่เหน็ หรือไมค่ ่อยมีโอกาสได้
เห็นได้เรียนรู้เสียงที่ไม่เคยได้ยิน หรือหาฟังยาก ดังนั้นการออกแบบและการใช้สื่อการเรียนการสอนผ่านโทรทัศน์
ครูควรพจิ ารณาให้เหมาะสมโดยมขี ้อเสนอดงั น้ี

1.3 การใชว้ ดี ที ศั น์ ประกอบบทเรยี นจัดเป็นสื่อท่มี ีประสิทธภิ าพสงู ยง่ิ มีทงั้ ภาพและเสียง
นำเสนอสถานการณ์ เหตุการณ์ วัตถุ สถานที่ บุคคลได้ตามความเป็นจริง เหมาะสำหรับจุดประสงค์ เนื้อหาที่เนน้
ข้อเท็จจริง และเรื่องราวที่นักเรียนค้นหาจากประสบการณ์รอบตัวไม่ได้เหมาะสำหรับกลุ่มวิชาที่ต้องเสนอ
ข้อเท็จจริง เชน่ วิทยาศาสตร์ สังคมศกึ ษา ศิลปศึกษา หรอื กลุ่มวชิ าทต่ี ้องแสดง สาธิตใหเ้ ห็นขน้ั ตอนตา่ ง ๆ

1.4 การใช้อุปกรณ์สาธติ และการทดลอง นอกเหนอื จากน าดขู องจรงิ มาใหด้ ู และดู จา
กวีดีทัศน์ แล้วสื่อการสาธิต และทดลองก็เป็นสื่อที่ช่วยเสริมประสบการณ์การเรียนรู้ได้ดี ข้อพึงระวังคือกรณีที่
ผู้สอน กำหนดให้นักเรียนในโรงเรียนปลายทางเตรียมอุปกรณ์ เพื่อทำการทดลองควรพิจารณาถึงความพร้อมของ
โรงเรยี นและนักเรียนปลายทางดว้ ย

1.5 สื่อที่ต้องการนำเสนอในรูปตัวอักษร ข้อความ หรือแผนภูมิ ควรหลีกเลี่ยงแผ่น
โปร่งใส เพราะแสงสว่างไม่เพียงพอควรใช้กระดาษโปสเตอร์ หรือใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ เพื่อนนำเสนอ
หนา้ จอภาพ

1.6 การจัดให้นักเรียนได้เรียนรู้บทเรียนจากโทรทัศน์ผ่านดาวเทียมควรจัด
สภาพแวดลอ้ มให้เหมาะสมไม่ควรให้อยู่ท่ีกลางแจ้ง หรือพลกุ พลา่ นจนเกินไปขนาดของกลุ่มนกั เรียนควรพอเหมาะ
กับขนาดและปริมาณของเครื่องรับโทรทัศน์และต้องมีครูควบคุมดูแล ดำเนินกิจกรรมสนับสนุนการเรียนรู้ของ
นักเรยี นทกุ ครง้ั

โรงเรียนบา้ นบา้ นแกง้ ยาง สำนักงานเขตพนื้ ที่การศึกษาประถมศกึ ษาอบุ ลราชธานี เขต 4

“หน่ึงโรงเรยี น หนงึ่ นวตั กรรม” ประจำปี 256๕ I ๑๑

1.7 ดำเนินการติดตามผล ประเมินผล การจัดการเรียนการสอนเป็นระยะ ๆ อย่าง
ตอ่ เน่ืองเพอื่ หาทางปรับปรุงแกไ้ ข

1.8 บันทึกเทปรายการสอนออกอากาศไว้ทุกครั้งที่มีการถ่ายทอดรายการสอน
ออกอากาศ เพอื่ เก็บไวใ้ หน้ ักเรยี นได้นำไปศกึ ษาเพ่ิมเตมิ

2. ครผู ้สู อนปลายทาง
การจดั การศึกษาด้วยระบบทางไกลผ่านดาวเทียมเป็นการนำเทคโนโลยีเข้ามาเป็นตัวกลางนั้น

คือ โทรทัศน์ ซงึ่ เป็นเทคโนโลยีการส่ือสารประเภทหนึ่ง ทีส่ ามารถนำมาใชใ้ นการถา่ ยทอดความรแู้ ละประสบการณ์
ได้อย่างทั่วถึง สื่อโทรทัศน์เป็นสื่อที่สามารถท างานได้อย่างมีประสิทธิภาพกว้างไกลและรวดเร็ว เพราะเป็นสื่อ
โทรทัศน์ที่มีศักยภาพในการกระจายสูงและเห็นภาพ และได้ยินเสียง และเป็นสิ่งที่ทดแทนครูผู้ทำการสอนจริง ๆ
กิดานันท์ มะลิทอง (2540 : 50-54) ครูผู้สอนในสถานศึกษา ปลายทางควรมีบทบาทหน้าที่ในการสอนทางไกล
ผ่านดาวเทยี ม ขวัญแก้ว วชั โรทยั (2548 : 13) ดงั นัน้

2.1 ศึกษาพิจารณาเทียบเคียง กำหนดการสอนของสถานศึกษากับตารางการเรียนการ
สอนทางไกลผา่ นดาวเทียมของมลู นธิ ิการศึกษาทางไกลผา่ นดาวเทียมท่ดี าเนนิ การโดยโรงเรียนวงั ไกลกงั วล เพื่อให้
ระบุได้ว่าหน่วยการเรียนรู้ที่สอดคล้อง และต้องการใช้เป็นสื่อการสอนจากรายการสอนทางไกลผ่านดาวเทียม
ใดบ้าง ท่ตี รงการเรยี นการสอนตามหลกั สูตรของสถานศกึ ษา

2.2 ศึกษาพิจารณาแผนการเรียนรู้จากการสอนทางไกลผ่านดาวเทียมตามคู่มือ แล้ว
จดั ทำแผนการเรยี นของสถานศกึ ษาขึ้น โดยคิดวิเคราะห์ในบทบาททต่ี ้องจดั เตรียมให้พร้อมทั้งในแง่ของสื่อเอกสาร
และกจิ กรรมเสรมิ กอ่ นระหวา่ งและหลงั การรับชม และเรยี นรู้จากรายการใหเ้ ห็นภาพตลอดแนว

2.3 การเตรยี มความพร้อม ดา้ นครผู สู้ อนในการจัดชั้นเรียน เช่น ในกรณีทค่ี รูผู้สอนสอน
มากกว่า 1 หอ้ งเรยี น ครจู ะเตรยี มมอบหมายงานและขั้นตอนการเรียนจากรายการการสอนทางไกลผ่านดาวเทียม
ของนักเรยี นในแตล่ ะชน้ั อยา่ งไร ครผู ู้สอนจะไปกำกับการเรียนในชน้ั เรียนอยา่ งไร เมื่อไรใหน้ ักเรยี นจดั กล่มุ และจัด
หัวหน้ากลุ่มในการช่วยกำกับหรือไม่อย่างไร หรือในกรณีที่ครูผู้สอนอยู่กำกับชั้นเรียนได้ตลอดคาบเรียนก็ต้อง
เตรียมพร้อมในการกล่าวกับนักเรียน หรือจัดกิจกรรมนำเข้าสู่การเรียนจากรายการการสอนทางไกล และการ
เตรียมในขน้ั สรุปบทเรยี นเป็นตน้

2.4 การเตรียมสื่อ และกิจกรรมเสริม ได้แก่ การพิจารณาว่าตามแผนการเรียนรูใ้ นคู่มือ
การจัดการศึกษาทางไกลแจ้งให้เตรียมสื่อประกอบกิจกรรมอะไรบ้าง ต้องจัดทำสำเนาใบงาน และใบความรู้ให้
เพียงพอกับนักเรียน และวิเคราะห์กิจกรรมเสริมที่เหมาะสมกับสภาพท้องถิ่นของสถานศึกษารวมถึงกิจกรรม
ฝึกปฏบิ ัติเพ่อื ใหเ้ กิดทักษะแกผ่ ู้เรียนได้ครบถ้วนตามจุดประสงค์ การเรยี นรู้ ให้มากท่ีสดุ

แนวความคดิ เก่ียวกับเทคโนโลยี
การพัฒนาทางเทคโนโลยี ได้เจริญก้าวหน้าขึ้นเป็นลำดับ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการสื่อสารในปัจจุบนั

ไม่ว่าจะอยู่ที่ใดก็สามารถติดต่อสื่อสารกับบุคคลอื่นได้ในเวลาอนั สั้นการส่ือสารจงึ เป็นหัวใจของทุกระบบในองคก์ ร
ของสังคมทุกสังคม จากการพัฒนาเทคโนโลยีการสื่อสารในรูปของระบบใยแก้วนำแสง (Fiber Optic) และการ
สื่อสารผ่านดาวเทียม ทำให้ทุกคนทุกสถานที่สามารถติดต่อสื่อสารข้อมูลและข่าวสารต่าง ๆได้ถึงกันในระยะเวลา
อันรวดเร็ว พบว่าเทคโนโลยีทำให้เกิดการเปลีย่ นแปลงขึน้ ในสังคมและความเปน็ อยู่ของมนุษย์อยา่ งมากมาย และ
จากความกา้ วหนา้ ทางเทคโนโลยีมีผลต่อการเปลย่ี นแปลงวถิ ีการดำรงชวี ติ ความเปน็ อยู่ ขนบธรรมเนียม ประเพณี
และวัฒนธรรมเกิดการผสมผสานการเรยี นรู้ซึง่ กนั และกันอย่างรวดเรว็ ข้อมูลข่าวสารทเี่ กดิ ขึน้ ใหเ้ หน็ เกือบทันทีทาง
อีกซีกโลกหนึง่ เทคโนโลยจี ึงมบี ทบาทต่อสังคมอย่างไร้พรมแดน เมื่อเป็นเช่นนีเ้ ทคโนโลยีจึงมีผลต่อการศึกษาดว้ ย
เช่นกัน ด้วยสาเหตุนี้สถาบันการศึกษาต่าง ๆจำต้องปรับตัวไปตามความต้องการของกระแสการเปลี่ยนแปลงท่ี
รวดเร็วน้นั ๆ ดว้ ยการจัดการศึกษาในรปู แบบเดิม คือมหี อ้ งเรยี นมีช้ันเรียน มีการจดั การเรียนการสอนในลักษณะท่ี

โรงเรยี นบ้านบ้านแก้งยาง สำนักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 4

“หน่งึ โรงเรียน หน่ึงนวตั กรรม” ประจำปี 256๕ I ๑๒

มีครู มีการจำกัดเวลาเรียนตายตัว และต้องเรียนในสถานศึกษา ก็อาจเปลี่ยนแปลงไปเป็นการจัดก ารศึกษาที่มี
ความยืดหยุ่นมากขึ้น ไม่จำเป็นต้องพึ่งครูเป็นผู้สอนเพียงคนเดียว และไม่จำเป็นต้องมานั่งในชั้นเรียนในเวลาท่ี
กำหนด อีกทั้งยังสามารถพัฒนาคุณภาพการเรียนการสอน โดยใช้เทคโนโลยีเข้าไปมีส่วนช่วยในการเรียนรู้และ
เชอ่ื มโยงการเรียนการสอนของครูทีเ่ กง่ หรอื เช่ียวชาญเฉพาะดา้ นไปสู่ผูเ้ รียนในสถานที่ต่าง ๆ ไดอ้ ย่างรวดเรว็

เทคโนโลยี (Technology) คือ การประยุกต์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์มาใช้ให้เกิดประโยชน์ที่
เกี่ยวข้องกับการผลิต การสร้าง วิธีการดำเนินงาน และรวมถึงอุปกรณ์ต่าง ๆ ที่มิได้เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ
ปัจจุบันมนุษยไ์ ด้นำเทคโนโลยตี ่าง ๆ มาใช้เพื่อการอำนวยความสะดวกต่อการดำเนนิ ชีวติ ประจำวันมากมายอยา่ ง
นับไมถ่ ว้ น

สารสนเทศ (Information) คอื ผลลัพธท์ ่เี กิดจากการประมวลผลข้อมลู ดบิ ด้วยการรวบรวมข้อมูล
ดิบจากแหล่งต่าง ๆ นำมาผ่านกระบวนการประมวลผลไม่ว่าจะเป็นการจดั กลุ่ม การเรียงลำดับข้อมูล การคำนวณ
และการสรุปผล หลังจากนนั้ ก็นำสารสนเทศที่ได้มานำเสนอในรูปแบบที่เหมาะสมต่อการใช้งานต่อไป สารสนเทศที่
ดีย่อมก่อเกิดประโยชน์ต่อการดำเนินชีวิตของมนุษย์ ไม่ว่าจะเป็นด้านชีวิตประจำวัน ข่าวสารความรู้ด้านวิชาการ
และธุรกิจ ซึ่งมีผู้ทรงคุณวุฒิและนักวิชาการหลายท่านได้เสนอแนวคิดและความหมายเกี่ยวกับเทคโนโลยี
สารสนเทศไว้หลายแนวคดิ ด้วยกัน เช่น

ไชยา ภาวะบุตร (2552 : 1) กล่าวว่า สารสนเทศ(Information) หมายถึง ข้อมูลที่ได้ผ่านการ
ประมวลผล ผ่านการวิเคราะห์หรือสรปุ ใหอ้ ยูใ่ นรูปความหมายที่สามารถนำไปใชป้ ระโยชนไ์ ด้

ประมูล เสริมสุข (2548 : 8) ได้ให้ความหมายไว้ว่าสารสนเทศ หมายถึง องค์ความรู้ วิธีการ
รวมถึงเครื่องมืออปุ กรณ์ทางอิเลก็ ทรอนิกส์ท่มี นษุ ยส์ ร้างขึ้น เพื่อนำมาใชด้ ำเนินงาน จดั การกับขอ้ มูล เพ่ือให้ข้อมูล
นั้นเป็นสารสนเทศการดำเนินการจัดการขอ้ มูล เรียกว่า การประมวลผลข้อมูล ซึ่งได้แก่การจัดเก็บ การค้นหาการ
เปรียบเทียบ การคำนวณ รวมถึงการรับส่งข้อมูลจากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่ง ดังนั้นเครื่องมือและอุปกรณ์ที่จะ
นำมาใช้จะเกี่ยวข้องกับคอมพิวเตอร์และเครื่องมือในการสื่อสารคมนาคม เทคโนโลยีสารสนเทศก็คือ การรวม
เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์เข้ากับเทคโนโลยีสื่อสารคมนาคม โดยที่เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์จะนำมาใช้ในการจัดเก็บ
และประมวลผลข้อมูล สว่ นเทคโนโลยสี ่ือสารโทรคมนาคมจะนำมาใช้ในการส่ือสารข้อมูล ระหวา่ งคอมพวิ เตอร์เพ่ือ
การสง่ ข้อมลู และการสง่ ผลลพั ธ์ของการประมวลผลไปยงั จุดต่าง ๆซึง่ จะประกอบด้วยเทคโนโลยี 2 สว่ น ดังน้ี

1. เทคโนโลยีคอมพวิ เตอร์ คือ ระบบคอมพวิ เตอร์ ฮารด์ แวรแ์ ละอปุ กรณต์ ่อพว่ ง อ่ืน ๆ
ที่ใช้ร่วมกับคอมพิวเตอร์ คอมพิวเตอร์เป็นเครื่องอิเล็กทรอนิกส์แบบอัตโนมัติทำหน้าที่เหมือนสมองกลใช้สำหรับ
การแก้ปัญหาต่าง ๆ หน้าที่ของ คอมพิวเตอร์ คือ รับข้อมูลมาประมวลผล แสดงผลรวมทั้งทำหน้าที่ในการจัดเก็บ
ข้อมูลในรูปแบบท่สี ะดวกตอ่ การนำไปใช้ในภายหลัง

2. เทคโนโลยีสื่อสารโทรคมนาคม คือ ระบบสื่อสารใด ๆก็ตามที่ใช้ในอากาศ เช่น
สญั ญาณไมโครเวฟ ดาวเทยี ม คลืน่ วทิ ยุ การส่ือสารข้อมูลท้ังแบบมสี าย เชน่ สายโทรศัพท์ สายเคเบิลและระบบไร้
สายสถาบนั สง่ เสริมการสอนวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

กระทรวงศึกษาธิการ (2546 : 4) ไดใ้ หค้ วามหมายของเทคโนโลยี (Technology)หมายถึง การ
ประยุกต์เอาความรู้ทางด้านวิทยาศาสตร์มาใช้ให้เกิดประโยชน์การศึกษาพัฒนาองค์ความรู้ต่าง ๆ ก็เพื่อให้เข้าใจ
ธรรมชาติ กฎเกณฑข์ องส่ิงต่างและหาทางนำมาประยุกต์ให้เกดิ ประโยชน์ ส่วนสารสนเทศ (Information) หมายถึง
ข้อมูลที่ผ่านการประมวลผลและเป็นประโยชน์ต่อการดำเนินชีวิตของมนุษย์ และเทคโนโลยีสารสนเทศ
(Information Technology, IT) หมายถึง เทคโนโลยีที่ใช้จัดการสารสนเทศเป็นเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องตั้งแต่การ
รวบรวม การจัดเก็บข้อมูล การประมวลผล การพิมพ์ การสร้างรายงาน การสื่อสารข้อมูล ฯลฯ เทคโนโ ลยี
สารสนเทศ ยังรวมถึงเทคโนโลยที ี่ทำใหเ้ กิดการให้บรกิ าร การใชแ้ ละการดูแลขอ้ มลู ด้วย

โรงเรียนบ้านบ้านแก้งยาง สำนักงานเขตพนื้ ท่ีการศึกษาประถมศึกษาอบุ ลราชธานี เขต 4

“หนึ่งโรงเรยี น หน่ึงนวัตกรรม” ประจำปี 256๕ I ๑๓

พนิดา พานิชกุล (2553 : 4) ให้ความหมายว่า เทคโนโลยีสารสนเทศ (Information
Technology) หมายถึง การนำเทคโนโลยีมาใช้ในงานทีเ่ กีย่ วกับการประมวลผลข้อมูลเพ่ือให้ได้เปน็ สารสนเทศ ซึ่ง
เทคโนโลยีที่ใช้นั้นจะต้องสนับสนุนการทำงานตั้งแต่การนำเข้า การจัดเก็บ การจัดการ การป้องกัน การสื่อสาร
และการค้นคืนสารสนเทศ โดยจะต้องผสมผสานเทคโนโลยีต่าง ๆ เข้าด้วยกันได้อย่างลงตัวจึงจะช่วยให้เกิดการ
ทำงานทมี่ ปี ระสิทธิภาพได้

โอภาส เอี่ยมสิริวงศ์ (2554 : 14) ให้ความหมายว่า เทคโนโลยีสารสนเทศคือเทคโนโลยีที่ใชใ้ น
การจัดการสารสนเทศซึ่งรวมถึงเทคโนโลยีการผลิตการจัดเก็บข้อมล การประมวลผลข้อมูล การวิเคราะห์และ
เผยแพร่ การสื่อสารโทรคมนาคม รวมถึงอุปกรณ์สนับสนุนการปฏิบัติงานด้านสารสนเทศที่สามารถนำมา
ประยุกตใ์ ช้งานรว่ มกันเพื่อให้ได้มาซึ่งประโยชน์ ประสทิ ธภิ าพ ความถูกตอ้ ง ความแมน่ ยำและทนั ตอ่ เหตุการณ์จาก
ความหมายที่นักการศึกษาได้กล่าวมานั้น สามารถสรุปได้ว่าเทคโนโลยีสารสนเทศ หมายถึง วิทยาการที่นำเอา
ความรู้ทางวิทยาศาสตร์มาใช้ให้เกิดประโยชน์ ในทางปฏิบัติ มาใช้จัดการข้อมูลเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและเกิด
ประโยชน์สูงสุดหรือการนำกระบวนการนำเอาเทคนิค วิธีการ วัสดุ อุปกรณ์ มาใช้ในการแก้ไขปัญหาเพื่อการ
วิเคราะหป์ ญั หา การประดษิ ฐส์ รา้ ง การปรับใช้ การประเมนิ และการจดั การตอ่ ปัญหาทง้ั หมดทีเ่ กีย่ วกบั การเรยี นรู้

ความสำคญั ของการจดั การศกึ ษาทางไกลผ่านเทคโนโลยสี ารสนเทศ
เทคโนโลยีสารสนเทศ (Information Technology) ได้เจริญก้าวหน้าไปอย่างรวดเร็ว และมี

บทบาทสำคัญในด้านต่าง ๆ อย่างกว้างขวาง ทั้งทางด้านเศรษฐกิจอุตสาหกรรม การบริการสังคม สาธารณสุข
ส่ิงแวดลอ้ มรวมทง้ั ด้านการศึกษา ซงึ่ การมบี ทบาทสำคญั นี้อาจกล่าวไดว้ ่า เทคโนโลยสี ารสนเทศหรอื ไอทีนั้นเปรียบ
เหมือนเครื่องจักรที่สามารถรองรับข้อมูลข่าวสารมาทำการประมวลผลและการแสดงผลตามที่ต้องการได้รวดเร็ว
โดยอาศัยองค์ประกอบอื่น ๆ ช่วยในการรัฐบาลในปัจจุบันได้ให้ความสำคัญเล็งเห็นประโยชน์และคุณค่าของ
เทคโนโลยสี ารสนเทศทีพ่ ัฒนาคุณภาพชวี ติ ของประชาชนมากยิง่ ข้นึ

ศรีไพร ศักดิ์รุ่งพงศากุล (2551 : 1) ได้กล่าวถึงความสำคัญของเทคโนโลยีสารสนเทศ ไว้ว่า
เทคโนโลยีสารสนเทศมีความสำคัญต่อการดำรงชีวิตประจำวันของมนุษย์ เพราะการดำเนินกิจกรรมต่าง ๆ
โดยเฉพาะอย่างยิ่งการศึกษาและการดำเนินธุรกิจด้วยความสามารถของอุปกรณ์สื่อสารและประสิทธิภาพของ
เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ทำให้องค์การต่าง ๆ นำเทคโนโลยีเหล่านี้ มาช่วยในการดำเนินงานขององค์การให้มี
ประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการรับข้อมูลข่าวสารอิเล็กทรอนิกส์ การทำธุรกิจและการให้บริการอินเตอร์เน็ต
ตลอดจนการใช้เครื่องมือช่วยในการทำงานนอกจากนนั้นยังมีการนำเทคโนโลยีมาใช้ในการเรียนการสอนหลาย
อย่างเชน่ การทำและตรวจข้อสอบด้วยโปรแกรมบนเครื่องคอมพิวเตอร์ พร้อมทงั้ ประมวลผลและวเิ คราะห์คะแนน
ได้ทันทีในขณะนั้น เป็นต้น เทคโนโลยีสารสนเทศจึงมีบทบาทเป็นอย่างมากในการส่งเสริมให้เกิดการแลกเปลี่ยน
ความรทู้ างการศึกษา เพ่อื พฒั นาประเทศให้กา้ วหน้าตอ่ ไป

แนวความคดิ เก่ยี วกับวสิ ยั ทศั น์
วิสัยทัศน์เป็นสมรรถนะหนึ่งที่สำคัญของผู้บริหารในยุคโลกาภิวัตน์ ที่มีผลให้ผู้บริหารรู้เท่าทันการ

เปลี่ยนแปลงของบริบทต่าง ๆ วิสัยทัศน์เป็นความคาดหวังในอนาคตของบุคคลและองค์การจึงเป็นการกำหนด
ทิศทางของพนั ธกจิ อย่างใดอย่างหนึ่ง หรือหลายอยา่ งเพ่อื ไปส่เู ป้าหมายท่ีมีหรือจะเปน็ ในอนาคต การมีวิสัยทัศน์ใน
การบริหารจัดการที่ผู้บริหารมืออาชีพจำเป็นต้องเรียนรู้ เพื่อฝึกฝนให้เป็นลักษณะประจำตัว เช่น รู้และเข้าใจ
ประเภทวสิ ยั ทศั น์แตล่ ะลักษณะ ขั้นตอนของการพัฒนาวิสัยทัศน์ ภาวะผู้นำเชิงวสิ ยั ทัศน์ เป็นต้น ทั้งนี้เพือ่ จรรโลง
ให้ผู้บริหารมืออาชีพสามารถโนม้ นำให้องค์การดำเนินกิจการต่าง ๆ ให้บรรลุผลตามเจตนารมณ์และเป็นองค์การท่ี
มคี วามเปน็ เลศิ ตอ่ ไป

โรงเรียนบ้านบ้านแก้งยาง สำนักงานเขตพน้ื ที่การศึกษาประถมศึกษาอบุ ลราชธานี เขต 4

“หนง่ึ โรงเรยี น หนงึ่ นวตั กรรม” ประจำปี 256๕ I ๑๔

แนวความคดิ เกยี่ วกับผเู้ รียน
ดา้ นคณุ ภาพผู้เรยี น นฤมล จันทรเ์ รอื ง (2563 : 117-118)
1. ควรมีการพัฒนาแนวทางส่งเสริมให้เกิดพฤติกรรมสำคัญที่เกิดจากการเรียนการสอน

โดยใช้การศกึ ษาทางไกลผา่ นเทคโนโลยสี ารสนเทศโดยมีวิธกี ารต่าง ๆ ดงั นี้
1.1 พฤติกรรมของนักเรียนเป็นส่ิงที่ควบคุมไม่ได้ พื้นฐานของนักเรียนมีความแตกตา่ ง

กันระหว่างต้นทางกับปลายทาง ต้องอาศัยต้นทาง หากสื่อน่าสนใจสนุก ตื่นตาตื่นใจ นักเรียนจะสนใจ จนเกิด
พฤติกรรมทีด่ ี จากตน้ และกระบวนการเรียนการสอนที่มาสว่ นร่วม

1.2 นักเรียนหากไดร้ บั การเตรยี มพร้อม นกั เรยี นมีความพร้อมมสี มาธิ และเตรียมแบบ
กิจกรรมการสอน ทำใหน้ ักเรยี นมคี วามเข้าใจมากขึน้

2. ควรมีการพัฒนาแนวทางส่งเสริมให้เกิดผลการเรียนรู้ตามหลักสตู ร โดยมีวิธีการต่าง ๆ
ดังน้ี

2.1 การอาศัยสื่อที่มาจัดการเรียนไปด้วยวัดผลการเรียนไปด้วยครูที่สอนจะเกิดการ
เรียนรไู้ ปด้วยในแตล่ ะเนอ้ื หา ไมค่ า้ งจนนักเรยี นลืมและเนอ้ื หาไมต่ อ่ เนื่อง

2.2 นักเรียนได้รับการจัดการเรียนการสอนที่ต่อเนื่องและเชื่อมโยงความรู้จากเนื้อหา
หนึ่งไปอีกเน้อื หา

2.3 นักเรียนทำกิจกรรมที่ส่งเสริมการเรียนรู้นำไปใช้ทำให้นักเรียนมีความเข้าใจและ
จดจำได้ยาวนานพรอ้ มสรปุ เนื้อหา

2.4 ทุกฝ่ายร้เู ป้าหมาย เข้าใจหนา้ ที่ของตน เพอื่ จดั กระบวนการเรยี นการสอนให้เกิดผล
ตอ่ นกั เรยี นใหม้ ากท่ีสดุ

3. ควรมีการพฒั นาแนวทางสง่ เสริมให้ผลสัมฤทธิ์การเรียนรู้ O-Net และ NT เพ่มิ ขึ้น โดย
มีวิธีการต่าง ๆ ดังนี้

3.1 การวัดข้อสอบจาก O-Net ไม่ได้วัดตรงตามที่เรียนไม่ออกตามหลักสูตร ครูจะต้อง
นำมาจัดการเรยี นการสอนที่เชอื่ มโยงและมีการประยุกต์

3.2 นักเรียนมีความพร้อม มีสมาธิ และเตรียมแบบ กิจกรรมการสอน ให้นักเรียนได้รับ
การทำกจิ กรรมนนั้ ซ้ำอีกครงั้ ทำใหเ้ ดก็ มีความเขา้ ใจมากขน้ึ

3.3 ตดิ ตามการสอนของครู สนับสนนุ สอ่ื และอปุ กรณ์ให้ออกมาครบและพร้อมเอ้ือต่อการ
เรียนรทู้ ่ีดี

3.4 ครูเขา้ ใจผ้เู รยี น เข้าใจหลกั สตู ร เข้าใจเปา้ หมายเสริมขอ้ บกพรอ่ งของนกั เรียนใหบ้ รรลุ
วัตถปุ ระสงคร์ ว่ มกันทุกฝา่ ย

3.5 ทกุ ฝา่ ยสง่ เสริมการจัดกระบวนการเรยี นการสอนให้ส่งผลต่อผลสมั ฤทธิ์ท่ดี ีขนึ้ ของ
นักเรียน

บทบาทของผู้เรียน
1. ทำความเขาใจวิธกี ารเรยี นรูจากการเรียนการสอนโดยใชสื่อการศึกษาทางไกลผา่ นดาวเทยี ม

ตามทีค่ รูแนะนาํ
2. จัดเตรียมวสั ดุ อุปกรณก์ รณการเรยี น เพ่ือใชในการจัดกิจกรรมแตล่ ะคร้ัง ตามท่ีครมู อบหมาย
3. เขาหอ้ งเรยี นตรงเวลาตามทโ่ี รงเรียนกำหนด
4. ต้งั ใจปฏิบัติกิจกรรมการเรียนรูตามขั้นตอนพรอม ๆ กับโรงเรยี นตนทาง
5. ทำแบบฝกหัด ใบงาน หรอื ตอบคําถามตามท่ีครโู รงเรยี นตนทาง มอบหมาย
6. ซกั ถามครูผู้สอน ถามีขอสงสัย หรอื ขอคิดเห็นทีเ่ กดิ ขนึ้ ขณะจดั กิจกรรม การเรียนรู

โรงเรียนบ้านบ้านแก้งยาง สำนักงานเขตพนื้ ท่ีการศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 4

“หน่งึ โรงเรยี น หน่ึงนวัตกรรม” ประจำปี 256๕ I ๑๕

7. มคี วามซือ่ สัตยตอตนเองและผู้อื่น เม่ือไดร้ บั มอบหมายจากครูตนทาง ใหตรวจผลงาน
ตนเอง

8. สรุปสาระสำคญั ท่ไี ดร้ ับจากการเรยี นรูแตล่ ะครัง้
9. ทบทวนบทเรยี น ศกึ ษาคนควาจากแหล่งการเรยี นรูอ่ืน ๆ เพ่ิมเติม

ขั้นตอนการดำเนนิ งานพัฒนา
สรุปวิธีการและขั้นตอนการดำเนินงานตามรูปแบบ การบริหารจัดการเรียนรู้ทางไกล (DLTV/DLIT)

นวัตกรรม DLTVS MODEL ดว้ ยหลกั การ “สร้างวิสัยทศั น์รว่ มกัน ส่กู ารเรียนรู้ด้วยเทคโนโลยี เพื่อพัฒนาผู้เรียน”
สามารถสรปุ ได้ดงั นี้

๑) ขน้ั วางแผน (Plan)
1.1กำหนดนโยบาย เป้าหมายการพัฒนาคุณภาพการเรียนการสอนของโรงเรียนบ้านแก้งยาง

รับทราบนโยบายการจัดการศึกษาทางไกล (DLTV/DLIT) ที่ทางโรงเรียนได้มีแนวทาง นโยบายให้โรงเรียนขนาด
เล็กทั่วประเทศ ได้นำสื่อมาใช้ในการจัดการเรียนการสอนและแก้ไขปัญหาในด้านต่าง ๆ โดยใช้รูปแบบการเรียน
การสอนทางไกล DLTV แบบที่ 1 คือ จัดตารางสอนยึดตามตารางสอนออกอากาศของโรงเรียนวังไกลกังวล ใหต้ รง
ทุกวิชาทกุ ชัน้ เรยี น และบูรณาการกบั รปู แบบอน่ื ๆ กำหนดเป็นนโยบาย/เปา้ หมายการพฒั นาโรงเรียนให้มีคุณภาพ
เชิงระบบ ดว้ ยการจดั การเรียนการสอนทางไกลผ่านดาวเทียม

1.2 วิเคราะห์สภาพปัจจุบัน ปัญหาความตอ้ งการในการพัฒนา การแก้ไขปัญหาเกี่ยวกับการจัดการ
เรียนการสอนและการวางแผนการเรียนการสอนโดยสื่อทางไกลผ่านดาวเทียมให้เหมาะสมกับบริบทของโรงเรียน
บ้านแกง้ ยาง

1.3 การเตรยี มความพร้อม โรงเรียนดำเนนิ การเตรยี มความพร้อมในดา้ นต่าง ๆ เพ่ือการจัดการเรยี น
การสอนทางไกล (DLTV/DLIT) ดงั นี้

ด้านบุคลากร สร้างความตระหนักรู้ให้กับบุคลากรในโรงเรียนเพื่อให้เปิดใจยอมรับ เปิดใจเห็น
ความสำคัญและความจำเป็นของการใช้สื่อทางไกลผ่านดาวเทียมโดยมีการประชุมชี้แจงโดยผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุก
ฝา่ ย มีการเตรียมความพร้อม เพอ่ื ปฏิบตั ติ ามบทบาทหนา้ ทีข่ องตวั เอง

สถานศึกษา ผู้บริหาร คณะครู และบุคลากรทางการศึกษา ร่วมกันศึกษาทำความเข้าใจพัฒนา
ระบบ วิธีจัดการเรียนการสอน โดยใช้ระบบทางไกลผ่านดาวเทียมด้วยตนเองให้เข้าใจอย่างชัดเจน จึงสร้างความ
เข้าใจ ความตระหนักรู้ให้คณะครู ผู้ปกครอง กรรมการสถานศึกษา และชุมชนให้มีเจตคติที่ดีเกี่ยวกับการจัดการ
เรียนการสอน โดยระบบทางไกลผ่านดาวเทียม สง่ เสรมิ สนับสนนุ ใหค้ รูและบุคลากรจัดการเรยี นการสอนโดยใช้สื่อ
ทางไกลอย่างถูกต้องและต่อเนื่อง และคอยอำนวยความสะดวกให้การจัดการเรียนการสอนทางไกลผา่ นดาวเทียม
เปน็ ไปอย่างมีประสทิ ธิภาพ

ผ้บู ริหารโรงเรยี น มกี ารจัดประชมุ ชแี้ จงคณะครู บุคลากรทางการศกึ ษา และคณะกรรมการ
สถานศึกษา เพื่อทำความเข้าใจร่วมกันเกี่ยวกับการจัดการเรียนการสอนทางไกล (DLTV/DLIT) เพื่อเป็นการ
สง่ เสริมและสนบั สนนุ ใหค้ รูใช้ส่อื ทางไกลผ่านดาวเทยี มไดถ้ กู ต้องและมีประสิทธิภาพ

ครูผู้สอน ซึง่ มบี ทบาทในการจัดการเรียนการสอน ตอ้ งเข้าใจบทบาทในการจดั การเรียน
การสอน เอาใจใส่กำกบั ดแู ลช่วยเหลือนกั เรยี น พัฒนาความร้คู วามเขา้ ใจระบบ วธิ ีการจัดการเรยี นการสอน โดยใช้
สอ่ื ทางไกลผา่ นดาวเทยี มอย่างชัดเจน

นักเรียน ตอ้ งมสี ่วนรว่ มในกิจกรรม และตงั้ ใจเรียนรู้ไปพร้อมกบั นกั เรียนต้นทาง

โรงเรยี นบ้านบา้ นแกง้ ยาง สำนกั งานเขตพ้ืนท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาอุบลราชธานี เขต 4

“หนง่ึ โรงเรยี น หนึง่ นวัตกรรม” ประจำปี 256๕ I ๑๖

2) ขน้ั การดำเนินงาน/กระบวนการ/วธิ ีปฏิบตั ิ
โรงเรียนบ้านแก้งยาง โดยความร่วมมือของผู้มีส่วนเกี่ยวข้องได้ดำเนินการพัฒนานวัตกรรมตาม

แนวทาง/กระบวนการ ดงั นี้
1. จัดประชุมระหว่างผู้บริหาร คณะครู บุคลากรทางการศึกษา คณะกรรมการสถานศึกษา

กรรมการที่ปรึกษาของโรงเรียน ผู้ปกครองและชุมชน เพื่อร่วมกันสำรวจ วิเคราะห์ สภาพปัจจุบัน/ปัญหาความ
ต้องการในการแก้ปญั หา เก่ยี วกับกระบวนการจดั การเรยี นการสอน

2. สรุปผล/กำหนดข้อตกลงร่วมกันว่าโรงเรียนบ้านแก้งยาง จะใช้การจัดการเรียนการสอน
ทางไกล (DLTV/DLIT) เป็นสื่อการเรียนการสอนเพื่อพัฒนาคุณภาพการสอนของครู พัฒนาการบริหารจัดการเชิง
รปู แบบของผบู้ รหิ าร และเพ่มิ ประสทิ ธภิ าพของนกั เรียน

3. ร่วมวางแผนและกำหนดแนวทางการพัฒนาการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ โดยวิเคราะห์จุดแข็ง
จุดอ่อน โอกาส ข้อจำกัด สภาพแวดล้อมภายในและภายนอกสถานศึกษา และสรุปสภาพปัจจุบันของสถานศึกษา
เพื่อนำมาออกแบบสร้างสรรค์เป็นรูปแบบการบริหารจัดการเพื่อพัฒนาการจัดการเรียนการสอนทางไกล
(DLTV/DLIT) สู้เปา้ หมายคือคุณภาพผูเ้ รียน ใหเ้ ปน็ คนดี คนเก่ง และมีความสขุ

4. ร่วมกันสรุปเพื่อกำหนดรูปแบบการบริหารจัดการเรียนการสอนทางไกล (DLTV/DLIT) แบบ
มีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาคุณภาพโรงเรียนบ้านแก้งยาง ภายใต้ชื่อ DLTVs MODEL ด้วยหลักการ “สร้างวิสัยทัศน์
รว่ มกนั สู่การเรียนรู้ดว้ ยเทคโนโลยี เพ่อื พัฒนาผู้เรยี น” เนอ่ื งจากโรงเรียนบา้ นแก้งยาง มจี ุดแข็งคอื การเรียนรู้ด้วย
เทคโนโลยี และการมีวิสัยทัศน์ร่วมกันของเครือข่ายทุกภาคส่วน ที่ให้การดูแล ส่งเสริม สนับสนุนช่วยเหลือ
เกย่ี วกบั การเรยี นการสอน และด้านต่าง ๆ อยา่ งสมำ่ เสมอ

5. นำรูปแบบการบริหารการจัดการเรียนการสอนทางไกล (DLTV/DLIT) แบบมีส่วนร่วม มาใช้
จัดกิจกรรมการเรยี นการสอนอย่างต่อเน่อื ง และเป็นระบบ

6. นิเทศ กำกับติดตามให้คำแนะนำ ข้อเสนอแนะ ประเมินผลการดำเนินงานอย่างต่อเนื่องเพ่ือ
วเิ คราะห์ถงึ สภาพปัญหาหรอื อปุ สรรคทีเ่ กดิ ขน้ึ ระหวา่ งการดำเนนิ งาน

7. ผูม้ ีสว่ นเกยี่ วข้อง ร่วมกนั ประชมุ กำหนดแนวทาง แก้ไขปัญหาการดำเนินงานการจัดการเรียน
การสอนทางไกล (DLTV/DLIT)

8. นำแนวทางการแก้ไขปัญหาที่ได้ไปปรับใช้ในการแก้ไขปัญหาการดำเนินงานการจัดการเรียน
การสอนทางไกล (DLTV/DLIT)

9. ประเมินผลการดำเนนิ งาน และสรุปรายงานผล

การประชุมคณะกรรมการสถานศกึ ษา ผปู้ กครอง ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา

โรงเรียนบ้านบา้ นแก้งยาง สำนกั งานเขตพ้ืนท่ีการศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 4

“หนึ่งโรงเรยี น หนง่ึ นวตั กรรม” ประจำปี 256๕ I ๑๗
การจดั การเรียนการสอนทางไกล (DLTV/DLIT)
โรงเรยี นบา้ นบา้ นแก้งยาง สำนกั งานเขตพ้นื ที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 4

“หนึ่งโรงเรียน หนึง่ นวตั กรรม” ประจำปี 256๕ I ๑๘

การใช้หลกั การบรหิ ารแบบมีสว่ นรว่ ม(วสิ ัยทศั น์ร่วม)กนั ของโรงเรียนบ้านแก้งยาง
โรงเรียนบ้านแก้งยาง ใช้หลักการบริหารแบบมีส่วนร่วมโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน (School –

Based Management) โดยมีคณะกรรมการสถานศึกษาซ่งึ ประกอบดว้ ย ผบู้ ริหารสถานศึกษา ตัวแทนผู้ปกครอง
และชุมชน ตัวแทนครู ผู้ทรงคุณวุฒิ มีส่วนร่วมกันบริหารสถานศึกษาให้เป็นไปตามความต้องการของผู้เรียนและ
ผู้ปกครองให้มากท่สี ดุ ตามแนวคดิ ของ อทุ ัย บุญประเสรฐิ (2542 : 154 – 156) ได้แก่

1. หลกั การกระจายอำนาจ (Decentralization) ซึง่ เป็นการกระจายอำนาจการจัดการศึกษาจาก
กระทรวงและส่วนกลางไปยังสถานศึกษาให้มากที่สุด โดยมีความเชื่อว่าโรงเรียนเป็น หน่วยสำคัญในการ
เปลยี่ นแปลงและพัฒนาการศึกษาเด็ก

2. หลักการมีส่วนร่วม (Participation or Collaboration or Involvement) เปิดโอกาสให้
ผู้เกี่ยวข้องและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียได้มีส่วนร่วมในการบริหาร ตัดสินใจ และร่วมจัดการศึกษา ทั้งครูผู้ปกครอง
ตัวแทนศิษย์เก่าและตวั แทนนักเรียน การทีบ่ ุคคลมีส่วนร่วมในการจัดการศึกษา จะเกดิ ความร้สู ึกเป็นเจ้าของ และ
จะรบั ผดิ ชอบในการจดั การศกึ ษามากข้ึน

3. หลักการคืนอำนาจจัดการศึกษาให้ประชาชน (Return Power to People) ในอดีตการจัด
การศึกษาจะทำหลากหลายทั้งวัดและองค์กรในท้องถิ่นเป็นผู้ดำเนินการ ต่อมามีการร่วมการจัดการศึ กษาไปให้
กระทรวงศึกษาธิการ เพื่อให้เกิดเอกภาพและมาตรฐาน ทางการศึกษา แต่เมื่อประชากรเพิ่มขึ้นความเจริญต่าง ๆ
ก้าวไปอย่างรวดเร็ว การจัดการศึกษา โดยส่วนกลางเริ่มมีข้อจำกัด เกิดความล่าช้าและให้สนองความต้องการของ
ผเู้ รียนและชมุ ชนอยา่ งแท้จริงจึงต้องมกี ารคนื อำนาจใหท้ ้องถ่นิ และประชาชนไดจ้ ัดการศกึ ษาเอง อีกคร้งั

4. หลกั การบรหิ ารตนเอง (Self – managing) ในระบบการศึกษาทว่ั ไป มกั จะกำหนดให้โรงเรียน
เป็นหน่วยปฏิบัติตามนโยบายของส่วนกลาง โรงเรียนไม่มีอำนาจอย่างแท้จริง สำหรับการบริหารโดยใช้โรงเรียน
เป็นฐานนั้นไม่ได้ปฏิเสธเรื่องการทำงานให้บรรลุเป้าหมาย และนโยบายของส่วนรวม แต่มีความเชื่อว่า วิธีการ
ทำงานให้บรรลเุ ป้าหมายน้ันทำได้หลายวิธี การทสี่ ว่ นกลางทำหนา้ ทเ่ี พียงกำหนดนโยบายและเปา้ หมายแลว้ ปล่อย
ใหโ้ รงเรยี นมีระบบการบริหารดว้ ยตนเอง โดยให้โรงเรยี นมีอำนาจหน้าที่และความรับผิดชอบในการดำเนนิ งาน ซ่ึง
อาจดำเนินการได้หลากหลายด้วยวิธีการที่แตกต่างกัน แล้วแต่ความพร้อมและสถานการณ์ของโรงเรียน ผลที่ได้
น่าจะมีประสิทธิภาพสูงกว่าเดิมท่ีทกุ อย่างกำหนดมาจากส่วนกลาง ไม่วา่ จะเปน็ โดยการตรงหรอื ทางอ้อม

5. หลักการตรวจสอบและถ่วงดุล (Check and Balance) ส่วนกลางมีหน้าที่กำหนด นโยบาย
และควบคมุ มาตรฐาน มีองคก์ รอสิ ระทำหนา้ ที่ตรวจสอบคุณภาพการบริหารและการจัดการศึกษาเพื่อให้มีคุณภาพ
และมาตรฐานเป็นไปตามกำหนดและเป็นไปตามนโยบายของชาติ จากหลักการดังกล่าวทำให้เกิดความเชื่อมั่นว่า
การบรหิ ารโดยใช้โรงเรยี นเป็นฐานจะเป็นการบริหารงานท่ีทำให้เกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผลมากกว่ารูปแบบ
การจดั การศกึ ษาท่ีผ่านมา

โรงเรียนบ้านบ้านแกง้ ยาง สำนกั งานเขตพ้ืนท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาอบุ ลราชธานี เขต 4

“หนงึ่ โรงเรยี น หนึง่ นวตั กรรม” ประจำปี 256๕ I ๑๙

๓) ผลงานท่เี กิดขน้ึ จากการดำเนนิ งาน
จากการที่สถานศึกษา การพัฒนานักเรียนโรงเรียนบ้านแก้งยาง ให้มีคุณภาพมาตรฐานตาม

ตัวชี้วัด โดยการนำนวัตกรรม DLTVs MODEL ด้วยหลักการ “สร้างวิสัยทัศน์ร่วมกัน สู่การเรียนรู้ดว้ ยเทคโนโลยี
เพื่อพัฒนาผู้เรียน”มาใช้ในการพัฒนาคุณภาพการจัดการเรียนการสอนดว้ ยเทคโนโลยีทางไกล (DLTV/DLIT) เพื่อ
แก้ไขหาครูไม่ตรงสาขาวิชาเอก ครูไม่ครบชั้น ลดความเลื่อมล้ำทางการศึกษา เพื่อให้นักเรียนทุกคนมีความรู้
เหมาะสมกับระดับชั้นเรียน และเพือ่ ยกระดบั คุณภาพทางการศึกษาให้นักเรียนมผี ลสัมฤทธ์ิทส่ี ูงข้ึน โดยดำเนินการ
ในรปู แบบการมสี ่วนรว่ มของทกุ ฝา่ ย ผา่ นกระบวนการ PDCA ส่งผลสำเรจ็ ดังน้ี

ผลสำเร็จเชงิ ปรมิ าณ
1) นักเรียนร้อยละ 100 ได้รับการศึกษาที่มีคุณภาพ นักเรียนทุกคนมีความรู้ ความสามารถมี

คณุ ภาพตามเกณฑม์ าตรฐานการศึกษาข้ันพนื้ ฐาน
2) ครูร้อยละ 100 มีความรู้ ความสามารถ และทักษะในการจัดการเรียนรู้และพัฒนาตนเอง

อยา่ งต่อเน่อื ง
3) โรงเรียนใหก้ ารบริการทางการศึกษาทีม่ ีประสิทธิภาพ
4) โรงเรียนได้รับการยอมรับ และรับความร่วมมือจากคณะกรรมการสถานศึกษา ผู้ปกครอง

ชมุ ชนและองค์ตา่ ง ๆ ในการช่วยเหลือในการพฒั นานักเรยี นและโรงเรยี น
ผลสำเร็จเชงิ คณุ ภาพ
1) นักเรียนทกุ คนไดร้ ับการเอาใจใส่ และรับการช่วยเหลือในทกุ เร่ืองทเี่ ก่ียวข้อง ได้รบั การบริการ

ทางการศึกษาที่มีประสิทธิภาพ ไดร้ ับการส่งเสริมให้เปน็ คนดีมีคุณธรรม ใฝร่ ู้ใฝ่เรียน อยู่ร่วมกันกับผู้อ่ืนในสังคมได้
อยา่ งมคี วามสขุ มีคณุ ลกั ษณะอันพงึ ประสงค์ ตามที่สถานศึกษากำหนด

2) บุคลากรทุกคนเป็นผู้มีคุณธรรมจริยธรรมมีปฏิสัมพันธ์ที่ดีต่อชุมชน และมีความสามัคคี ให้
ความร่วมมือกับสถานศึกษาในการพัฒนานักเรียน พัฒนาตนเองและพัฒนางานอยู่เสมอและมีความภูมิใจใน
ความสำเร็จของสถานศึกษาร่วมกนั

3) คณะครู ผู้ปกครอง ชุมชน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้เข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการศึกษา
และรว่ มดูแลชว่ ยเหลอื นักเรยี นในโรงเรียนอย่างทว่ั ถงึ

4) ชุมชนมีความเขา้ ใจในแนวทางการบรหิ ารสถานศึกษา สนบั สนนุ และพงึ พอใจในผลการบริหาร
การจัดการศึกษาของโรงเรียนและชื่นชมความสำเร็จของสถานศึกษา

ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 – 6 เปรียบเทียบ 2 ปีการศึกษาคือ
ปีการศึกษา 2562 – 2563 มีผลดังตาราง

รายวิชา 2562 2563 เพมิ่ -ลด
ภาษาไทย 76.16 85.28 9.12
คณติ ศาสตร์ 74.11 87.78 13.67

วทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี 87.07 90.00 2.93
สงั คมศึกษาฯ 89.68 92.78 3.10
ประวัติศาสตร์ 83.37 90.28 6.91

สขุ ศกึ ษาและพลศึกษา 100.00 95.28 -4.72

โรงเรยี นบ้านบา้ นแกง้ ยาง สำนักงานเขตพน้ื ที่การศึกษาประถมศึกษาอบุ ลราชธานี เขต 4

“หนึ่งโรงเรยี น หน่งึ นวตั กรรม” ประจำปี 256๕ I ๒๐

รายวชิ า 2562 2563 เพม่ิ -ลด
ศิลปะ 94.45 90.28 -4.17
การงานอาชพี 92.59 95.00 2.41
ภาษาต่างประเทศ 72.82 74.56 1.74
การป้องกันการทุจรติ 93.45 95.28 1.83
ภาษาองั กฤษเพ่ือการส่ือสาร 44.64 72.42 27.78
82.58 88.09 5.51
เฉลี่ย

ก ร า ฟ เ ป รี ย บ เ ที ย บ ผ ล สั ม ฤ ท ธิ์ ข อ ง นั ก เ รี ย น
ปีการศึกษา 2562-2563

100.00 2562 2563

50.00

0.00

จากตาราง พบวา่ ผลสมั ฤทธ์ทิ างการเรียนของนกั เรียนช้นั ประถมศึกษาปีท่ี 1 – 6 เปรยี บเทยี บ 2
ปกี ารศกึ ษาคอื ปกี ารศึกษา 2562 – 2563 คา่ เฉลีย่ รวมปกี ารศึกษาปจั จุบนั สูงกว่าคะแนนเฉลยี่ รวมทุกวิชาของปี
การศึกษาท่ผี ่านมา รอ้ ยละ 5.51

สถานศึกษาระดับประถมศึกษา ที่มีคะแนนเฉลี่ยในการสอบ O – NET ของชั้นปีสูงสุดในปี
การศึกษาปัจจุบันหรือปีการศึกษาที่ผ่านมาสูงกว่าค่าเฉลี่ยของระดับประเทศ 2 กลุ่มสาระ ขึ้นไป หรือมีคะแนน
เฉล่ยี ปีการศกึ ษาปัจจบุ ันหรอื ปกี ารศกึ ษาท่ีผ่านมาสูงกวา่ ค่าเฉลย่ี ของปีก่อนหนา้ นน้ั 2 กลมุ่ สาระ ข้นึ ไป

โรงเรยี นบา้ นบ้านแก้งยาง สำนักงานเขตพืน้ ท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาอุบลราชธานี เขต 4

“หนง่ึ โรงเรียน หนง่ึ นวัตกรรม” ประจำปี 256๕ I ๒๑

จากตาราง พบว่าผลการทดสอบระดับชาติขั้นพื้นฐาน(O -Net) ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6
เปรียบเทยี บ 2 ปกี ารศกึ ษาคอื ปีการศึกษา 2562 – 2563 คา่ เฉล่ยี รวมปกี ารศึกษาปจั จุบนั สูงกว่าคะแนนเฉลี่ย
รวมทกุ วิชาของปกี ารศกึ ษาท่ีผา่ นมา ร้อยละ 9.77

4) สรุปสงิ่ ท่เี รยี นรแู้ ละการปรับปรุงใหด้ ีขนึ้
สิ่งที่เรียนรู้จากนวัตกรรม รูปแบบการจัดการเรียนการสอนทางไกล (DLTV/DLIT) ด้วย DLTVS

MODEL ใช้หลักการ “สร้างวิสัยทัศน์ร่วมกัน สู่การเรียนรู้ด้วยเทคโนโลยี เพื่อพัฒนาผู้เรียน” มาใช้ในการพัฒนา
คุณภาพการจัดการเรียนการสอนด้วยเทคโนโลยีทางไกล (DLTV/DLIT)ของโรงเรียนบ้านแก้งยาง สำนักงานเขต
พ้นื ที่การศึกษาประถมศกึ ษาอุบลราชธานี เขต ๔ คอื

๑. ได้รูปแบบการจัดการเรียนการสอนในช่วงสถานการณ์กติและไม่ปกติ ทำให้เกิดความร่วมมือ
ระหว่างผู้ปกครอง นักเรียน ครู ในช่วงการจัดการเรียนการสอนในสถานการณ์ไม่ปกติ ทำให้นักเรียนได้รับการ
พัฒนาใหเ้ กิดความรู/้ ความเขา้ ใจ ทกั ษะทจ่ี ำเป็นตามตวั ช้วี ัดท่ตี ้องรู้

๒. ครูผสู้ อนจัดการเรยี นร้เู ป็นไปตามมาตรฐาน ตัวชี้วดั จัดการศกึ ษาไดอ้ ย่างมีประสิทธภิ าพ
โรงเรียนบา้ นบา้ นแกง้ ยาง สำนกั งานเขตพน้ื ที่การศึกษาประถมศกึ ษาอุบลราชธานี เขต 4

“หน่งึ โรงเรียน หน่งึ นวตั กรรม” ประจำปี 256๕ I ๒๒
๓. ผบู้ รหิ ารสถานศกึ ษาสามารถควบคุมคณุ ภาพการบริหารการศึกษาได้อยา่ งมีประสิทธิภาพ เกิด
ประสทิ ธภิ าพและประสิทธผิ ลในการปฏิบตั งิ าน
๔. เกิดความร่วมมือ ในการส่งเสริมสนับสนุน พัฒนาการจัดการเรียนการสอนทางไกลผ่าน
ดาวเทียมจากทุกภาคส่วนเรียนรู้ด้วยเทคโนโลยี เพื่อพัฒนาผู้เรียน ทำให้การจัดการศึกษามีคุณภาพ เกิดความ
รว่ มมืออยา่ งต่อเนื่องและย่ังยืน
๕. ชมุ ชนและผู้ปกครองมคี วามพึงพอใจ ไวว้ างใจ และใหค้ วามรว่ มมือในการพฒั นา
การศกึ ษาของสถานศกึ ษา
5) การขยายผลและการพัฒนา
นวัตกรรมรูปแบบการจัดการเรียนการสอนทางไกล (DLTV/DLIT) ด้วย DLTVS MODEL
ใช้หลักการ “สร้างวิสัยทัศน์ร่วมกัน สู่การเรียนรู้ด้วยเทคโนโลยี เพื่อพัฒนาผู้เรียน” รูปแบบการบริหารจัดการ
เรียนรู้ทางไกล (DLTV/DLIT) ผู้อำนวยการสถานศึกษาสามารถนำพาบุคลากรในหน่วยงานให้เกิดการเรียนรู้
รว่ มกันในหนว่ ยงาน ให้บุคลากรในหน่วยงาน มีความมุ่งมน่ั ตง้ั ใจ รว่ มคิด รว่ มทำ รว่ มแก้ไข รว่ มช่นื ชมยินดี รวมท้ัง
เรียนรู้ร่วมกันกับหน่วยงานภายนอก เพื่อให้เกิดการพัฒนานวัตกรรมมีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ให้เกิดการพัฒนา
คุณภาพการศกึ ษา การขยายผลและเผยแพร่ การพฒั นานวตั กรรม ตลอดจนมีการประชาสัมพนั ธ์ผ่านสอื่ ตา่ งๆ ดังนี้
๑. การให้บริการศึกษาดูงาน ให้กับโรงเรียนและหน่วยงานต่างๆ ซึ่งได้มาศึกษาดูงาน เยี่ยมชม
การดำเนินงานและกิจกรรมตา่ งๆ ทจ่ี ดั ขึน้ ตลอดจนศึกษารปู แบบของการพัฒนานวัตกรรม เพอื่ นำไปปรับใช้และ
พัฒนาใหเ้ ข้ากับบริบทของตวั เองตอ่ ไป
๒. การทำเอกสารเผยแพร่ไปยังสถานศึกษาและส่อื ออนไลน์ตา่ งๆ

ภาพประกอบการเผยแพร่ตามช่องทางต่างๆ

โรงเรยี นบ้านบา้ นแก้งยาง สำนกั งานเขตพ้นื ที่การศึกษาประถมศึกษาอบุ ลราชธานี เขต 4

“หนง่ึ โรงเรยี น หนง่ึ นวตั กรรม” ประจำปี 256๕ I ๒๓

6.ข้อเสนอแนะและแนวทางการพฒั นาอย่างต่อเนือ่ ง
ขอ้ เสนอแนะ
จากการดำเนินกานวัตกรรม รูปแบบการจัดการเรียนการสอนทางไกล (DLTV/DLIT) ด้วย

DLTVS MODEL ใช้หลักการ “สร้างวิสัยทศั นร์ ว่ มกัน สู่การเรียนรู้ด้วยเทคโนโลยี เพื่อพัฒนาผู้เรียน” รูปแบบการ
บรหิ ารจดั การเรียนร้ทู างไกล (DLTV/DLIT) นนั้ มขี อเสนอแนะในการดำเนินการ ดังนี้

๑) ควรมีระบบการนเิ ทศภายในอยา่ งต่อเนอื่ งและเป็นระบบเพ่ือความยง่ั ยนื
๒) ควรควบคู่กับการจดั การเรียนการสอนท่ีต้องมีครคู อยควรคมุ และเสนอแนะ จดั กิจกรรม
ร่วมกบั ครสอนทางไกล
๓) ครจู ดั กจิ กรรมการเรียนการสอนตามแนว Active Learning เสริมในกจิ กรรมการจดั การเรยี น
การสอนตามปกติ
๔) ควรใหช้ มุ ชนไดม้ ีสว่ นรว่ มในการจัดกจิ กรรม เพ่ือตอบสนองความต้องการของชมุ ชนดว้ ย
๕) สรา้ งและเปดิ โอกาสใหก้ บั โรงเรียนขนาดเดยี วกนั ร่วมแลกเปลยี่ นเรยี นรใู้ นกจิ กรรม รปู แบบ
และวธิ กี ารเพื่อเป็นการต่อยอด
แนวทางการพัฒนาอยา่ งต่อเนอ่ื ง
๑) ในช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ (Covid-๑๙) ครู ผู้ปกครอง
และนักเรียนต้องร่วมมือในการจัดการเรียนการสอนดว้ ยรปู แบบผสมผสาน ศึกษาคู่มือการจัดการเรียนการสอนให้
ละเอยี ด จัดหาวสั ดุอปุ กรณท์ ีจ่ ะใช้ทำการเรียนการสอน จดั กจิ กรรมตามครปู ลายทาง
๒) สร้างความตระหนักและใหค้ วามรู้ ความเข้าใจ กบั ผู้ปกครองและนักเรยี น ในรูปแบบ DLTVs
MODEL
๓) สำรวจ สอบถามเพ่อื สรุปและประเมินผล

7. จดุ เดน่ หรอื ลักษณะพเิ ศษของผลงานนวัตกรรม
นวัตกรรมรูปแบบการจัดการเรียนการสอนทางไกล (DLTV/DLIT) ด้วย DLTVS MODEL ใช้หลักการ

“สร้างวิสัยทัศน์ร่วมกัน สู่การเรียนรู้ด้วยเทคโนโลยี เพื่อพัฒนาผู้เรียน” รูปแบบการบริหารจัดการเรียนรู้ทางไกล
(DLTV/DLIT) สามารถนำไปใช้ได้ง่ายและสะดวก สามารถตรวจสอบคุณภาพได้ตามกระบวนการ PDCA ซึ่ง
โรงเรียนต่าง ๆ ทใี่ ช้จัดการเรียนร้ทู างไกลผ่านดาวเทยี ม (DLTV/DLIT) สามารถนำไปเปน็ แบบอย่างและประยุกต์ใช้
ในการพัฒนาคณุ ภาพการศกึ ษาของโรงเรียนขนาดเล็กได้

โรงเรียนบา้ นบ้านแกง้ ยาง สำนักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาอบุ ลราชธานี เขต 4

“หนง่ึ โรงเรียน หนึ่งนวตั กรรม” ประจำปี 256๕ I ๒๔

นวัตกรรม รูปแบบการจัดการเรียนการสอนทางไกล (DLTV/DLIT) ด้วย DLTVS MODEL ใช้หลักการ
“สร้างวิสัยทัศน์ร่วมกัน สู่การเรียนรู้ด้วยเทคโนโลยี เพื่อพัฒนาผู้เรียน” สอดคล้องกับ 12 นโยบายการจัด
การศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการข้อที่ 1 ปรบั ปรงุ หลักสตู รและกระบวนการเรยี นรู้ให้ทันสมัย ข้อท่ี 2 พัฒนาครู
ให้มีสมรรถนะทางภาษาและดิจิทัล และข้อที่ 10 พลิกโฉมระบบการศึกษาไทย ด้วยนวัตกรรมและเทคโนโลยีใน
การจัดการศึกษาทุกระดับ (นางสาวตรีนุช เทียนทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ) สามารถเรียนรู้ในทุก
สถานการณผ์ า่ นความร่วมมอื ด้วยคมู่ อื การจัดการเรียนการสอนทางไกลและ Application DLIT เรยี นรูไ้ ดท้ ุกที่ท่ีมี
สัญญาณอินเตอร์เน็ต

๘.บรรณานกุ รม
กระทรวงศึกษาธกิ าร. (2546). ขอ้ มูลสารสนเทศ 2546. กาญจนบรุ ี: ส านักงานเขตพ้ืนท่กี ารศึกษา

กาญจนบรุ .ี
กิดานนั ท์ มะลิทอง. (2558). เทคโนโลยีและการสือ่ สารเพ่ือการศกึ ษา. ภาควิชาอุดมศึกษา: จฬุ าลงกรณ์

มหาวิทยาลยั ปกี ารศึกษา 2558.
ขวัญแกว้ วัชโรทยั .การศกึ ษาทางไกลผา่ นดาวเทียม : การเรยี นรูต้ ลอดชีวิตด้วยเทคโนโลยี.กรงุ เทพฯ : มูลนธิ ิ

การศกึ ษาทางไกลผ่านดาวเทียม,2547
ประมูล เสริมสขุ . (2548). เทคโนโลยสี ารสนเทศ. กรุงเทพฯ.องค์การค้าของ. สกสค.
ไชยา ภาวะบตุ ร. (2552). สภาพและปัญหาการดำเนินงานจัดทำระบบสารสนเทศ งานวิชาการโรงเรยี น

เอกชนในจงั หวดสกลนคร. วารสารบัณฑติ ศึกษา. 10(49)
ทํานอง ภเู กิดพมิ พ์. (2551). แนวคิดการบรหิ ารแบบมีส่วนร่วมในการจดั การศึกษาของชมุ ชน. (ออนไลน)์ .

แหล่งท่ีมา : http://gotoknow/org/blog/mathu/334443. 12 มกราคม 2553.
นฤมล จนั ทร์เรือง.(2563).ปัญหา และแนวทางพัฒนาการจัดการศกึ ษาทางไกลผา่ นเทคโนโลยีสารสนเทศ

ในโรงเรยี นขนาดเลก็ สังกัดสำนกั งานเขตพ้ืนท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาอุบลราชธานี เขต 2
ปริญญาครุศาสตรมหาบณั ฑิต สาขาวิชาการบริหารการศกึ ษา มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
โนชญ์ ชาญดว้ ยกิจ. (2553). การศึกษาระดบั การมสี ว่ นรว่ มของชมุ ชนในการพฒั นา
โรงเรียนมัธยมศกึ ษา สังกดั สํานักงานเขตพ้ืนทกี่ ารศกึ ษาระยอง เขต 2. วทิ ยานพิ นธ์ ค.ม.
(การบริหารการศึกษา). จนั ทบุรี : บัณฑิตวทิ ยาลัย มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั ราํ ไพพรรณี.
พนิดา พานิชกุล. (2553). เทคโนโลยีสารสนเทศ. กรุงเทพฯ: เคทีพี คอมพ์ แอนด์ คอนซัลท.์
มูลนิธกิ ารศึกษาทางไกลผานดาวเทยี ม. (2557). [ออนไลน์]. eDLTV. [สบื ค้นเมือ่ วันที่20 มิถุนายน 2557].
จากhttp://www.eDLTV.thai.net/
วิจติ ร ศรสี ะอ้าน. (2529). การศึกษาทางไกล. นนทบุร:ี มหาวิทยาลัยสโุ ขทยั ธรรมาธิราช.
ศรไี พร ศักดร์ิ ่งุ พงศากุล. (2547). เทคโนโลยีคอมพวิ เตอร์และสารสนเทศ. กรุงเทพฯ : ซเี อ็ดยเู คชั่น.
สถาบันสง่ เสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลโลย.ี (2547). ความรู้เบ้ืองตน้ เก่ียวกับ
เทคโนโลยีสารสนเทศ. กรงุ เทพฯ : สถาบันฯ.
สำนกั งานคณะกรรมการการศึกษาขัน้ พ้นื ฐาน. (2559). แนวทางการดำเนินการพัฒนา
คุณภาพการศึกษาดว้ ยการศกึ ษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV).
สำนกั งานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐาน, แนวทางการจัดการเรยี นการสอนสถานการณก์ ารแพร่ระบาดของ
โรคตดิ เช้ือไวรสั โคโรนา ๒๐๑๙ (Covid-๑๙) ภาคเรยี นที่ ๑ ปีการศกึ ษา ๒๕๖๔ , หน้า ๑-๑๖.
โอภาส เอยี่ มสริ ิวงศ์. (2554). ระบบสารสนเทศเพ่ือการจัดการ. กรุงเทพฯ: ซีเอ็ดยูเคชน่ั .

โรงเรยี นบา้ นบ้านแก้งยาง สำนักงานเขตพ้นื ที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 4

“หนึง่ โรงเรียน หนึ่งนวัตกรรม” ประจำปี 256๕ I ๒๕
อุทยั บญุ ประเสริฐ. (2542).รายงานวจิ ยั การศกึ ษาแนวทางการบรหิ ารและการจัดการศึกษาของ

สถานศึกษาในรปู แบบการบรหิ ารโดยใชโ้ รงเรยี นเปน็ ฐาน (School-based Management).
กรงุ เทพฯ : สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ สำนกั นายกรฐั มนตรี.
https://www.seameo.org/vl/teched/techno.htm
https://graduate.udru.ac.th/a_journal/file_publish/289_publish.pdf
http://www.ska2.go.th/home/data/knowledge/25611220_134411_3757.pdf

โรงเรียนบา้ นบ้านแก้งยาง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 4

“หนง่ึ โรงเรียน หนึง่ นวตั กรรม” ประจำปี 256๕ I ๒๖

ภาคผนวก
เอกสารท่ใี ช้ในการดำเนินการ

สถานศึกษาได้ออกแบบ รวบรวม คู่มือการดำเนินงาน การจัดการเรียนการสอนด้วยเทคโนโลยีการศึกษา
ทางไกล(DLTV/DLIT) ประกอบด้วย ๗ ชุด คอื

1. แนวทางการดำเนินงานการจัดการเรียนการสอนโดยใชก้ ารศกึ ษาทางไกลผ่านดาวเทียม
(DLTV) ให้ไดม้ าตรฐาน

SCAN ME
2. คู่มอื ครูพระราชทาน การสอนทางไกลทางไกลผ่านดาวเทียม

โรงเรยี นบา้ นบ้านแกง้ ยาง สำนักงานเขตพน้ื ท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาอุบลราชธานี เขต 4

“หนึ่งโรงเรยี น หนึ่งนวัตกรรม” ประจำปี 256๕ I ๒๗
3. คู่มือการจัดการเรียนการสอนทางไกล สำหรับผู้ปกครองนักเรียน ในช่วงสถานการณ์การแพร่
ระบาดของโรคตดิ เช้ือไวรสั โคโรนา 2019 (COVID-19)

SCAN ME

SCAN ME

โรงเรียนบ้านบา้ นแก้งยาง สำนักงานเขตพ้ืนที่การศึกษาประถมศกึ ษาอุบลราชธานี เขต 4

“หน่ึงโรงเรยี น หนึ่งนวัตกรรม” ประจำปี 256๕ I ๒๘
4. ชดุ กิจกรรมการเรยี นรู(้ สำหรบั ครูผู้สอน)
5. ชุดกจิ กรรมการเรียนรู้(สำหรบั ผเู้ รียน)

โรงเรยี นบา้ นบ้านแก้งยาง สำนกั งานเขตพืน้ ท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาอบุ ลราชธานี เขต 4

“หนงึ่ โรงเรยี น หนึ่งนวัตกรรม” ประจำปี 256๕ I ๒๙
6. มาตรฐานการจดั การศึกษาทางไกล

SCAN ME

7. Application DLIT

โรงเรียนบา้ นบา้ นแกง้ ยาง สำนักงานเขตพื้นท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาอบุ ลราชธานี เขต 4

“หนึ่งโรงเรียน หนงึ่ นวัตกรรม” ประจำปี 256๕ I ๓๐
โรงเรยี นบา้ นบา้ นแกง้ ยาง สำนกั งานเขตพ้นื ท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาอบุ ลราชธานี เขต 4