BAB 1 PENGENALAN RBT

DEFINISI REKA BENTUK :

• Pengetahuan dalam merancang penggunaan
bahan untuk menghasilkan produk yang
berguna

DEFINISI TEKNOLOGI :

• Aplikasi ilmu sains dan matematik dengan
menggunakan sumber alam semulajadi untuk
dijadikan alat, tenaga, sistem dll

DEFINISI REKA BENTUK DAN TEKNOLOGI

• Pengetahuan tentang penggunaan bahan
yang terancang dengan mengaplikasikan
ilmu sains dan metamatik untuk untuk
menghasilkan produk / sistem untuk
memudahkan kehidupan manusia.

PERUBAHAN REKABENTUK DAN
TEKNOLOGI

Konkrit : Sesuatu yang boleh disentuh

Abstrak : sesuatu yang hanya boleh dilihat tapi tidak
boleh dipegang

DUA KATEGORI REKABENTUK DAN TEKNOLOGI

KONKRIT ABSTRAK

TEKNOLOGI SENI PERKHIDMATAN KOMUNIKASI

Peralatan Seramik Pengangkutan Bahasa

Mesin Lukisan Sewaan Aturcara

Pertanian Masakan Sistem Bunyi, isyarat
pembelajaran dan suara

Pemakanan Alat muzik Proses dan langkah Pensuratan
Pakaian Arca
Senjata Sulaman Sistem pengairan Pengiklanan

Grafik



FUNGSI GARISAN

1. Menunjukkan dua ruang / kawasan
2. Menunjukkan pergerakan arah / aliran
3. Menunjukkan perhubungan
4. Mewakili ketegangan antara dua titik
5. Menunjukkan kestabilan
6. Menunjukkan keseimbangan
7. Menunjukkan daya gerakan yang

dinamik
8. Mewakili gerakan dan tenaga yang

berpadu
9. Menunjukkan objek itu dekat atau jauh







2. FUNGSI RUPA

R2DUPA RUPA
GEOMETRI ORGANIK

2D

3. BENTUK

• BENTUK KONKRIT – Boleh dipegang
• BENTUK ABSTRAK / ILUSI – 3D

4. TEKSTUR

DEFINISI TEKSTUR:

Satu teknik untuk memberi kesan terhadap orang
yang melihatnya.
Contoh: kasar, licin, halus, kesat, lembut, keras
dan berkilat

5. SAIZ

DEFINISI SAIZ:
Ukuran atau dimensi bagi sesuatu objek
Tujuan : Menunjukkan perbezaan jarak, panjang
tinggi dan kedalaman objek

6. WARNA

DEFINISI WARNA :
Kesan melalui pembalikan cahaya ke atas sesuatu
objek.

Tujuan : memberi kesan kepada mata, emosi dan
psikologi

Warna primer Warna sekunder

Warna tertier

WARNA PANAS :
• Terang dan jelas
• Suasana ceria, riang dan bersemangat
• Warna merah hingga kuning

WARNA SEJUK :
• Memberi kesan redup, tenang, damai
• Warna ungu hingga hijau

7. RUANG

RUANG NYATA / FIZIKAL:
• Ruang sebenar di antara dua objek yang berhampiran

RUANG ILUSI:
• Objek ruang gambar yang terhasil apabila dua objek

tersebut dihasilkan dalam bentuk lukisan

HARMONI KESEIMBANGA
N

PENGULANGAN

KERINGKASAN 7 KONTRAS
PRINSIP

REKA
BENTUK

KESATUAN KEPELBAGAIAN

1. KESEIMBANGAN

KESEIMBANGAN KESEIMBANGAN
SIMETRI / FORMAL ASIMETRI / TIDAK

• Sama di kedua-dua FORMAL
bahagian
• Tidak sama tetapi lebih
menarik

2. PENGULANGAN

MAKSUD : Objek disusun secara berulang-ulang
TUJUAN : untuk menghasilkan pola atau corak

3. KONTRAS

MAKSUD:
Perbezaan dari segi ; tekstur, kedudukan,
warna, saiz, bentuk dll

TUJUAN:
Untuk menunjukkan perbezaan, menarik
perhatian, memberi fokus

4. KEPELBAGAIAN

MAKSUD:
Aplikasi pelbagai gaya, nilai dan idea yang
berbeza.

TUJUAN:
Untuk menambah daya tarikan

5. KESATUAN

MAKSUD:
Semua elemen reka bentuk bergabung untuk
membentuk imej / idea yang sempurna

6. KERINGKASAN

MAKSUD:
Idea yang ringkas tetapi sangat menarik

7. HARMONI

MAKSUD:
Dapat memberikan keamanan dan kedamaian

5 KRITERIA REKABENTUK YANG BAIK

• Lebih unik dan berdaya saing
• Tambah ciri-ciri atau fungsi yang sedia
INOVASI ada

• Idea baru
KREATIVITI • Lain dari yang lain

• Tidak meniru produk sedia ada
KEASLIAN • Ada unsur simbolik, emosi dan estetika

5 KRITERIA REKABENTUK YANG BAIK

• Mesra alam, mesra pengguna

• Boleh menjadi pilihan

KUALITI & pengguna
KEBOLEHPASARAN

• Keselesaan, sesuai, mudah
digunakan

ERGONOMIK





MEMBINA OBJEK ASAS

TEKNIK PEMBINAAN OBJEK

4 TEKNIK PEMBINAAN CONTOH
1) Pembenaman

• Apabila sesuatu objek
dimasukkan ke dalam
objek yang lain

2) Pembuangan

• Buang bahagian yang
tidak dikehendaki

TEKNIK PEMBINAAN OBJEK

4 TEKNIK PEMBINAAN CONTOH

3) Penyatuan
• Mencantumkan objek

dengan menggunakan
paku, rivet, skru dan
glu.

4) Peleraian

• Objek asas dileraikan
sehingga menjadi
objek baharu yang
lebih menarik

KEPENTINGAN REKA BENTUK DAN
TEKNOLOGI

Menyumbang kepada
perkembangan teknologi

moden

Memenuhi keperluan dan
kehendak masyarakat

KEPENTINGAN REKA Pengubahsuaian produk untuk
BENTUK DAN TEKNOLOGI memudahkan manusia

Menyumbang pembangunan
social, sains dan teknologi

Memupuk nilai invensi,
inovatif dan kreatif

Kepentingan reka bentuk dan teknologi mengikut bidang
pengguna dan sektor.

BIDANG SUB BIDANG
Industri Kewangan, mesin, pembinaan, pengilangan dan
perlombongan
Kejuruteraan
Bangunan, penjagaan alam sekitar, kejuruteraan awam,
Kesihatan dan bahan, biokimia, bioperubatan, elektrik, elektronik, kimia,
Keselamatan komputer, mekanikal,nuklear, ruang angkasa, kaji logam,
pembuatan, perisian komputer, pertanian, dan petroleum
Maklumat dan
Komunikasi Bioinformatik, bioteknologi, farmaseutikal, bioperubatan,
keselamatan, kimia formatik, kesihatan, perlindungan
kebakaran, pemakanan, dan pakaian

Grafik, komunikasi, pengimejan dan muzik

Kepentingan reka bentuk dan teknologi mengikut bidang
pengguna dan sektor.

BIDANG SUB BIDANG
Peralatan di rumah seperti periuk, sudu, pinggan
Kediaman Alatan perkhemahan, sukan, permainan

Olahraga dan Bioinformatik, bioteknologi, farmaseutikal, bioperubatan,
Rekreasi keselamatan, kimia formatik, kesihatan, perlindungan
kebakaran, pemakanan, dan pakaian
Kesihatan dan
Keselamatan

Maklumat dan Grafik, komunikasi, pengimejan dan muzik
Komunikasi
Pengangkutan Ruang pengangkutan darat, udara dan air
angkasa, lautan, kenderaan bermotor,
Sains Gunaan- Elektronik, fizik kejuruteraan, kecerdasan buatan, bahan
optik, seramik, mikro, nano

Ketenteraan Bom,, senjata api dan kelengkapan tentera
kejuruteraan angkatan laut, darat dan udara

PERANAN REKA BENTUK

Peranan reka bentuk memberikan penekanan kepada 3 kelompok
sasaran;

INDIVIDU
❑ Memberikan kebebasan memilih kepada pengguna mengikut

keperluan dan kemampuan.
❑ Menjadikan pengguna lebih kreatif, mudah melakukan tugas, dan

menerima manfaat daripada sumber alam ciptaan tuhan.
❑ Menggunakan sumber alam secara terhad dengan bijak dan

optimum tanpa menyebabkan pembaziran
❑ Memupuk sikap bersyukur kerana kehidupan semakin

dipermudah
❑ Menghasilkan reka bentuk yang serba boleh dan kaya dengan

idea

PERANAN REKA BENTUK

MASYARAKAT

❑ Melindungi dan memelihara etika sosial.
❑ Menyokong, melindungi dan mempelbagaikan etika

budaya
❑ Melahirkan nilai-nilai estetika.
❑ Melahirkan masyarakat yang kreatif dalam penggunaan

sumber
❑ Membentuk masyarakat yang lebih bertamadun dan

berdaya maju

PERANAN REKA BENTUK

PENGELUAR DAN NEGARA

❑ Mengeluarkan produk berjenama negara
❑ Melindungi hak cipta rakyat
❑ Meningkatkan pendapatan negara
❑ Menjadi asset harga yang berharga
❑ Menjaga maruah dan keselamatan negara
❑ Menjadi penanda aras negara maju

ETIKA DALAM REKA BENTUK

DEFINISI ETIKA

• nilai murni yang menjadi pegangan dan amalan
seseorang pereka bentuk supaya hasil ciptaan tidak
memudaratkan diri dan pengguna.

• Nilai dalam reka bentuk mempunyai garis panduan
yang harus dipatuhi antaranya;

❑ KEASLIAN
❑ JUJUR
❑ BERMANFAAT
❑ MESRA ALAM SEKITAR
❑ SELAMAT DIGUNAKAN

ETIKA DALAM REKA BENTUK

Keaslian

Mereka produk dengan usaha
sendiri, bukan memplagiat hasil
usaha orang lain

Jujur
Jujur dalam menentukan harga
produk untuk mencari keuntungan
tanpa membebankan pengguna.
Produk sewajarnya tidak mempunyai
agenda lain yang terlindung.

ETIKA DALAM REKA BENTUK

Bermanfaat
Produk yang dihasilkan dapat
memberikan manfaat kepada pengguna.
Semakin makin banyak orang
menggunakannya maka produk tersebut
semakin bermanfaat

Mesra alam sekitar
Menggunakan sumber semula jadi
tanpa menjejaskan alam sekitar.
Gunakan alatan atau bahan yang
dikitar semula

ETIKA DALAM REKA BENTUK

Selamat digunakan
Menghasilkan produk yang selamat diguna dan
tidak memberi kesan sampingan kepada
pengguna

KERJAYA DALAM BIDANG REKA BENTUK
DAN TEKNOLOGI

i. Arkitek – merancang reka
bentuk dan plan
pembangunan

Pereka bentuk automatif –
mereka bentuk badan
kenderaan

dan keselesaan memandu

KERJAYA DALAM BIDANG REKA BENTUK
DAN TEKNOLOGI

iii. Pereka bentuk kejuruteraan –
Mereka bentuk litar elektrik mesin dan
jentera

iv. Pereka bentuk grafik –
mereka bentuk iklan, logo
dan lukisan

KERJAYA DALAM BIDANG REKA BENTUK
DAN TEKNOLOGI

iv. Pereka bentuk fesyen –
mereka bentuk fesyen
pakaian manusia dan
haiwan serta hiasan

iv. Pereka bentuk permainan
- Mereka bentuk alat, muka
dan muka permainan
computer

KERJAYA DALAM BIDANG REKA BENTUK
DAN TEKNOLOGI

iv. Pereka bentuk
persembahan makanan –
Mereka bentuk
persembahan kek dan roti

viii.Pereka bentuk industri –
Mereka bentuk peralatan
dan sistem

KERJAYA DALAM BIDANG REKA BENTUK
DAN TEKNOLOGI

viii.Pereka bentuk pengajaran
– Mereka bentuk langkah
pengajaran

viii.Pereka bentuk hiasan
dalaman – Mereka bentuk
hiasan dalam bangunan dan
bilik

KERJAYA DALAM BIDANG REKA BENTUK
DAN TEKNOLOGI

viii. Seni bina landskap – Mereka
bentuk hiasan taman

xii. Pereka bentuk lampu –
mereka bentuk lampu dan
cara pemasangannya.

KERJAYA DALAM BIDANG REKA BENTUK
DAN TEKNOLOGI

xii. Pereka bentuk produk –
Mereka bentuk peralatan
untuk kegunaan awam

xii. Pereka bentuk perkhidmatan
– Menyediakan perkhidmatan
yang boleh diberi kepada orang
ramai