Στέφαν-ΧαράλαμποςΚουντουρέσης_Α.Μ. 602420

ΘΕΜΑ : Εργασία στην Ιστορία της Αρχιτεκτονικής

«Το Κάστρο της Λεμεσού»

Διδάσκων: Αικατερίνη Ριτζούλη
Όνομα Φοιτητή : Στέφαν-Χαράλαμπος Κουντουρέσης

Α.Μ. : 602420
Εξάμηνο: 2ο

Έτος: 1ο

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

01. Εισαγωγή..............................................................................................................Σελ1

02. Η Ιστορία του Κάστρου.....................................................................................Σελ3-4

03. Το Κάστρο, και ο Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος ( ( ή ο Λεοντόθυμος ) ), και η
φφ Γ΄ Σταυροφορία................................................................................................Σελ5-7

04. Η περιγραφή του Κάστρου
Ι. Οι εξωτερικοί χώροι του Κάστρου....................................................................Σελ8
ΙΙ. Οι εσωτερικοί χώροι του Κάστρου..................................................................Σελ9

05. Το μουσείο του Κάστρου.....................................................................................Σελ10

06. Η αυλή του
Κάστρου..............................................................................................................Σελ11-12

07. Η φθορά του Κάστρου........................................................................................Σελ13

08. Επίλογος..............................................................................................................Σελ14

09. Βιβλιογραφία......................................................................................................Σελ15

To σημερινό Κάστρο της Λεμεσού ( Διαδίκτυο ) ( Google Images )

1|Page

01. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η Κύπρος είναι το τρίτο σε έκταση νησί της Μεσογείου. Βρίσκεται στο βορειοανατολικό
άκρο της μεσογείου, στο σταυροδρόμι της Ευρώπης προς την Ασία και την Αφρική. Στη
περιοχή αυτή, βρίσκονται οι κοιτίδες μερικών απο τους μεγαλύτερους πολιτισμούς ης
ανθρωπότητας.

Αναμφίβολα η Κύπρος είναι απο τις λίγες χώρες, η ιστορία της οποίας αρχίζει την 4η
χιλιετία, που γνώρισε τόσους πολλούς κατακτητές, τόσο για οικονομικούς, οσο και για
πολιτικούς λόγους, αλλά, κυρίως για την γεωγραφική της θέση. Οι κατακτητές τόσο κατά το
πέρασμα τους, όσο και κατά την παραμονή τους, αφήσαν τόσους πολλούς αρχαιολογικούς
θησαυρούς και έργα τα οποία κάνουν την Κύπρο έναν απέραντο αρχαιολογικό χώρο. Στο
χώρο αυτό συναντούμε Παλαιολιθικούς και Νεολιθικούς οικισμούς, ερειπία πόλεων,
Ρωμαίκα Θέατρα, Φράγκικα Παλάτια, Βυζαντινά Κάστρα, Μοναστήρια, Καθεδρικούς
θησαυρούς.

Στους αρχαιολογικούς αυτούς θησαυρούς περιλαμβάνεται και το Μεσαιωνικό Κάστρο της
Λεμεσού.

Δεν είναι γνωστό το πότε ακριβώς κτίστηκε, και δεν έχει άμεση σχέση με το πρώτο κτίσμα,
τόσο σε μέγεθος, όσο και σε μορφή

Την σημερινή του μορφή την πήρε το 1590, όταν οι Τούρκοι το περιέβαλαν με ισχυρό τείχο,
μεγαλύτερο των 2,5μ , και το ονομάσαν «Πύργο της σωτηρίας της ψυχής».

Ο αρχαιολογικός αυτός χώρος βρίσκεται σε μια απο τις παλαιότερες γειτονίες της Λεμεσού,
στο ανατολικό άκρο της, και 500 περίπου μέτρα απο το παλαίο λιμάνι της πόλης.

Χάρτης Ανατολικής Μεσογείου
( Διαδίκτυο )

2|Page

02. Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Ακριβής χρονολόγια για το πότε κτίστηκε το Κάστρο της Λεμεσού δεν υπάρχει, αλλά,
συνδυάζοντας κάποια γεγονότα και αναφορές των τότε χρονογράφων, φτάνουμε στο
συμπέρασμα ότι, το Κάστρο πρέπει να πρωτοκτίστηκε απο τους Ναίτες στις αρχές του 12ου
αιώνα μ.χ.

Η πληροφορία του ‘’ Stefano Lusignano ‘’ οτι το Κάστρο της Λεμεσού το έκτισε ο πρώτος
Φράγκος ηγεμόνας ‘’ Guy de Lusignian ‘’, δεν είναι ορθή. Πιθανή φαίνεται η γνώμη του ‘’
Φλώριου Βουστρώνιου ‘’, οτι το Κάστρο της Λεμεσού το έκτισαν οι Ναίτές και οτι
κατασχέθηκε το 1308.

Υπάρχει η γνώμη οτι το Κάστρο της Λεμεσού πέρασε το χειμώνα του 1248 – 1249, και ο
‘’ Λουδοβίκος Θ’ της Γαλλίας ‘’, ενώ, ο στρατός του παρέμεινε στρατοπεδεύμενος έξω απο
τη Λεμεσό.

Μετά την κατάληψη της Αμμοχώστου το 1373, οι Γενουάτες έκαψαν και τη Λεμεσό, αφού
κυρίευσαν το Κάστρο. Φαινεταί όμως οτι, το Κάστρο επισκευάστηκε, γιατί το 1402 οι
Γενουάτες δεν κατάφεραν να το κυριεύσουν.

Την ίδια αποτυχία είχαν οι Γενουάτες το 1408. Όταν το 1413, ο στρατός του Σουλτάνου της
Αιγύπτου έκαψε τη Λεμεσό, ο κυβερνήτης της πόλης ‘’ Φίλιππος de Picquigny ‘’ κατέφυγε
στο Κάστρο το οποίιο δεν κατάφεραν να κυριεύσουν οι Αιγύπτιοι. Το Κάστρο εντωμεταξύ
είχε υποστεί ζημιές είτε απο την επίθεση του 1413, είτε απο σεισμούς. Η επισκευή έγινε με
πολύ πρόχειρο τρόπο, με αποτέλεσμα να υπάρχουν αδύνατα σημεία. Όταν το 1425 οι
Μαμελούκοι επιτέθηκαν για δεύτερη φορά, ύστερα απο πληροφορίες ομοδόξων τους που
είχαν φυλακισθεί στο Κάστρο, χτύπησαν το σημείο που είχε πρόχειρα επισκευασθεί, και
κατάφεραν να το κυριεύσουν, και να σφάξουν τον φρούραρχο ‘’ Etience de Vicence ‘’ και
την οικόγενεια του. Αργότερα, το Κάστρο επισκευάσθηκε, γιατί, το 1518, ο ‘’ Jacques le
Saige ‘’, το βρήκε αρκετά ισχυρό.

Συνεχίζοντας, το 1538, οι Τούρκοι κυρίευσαν, και σκότωσαν τους υποστηρικτές του, με
αποτέλεσμα, ο Βενετός προβλέπτης ‘’ Francesco Bragadino ‘’ και τους συμβούλους του, να
το καταστρέψουν, έτσι ώστε να μην χρησιμεύσει ως οχυρό στους Τούρκους.

3|Page

Οι σεισμοί του 1567, και 1568 είχαν αποτέλεσμα τη μεγαλύτερη καταστροφή του Κάστρου.
Το 1579, μόνο ορισμένοι τοίχοι του Κάστρου είχαν απομείνει. Το Κάστρο πήρε τη σημερινή
του μορφή το 1590, όταν οι Τούρκοι το περιέβαλαν με ισχυρούς τείχους, πάχους
μεγαλύτερου των 2.5μ. και δημιούργησαν το σημερινό Κάστρο.

Το 1878, μετά την παράδοση της Κύπρου απο τους Τούρκους στους Άγγλους,
χρησιμοποιείται ως φυλακές.

Το 1940, παραδίδεται στην Αρχαιολογική Υπηρεσία των Άγγλων αποικιοκρατών και
ξεκινάει η λειτουργία του ως Μουσείο για πολύ μικρό χρονικό διάστημα.

Το 1987, το Κάστρο παίρνει τη σημερινή του μορφή ως Μουσείο, φιλοξενώντας
αρχαιότητες απ’όλη την Κύπρο. Στο προαύλιο του Κάστρου και στην πλατεία μπροστά απο
το Κάστρο φιλοξενεί πολύ συχνά καλλιτεχνικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις.

Το καρναβάλι στο Κάστρο Λεμεσού
( Διαδίκτυο ) ( LimassolTimes )

Εκδήλωση Κρασιού στο Κάστρο 4|Page
( Διαδίκτυο ) ( Eφημερίδα Λεμεσός )

03. ΤΟ ΚΑΣΤΡΟ, Ο ΡΙΧΑΡΔΟΣ Ο ΛΕΟΝΤΟΚΑΡΔΟΣ
ΚΑΙ

Η Γ’ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΑ

Το 1189, οι Βασιλείς που ανέλαβαν την εκτέλεση της Γ’ Σταυροφορίας, ο ‘’ Φίλιππος-
Αυγούστος της Γαλλίας ‘’, ο ‘’ Ριχάρδος ο Λεοντόθυμος της Αγγλίας ‘’, και ο ‘’ Φρεδερίκος
Βαρβαρόσσω της Γερμανίας ‘’, κατευθυνόμενοι ενοι προς Παλαιστίνη, κατελήφθηκαν εξώ
απο την Κύπρο, όπου απο σφοδρότατη θύελλα, ως εκ τούτου, οι στόλοι τους να υποστούν
μεγάλες απώλειες. Το πλοίο που επέβαινε ο Ριχάρδος ο Λεοντόθυμος, συνοδευόμενος και με
τη μνηστή του, ‘’ Βερεγγάρια, κόρη του Βασιλιά της Ναβάρρας ‘’, προσάραξε με άλλα τρία
σκάφη στη νότια παραλία του νησιού, στη Λεμεσό.

Ο ‘’ Ισαάκιος Κομνηνός ‘’ Βυζαντινός αυτοκράτορας και Βασιλιάς της Κύπρου, έμαθε για
το ναυάγιο των Αγγλικών σκάφων, έφτασε στη Λεμεσό με ενα μέρος του στρατού του,
έχοντας ως πρόθεση να διώξει τα αγγλικά πληρώματα και τον Βασιλιά Ριχάρδο το
Λεοντόθυμο, μόνο εάν προσπαθούσαν να αποβιβαστούν στη Λεμεσό. Ομώς, όταν είδε τον
Ριχάρδο, φοβήθηκε και γύρισε στα ενδότερα του νησιού, αφήνοντας τη Λεμεσό αφρούρητη
στα χέρια των Άγγλων. Ο Ριχάρδος αντιλήφθηκε τους φόβους των κατοίκων της πόλης, και
αμέσως έστειλε δύο ιππότες για να τους διαβεβαιώσουν οτι, ο Βασιλιάς δεν έρχεται ως
εχθρός, αλλά, ως φίλος και προστάτης. Πράγματι, ενώ ο Ισαάκιος προχωρούσε προς τα
ενδότερα, στρατοπεύδευσε εκεί, αναμέμοντας την επίθεση του Λεοντόθυμου, ο οποίος
απαγόρευσε αυστηρώς στους στρατιώτες του κάθε ενόχληση σε οποιονδήποτε πολίτη. Η
συμπεριφορά του Ριχάρδου προς τους κατοίκους της Λεμεσού τους έκανε να τον υποδεχτούν
πολύ φιλικά.

Δύο μέρες μετά, ο Ριχάρδος έστειλε δύο μοναχούς και τον Νορμανδό ευγενή ‘’ Γουλιέλμο
ντε Πράγους ‘’ προς τον Ισαάκιο, ζητώντας μια προσωπική συνάντηση. Ο Ισαάκιος δέχθηκε
τη πρόσκληση και έφτασε με το μεγαλύτερο μέρος του στρατού του. Συνοδευόμενος μόνο
απο τους επιτελείς του, πήγε στο στρατόπεδο των Άγγλων στη Λεμεσό, όπου διεξάχθηκαν
διαπραγματεύσεις, και στην τελική, ο Ισαάκιος υποσχέθηκε οτι αν οι σταυροφόροι δεν
κυριεύσουν το νησί, θα επέτρεπε σε αυτούς να αγοράζουν τρόφιμα απο το νησί χωρίς να
πληρώνουν φόρους. Παρ’ολα αυτά, όμως, τα πράγματα πήραν άλλη τροπή μετά το χωρισμό
των δύο ηγεμόνων. Ο Ισαάκιος, εκ των υστέρων έδειξε ότι δέχθηκε τη συνέντευξη με τον

5|Page

Ριχάρδο με το μόνο σκοπό να πληροφορηθεί για τα σχέδια και τις δυνάμεις του. Μετέπειτα,
έγραψε προς τον Ριχάρδο να φύγει αμέσως απο το νησί, αλλιώς θα τον θεωρήσει ως εχθρό.
Όπως ήταν επόμενο, η συμπεριφορά αυτή του Ισαάκιου όργισε τον Ριχάρδο και διέταξε
αμέσως την αποβίβαση του ιππικού του. Κατα τη μάχη που ακολούθησε, ο Ισαάκιος
Κομνηνός ηττήθηκε, και ο Ριχάρδος εγκαταστάθηκε μόνιμα στη Λεμεσό, όπου τελικά
παντρέυτηκε με τη Βερεγγάρια στις 12 Μαίου.

Μετά απο αυτό, έμαθε ότι ο Ισαάκιος συγκέντρωνε τις δυνάμεις του, έτσι κινήθηκε ο ίδιος
απο τη ξηρά κατά του Ισαάκιου και έστειλε απο τη θάλασσα τον ‘’ Γουιδώνα Λουζινιάν ‘’,
που μόλις είχε έρθει στη Λεμεσό, με εντολή ως αρχηγός του στόλου να πολιορκήσει την
Αμμόχωστο, που τότε ήταν ο κυπριακός ναύσταθμος. Ο Ριχάρδος συνάντησε τα
στρατέυματα του Ισαάκιου, που αποτελούνταν απο 1000 ιππείς και 6000 πεζους, κακώς όμως
οπλισμένους. Εκεί, έγινε μεγάλη μάχη, όπου παρόλο το μικρότερο αριθμητικά στρατό του,
100 ιππείς και 4000 πεζούς νίκησε τον Ισαάκιο και τους αιχμαλώτησε. Μετά απο όλα αυτά, ο
Ριχάρδος, απερίσπαστος πλέον, βάδισε προς τη Λευκωσία, οι κάτοικοι της οποίας,
ευχαριστημένοι απο την τροπή των πραγμάτων, βγήκαν να τον προύπαντήσουν και του
ορκίστηκαν πίστη. Μετά, ο ‘’ Γουίδών Λουζινιάν ‘’ κατέλαβε την Αμμόχωστο και κατόπιν
την Κερυνεία, ο Ριχάρδος κατέβαλε τα πιο πολλα φρούρια γίνοντας έτσι, Κύριος του νησιού.
Έτσι, ως Κύριος του νησιού, εφάρμοσε παλιούς γερμανικούς νόμους, δηλαδη παραχώρησε
στους κατοίκους το μισό της γής, το άλλο μισό το κράτησε ο ίδιος, και στη συνέχεια, το
διένειμε ως φέουδα στους Άγγλους ιππότες με την προύπόθεση ότι όφειλαν να εκλέγονται
απο το στρατό για την φρούρηση του νησιού, εισάγοντας έτσι πρώτος, το φεουδαρχικό
σύστημα που έμελλε να διατηρηθεί μέχρι τη κατάκτηση της Κύπρου απο τους Τούρκους.
Κατόπιν, αφού τακτοποίησε τη φρουρά και δίορησε ως τοποτηρητές του στο νησί τους,
‘’ Ριχάρδο Καμπίλλ ‘’ και ‘’ Ροβέρτον Τορνχάμ ‘’, απέπλευσε για να συναντήσει τους
σταυροφόρους που πολιορκούσαν την Πτολεμαίδα. Μετά την αποχώρηση του Ριχάρδου απο
την Κύπρο, οι τοποτηρητές αρχίσαν να πιέζουν τους κατοίκους, οι οποίοι, αγανακτήσαν,
επείδη ήλπιζαν για μία καλύτερη διοίκηση.

Πρώτα, οι κάτοικοι των χωριών επαναστάτησαν κατά των Άγγλων, χωρίς καμία οργάνωση,
με αποτέλεσμα, το κίνημα τους εύκολα να κατασταλλεί απο τους κατακτητές. Στο μεταξύ, ο
Ριχάρδος πληροφορήθηκε απο την πρώτη επανάσταση, φοβούμενος για την δεύτερη,
πούλησε το νησί ( 1192 ) για εκατό χιλιάδων χρυσών βυζαντιών στους Ναίτες, επιτρέποντας
σ’αυτούς, μετά την καταβολή της πρώτης δόσης, να μεταφέρουν την έδρα τους. Με αυτήν
την κίνηση, ο Ριχάρδος εξασφάλισε την άμυνα του νησιού κατα τις επιδρομές των

6|Page

Σαρακήνων, και επίσης δημιουργεί βάση υποστήριξης των αγγλικών δυνάμεων στην
ανατολή και του αγώνα των Εσπερίων υπέρ των Χριστιανών. Οι Ναίτες εγκαταστάθηκαν
στην πρωτεύουσα του νησιού, στη Λευκωσία, οταν επισκεύασαν το φρούριο της, άρχισαν να
φέρονται τυραννικά, επιβάλλοντας εκτός απο τους ήδη υπάρχοντες, μεγαλύτερους φόρους.
Οι κάτοικοι πήραν στάσεις, με αποτέλεσμα να καταπνίξουν τους Ναίτες.

Οι Ναίτες αντιλήφθηκαν οτι ήταν αδύνατο για αυτούς να κρατήσουν τη Κύπρο,
παρακάλεσαν τον Ριχάρδο να θεωρήσει άκυρη τη συμφωνία, να επιστρέψουν σ’αυτόν το
ποσό, και να πάρει πίσω την κατοχή του, το νησί.

Ο βασιλιάς Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος. Η βερεγγαρία της Ναβάρρας

Ο Ριχάρδος φθάνει στη Λεμεσό 7|Page
( Διαδίκτυο ) ( Google Images )

04. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

Ι. ΟΙ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

Το Κάστρο της Λεμεσού με ψηλές οροφές, που τις περιζώνουν βαριές πολεμίστρες και τους
δύο πύργους ( ένας ανατολικά, και ένας στη δύτικά ), υψώνεται στο κέντρο μιας ευρύχωρης
πλατείας με λίγα δέντρα, τριγυρισμένη από κτίρια, σπίτια, μαγαζία και εργαστήρια.

Οι τοίχοι του Κάστρου, αλλάξαν δραματίκα με τον χρόνο, έχουν επιβλητική φρουριακή
γραμμή, είναι ακανόνιστο ορθογώνιο, και η περίμετρος του, η οποία έχει περίπου έκταση
1100 τ.μ., είναι λίγο μεγαλύτερη των 140μ. Το ύψος του οικοδομήματος έχει από 10-14μ.
περίπου και είναι κτισμένο κάθετα ως προς την επιφάνεια του εδάφους. Το πάχος των
εξωτερικών τοίχων είναι περίπου 2,5μ. Περιμετρικά του τοίχους, βρίσκονται δύο εξοχές σε
ύψος 6μ, και 9μ, απο το έδαφος που ο κύριος ρόλος του είναι η αποσκοπή των νερών της
βροχής για να μήν διαβρώνονται οι εξωτερικοί τοίχοι. Το βασικό υλικό που
χρησιμοποιήθηκε για τους εξωτερικούς τοίχους, ήταν οι ασβεστόλιθοι, και πωρόλιθοι, ( Οι
πωρόλιθοι, αφού είναι μαλακότεροι απο τους ασβεστόλιθους, χρησιμοποιηθήκαν στα
ανοίγματα, και επίσης για διάφορα διακοσμητικά στοιχεία ). Όλα τα εξωτερικά μέρη, έχουν
κατασκευαστεί με κατεργασμένους και μισοκατεργασμένους συμπαγείς ασβεστόλιθους, οι
οποίοι πιθανόν να είναι απο τους λόφους που περιτριγυρίζουν την Λεμεσό.

Για την συγκολλητική ύλη, χρησιμοποιήθηκε ο τύπος του ‘’ αεροπαγες κονιάματος ‘’, το
οποίο κονίαμα αποτελείται απο ασβέστη, άργιλο, και άμμο.

Για την κατασκευή των λαυξεστών λιθοδομών, ακολουθήθηκε το ισόδομο και ισούψές
σύστημα δόμησης – κατά τη δόμηση αυτή, κύρια πρόνοια λάμβανε η καλή εμπλοκή των
πετρών σε όλες τις διαστάσεις. Πρώτα, τοποθετούσαν τις πέτρες με μεγάλη επιφάνεια
οριζόντια. Κατόπιν, καθ’ύψος 2μ.-2,5μ. διατάσσεται μία στρώση οριζοντίωσης των πετρών.
Οι αρμοί δεν ξεπερνουν τα 3εκ. Καθώς επίσης, αποφεύγονται οι κατακόρυφοι αρμοί.

Σε ότι αναφέρθηκε πιο πάνω, έχουν ως αποτέλεσμα τη μεγαλύτερη δυνατή συνοχή μεταξύ
των λίθων και την άυξηση της στερεότητας και αντοχής των τοίχων.

Οι εξωτερικές πλευρές του Κάστρου χρειάζονταν συχνή συντήρηση η οποία περιλαμβάνει
την καθαριότητα των θαμνώδων φυτών, ωστε να αποφεύγεται η αποσάθρωσή τους.

Η είσοδος του Κάστρου Το πίσω μέρος του Κάστρου
( Δικό μου φωτογραφικό υλικό ) ( Διαδίκτυο ) ( Google Images )

8|Page

ΙΙ. ΟΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

Στον εσωτερικό χώρο του Κάστρου, ( σημερινό ) πρόκειται για δύο κύριες αίθουσες.
Η μία αίθουσα είναι στενόμακρη και στα ανατολικά καταλήγει σε τοίχος σχήματος τόξου.
Στο δυτικό άκρο του βόρειου τοίχους της, ήτανε η είσοδος. Επίσης, στενόμακρα παράθυρα
με ανάγλυφα τόξα φώτιζαν την αίθουσα, τα οποία ίσως ανήκουν στη πρώτη φάση του
Κάστρου. Το πώς καλύπτεται η αίθουσα, δεν είναι γνωστή. Σήμερα, στο εσωτερικό υπάρχει
ενα υπόγειο το οποίο οδηγεί σε κτιστή σκάλα.
Η δεύτερη ορθογώνια αίθουσα ενώνεται στα δυτικά, η οποία περιέχει μια κτιστή κυκλική
σκάλα στο νοτιοδυτικό άκρο της, το οποίο οδηγέι στη οροφή του κάστρου και σε δύο
δωμάτια ( τα οποία είναι κτισμένα ακριβώς απο πάνω απο την αίθουσα ). Τα σημερινά
παράθυρα του δυτικού τοίχους της αίθουσας, ανοίχθηκαν κατά την περίοδο της
Τουρκοκρατίας. Κλειστές, σήμερα, θύρες στον δυτικό τοίχο δείχνουν οτι η αίθουσα αυτή,
επικοινωνούσε με την άλλη αίθουσα.
Το αρχικό Κάστρο, ήταν πολυ μεγαλύτερο και οτι οι Τούρκοι επισκεύασαν και ενίσχυσαν
τους τοίχους του, οι οποίοι σώζονται.

Εσωτερικό Κάστρου
( Διαδίκτυο ) ( Google Images )

Εσωτερικό Κάστρου
( Διαδίκτυο ) ( Google Images )

9|Page

05. ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

Στο εσωτερικό του, το κάστρο φιλοξενεί το Μεσαιωνικό Μουσείο της Κύπρου. Σε μια
κεντρική μακρόστενη αίθουσα, που φωτίζεται άπλετα από μια τζαμωτή στέγη, είναι με τάξη
τοποθετημένη μία συλλογή από διάφορες αρχαιότητες που βρέθηκαν στην επαρχία της
Λεμεσού. Οι συλλογές περιλαμβάνουν Νεολιθικά απο την Ερήμη, Σωτήρα, Πλατανίστα,
Άγιο Θωμά, Ανώγυρα.......

Υπάρχουν Κυπρομυκηναίκά και Μυκηναίκά αγγεία, επίσης υπάρχουν συλλογές με χρυσά
κοσμήματα, ασημένια, χάλκινα, αγγεία, τερρακότες καθώς και μεταλλικά αντικείμενα απο τη
Λεμεσό, και απ’τα σύνορα της Λεμεσού.

Ιδιαίτερη συλλογή αποτελεί βυζαντινά ευρήματα. Μέσα απο αυτά, βρίσκουμε χρυσά
δείγματα του θυσαυρού που βρέθηκε στο Μώλο της Λεμεσού, κάτω απο 2 στρώματα άμμου.
Ένα μέρος απο αυτά τα νομίσματα, βρίσκεται στο Κυπριακό Μουσείο της Λευκωσίας.

Επίσης, βλέπουμε μερικά γυάλινα αντικείμενα εξαιρετικής αραβικής τέχνης που βρέθηκαν
στο ίδιο μέρος με το παραπάνω θυσαυρό. Στον ίδιο τόπο βρίσκουμε και εκθέματα
μεσαιωνικών αγγείων, και νομίσματα Σταυροφόρων.

Κάτω απο την αίθουσα με τις παραπάνω συλλογές, βρισκέται αλλο μία που είναι εκτεθειμένα
διάφορα γλυπτά απο τον 6ο αιώνα ως το 1ο αιώνα. Ένα άγαλμα Καρυάτιδας που κρατεί
πυρσό, ένα άλλο ασιατικό με ελληνική επίδραση, αγαλματάκι γυναίκας να φορεί μακρύ
χιτώνα, και ένα ομοίωμα μεγάλης σαρκοφάγου με συμβολικές παραστάσεις των αγώνων
ανάμεσα στους πρώτους Χριστιανούς και ειδωλολάτρες, βρέθηκαν στο χωριό ‘’ Φασούλα ‘’.
Επίσης, υπάρχει ένα κεφάλι Αφροδίτης απο το Κούριον με χαριτωμένη κόμμωση και ένα
ανδρικό ελληνικής αρχαίκής τέχνης.

Οι συλλογές του Κάστρου Οι συλλογές του Κάστρου
( Διαδίκτυο ) ( Google Images )
( Διαδίκτυο ) ( Google Images )

10 | P a g e

06. Η ΑΥΛΗ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

Το Ελαιοτριβείο:

Ήταν σε χρήση απο τον 7ο ή τον 8ο αιώνα μ.χ. Το πιεστήριο προέρχεται εξ’ολοκλήρου απο
τις ανασκαφές στη τοποθεσία στη κοιλάδα του ποταμού Κούρη. Το πιεστήριο αποτελεί
εξέλιξη της αρχαιότερης μορφής πίεσης, που γινόταν με την βοήθεια δοκού και πέτρινου
βάρους. Εδώ, το βάρος συνδυάζεται με κοκλία που βοηθαεί στην ανύψωση του, κάθε φορά
που απαιτείται.

Το πιεστήριο εχει τις ρίζες στη Ρωμαίκή εποχή μας, το περιγράφει ο Πλίντος. Η βάση του
έχει σχήμα Ρωμαίκου λύχνου, με ένα κυκλικό αυλάκι, ολόγυρα και μία εκροή, όπου
επιτρέπει στο υγρό να χύνεται στο λάκκο καθαρισμού. Ο διαχωρισμός του λαδιού απο το
νερό και τις άλλες ουσίες, ήταν δυνατή, με την απλή εφαρμογή της αρχής της βαρύτητας. Το
νερό που είναι βαρύτερο απο το λάδι, παραμένει στο πρώτο λάκκο, ενώ, το λάδι, που
επιπλέει περνά απο μια κυλίστρα στο πλευρικό λάκκο. Ο δεύτερος λάκκος είναι
εφοδιασμένος με μικρό κοίλωμα στον πυμένα για να μαζεύει τα κατακάθια του λαδιού.

Το ελαιοτριβείο ( Δικό μου φωτογραφικό υλικό )

Το ελαιοτριβείο ( Δικό μου φωτογραφικό υλικό )

11 | P a g e

Το Κανόνι:

Πρόκειται για κανόνι 17ου-18ου αιώνα μ.χ. που βρίσκεται τοποθετημένο σε πέτρινη βάση στα
αριστερά της κεντρικής εισόδου του Κάστρου.

Το κανόνι ( Διαδίκτυο ) ( Google Images ) Το κανόνι ( Δικό μου φωτογραφικό υλικό )
( 2007 - Χαράλαμπος )
Οι Επιγραφές:

Πρόκειται για δύο ίδιες στήλες που βρίσκονται τοποθετημένες στην αριστερή και δεξία
γωνία της πρόσοψης της αυλής του Κάστρου. Στην κάθε όψη των στηλών αυτών, όπου η μία
όψη είναι γραμμένη σε αρχαία αραβική ενώ η άλλη όψη είναι γραμμένη στην τουρκική,
αναφέρονται τα εξής:

‘’ Η κάθε πλευρά αυτού του Κάστρου είναι ένας τάφος του Ισλάμ απο παλιά Δέησης στο
Θεό για τις ψυχές τους. ‘’

Επιγραφή στην αριστερή πλευρά του Επιγραφή στην δεξιά πλευρά του Κάστρου
Κάστρου ( Δικό μου φωτογραφικό υλικό )

( Δικό μου φωτογραφικό υλικό ) 12 | P a g e

07. Η ΦΘΟΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

Γενικά για τη φθορά:
Η πέτρα είναι το κυριότερο υλικό που έχει κυρίως χρησιμοποιηθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό για
την κατασκευή κτιρίων στην αρχαιότητα.
Η φθορά δημιουργείται λόγω του περάσματος του χρόνου. Σύμφωνα με την αρχή της
διάβρωσης, κάθε υλικό το οποίο εκτίθεται σ’ένα ορισμένο περιβάλλον τείνει να ισορροπήσει
με τις διάφορες συνθήκες του περιβάλλοντος. Έτσι, οι συνθήκες αλλάζουν με την πάροδο
του χρόνου, και αυτή η ισορροπία χάνεται. Οι επιδράσεις της είναι η μετατροπή των φυσικών
ιδιοτήτων και των χαρακτηριστηκών του υλικού.
Γενικά, τα αίτιας φθοράς του Κάστρου της Λεμεσού:
- Η διάβρωση απο το νερό της βροχής.
- Η διάβρωση λόγω παγετού.
- Η διάβρωση απο διαλυτά άλατα λόγω της θέσης του.( 500μ. απο τη θάλασσα )
- Η ατμοσφαιρική ρύπανση γιατί το κάστρο βρίσκεται στο κέντρο της πόλης.
- Η επίδραση της υγρασίας
Καί το ίσως χειρότερο, απο τους επισκέπτες, όσο παράξενο κι αν ακούγεται. Πολλοί
αφήνουν πίσω τους σημάδια χαραγμένα στους τοίχους, που πολύ δύσκολα, μπορεί και
αδύνατα να επαναδιορθωθούν.

Απεικόνιση φθοράς Κάστρου
( Δικό μου φωτογραφικό υλικό )

13 | P a g e

08. ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Φτάνοντας στο τέλος της εργασίας, έχοντας κάνει μια σχεδόν πλήρης ανάλυση, και
ανασκόπηση του θέματος, πιστέυω πως έχουν καλυφθεί όλα όσα αναφέρθηκαν στη εισαγωγή

με έναν αυτόνομο τρόπο, όσο για την ιστορική αναδρομή, τόσο για τον σημερινό ρόλο του
Κάστρου ως μουσείο.

14 | P a g e

09. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1)
https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CE%AC%CF%83%CF%84%CF%81%CE%BF_%CF%84%CE%B7
%CF%82_%CE%9B%CE%B5%CE%BC%CE%B5%CF%83%CE%BF%CF%8D
2)
https://lemesosblog.com/stiles/apo-to-parelthon/
3)
https://www.newsbeast.gr/portraita/arthro/664344/o-stauroforos-rihardos-o-leodokardos
4)
https://www.mixanitouxronou.gr/richardos-o-leontokardos-kakos-gios-kakos-sizigos-kakos-vasilias-
pou-dolofonithike-apo-enan-anilikorichardos-o-leontokardos-o-vasilias-tis-anglias-pou-latreftike-
san-iroas-epidi-igithike-tis-t/
5)
https://www.cyprusalive.com/el/rixardos-o-leontokardos-pws-o-prwin-vasilias-tis-agglias-syndeetai-
me-tin-kypro
6)
https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A1%CE%B9%CF%87%CE%AC%CF%81%CE%B4%CE%BF%CF%82_
%CE%BF_%CE%9B%CE%B5%CE%BF%CE%BD%CF%84%CF%8C%CE%BA%CE%B1%CF%81%CE%B4%CE
%BF%CF%82
7)
https://exploringgreece.tv/cyprus/kypros-volta-sto-istoriko-mesaioniko-kastro-lemesoy/10763/?cn-
reloaded=1#.XvyvBSgzbGg
8)
https://www.cyprusalive.com/el/location/limassol-castle
9)
https://allaboutlimassol.com/mesaioniko-mouseio-kyprou-kastro-lemesou
10 )
http://www.mcw.gov.cy/mcw/DA/DA.nsf/All/61E651EA3D6F3976C2257199001EFB8F?OpenDocume
nt
11 )
https://allaboutlimassol.com/to-mesaioniko-kastro-lemesou-kai-i-istoria-tou

15 | P a g e