๔. สำนวน สุภาษิต คำพังเพย

ความหมายตามพจนานุกรม หมายถึง โวหาร ทานองพูด
ถ้อยคาที่เรียบเรียง ถ้อยคาที่ไม่ถูกไวยากรณ์แต่รับใช้เป็นภาษา
ที่ถูกต้อง การแสดงถ้อยคาออกมาเป็นข้อความพิเศษเฉพาะ
ภาษาหนงึ่ ๆ

สานวนไทยจะมีความหมายโดยนัย เป็นลักษณะ
ความหมายเชิงอุปมาเปรียบเทียบ จะไม่แปลความหมาย
ตรงตามตัวอกั ษร

ตวั อย่างเช่น ...

ปากเสีย หมายถึง พดู ไม่ดี ชอบว่าผูอ้ ืน่
ไม่เอือ้ เฟื้อแก่ใคร
ใจจืด : อยู่กบั เมียคนเดิม
กนิ นา้ พริกถ้วยเก่า :
ทาสิ่งทีเ่ สีย่ งต่ออนั ตราย
จบั งขู ้างหาง :

ความหมายตามพจนานุกรม หมายถึง คากลา่ วที่มีคติควรฟัง

สุภาษิตจึงมีลักษณะเดียวกับสานวนและคาพังเพย แต่มี
จุดม่งุ หมายเพื่อ และมีลักษณะ คือ
 การสัง่ สอน
 เตือนสติให้คิด
 ไมม่ ีการเสียดสีหรือติชมอยา่ งคาพังเพย
 เป็นถอ้ ยคาที่แสดงหลักความจริง เป็นทีย่ อมรับกันโดยทว่ั ๆ ไป

ภาษิตน้ยี ังมีความหมายรวมไปถึง สัจธรรม คาส่งั สอน
ทีเ่ ป็นความจริงอนั เที่ยงแท้ทางศาสนาด้วย เช่น ...

แต่เรานิยมเรียกสจั ธรรมเหล่านี้ว่า "สุภาษิต"

คาพังเพย ความหมายตามพจนานกุ รม
หมายความว่า

คาพูดที่พูดออกมา ไม่ว่าจะ
เป็นทานองสานวนโวหาร หรือ
คาพังเพย แต่มีเน้ือความหรือ
ความหมายที่ดี เป็นคาตักเตือน
สั่งสอน และสะกิดใจให้ระลึกถึง
อย่เู สมอ

ค า พั ง เ พ ย ส่ ว น ม า ก มี
ลั ก ษ ณ ะเ ป็ น ข้ อ คิด แล ะ มี
ความหมายลึกซ้ึง เน้ือความที่
ส่ังสอนน้ัน ไม่ได้เป็นความจริง
อนั เทีย่ งแท้

๑.คาสุภาษิตประเภทที่พูด อ่าน หรือเข้าใจ
เน้ือความได้ทันที โดยไม่ต้องแปลความหมาย
ตีความหมาย เช่น

- ทาดีได้ดี ทาชว่ั ไดช้ ่ัว

๒. คาสุภาษิตประเภทที่พูด อ่าน หรือฟังแล้วยังไม่
เข้าใจเน้ือความนั้นในทันที ต้องนึกตรึกตรอง ต้องแปลความ
ตีความหมายเสียก่อนจึงจะทราบเน้ือแท้ของคาเหล่านั้น
เช่น

- ผีบ้านไม่ดีผีปา่ ก็พลอย

http://www.slideshare.net/joiceyeam14/ss-5329891
http://www.dekying.com/women1175.htm