ปั จจ ุ บน ั เร ื่องเพศไม ่ เพ ี ยงแต ่ เป็ นเร ื่องธรรมชาต ิ เท ่ าน ั น ้ แต ่ ยง ั เป็ นเร ื่องท ี่ถก ู กา หนดโดยระบบสง ั คมและวฒ ั นธรรม เร ื่องเพศว ิถีมีการ เปล ี่ยนแปลงตลอดเวลา ซึ่งเป็ นกระบวนการตลอดชี ว ิ ตของแต ่ ละบ ุ คคล ท ี่ม ี การเจร ิ ญเต ิ บโตและเปล ี่ยนแปลงไปตามกรอบกต ิ กาและเหต ุ การณ์ ต ่ างๆ ของสง ั คม 2 การสื่อความหมายของภาษาที่เกี่ยวกับเพศของบุคคลในสังคมปัจจุบัน น ั น ้ ไม ่ได ้ ย ึ ดแค ่ เพศท ี่เป็ นอวย ั วะของร ่ างกายหร ื อเพศตามคา น าหน ้ าชื่อเท ่ าน ั น ้ ความหมายของเพศจึงประกอบด้วย 2 ม ิ ต ิ ท ี่ต ้ องพ ิ จารณาร ่ วมกน ั ได ้ แก ่ เพศ โดยกา เน ิ ด (Sex) และ เพศว ิ ถ ี(Sexuality)
3 เพศโดยกา เน ิ ด (Sex) หมายถึง ลักษณะเพศทางกายภาพที่มองเห็นจาก ภายนอก เช ่ น เพศชายมีอวย ั วะเพศชาย เพศหญ ิ งม ี อวย ั วะเพศหญ ิ ง ซึ่งกา หนด โดยโครโมโซมเพศ ได ้ แก ่ เพศชาย (Male) มีโครโมโซม XY และเพศหญ ิ ง (Female) มีโครโมโซม XX เพศโดยกา เน ิ ดดง ั กล ่ าว ได้รับการรบ ั รองอย ่ างเป็ น ทางการโดยการจดทะเบียน การเก ิ ดว ่ าเป็ นเด็กชายหรือ เดก ็ หญ ิ งตามอวัยวะเพศ
4 เพศว ิ ถ ี(Sexuality) หมายถึง อัตลักษณ์ทางเพศและ ว ิ ถ ี ทางเพศท ี่บ ุ คคลแต ่ ละบ ุ คคลปรารถนา ไม ่ ว ่ าจะเป็ นรสน ิ ยม ทางเพศ ความพึงพอใจในเรื่องเพศ และการแสดงออกทางเพศ องค์การการศึ กษา ว ิ ทยาศาสตร ์ และวัฒนธรรม แห ่ งสหประชาชาต ิหรือยูเนสโก (UNESCO)ให้ค าจ ากัดความ ของเพศว ิ ถ ีศึ กษาว ่ า หมายถ ึ ง “การเรียนการสอนเกี่ยวกับ เรื่องเพศ และความสัมพันธ์ที่เหมาะสมกับวัยของผู้เรียน และบร ิ บททางวฒ ั นธรรม โดยการให ้ความรู้ที่ถูกต้องชัดเจน ข้อมูลที่ ปราศจากการต ั ดส ิ นค ุ ณค ่ าบนพื้นฐานของว ิ ทยาศาสตร ์” เพศว ิถี ศึ กษา เปิ ดโอกาสให้ผู้เรียนได ้ ค ้ นหาค ุ ณค ่ าและทศ ั นคต ิ ของตนเอง เพ ื่อให ้ ม ี ทก ั ษะในการตด ั ส ิ นใจ สื่อสาร และลดความเสี่ยงท ี่เกี่ยวข้อง กบ ั เพศว ิ ถ ี
5 ตามอนุสัญญาสากลและข ้ อตกลงระหว ่ างประเทศที่เกี่ยวข้องกับเพศ ว ิ ถ ี ของคณะกรรมการว ่ าด ้ วยสาธารณส ุ ขแห ่ งสหประชาชาต ิระบุไว้ในข้อที่ 27 กล ่ าวถ ึ งเพศว ิ ถ ี และพฤต ิ กรรมท ี่เก ี่ยวข ้ องกบ ั วย ั ร ่ น ุ ดง ั น ี ้ สหประชาชาต ิ United Nations (UN) “วยัรุ่นมีสิทธิที่จะเข ้ าถ ึ งข ้ อมูลที่จา เป็ นต่อสุขภาพ และพฒันาการและเอ ื้อต่อการมีส่วนร่วมอย่างเหมาะสมในสงคม ั ทงั้นี้บรรดารฐัภาคีต่างๆ จ ึ งต ้ องทา ให ้ แน่ใจว่าวยัร่นุทงั้หญิงและ ชายทงั้ในและนอกโรงเรียน จะไม่ถกูปิดกั้นการเข้าถึงข้อมูล และ จะได้รับข้อมูลที่ถูกต้องเหมาะสมในการดูแลสุขภาพและพัฒนาการ ของพวกเขา พร ้ อมทงั้มีพฤติกรรมที่ดีต่อสุขภาพได ้ อย่างไร ซึ่ง ควรรวมถึงข้อมูลเกี่ยวกับการใช้และการเสพบุหรี่ แอลกอฮอล์ และสารอื่นๆ พฤติกรรมทางสังคมและทางเพศที่ปลอดภัยและ การเคารพผู้อื่น โภชนาการและการออกก าลังกาย”
6 ประเทศไทย ในประเทศไทยม ี พระราชบญัญตัิ การป้ องกนัและแก ้ไขปัญหาการตงั้ครรภ์ ในวยัร่น ุ พ.ศ. 2559 ที่ระบุในมาตรา 6 ท ี่นักเร ี ยนม ีส ิ ทธ ิ ท ี่จะได ้ รบัการจัดการเรียน การสอนเร ื่องเพศว ิ ถ ีศึ กษาให ้ เหมาะสมกบัวยัพฒันาผ ้ ส ู อนให ้ ม ี ความสามารถใน การให้ค าปรึกษาเก ี่ยวกบัเร ื่องเพศว ิ ถ ีศึ กษา และจดัให ้ ม ี ระบบบร ิ การดแ ู ลช่วยเหล ื อ และค ้ ม ุ ครองอย่างเหมาะสม จากการว ิ จยัโดยองคก ์ ารอนามยัโลกท ี่ต ิ ดตามผลการให้ การศึ กษาเร ื่องเพศว ิ ถ ีศึ กษาท ี่เน ้ นเร ื่องการน าไปปฏ ิ บัต ิ ได้เหมาะสมถูกต้อง ในหลายประเทศทั ่วโลกพบผล ใกล้เคียงกนัว่า ทก ุ คนม ีส ิ ทธ ิ เท่าเท ี ยมกนัในการ รับรู้เรื่องเพศ
7 ปั จจบ ุ น ั จ ึ งเป็ นสง ั คมท ี่ม ี ความหลากหลายทางเพศ แบง ่ ออกได ้ ดง ันี้
8 นอกจากน ี ้ในสง ั คมปั จจ ุ บน ั ยง ั ม ี การน ิ ยามบ ุ คคลท ี่ระบ ุ ว ่ าตนเองไม ่ ม ี ความรักหรือชอบเพศใด หรือบ ุ คคลแบบใดเลย เร ี ยกว ่ า Asexual และบุคคลที่ รก ั และพ ึ งพอใจบ ุ คคลใดก ็ได ้โดยไม ่ ม ีข้อจ ากัด ในเร ื่องเพศโดยก าเน ิ ดและ เพศว ิ ถ ี เร ี ยกว ่ า Pansexual ปัจจ ุ บนัองคก ์ ารสหประชาชาต ิได ้ให ้ ความค ้ ม ุ ครองกลุ่ มบ ุ คคลท ี่มีความ หลากหลายทางเพศ L - Lesbian เลสเบี้ยน B - Bisexual ไบเซ็กชวล B - Bisexual ไบเซ็กชวล Queer เควียร Intersex อ ิ นเทอร์เซ็กซ Transgender คนข้ามเพศ
9 ยูเนสโก ระบ ุ ว ่ าเดก ็ และเยาวชนจา เป็ นและม ีส ิ ทธ ิที่จะ ได้รับการเรียนรู้เรื่องเพศว ิ ถ ีศึ กษาให ้ เหมาะสมกบ ั กล ่ ุ มอายต ุ ่ างๆ 4 กล ่ ม ุ ค ื อ
10 ต้องการ เป็ นเพศใด มีความพึงพอใจ ทางเพศและพฤต ิ กรรม การมีเพศสัมพันธ์แบบใด มีลักษณะทางกายภาพ ของร ่ างกายอย ่ างไร ชอบมีความสัมพันธ์ ทางเพศกับเพศใด แสดงออกต ่ อ สาธารณะเกี่ยวกับ เพศของตนเองอย ่ างไร
11 เพศว ิ ถ ี หมายถ ึ งว ิ ถ ีชี ว ิ ตทางเพศในด ้ านความรัก ความร ้ ส ู ึ ก รสน ิ ยมทางเพศ ความปรารถนาทางเพศ และ พฤต ิ กรรมความสม ั พน ั ธท ์ างเพศของบค ุ คล ซึ่งไม ่ใช ่เรื่อง หยด ุ น ิ่ง แต ่ เป็ นกระบวนการท ี่เปล ี่ยนแปลงตลอดเวลา ของบค ุ คลบค ุ คลหน ึ่ง เช ่ น การแสดงออกทางเพศท ี่ไม ่ ตรง กบ ั เพศโดยกา เน ิ ด กล ่ าวโดย สรป ุ ว ่ า
12 อัตลักษณ์ทางเพศ Gender Identity รสน ิ ยมทางเพศ Sexual Orientation เพศโดยกา เน ิ ด Biological Sex การแสดงออกทางเพศ Gender Expression Gender Gingerbread Person
13
14