ึ7เครื่องกล

ชุดท่ี 7 เคร่ืองกล ห น้ า | 44

หวั ข้อ สรปุ
ลม่ิ คือ เคร่ืองกลที่ช่วยผ่อนแรง มีลักษณะคลา้ ยขวาน ใช้สาหรับตอกลง

ในเน้ือวัตถุเพื่อให้เน้ือวัตถุแยกออกจากกัน ดังภาพ สามารถแสดงการ
คานวณได้ ดังสมการ

WH
M. A. = E × L

ลม่ิ

หัวข้อ สรปุ
สกรู คือ เครื่องกลท่ีช่วยผ่อนแรง มีลักษณะคล้ายบันไดเวียนวนรอบ

แกนอันหน่ึงใช้สาหรับยกวัตถุหนัก ๆ ขึ้นสูง ๆ โดยแรงพยายามเคลื่อนที่
เป็นวงกลม ขณะที่แรงต้านทานเคลื่อนที่ข้ึนลงในแนวด่ิง ดังภาพ สามารถ
แสดงการคานวณได้ ดงั สมการ

E × 2πR = W × P

สกรู

W 2πR
M. A. = E × P

โดย นางพัชรี คูณทอง ตาแหนง่ ครู วทิ ยฐานะ ครูเช่ียวชาญ

ชดุ ที่ 7 เคร่ืองกล ห น้ า | 45

หวั ข้อ สรปุ
ล้อกับเพลา คือ เครื่องกลที่ช่วยผ่อนแรง ประกอบด้วยวัตถุ

ทรงกระบอก 2 ชิ้นติดกัน วัตถุชนิ้ ใหญเ่ รียกว่าล้อ วตั ถุชิ้นเล็กเรียกวา่ เพลา
ใช้เชือก 2 เส้น สาหรับพันรอบล้อเส้นหน่ึง และอีกเส้นหน่ึงพันรอบเพลา
โดยพันไปคนละทางกัน ให้ปลายข้างหนึ่งของเชือกท่ีพันรอบเพลาผูกติดกับ
วัตถุ ส่วนปลายอีกข้างหนึ่งของเชือกที่พันรอบล้อใช้สาหรับออกแรงดึง
ดงั ภาพ สามารถแสดงการคานวณได้ ดงั สมการ

E × 2πR = W × 2πr

ล้อกับเพลา WR
M. A. = E × r

โดย นางพัชรี คูณทอง ตาแหนง่ ครู วิทยฐานะ ครูเชีย่ วชาญ

ชดุ ที่ 7 เครื่องกล ห น้ า | 46

เฉลยบัตรกจิ กรรมท่ี 7.2
แบบฝกึ หดั เรอื่ ง เครอื่ งกล

1. เคร่ืองกลชนิดหนึ่งมีประสิทธิภาพการใช้งาน 80 เปอร์เซ็นต์ ยกวัตถุหนัก 500 นิวตัน ขึ้นไปวาง
บนหลังดาบ้านสูง 5 เมตร หากนาเคร่ืองกลชนิดเดียวกันน้ีไปยกกล่องเหล็กหนัก 50 นิวตัน จะ
สามารถยกข้ึนไดส้ งู สดุ ก่ีเมตร
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….

2. จงหาประสทิ ธิภาพของพืน้ เอยี ง (กาหนด g = 10 m/s)

…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….

โดย นางพชั รี คณู ทอง ตาแหน่ง ครู วิทยฐานะ ครูเชย่ี วชาญ

ชดุ ที่ 7 เคร่ืองกล ห น้ า | 47

3. จงหาปะสิทธิภาพของคานงดั อังภาพ ถ้าต้นกล้าออกแรงกดคาน 20 นิวตัน สามารถยกก้อนอฐิ ได้
หนัก 50 นิวตนั ถ้าต้นกล้ากดคานลง 50 เซนตเิ มตร จะทาใหก้ อ้ นหินขยับขน้ึ ได้ 10 เซนติเมตร

…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….

โดย นางพชั รี คูณทอง ตาแหน่ง ครู วทิ ยฐานะ ครูเชย่ี วชาญ

ชุดที่ 7 เคร่ืองกล ห น้ า | 48

4. จงหาประสทิ ธภิ าพของสกรู ดังภาพ เม่ือออกแรง 50 นวิ ตัน ยกของไดห้ นกั 5 กโิ ลกรัม
(กาหนด g = 10 m/s)

…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….

โดย นางพัชรี คณู ทอง ตาแหน่ง ครู วิทยฐานะ ครูเชยี่ วชาญ

ชุดที่ 7 เครื่องกล ห น้ า | 49

5. จงหาประสิทธิภาพของล้อและเพลา ดังภาพ เม่ือออกแรง 20 นิวตัน ยกของได้หนัก 80 นิวตัน
โดยลอ้ และเพลามีรศั มี 80 เซนตเิ มตร และ 10 เซนตเิ มตร ตามลาดบั

…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….

โดย นางพชั รี คณู ทอง ตาแหนง่ ครู วิทยฐานะ ครูเช่ียวชาญ

ชดุ ท่ี 7 เครื่องกล ห น้ า | 50

6. แสดงวิธีคานวณการได้เปรียบเชิงกลของรอกพวงในรูปแบบต่าง ๆ แล้วเรียงลาดับการได้เปรียบ
เชิงกลจากมากไปหาน้อย (กาหนดให้ไมค่ ิดน้าหนักรอกในการคานวณ)

…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….

โดย นางพชั รี คณู ทอง ตาแหนง่ ครู วทิ ยฐานะ ครูเชย่ี วชาญ

ชุดที่ 7 เครื่องกล ห น้ า | 51

เฉลยใบงานท่ี 7.1
แผนผังมโนทัศน์ เรอื่ ง เครอ่ื งกล

คาชี้แจง ให้นักเรียนสรุปความรู้ท่ีเกี่ยวกับ “เครื่องกล” เป็นแผนผังมโนทัศน์ (Concept
Mapping) ในกระดาษที่แจกใหแ้ ลว้ นาเสนอผลงานหน้าช้นั เรยี น

โดย นางพชั รี คูณทอง ตาแหนง่ ครู วทิ ยฐานะ ครูเชี่ยวชาญ

ชุดที่ 7 เครื่องกล ห น้ า | 52

เกณฑ์การให้คะแนนแบบประเมนิ ตามสภาพจรงิ ของผงั มโนทศั น์

ระดับคะแนน

เกณฑ์การประเมิน 3 2 1

(11-15 คะแนน) (6-10 คะแนน) (1-5 คะแนน)

1. ความถูกตอ้ ง เ ขี ย น ม โ น ทั ศ น์ ไ ด้ เ ขี ย น ม โ น ทั ศ น์ ไ ด้ เ ขี ย น ม โ น ทั ศ น์ ไ ด้

และความครบถ้วน ถู ก ต้ อ ง ค ร บ ถ้ ว น ถกู ต้องครบถ้วน แต่ ถูกต้องแต่ไม่ครบถ้วน

ของมโนทศั น์ และแสดงลาดับขั้นของ แสดงลาดับข้ันของมโน และแสดงลาดับขั้นของ

ม โ น ทั ศ น์ ไ ด้ อ ย่ า ง ทศั น์ไม่ถูกต้อง มโนทศั น์ไม่ถกู ตอ้ ง

ถูกต้อง

2. ความสมบูรณ์ของ มี ช่ื อ ผั ง ม โ น ทั ศ น์ มี ช่ื อ ผั ง ม โ น ทั ศ น์ มีชื่อผังมโนทัศน์ไม่มี

ผงั มโนทัศน์ คาเชื่อมมโนทัศน์ และมี คาเช่ือมมโนทัศน์ แต่ไม่ คาเช่ือมมโนทัศน์และ

การแสดงความสัมพันธ์ มี ก า ร แ ส ด ง ไ ม่ มี ก า ร แ ส ด ง

ระหว่างมโนทัศน์ด้วย ความสัมพันธ์ระหว่าง ความสัมพันธ์ระหว่าง

สญั ลกั ษณอ์ ย่างชดั เจน มโนทัศน์ด้วยสัญลักษณ์ มโนทัศน์ด้วยสัญลักษณ์

อยา่ งชัดเจน อย่างชดั เจน

3. ความประณตี ผลงานมีความประณีต ผลงานมีความประณีต ผ ล ง า น ไ ม่ มี ค ว า ม

ในการทาผังมโนทัศน์ และขนาดตัวอักษรที่ใช้ แต่ขนาดตัวอักษรท่ีใช้ ป ร ะ ณี ต แ ล ะ ข น า ด

เ ขี ย น ผั ง ม โ น ทั ศ น์ เขียนผังมโนทัศน์เล็ก ตัวอักษรท่ีใช้เขียนผัง

เหมาะสม หรอื ใหญเ่ กนิ ไป มโนทัศน์เล็กหรือใหญ่

เกนิ ไป

4. ความรับผิดชอบใน ส่งผังมโนทศั น์ตรงเวลา ส่งผังมโนทัศน์ช้ากว่า สง่ ผังมโนทัศน์

การทาผังมโนทศั น์ เวลาทีก่ าหนด 1-2 วัน ช้ากว่าเวลาที่กาหนด

มากกว่า 3 วัน

5. การปรับปรุง/แก้ไข มีการนาคาแนะนา มกี ารนาคาแนะนา ไม่มกี ารนาคาแนะนา

การทาผังมโนทัศน์ ข้อควรปรับปรุงที่ครู ข้อควรปรับปรุงท่ีครู ข้อควรปรับปรุงที่ครู

บอกไปปรับปรุงงาน บอกไปปรับปรุงงาน บอกไปปรับปรุงงาน

ของตนเองอย่เู สมอ ของตนเองบางครง้ั ของตนเอง

โดย นางพชั รี คูณทอง ตาแหน่ง ครู วิทยฐานะ ครูเช่ียวชาญ

ชดุ ท่ี 7 เครื่องกล ห น้ า | 53

เฉลยใบงานที่ 7.2
ถอดบทเรยี น เรอ่ื ง เครือ่ งกล

คาช้ีแจง ให้นักเรียนถอดบทเรียนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเก่ียวกับ “เครื่องกล”
ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเป็น ในกระดาษชาร์ตท่ีกาหนดให้แล้วนาเสนอผลงาน โดย
นาไปติดป้ายนเิ ทศหน้าชนั้ เรยี น

โดย นางพชั รี คูณทอง ตาแหนง่ ครู วิทยฐานะ ครูเชีย่ วชาญ

ชดุ ท่ี 7 เครื่องกล ห น้ า | 54

เกณฑ์การใหค้ ะแนนแบบการประเมนิ ตามสภาพจรงิ ของการถอดบทเรียน

ระดบั คะแนน

เกณฑก์ ารประเมิน 3 2 1

(11-15 คะแนน) (6-10 คะแนน) (1-5 คะแนน)

1. ความถกู ตอ้ งและ เ ขี ย น แ ผ น ภ า พ ถ อ ด เขียนแผนภาพถอด เ ขี ย น แ ผ น ภ า พ ถ อ ด

ความครบถ้วนของ บ ท เ รี ย น ไ ด้ ถู ก ต้ อ ง บ ท เ รี ย น ไ ด้ ถู ก ต้ อ ง บทเรียนได้ถูกต้องแต่ไม่

เนอ้ื หา ครบถ้วน และแสดงลาดับ ค ร บ ถ้ ว น แ ต่ แ ส ด ง ครบถ้วน และแสดงลาดับ

ขั้ น ข อ ง แ ผ น ภ า พ ถ อ ด ลาดับข้ันของการถอด ข้ันการถอดบทเรียนของ

บทเรยี นไดอ้ ย่างถกู ตอ้ ง บทเรยี นไม่ถูกต้อง มโนทัศน์ไม่ถกู ต้อง

2. ความสมบูรณ์ มี ชื่ อ แ ผ น ภ า พ ถ อ ด มี ชื่ อ แ ผ น ภ า พ ถ อ ด มชี ่ือแผนภาพถอดบทเรียน

ข อ ง ก า ร ถ อ ด บทเรียนคาเช่ือมแผนภาพ บทเรียนคาเช่ือมมโน ไม่มีคาเชื่อมแผนภาพถอด

บทเรียน ถอดบทเรียนและมีการ ทัศน์ แต่ไม่มีการแสดง บทเรียนและไม่มีการแสดง

แ ส ด ง ค ว า ม สั ม พั น ธ์ ความสัมพันธ์ระหว่าง คว า ม สั ม พั น ธ์ ร ะ ห ว่ า ง

ระหว่าง แผนภาพถอด แผนภาพถอดบทเรียน แผนภาพถอดบทเรียนด้วย

บทเรยี นด้วยสัญลักษณ์ ด้วยสัญลักษณ์อย่าง สัญลักษณอ์ ย่างชดั เจน

อย่างชัดเจน ชัดเจน

3. ความประณีต ผลงานมีความประณีตและ ผลงานมีความประณีต ผลงานไม่มีความประณีต

ใ น ก า ร ท า ถ อ ด ขนาดตัวอักษรที่ใช้เขียน แต่ขนาดตัวอักษรที่ใช้ และขนาดตัวอักษรท่ีใช้

บทเรยี น แผนภาพถอดบทเรียน เขียนแผนภาพถอด เขียนผัง แผนภ าพถอ ด

เหมาะสม บทเรียนเล็กหรือใหญ่ บ ท เ รี ย น เ ล็ ก ห รื อ ใ ห ญ่

เกนิ ไป เกินไป

4. ความรับผิดชอบ ส่งแผนภาพถอดบทเรียน ส่ ง แ ผ น ภ า พ ถ อ ด ส่งแผนภาพถอดบทเรียน

ในการวิเคราะห์ ตรงเวลา บทเรียนเกินกว่าเวลาที่ เกนิ กว่าเวลาที่กาหนด

ถอดบทเรยี น กาหนด 1-2 วัน มากกวา่ 3 วัน

5. การปรับปรุง/ มกี ารนาคาแนะนา ข้อควร มีการนาคาแนะนา ไม่มกี ารนาคาแนะนา

แกไ้ ขการทา ป รั บ ป รุ ง ท่ี ค รู บ อ ก ไ ป ข้อควรปรับปรุงที่ครู ข้อควรปรับปรุงท่ีครูบอก

ถอดบทเรยี น ปรับปรุงงานของตนเองอยู่ บอกไปปรับปรุงงาน ไปปรบั ปรงุ งาน

เสมอ ของตนเองบางครัง้ ของตนเอง

โดย นางพชั รี คณู ทอง ตาแหนง่ ครู วิทยฐานะ ครูเชย่ี วชาญ

ชุดที่ 7 เครื่องกล ห น้ า | 55

เฉลยแบบทดสอบกอ่ นเรียนและหลงั เรยี น
ชุดที่ 7 เร่อื ง เครอ่ื งกล

แบบทดสอบกอ่ นเรียน แบบทดสอบหลังเรียน
ข้อ ก ข ค ง ข้อ ก ข ค ง
1 1
2 2
3 3
4 4
5 5
6 6
7 7
8 8
9 9
10  10 

โดย นางพชั รี คณู ทอง ตาแหน่ง ครู วิทยฐานะ ครูเช่ียวชาญ

ชุดที่ 7 เครื่องกล ห น้ า | 56

ประวตั ยิ ่อผ้จู ัดทา

ชือ่ – สกลุ นางพัชรี คูณทอง

วัน เดือน ปี เกดิ วนั ที่ 4 พฤศจิกายน พ.ศ. 2522

สถานที่เกิด บา้ นเลขที่ 388/14 หมู่ 12

บ้านคอ้ เหนือ ตาบลกุดลาด

อาเภอเมอื งอบุ ลราชธานี

จังหวดั อบุ ลราชธานี 34000

โทรศัพท์ 085-200-555-9

ตาแหนง่ หนา้ ทีป่ ัจจุบัน ครู วทิ ยฐานะ ครเู ช่ยี วชาญ

สถานทีท่ างานในปัจจุบัน โรงเรียนโนกลางวทิ ยาคม ตาบลโนนกลาง อาเภอพบิ ลู มงั สาหาร

จังหวัดอุบลราชธานี สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดอบุ ลราชธานี

ประวัติการศกึ ษา

พ.ศ. 2544 ปริญญาตรี ครุศาสตรบัณฑิต วิชาเอก เทคโนโลยีและนวัตกรรม

การศึกษา สถาบนั ราชภฏั สุรินทร์

พ.ศ. 2553 ปรญิ ญาโท ศึกษาศาสตรมหาบณั ฑติ

สาขาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลยั รามคาแหง

ประสบการณก์ ารทางาน

พ.ศ. 2545 ตาแหน่ง อาจารย์ 1 ระดบั 3 โรงเรียนขมน้ิ พิทยาสรรพ์

อาเภอเมือง จงั หวดั กาฬสินธ์ุ

พ.ศ. 2549 ครู คศ.1 โรงเรียนโนกลางวทิ ยาคม อาเภอพบิ ูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี

พ.ศ. 2552 ครู วทิ ยฐานะ ครูชานาญการ โรงเรยี นโนกลางวทิ ยาคม อาเภอพบิ ลู มังสาหาร

สังกัดองคก์ ารบริหารสว่ นจงั หวดั อบุ ลราชธานี

พ.ศ. 2558 ครู วิทยฐานะ ครูชานาญการพเิ ศษ โรงเรียนโนกลางวิทยาคม อาเภอพบิ ลู มงั สาหาร

สังกดั องค์การบรหิ ารสว่ นจังหวดั อบุ ลราชธานี

โดย นางพัชรี คณู ทอง ตาแหน่ง ครู วิทยฐานะ ครูเชยี่ วชาญ

ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรูว้ ทิ ยาศาสตร์

กลมุ่ สาระการเรยี นรูว้ ทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

โรงเรยี นโนนกลางวทิ ยาคม อาเภอพบิ ูลมงั สาหาร จงั หวดั อบุ ลราชธานี
องคก์ ารบรหิ ารสว่ นจงั หวดั อบุ ลราชธานี