www.canva.com
A. Identitas
Kelas : XI/Gasal
Mata Pelajaran : Bahasa Jawa
Materi : Teks upacara adat mantu
Tahun Pelajaran : 2022/2023
Alokasi Waktu : 4 JP x 45 menit
B. Kompetensi Dasar
3.4. Menganalisis isi teks tentang upacara adat tradisi mantu.
4.4. Menulis teks tentang upacara adat tradisi mantu.
C. Indikator
3.4.1 Peserta didik dapat menganalisis teks upacara adat tradisi
mantu.(C4)
3.4.2 Peserta didik dapat mengkritisi teks upacara adat tradisi mantu.
(C5)
4.4.1 Peserta didik dapat merumuskan pesan moral yang terkandung
dalam teks upacara adat tradisi mantu. (P4)
4.4.2 Peserta didik dapat membuat teks upacara adat tradisi mantu.
(P5)
2
LKPD Materi Upacara Adat Ngunduh Mantu Kelas XI
D. Tujuan Pembelajaran
Pertemuan-1
Melalui kegiatan pembelajaran dengan pendekatan scientifik, model
pembelajaran problem based learning, metode diskusi, tanya jawab,
dan presentasi peserta didik dapat:
1. menganalisis teks upacara adat mantu dengan teliti (C5, HOTS).
2. merumuskan pesan moral yang terkandung dalam teks upacara
adat tradisi mantu dengan kritis (P4, HOTS).
Pertemuan-2
Melalui kegiatan pembelajaran dengan pendekatan seientifik, model
pembelajaran problem based learning peserta didik dapat:
1. membuat teks upacara adat tradisi mantu dengan kreatif (P5,
HOTS)
2. mengkritisi teks upacara adat tradisi mantu dengan santun(C5,
HOTS)
E. Materi Pembelajaran
a. Faktual : Video contoh upacara adat tradisi mantu
Banyumasan.
b. Konseptual : Pengertian adat tradisi mantu, tata cara
mantu,ubarampe adicara mantu.
c. Prosedural : Cara menganalisis ubarampe dan pirantos, cara
membuat dan mengkritisi teks upacara adat
mantu.
d. Metakognitif : Menyimpulkan pesan moral pada teks pada
upacara adat tradisi mantu dengan
merelevansikan pada kehidupan jaman sekarang.
e. Materi remidial : Bagi peserta didik yang belum mencapaia KKM
peserta didik mengerjakan soal yang telah
disediakan oleh guru.
3
LKPD Materi Upacara Adat Ngunduh Mantu Kelas XI
f.Materi pengayaan : Bagi peserta didik yang sudah mencapai KKM
peserta didik mengerjakan soal yang telah
disediakan oleh guru.
F. Pendekatan pembelajaran, model pembelajaran, dan metode
pembelajaran
Pendekatan : Saintific
Model : Problem Base Learning (PBL)
Metode : Penugasan, Tanya jawab, Diskusi, Presentasi
G. Media, Alat dan Sumber Belajar
Media : Power point, google form, gambar upacara adat mantu
dan video.
Alat : Laptop, handphone, proyektor, speaker dan LCD.
Sumber belajar :
Gandung Widaryatmo, dkk.2015. Prigel Basa Jawa kelas XI.
Jakarta: Erlangga.
Suwarna, dkk. 2008. Upacara Pengantin Gaya Mangkunegara.
Yogyakarta: CV.Grafika Indah.
Bangunjiwo, Ki Juru. 2008. Tata Cara Pengantin Jawa.
Yogyakarta: Narasi.
Sumiarti. dkk. 2019. Tradisi Adat Jawa Menggali Kearifan Lokal
Tradisi Masyarakat Banyumas. Jakarta : Pustaka Ilmu.
Kamus Bausastra Jawa online
https://www.sastra.org/leksikon
https://budiarto.id/bausastra
Jurnal penelitian
Darusalam, Dadan.” Implementasi Model Project Based
Learning (PJBL) dalam Meningkatkan Keterampilan
4
LKPD Materi Upacara Adat Ngunduh Mantu Kelas XI
Membaca Berita.” Jurnal Pendidikan Bahasa dan Sastra
Indonesia serta Daerah. Vol 11, No 2 (2022) : 2022
Pertiwi, Imelda Dian, Bambang Indiatmoko, Teguh
Supriyanto. ”Pengembangan Media Pembelajaran Bahasa
Jawa Materi Upacara Adat Mantu Berbasis Android Di Smk
Panca Bhakti Banjarnegara”. Journal of Javanese Learning
and Teaching. Piwulang 8, No 1 (2020) : 2020
Materi teks upacara adat ngunduh mantu
https://www.canva.com/design/DAFMo4VL7F4/e-
KOsCfeAqzebOT3yW8_XA/watch?utm_content=DAFMo4VL7F4&u
tm_campaign=designshare&utm_medium=link2&utm_source=sh
arebutton
Video
https://www.canva.com/design/DAFQ2IcPWJE/JZTRQgBcJaoTq
QCHclo47g/watch?utm_content=DAFQ2IcPWJE&utm_campaign
=designshare&utm_medium=link2&utm_source=sharebutton
Artikel
Suyoto, Bambang Sulanjari, & Nuning Zaidah.(2015).
Pembelajaran Upacara Perkawinan Adat Jawa Melalui
Model Drama. Journal UNY. Vol 4. No 10 (2015)
Gunawan, Malan Lubis. (2017). Metafora Dalam Tanggap
Wacana Panyandra Upacara Panggih Manten Etnis Jawa.
Jurnal Sasindo. Vol 6, No. 2 (2017)
5
LKPD Materi Upacara Adat Ngunduh Mantu Kelas XI
Pituduh Pasinaon
1. Para siswa gladhen soal pretest wonten google form
https://forms.gle/tbhJdYuZB29Yi6ut5
2. Para siswa nyemak materi ingkang sampun sumadya kanthi permati ing
canva kanthi link https://www.canva.com/design/DAFMo4VL7F4/e-
KOsCfeAqzebOT3yW8_XA/watch?utm_content=DAFMo4VL7F4&utm_ca
mpaign=designshare&utm_medium=link2&utm_source=sharebutton
3. Mangga para siswa ugi saged nyemak video mantu
https://www.canva.com/design/DAFQ2IcPWJE/JZTRQgBcJaoTqQCHclo
47g/watch?utm_content=DAFQ2IcPWJE&utm_campaign=designshare&
utm_medium=link2&utm_source=sharebutton
4. Kadamela kelompok, lajeng para siswa mangsuli pitakenan ing LKPD
kanthi jangkep.
5. Asilinpun pirembagan sumangga dipunserat wonten LKPD selajengipun
dipunkintun dumateng Bapak/Ibu Guru.
6. Selajengipun kaliyan kelompok damel teks eksposisi salah satunggaling
proses adat mantu kanthti awujud poster digital.
7. Selajengipun perwakilan kelompok majeng presentasikaken asilipun
diskusi.
8. Kelompok sanes mengkritisi kanthi kritis, tanggung jawab kaliyan sopan.
9. Sesampunipun pamulangan teks upacara adat mantu siswa lajeng
nggarap gladhen post-test wonten google foam kanthi link menika
https://forms.gle/tbhJdYuZB29Yi6ut5
10. Kangge pungkasan siswa ngisi foam umpan balik refleksi kanthi
https://forms.gle/mgvfzZtkVeWrhGrj6
6
LKPD Materi Upacara Adat Ngunduh Mantu Kelas XI
Peta Konsep
Pasinaon
Teks Eksposisi Upacara
Adat
Mantu
Maos teks upacara adat Ndamel teks
mantu eksposisi adat mantu
Nganalisis isi teks eksposisi
adat mantu
Menyimpulkan pesan Mengkritisi
moral dan
merelevansikannya
dalam kehidupan sehari-
7
LKPD Materi Upacara Adat Ngunduh Mantu Kelas XI
A. Aktifitas Pembelajaran
1. Orientasi pada peserta didik
Materi Faktual
Para siswa manga dipuntiti teks eksposisi adat mantu ing
ngandhap menika. Para siswa ugi saged ningali video kang
dipunsamektakaken!.
https://www.canva.com/design/DAFQ2IcPWJE/JZTRQgBcJaoTqQCHclo
47g/watch?utm_content=DAFQ2IcPWJE&utm_campaign=designshare&
utm_medium=link2&utm_source=sharebutton
8
LKPD Materi Upacara Adat Ngunduh Mantu Kelas XI
Selajengipun mangga para siswa dipuntiti gambar lamaran,
siraman, midodareni, ijab kabul, begalan, balangan suruh, wiji dadi,
sinduran, timbang, kacar-kucur, dhahar klimah, sungkeman kaliyan
kenduri.
Lamaran Siraman
Midodareni Ijab Kabul
Begalan Balangan suruh
9
LKPD Materi Upacara Adat Ngunduh Mantu Kelas XI
Wijidadi Sinduran
Timbang Kacar-kucur
Dhahar klimah Sungkeman
Kenduri
10
LKPD Materi Upacara Adat Ngunduh Mantu Kelas XI
2. Membimbing penyelidikan individu dan kelompok
Materi Konseptual
1. Pangerten teks eksposisi.
Teks eksposisi inggih menika wacan inkang jlentrehaken utawi
medharaken sawijining bab kangge pamaos. Supados pamaos gadhah
informasi ingkang jangkep babagan sawijining objek. (Gandung W.
(2014:46)
2. Titikanipun teks eksposisi:
Kangge njlentrehake sawijining bab.
Asipat informatif
Panyeratan adhedasar fakta kaliyan panemu
Ngginakaken basa ingkang baku
3. Struktur teks eksposisi
Pangretosan umum babagan tema ingkang dipun-bahas.
Ngandharaken babagan surasa, ingkang dipun-bahas jumbuh
kaliyan faktanipun.
Dudutan ingkang wonten gegayutanipun kaliyan surasa ingkang
sampun diandaraken.
4. Pangerten adat mantu
Mantu dipuntegesi kagungan damel ngemah-emahaken putra
putrinipun ingkang sampun diwasa. Dipunarani ngemah-emahaken
amargi nyawijekaken putrinipun (prawan) kaliyan jejaka, lajeng
manggen wonten ing satunggaling panggenan/tunggal griya lan
gesang sesarengan ing madyaning bebrayan. Manunggaling prawan
lan jejaka wonten ing bebrayan saged mawohaken kabagyan,
kamulyan lan putra ingkang bakal nerusaken keturunanipun.
Mustakim(2015).
11
LKPD Materi Upacara Adat Ngunduh Mantu Kelas XI
Materi jangkep wonten bahan ajar
mailto:https://www.canva.com/design/DAFMo4VL7F4/eKOsCfeAqzebOT3yW8
_XA/edit?utm_content=DAFMo4VL7F4&utm_campaign=designshare&utm_me
dium=link2&utm_source=sharebutton
Video adat mantu
https://www.youtube.com/watch?v=9rTKh36SCW0&ab_channel=DhimasPudjo
Tuladha teks eksposisi
Upacara Adat Mantu
Mantu, inggih menika salah setungggaling upacara adat Jawa
ingkang nggadhahi damel ngomah-omahaken putra-putrinipun ingkang
sampun dewasa. Wonten upacara adat mantu menika wonten rantaman
adicaranipun inggih menika ; sedenrengipun upacara ijab lan sesampunipun
upacara ijab.
Dene sederengipun upacara ijab, wonten adicara ingkang asmanipun
lamaran, ingkang ngadhahi ancas supados mangretosi kahanan calon
penganten putri, bobot,bibit, lan bebete calon penganten. Nalika sampun
sae kahanane penganten putri wau banjur dipunlajengaken adicara
paningset, sesampunipun adicara menika wonten malih adicara pasang
tarub, maknanipun menawi badhe nampi tamu limrahipun nata panggenan
supados katinggal becik, dipunparingi rerenggan supados endah lumrahipun
dipunrenggani janur kuning. Selajengipun buwangan, minangka lambang
mbucal sedayaning sukerta lan pepalang supados pakaryan ingkang
dipuntindakaken mboten wonten alangan. Pasang tuwuhan, sesampunipun
pasang tuwuhan saklajengipun siraman inggih menika nggadhahi teges
supados calon penganten wau suci lair lan batine.
Midodareni asalipun saking tembung widadari, maknanipun supados
calon penganten endahing warna kaya widadari, saderengipun upacara
nikah. Nalika sampun, dipunlajengaken pasang tarub, ta, tegese nata,
minangka rub, tegese murub. Inggih menika supados ngayomi penganten
12
LKPD Materi Upacara Adat Ngunduh Mantu Kelas XI
kekalih. Lajeng sesampunipun midodareni ijab kabul lajeng begalan kangge
mbuang sial penganten kekalih.
Sesampunipun dicara-adicara menika wau, dipunlajengaken adicara
upcara panggih, ingkang wonten rantaman adicaranipun ; - Balangan
gantal, inggih menika nggadahi teges penganten putra lan putri pamore
sampun dibucal. – Midak tigan lan mijiki samparane penganten putra,
nggadahi teges dibucale pamora penganten kekalih lan penganten putri
bekti marang garwane. – Sinduran, tiyang sepuhipun masangake sindur
marang penganten, ingkang nggadahi teges, sampun dipuntrima dados
keluarga.
Sesampunipun upacara panggih, dipunlajengaken upacara krobogan,
ingkang rantaman adicaranipun ; -bobot timbang,
penganten kekalih dipunpangku teng bapake penganten
putri, ingkang nduweni teges adil. -kacar-kucur, ingkang
nduweni teges penganten putra nafkahi penganten putri.-
dulangan lan ngunjuk toya bening, nduweni teges urip
kudu bebrayan lan pikiranipun kedah suci. Sesampunipun adicara menika
dipunlajengaken sungkeman, ingkang tegesipun bekti marang tiyang
sepuhipun, nalika sampun wonten malih adicara tanam tetuan, ingkang
gadahi pangarep-arep ingkang sae.
13
LKPD Materi Upacara Adat Ngunduh Mantu Kelas XI
Gladhen 1
Pitakonan-pitakonan wonten ngandhap menika dipungarap kanthi kelompok!
1. Adhedasar teks wonten nginggil, padosi tetembungan ingkang ange!
2. Adhedasar teks wonten nginggil, jlentrehaken struktur teks eskposisi!
3. Andharaken rut-reroncening tata acara adat mantu saking teks wonten
nginggil!
4. Sumangga dipunpadosi nilai-nilai saking tatacara adat mantu saking
teks wonten nginggil!
Identitas
Nama
Kelompok
Kelas
No. Absen
Wangsulan :
............................................................................................................................. .............
..........................................................................................................................................
............................................................................................................................. .............
............................................................................................................................. .............
..........................................................................................................................................
............................................................................................................................. .............
..........................................................................................................................................
............................................................................................................................. .............
.............................................................................................................................. ............
............................................................................................................ ..............................
............................................................................................................................. .............
..........................................................................................................................................
14
LKPD Materi Upacara Adat Ngunduh Mantu Kelas XI
............................................................................................................................. .............
..........................................................................................................................................
............................................................................................................................. .............
............................................................................................................................. .............
..........................................................................................................................................
............................................................................................................................. .............
..........................................................................................................................................
................................................................................................................... .......................
............................................................................................................................. .............
..........................................................................................................................................
............................................................................................................................. .............
..........................................................................................................................................
............................................................................................................................. .............
............................................................................................................................. .............
..........................................................................................................................................
............................................................................................................................. .............
..........................................................................................................................................
............................................................................................................................. .............
............................................................................................................................. .............
..........................................................................................................................................
............................................................................................................................. .............
..........................................................................................................................................
............................................................................................................................. .............
............................................................................................................................. .............
..........................................................................................................................................
............................................................................................................................. .............
..........................................................................................................................................
............................................................................................................................. .............
15
LKPD Materi Upacara Adat Ngunduh Mantu Kelas XI
3. Membimbing penyelidikan kelompok
Materi Prosedural
Ing salebetipun teks upacara adat mantu tamtu kemawon ngandhut
makna utawi wosing pirembagan ingkang dipunandharaken dening
panganggitipun. Anggenipun mangertosi wosing/ isi teks upacara adat
mantu kadhang kala boten saged dipunlampahi kanthi langsung (ateges
sasampunipun mirengaken sekaripun utawi maos cakepanipun lajeng
mangertos isinipun) ananging kedah mawi langkah-langkah tartamtu. Dene
langkah-langkahipun mangertosi teks adat mantu kados ing ngandhap
menika:
1. negesi tetembungan angel → tetembungan ingkang angel ing
salebetipun teks upacara adat mantu dipunpadosi rumiyin tegesipun,
supados gampil anggenipun mangertosi gegambaran wosing teks
(ngandharaken bab menapa);
2. manggihaken isi/ wosing teks upacara adat mantu → sasampunipun
teks dipundadosaken tetembungan angel menika gampil anggenipun
manggihaken isinipun amargi sedaya tembung sampun dimangretosi;
3. manggihaken nilai moral → sasampunipun mangertosi isinipun bab
menapa tamtu gampil anggenipun manggihaken nilai moral ing
salebeting teks upacara adat mantu.
16
LKPD Materi Upacara Adat Ngunduh Mantu Kelas XI
Gladhen 2
Pitakonan-pitakonan wonten ngandhap menika dipungarap kanthi kelompok!
Sesampuninpun nggarap gladhen 1 manggihaken nilai moral wonten
teks tatacara adat mantu, selajengipun saking dudutan nilai moral sumangga
dipunrelevansikaken kaliyan padintenan!
Identitas
Nama
Kelompok
Kelas
No. Absen
Wangsulan :
............................................................................................................................. .............
..........................................................................................................................................
............................................................................................................................. .............
............................................................................................................................. .............
..........................................................................................................................................
............................................................................................................................. .............
..........................................................................................................................................
............................................................................................................................. .............
............................................................................................................................. .............
..........................................................................................................................................
............................................................................................................................. .............
..........................................................................................................................................
............................................................................................................................. .............
............................................................................................................................. .............
17
LKPD Materi Upacara Adat Ngunduh Mantu Kelas XI
Mengembangkan dan menyajikan hasil karya
Materi Matekognitif
1. Pathokan panyeratan eksposisi
a. Eksposisi namung upaya kangge njlentrehaken sawijining prastawa.
b. Wos eksposisi menika sampun jangkep amargi kangge ndayani sikap
kaliyan panemune pamaos.
c. Gaya basa wonten teks eksposisi kedah informatif kaliyan ngyakinake.
d. Basa eksposisi minangka basa pawarta tanpa rasa subjektif kaliyan
emosional.
e. Wonten eksposisi, fakta-fakta namung dipunginakaken dadospiranti
konkritisasi, kangge damel rumusan kaliyan kaidah ingkang
dipunjlentrehaken supados nambah cetha (boten dados bahan
pambuktian).
f. Eksposisi ngupaya kangge njembaraken pamawas kaliyan pangretenne
pawongan dhateng objek ingknag dirembug.
g. Panulis eksposisi kedah mangretos prastawa ingkang dipunandharaken.
h. Panulis eksposisi kedah prigel nganalisis prastawa kanthi cetha kaliyan
konkret.
2. Tata cara nyerat teks eksposisi:
1. Nemtokake tema
2. Nemtoake tujuan karangan
3. Milih data kang jumbuh kaliyan tema
4. Damel kerangka karangan
5. Ngembangake kerangka dados teks
18
LKPD Materi Upacara Adat Ngunduh Mantu Kelas XI
Gladhen 3
1. Sesampunipun gladhen nganalisis teks adat mantu, selajengipun damel
kerangka karangan wonten ngandhap menika, selajengipun kerangka
karangan dipunkembangaken dados poster digital teks eksposisi adat
mantu lajeng dilintuaken wonten email [email protected] ,
banjur dipunpresentasikaken wonten ngajeng kelas!
Identitas
Nama
Kelompok
Kelas
No. Absen
Wangsulan :
............................................................................................................................. .............
..........................................................................................................................................
............................................................................................................................. .............
............................................................................................................................. .............
..........................................................................................................................................
............................................................................................................................. .............
..........................................................................................................................................
............................................................................................................................. .............
............................................................................................................................. .............
..........................................................................................................................................
............................................................................................................................. .............
..........................................................................................................................................
............................................................................................................................. .............
19
LKPD Materi Upacara Adat Ngunduh Mantu Kelas XI
5.Menganalisis dan mengevaluasi pemecahan masalah
Guru paring bimbingan dhateng siswa kangge damel dudutan saking
sedaya materi ingkang dipunsinau dinten menika. Siswa dipundhawuhi
ngintun asilipun diskusi kanthi cara dipungarap ing E-LPKD lan poster digital
dipunkintun wonten email kanthi alamat menika [email protected]
Pandom pambiji Pengetahuan (Diskusi)
Soal Adhedasar teks wonten nginggil, jlentrehaken struktur teks skor
eskposisi 5
4
1 Peserta didik dapat menyebutkan struktur tata acara adat 3
mantu dengan sangat tepat 2
1
Peserta didik dapat menyebutkan struktur tata acara adat
mantu dengan tepat skor
5
Peserta didik dapat menyebutkan struktur tata acara adat 4
mantu dengan cukup tepat 3
Peserta didik dapat menyebutkan struktur tata acara adat
mantu dengan kurang tepat
Peserta didik dapat menyebutkan struktur tata acara adat
mantu dengan tidak tepat
Soal Andharaken rut-reroncening tata acara adat mantu!
2 Peserta didik dapat menyebutkan dan menyusun tata
acara adat mantu dengan sangat tepat
Peserta didik dapat menyebutkan dan menyusun tata
acara adat mantu dengan tepat
Peserta didik dapat menyebutkan dan menyusun tata
acara adat mantu dengan cukup tepat
20
LKPD Materi Upacara Adat Ngunduh Mantu Kelas XI
Peserta didik dapat menyebutkan dan menyusun tata 2
acara adat mantu dengan kurang tepat 1
skor
Peserta didik dapat menyebutkan dan menyusun tata 5
acara adat mantu dengan tidak tepat 4
3
Soal Sumangga dipunpadosi nilai-nilai saking tatacara adat 2
mantu! 1
skor
3 Peserta didik dapat menyebutkan nilai-nilai tata acara 5
adat mantu dengan sangat tepat 4
3
Peserta didik dapat menyebutkan nilai-nilai tata acara 2
adat mantu dengan tepat 1
Peserta didik dapat menyebutkan menyebutkan nilai-nilai
acara adat mantu cukup tepat
Peserta didik dapat menyebutkan menyebutkan nilai-nilai
acara adat mantu dengan kurang tepat
Peserta didik dapat menyebutkan menyebutkan nilai-nilai
acara adat mantu dengan tidak tepat
Soal Saking dudutan nilai moral tatacara adat mantu
sumangga dipunrelevansikaken kaliyan padintenan!
4 Peserta didik dapat menyimpulkan nilai moral dan
merelevansikannya dengan sangat tepat
Peserta didik dapat menyimpulkan nilai moral dan
merelevansikannya dengan tepat
Peserta didik dapat menyimpulkan nilai moral dan
merelevansikannya dengan cukup tepat
Peserta didik dapat menyimpulkan nilai moral dan
merelevansikannya dengan kurang tepat
Peserta didik dapat menyimpulkan nilai moral dan
21
LKPD Materi Upacara Adat Ngunduh Mantu Kelas XI
merelevansikannya dengan tidak tepat 5
Nilai maksimal
Pandom pambiji Ketrampilan
Unsur Skor Kriteria
Struktur Teks Eksposisi 4 Sangat baik – sempurna
Adat Tradhisi Mantu 3 Cukup – baik
2 Sedang – cukup
(Panggih) 1 Sangat kurang – kurang
4 Sangat baik – sempurna
Keruntutan Prosesi dan 3 Cukup – baik
Makna Prosesi 2 Sedang – cukup
1 Sangat kurang – kurang
Diksi/Pemilihan kata 4 Sangat baik – sempurna
bahasa Jawa 3 Cukup – baik
2 Sedang – cukup
Kesesuaian Isi Teks 1 Sangat kurang – kurang
4 Sangat baik – sempurna
3 Cukup – baik
2 Sedang – cukup
1 Sangat kurang – kurang
4 Sangat baik – sempurna
22
LKPD Materi Upacara Adat Ngunduh Mantu Kelas XI
Ilustrasi Poster 3 Cukup – baik
Total Skor 2 Sedang – cukup
1 Sangat kurang – kurang
12
Refleksi
Sasampunipun para siswa nglampahi pasinaon dinten menika
wangsulana pitakenan wonten ing google foam kanthi link ing
ngandhap menika kangge nyepakaken pasinaon benjing.
https://forms.gle/ifSBBBb2KB52MgBn9
Umpan Balik Refleksi
Kangge mangretosi pamulangan dinten menika sumangga para siswa
ngisi google foam https://forms.gle/mgvfzZtkVeWrhGrj6. Umpan balik menika
sarana kangge siswa paring pamrayogi dhateng pamulangan wonten
dinten menika. Kangge dwija umpan balik menika dados sarana evaluasi
kaliyan motivasi.
23
LKPD Materi Upacara Adat Ngunduh Mantu Kelas XI
Lembar Pembelajran Remidi dan Pengayaan
Ketentuan : Apabila peserta didik mendapat nilai dibawah KKM (75).
Pengayaan : Apabila peserta didik mendapatkan nilai sama atau lebih tinggi
dari KKM (75).
Soal Remidi
1. Kaandharana, menapa makna filosofis saking balangan suruh kaliyan
padosaken relevansinipun ing pagesangan jaman samenika!
2. Menapa bedanipun upacara adat mantu Surakarta kaliyan adat mantu
Banyumasan!
3. Kapadosaken relevansi nilai moral saking kacar-kucur!
4. Kaandharaken menapa makna filosofis begalan!
5. Kaandharaken menapa makna filosofis dhahar klimah!
Pengayaan
Damelaken teks eksposisi lamaran/paningsetan!
24
LKPD Materi Upacara Adat Ngunduh Mantu Kelas XI
Daftar Pustaka
Gandung Widaryatmo, dkk.2015. Prigel Basa Jawa kelas XI. Jakarta: Erlangga.
Suwarna, dkk. 2008. Upacara Pengantin Gaya Mangkunegara. Yogyakarta:
CV.Grafika Indah.
Bangunjiwo, Ki Juru. 2008. Tata Cara Pengantin Jawa. Yogyakarta: Narasi.
Sumiarti. dkk. 2019. Tradisi Adat Jawa Menggali Kearifan Lokal Tradisi
Masyarakat Banyumas. Jakarta : Pustaka Ilmu.
Darusalam, Dadan.” Implementasi Model Project Based Learning (PJBL) dalam
Meningkatkan Keterampilan Membaca Berita.” Jurnal Pendidikan
Bahasa dan Sastra Indonesia serta Daerah. Vol 11, No 2 (2022) :
2022
Pertiwi, Imelda Dian, Bambang Indiatmoko, Teguh Supriyanto.
”Pengembangan Media Pembelajaran Bahasa Jawa Materi
Upacara Adat Mantu Berbasis Android Di Smk Panca Bhakti
Banjarnegara”. Journal of Javanese Learning and Teaching.
Piwulang 8, No 1 (2020) : 2020
Suyoto, Bambang Sulanjari, & Nuning Zaidah.(2015). Pembelajaran Upacara
Perkawinan Adat Jawa Melalui Model Drama. Journal UNY. Vol 4.
No 10 (2015)
Gunawan, Malan Lubis. (2017). Metafora Dalam Tanggap Wacana Panyandra
Upacara Panggih Manten Etnis Jawa. Jurnal Sasindo. Vol 6, No. 2
(2017)
https://www.sastra.org/leksikon
https://budiarto.id/bausastra
25
LKPD Materi Upacara Adat Ngunduh Mantu Kelas XI